Refleksja nad przedmiotem pedagogiki. Edukacja,wychowanie czy uczenie się? Rozumienie edukacji,uczenia się i wychowania (w...
Pedagogika jako nauka ma za zadanie wyjaśniać, opisywać i rozumiećformy praktyk edukacyjnych oraz zajmuje się prawidłowośc...
Zajmuje się badaniem funkcjonowania instytucjiedukacyjnych, ich organizacją oraz realizowanymi zadaniami.Ważnym obszarem w...
Pedagogika zajmuję się także badaniami nad edukacyjnymoddziaływaniem mediów, kultury popularnej, rodziny i grupyrówieśnicz...
Pedagogika jest dziedziną złożoną z wielu subdyscyplin naukowychzajmujących się różnymi obszarami praktyki edukacyjnej. Pr...
Podział pedagogiki na subdyscyplinywg. Stanisława Kawuli Podział pedagogiki na subdyscypliny wg. Stanisława Kawuli (si...
1.Kryterium celów działalności edukacyjnej.Cele mogą dotyczyć formowania się zdolności życiowych człowieka Cele...
2.Kryterium metodologiczne. Ukierunkowanie metod pedagogikinaukowej na dwa obszary o zróżnicowanym stopniu ogólności.Pierw...
3.Kryterium rozwojowe. Według tego kryterium można uszeregowaćkolejno subdyscypliny pedagogiczne odpowiadające różnym okre...
4.Kryterium dewiacji i defektów rozwojowych człowieka. W myśltego kryterium została wyróżniona pedagogika specjalna ze swo...
5.Kryterium instytucjonalne. Zgodnie z tym kryterium wyróżnia sięwyróżnia się określenia zawierające słowo pedagogika odno...
6.Kryterium problemowe. Można wyróżnićsubdyscypliny ze względu na typ problematykiedukacyjnej, którym się zajmuje. W przyp...
7.Kryterium dziedzin działalności ludzkiej. Kryteriumnawiązuje do rodzajów działalności człowieka , którepedagogika obejmu...
Podstawowe pojęcia w pedagogice
EDUKACJAEDUKACJA to ogół oddziaływań służących formułowaniu (zmienianiu,rozwijaniu ) zdolności życiowych człowieka Niejedn...
OGÓŁ ODZIAŁYWAŃOgół oddziaływań oznacza oddziaływania zarównoinstytucjonalne jak i Oddziaływania te ...
ZMIENIANIE, ROZWIJANIEZmienianie, rozwijanie może zachodzić w jakimś konkretnym(sformalizowanym) kierunku ...
ZDOLOŚCI ŻYCIOWE CZŁOWIEKAZdolności życiowe człowieka mogą dotyczyć wieluobszarów jego funkcjonowania: intelektu...
WYCHOWANIEWychowanie to świadome i celowe działaniepedagogiczne zmierzające do osiągnięcia względniestałych sku...
KSZTAŁCENIEKształcenie to system działań zmierzający do tegoaby uczącej się jednostce umożliwić poznanieświata , przygotow...
UCZENIE SIĘUczenie się jest procesem nabywania względnie trwałychzmian w szeroko rozumianym zachowaniu ( wiadomości,umieję...
NAUCZANIENauczanie jest procesem kierowania uczeniem sięuczniów w toku planowanej pracy nauczyciela zuczniami.
SYSTEM OŚWIATOWO- WYCHOWAWCZY to ogół powiązanych ze sobą placóweki instytucji kształcenia i wychowania. ...
24
Związek pedagogiki z innymi naukamiBadacze pedagodzy często korzystają z kategorii pojęciowychsocjologii, jak i teorii soc...
EDUKACJA 26
Podstawowym zadaniem edukacji jest to aby mysleć bardzej racjonajnie ipotrafić skuteczniej działać oraz być bardziej etycz...
UCZENIE SIĘ 28
1. Kontekst teoretyczny opisujący i wyjaśniający proces uczenia sięNajważniejsze znaczenie dla przesunięcia zainteresowań ...
Mózg zmienia sie przez całe życie. W sposób pozytywny, kiedy w otoczeniuczłowieka znajdują się czynniki, które stymulują r...
2. Społeczna praktyka uczenia sięZmiany w społecznej praktyce uczenia się mają charakter odroczony w stosunkudo recepcji n...
Układ procentowy tego, co ma szanse być włączone w dotychczasowe strukturypoznawcze w naszych umysłach:- 10% z tego, co cz...
Koncepcja kształcenia Jerome BruneraBruner wyróżnia dwa zasadnicze sposoby uczenia się:1) Uczenie się zewnątrzsterowne, kt...
4. Pedagogiczne wzory uczenia się według ustaleń Bogusławy Doroty Gołębniak1) Wzory bechawioralne uczenia się i nauczania ...
Dla kwestii związanych z uczeniem się bardzo ważne sa ustalenia dotyczące 4filarów edukacji:1) uczyć się aby wiedzieć2) uc...
Wychowanie jako pomoc w kształtowaniu tożsamościNasz rozwój i dojrzewanie jest wrodzonym lub ukształtowanym wewczesnych la...
WYCHOWANIE JAKO AKULTURACJA 37
Formuła „ wychowanie jest pomocą w asymilacji kulturowej” była od latosiemdziesiątych XX wieku punktem wyjścia dla pojęcia...
Pomoc w enkulturacji polega na znalezieniu systemu dopasowania iintegracji, jest powiązana z wyobrażeniem: „jeśli chcesz z...
Pomoc w enkulturacji realizuje uniwersalne wymiary uczenia się.Do najczęściej wymienianych form pomocy w asymilacji kultur...
Pomoc w przystosowaniu do kultury jest metodyczno- technicznymplanowaniem procesów nauki. jest to system metodyczny, które...
WYCHOWANIE JAKO EMANCYPACJA 42
Podstawy emancypacyjnego pojecia wychowania Zarys pedagogiki emancypacyjnej jest raczej zbiorem myśli krytycznychniż p...
THEODOR ADORNO Pod pojęciem wychowania Adorno rozumie: „Właśnie nie tak zwane formowanie ludzi, ponieważ nie mamypr...
KLAUS MOLLENHAUER W „Wychowanie i emancypacja” próbuje uzasadnić konieczność wychowania emancypacyjnego poprzezpolemi...
PAULO FREIRE Opracował emancypacyjną koncepcję, która znalazła uznanie na całym świecie. Opisana przezniego pedagogi...
Dzisiaj można wyróżnic trzy istotne prądy rozwijające ideę emancypacji- ruch pokojowy i pedagogika pokoju- feminiz i pedag...
tożsamość można rozpoznać pod 3 pojęciami: a) Socjologicznym – nosi nazwę przynależności i oznacza stopień integracji...
W ramach koncepcji behawiorystycznej tożsamość jest „czarną skrzynką”,zapisaną za pomocą funkcjonujących zachowań.Według f...
Według interakcjonizmu Lothara Krappmmann’a tożsamość jest ciągłymtworem starania się utrzymanie równowagi ze sobą i ze św...
Pedagogiczna pomoc w kształtowaniu tożsamości towarzyszy główniepoprzez:  Uśmierzanie – oznacza towarzyszenie i wspieran...
Pomoc ta jest realizowana przez: a) Treningi zachowań b) Doradztwo c) Pracę w grupachCele: 1) Zmiana zachowania przez ...
W kształtowanie tożsamości przedmiotem pomocy są wewnętrzne izewnętrzne zakłócenia, czyli odbiegające od norm zachowania, ...
Modele pedagogicznej pomocy w kształtowaniu tożsamości:  Wychowanie antyautorytarne – rozsądek człowieka może tworzyć s...
Podsumowując:  Pedagogika jako pomoc w kształtowaniu tożsamości chce, aby wychowawcze wywieranie wpływu za pomocą dor...
of 55

Prezentacja refleksje....

Published on: Mar 4, 2016
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Prezentacja refleksje....

  • 1. Refleksja nad przedmiotem pedagogiki. Edukacja,wychowanie czy uczenie się? Rozumienie edukacji,uczenia się i wychowania (wychowanie jako akulturacja,emancypacja i jako pomoc w kształtowaniu tożsamości)
  • 2. Pedagogika jako nauka ma za zadanie wyjaśniać, opisywać i rozumiećformy praktyk edukacyjnych oraz zajmuje się prawidłowościamirozwoju człowieka, poszerzeniem jego możliwości życiowych naposzczególnych szczeblach edukacji, interesuje się także innymikontekstami praktyki edukacji. Wyjaśnia i poznaje ten świat wkontekście działań pedagogów, ich kształcenia i warsztatuzawodowego, poziomu kompetencji, sytuacji życiowej orazskuteczności ich działań. 2
  • 3. Zajmuje się badaniem funkcjonowania instytucjiedukacyjnych, ich organizacją oraz realizowanymi zadaniami.Ważnym obszarem w badaniach pedagogicznych są polityczne, społeczne i kulturoweuwarunkowania praktyki edukacyjnej, okrywanie nierównościw dostępnie do oświaty idiagnozowanie innych patologicznych zjawisktowarzyszących praktyce edukacyjnej. 3
  • 4. Pedagogika zajmuję się także badaniami nad edukacyjnymoddziaływaniem mediów, kultury popularnej, rodziny i grupyrówieśniczej. Oszacowuje siłę i kierunek wpływu tych agendedukacyjnych na zachowania ludzi analizuje skuteczność ichoddziaływania w porównaniu ze skutecznością oficjalnych instytucji-szkoły, internaty. Pedagogika zajmuje się identyfikowaniem,nazywaniem oraz definiowaniem wszystkich faktów składających sięna praktykę edukacji.
  • 5. Pedagogika jest dziedziną złożoną z wielu subdyscyplin naukowychzajmujących się różnymi obszarami praktyki edukacyjnej. Praktykaedukacyjna jest wielostronnie zróżnicowana, a pedagogika jest naukąopisująca tę praktykę, to zróżnicowanie musi odzwierciedlać stanedukacji.
  • 6. Podział pedagogiki na subdyscyplinywg. Stanisława Kawuli Podział pedagogiki na subdyscypliny wg. Stanisława Kawuli (siedem kryteriów klasyfikacji)
  • 7. 1.Kryterium celów działalności edukacyjnej.Cele mogą dotyczyć formowania się zdolności życiowych człowieka Celemedukacji w tym zakresie będzie np. ukształtowanie umiejętności logicznegomyślenia. Poprzez rozwiązywanie zadań o określonej strukturze uczniowiećwiczą operacje logiczne. Warunkami przebiegu takich procesów nauczaniazajmuje się subdyscyplina pedagogiki-dydaktyka. Inną kategorią celówzwiązanych z formowaniem zdolności życiowych człowieka będzie np.kształtowanie umiejętności podejmowania decyzji.
  • 8. 2.Kryterium metodologiczne. Ukierunkowanie metod pedagogikinaukowej na dwa obszary o zróżnicowanym stopniu ogólności.Pierwszy z nich to to obszar analiz ogólnych odnoszących się dosamej pedagogiki jako nauki oraz wszelkich uwarunkowaćprocesów i czynności edukacyjnych. Drugim obszarem sąnatomiast analizy akcentujące społeczne czynniki procesów iczynności edukacyjnych, a więc oddziaływania różnych środowiskwychowawczych i socjalizacyjnych.
  • 9. 3.Kryterium rozwojowe. Według tego kryterium można uszeregowaćkolejno subdyscypliny pedagogiczne odpowiadające różnym okresomi etapom życia człowieka poddanego oddziaływaniom edukacyjnym. 9
  • 10. 4.Kryterium dewiacji i defektów rozwojowych człowieka. W myśltego kryterium została wyróżniona pedagogika specjalna ze swoimidyscyplinami szczegółowymi. 10
  • 11. 5.Kryterium instytucjonalne. Zgodnie z tym kryterium wyróżnia sięwyróżnia się określenia zawierające słowo pedagogika odnoszące sięnie tyle do refleksji teoretycznej, co do konkretnej działalnościpraktycznej przebiegającej w instytucjach. 11
  • 12. 6.Kryterium problemowe. Można wyróżnićsubdyscypliny ze względu na typ problematykiedukacyjnej, którym się zajmuje. W przypadkuproblemów dotyczących zawodu nauczyciela będziemymówić o pedeutologii. 12
  • 13. 7.Kryterium dziedzin działalności ludzkiej. Kryteriumnawiązuje do rodzajów działalności człowieka , którepedagogika obejmuje swoim polem badawczym.( pedagogikapracy socjalnej, terapeutyczna, czasu wolnego itd.) 13
  • 14. Podstawowe pojęcia w pedagogice
  • 15. EDUKACJAEDUKACJA to ogół oddziaływań służących formułowaniu (zmienianiu,rozwijaniu ) zdolności życiowych człowieka Niejednorodność tego pojęcia jestukryta w terminach : ogół oddziaływań, zmienienie , rozwijanie, zdolnościżyciowe człowieka
  • 16. OGÓŁ ODZIAŁYWAŃOgół oddziaływań oznacza oddziaływania zarównoinstytucjonalne jak i Oddziaływania te mogą być systematyczne, niesystematyczne, przygodne, zaplanowane itd.Systematyczne i zaplanowane działania edukacyjne mająmiejsce np. w szkole. Niesystematyczne i przygodnezachodzą m. in. Interakcjach rówieśniczych, kryją się wprzekazach kultury, np. w dziełach literatury.
  • 17. ZMIENIANIE, ROZWIJANIEZmienianie, rozwijanie może zachodzić w jakimś konkretnym(sformalizowanym) kierunku przyjętym według kryteriumzewnętrznego wobec jednostki lub bez uprzednio obranego celu. W pierwszym wypadku może to być takie organizowaniepracy na lekcji, aby w jego efekcie uczeń stopniowo osiągnął jakiśstandard rozwojowy przyjmowany przez psychologię, np.umiejętność abstrakcyjnego myślenia. W drugim przypadkurozwijanie zdolności życiowych może być efektem ubocznympodejmowania przez człowieka jakiejś aktywności, np. gra wsiatkówkę może prowadzić do wyuczenia zasad współpracy wgrupie.
  • 18. ZDOLOŚCI ŻYCIOWE CZŁOWIEKAZdolności życiowe człowieka mogą dotyczyć wieluobszarów jego funkcjonowania: intelektualnego,emocjonalnego, interpersolanlego, motywacyjnego,fizycznego, itd.
  • 19. WYCHOWANIEWychowanie to świadome i celowe działaniepedagogiczne zmierzające do osiągnięcia względniestałych skutków (zmian rozwojowych) w osobowościwychowanka.
  • 20. KSZTAŁCENIEKształcenie to system działań zmierzający do tegoaby uczącej się jednostce umożliwić poznanieświata , przygotowanie się do zmieniania świata iukształtowanie własnej osobowości.
  • 21. UCZENIE SIĘUczenie się jest procesem nabywania względnie trwałychzmian w szeroko rozumianym zachowaniu ( wiadomości,umiejętności, nawyki, postawy) w toku bezpośredniego ipośredniego poznawania rzeczywistości (doświadczenia ićwiczenia).
  • 22. NAUCZANIENauczanie jest procesem kierowania uczeniem sięuczniów w toku planowanej pracy nauczyciela zuczniami.
  • 23. SYSTEM OŚWIATOWO- WYCHOWAWCZY to ogół powiązanych ze sobą placóweki instytucji kształcenia i wychowania. 23
  • 24. 24
  • 25. Związek pedagogiki z innymi naukamiBadacze pedagodzy często korzystają z kategorii pojęciowychsocjologii, jak i teorii socjologicznych. Praktyka edukacyjna przebiega wścisłym związku z e zjawiskami, które stanowią przedmiot badańpsychologii. Sytuacja ta ma szczególne miejsce, gdy badaniapedagogiczne dotyczą uczniów czy poszerzenia ich zdolności życiowychpod wpływem oddziaływań edukacyjnych. Pedagog musi znaćzagadnienia i dokonać pomiaru rozwoju moralnego uczniów-pojęcia,teorie i metody zaczerpnięte z psychologii pozwalają rozwiązaćproblemy dotyczące faktów edukacyjnych- skuteczności oddziaływańwychowawczych. Psychologia i socjologia dostarczają wiedzy potrzebnejdo organizowania ,planowania, krytycznego analizowania praktykiedukacyjnej. Szczególnie przydatna staje się wiedza z zakresupsychologii rozwojowej , psychologii wychowawczej i społecznej.Pedagogika korzysta z dorobku takich nauk jak medycyna, prawo,ekonomia, antropologia. Filozofia jest traktowana jako podstawowadyscyplina dla pedagogiki. Filozofia dostarcza ogólnej i abstrakcyjnejrefleksji nad pojęciami potrzebnymi do wyjaśnienia faktówedukacyjnych. 25
  • 26. EDUKACJA 26
  • 27. Podstawowym zadaniem edukacji jest to aby mysleć bardzej racjonajnie ipotrafić skuteczniej działać oraz być bardziej etycznym w swoichdziałaniach werbalnych i niewerbalnych. 27
  • 28. UCZENIE SIĘ 28
  • 29. 1. Kontekst teoretyczny opisujący i wyjaśniający proces uczenia sięNajważniejsze znaczenie dla przesunięcia zainteresowań z nauczania naproces uczenia się miały odkrycia naukowe genetyki i neuropsychologii. Fakt,iż około 80% wiedzy z zakresu neurofizjologii to odkrycia, które miały miejscew dwóch ostatnich dziesięcioleciach sprawia, że w teorii i praktycepedagogicznej nie są one jeszcze wykorzystywane, a wiedza obecna wpedagogice współczesnej, dyskursach pedagogicznych i współczesnychdebatach publicznych o edukacji jest często sprzeczna z osiągnieciamigenetyki, neurofizjologii czy neuropsychologii.Jeszcze większe znaczenie dla zmian w rozumieniu uczenia się miałyodkrycia naukowe zwiazane z budową i funkcjonowaniem mózgu. W tymkontekście zupełnie inaczej trzeba spojrzeć na trudności i niepowodzeniaszkolne oraz na strategię przeciwdziałania im. Johannes R. Hollerprzekonuje, że dla ogólnej sprawności umysłowej i efektywności procesuuczenia się bardzo ważne jest stymulowanie obydwu półkul.Badacze twierdzą, że uczenie się może nawet sprzyjać profilaktyce stanówdepresyjnych, a nawet ograniczyć tempo zmian powodowanych chorobąAlzheimera. 29
  • 30. Mózg zmienia sie przez całe życie. W sposób pozytywny, kiedy w otoczeniuczłowieka znajdują się czynniki, które stymulują rozwój oraz w sposób negatywnygdy mózg nie jest pobudzany i stymulowany. Uzasadnia to tezę, że procesuczenia się jest procesem trwającym całe życie i nie można go zredukować doniektórych faz rozwojowych lub tylko agend zajmujących się edukacją (rodzina,szkoła) 30
  • 31. 2. Społeczna praktyka uczenia sięZmiany w społecznej praktyce uczenia się mają charakter odroczony w stosunkudo recepcji nowych idei i zmiany zarejestrowanych jak odkrycia naukowe wteoretycznym układzie współczesnych dyscyplin nauki. Praktyka zawierającaelementy nowego układu teoretyczno-ideologicznego może być określone zapomocą pojęcia pedagogii.„PEDAGOGIA jest stałym procesem, poprzez który jednostka przyswaja sobienowe formy (lub rozwija dotychczas istniejące formy) postępowania, wiedzyumiejętności i kryteria ich oceny - od kogoś(lub czegoś), kogo uznaje zastosownego ich dostarczyciela (przekaziciela) i ewaulatora, stosownego tak zpunktu widzenia przyswajającego lub innej osoby(instytucji), czy obydwu naraz”(wg Kwieciński) 31
  • 32. Układ procentowy tego, co ma szanse być włączone w dotychczasowe strukturypoznawcze w naszych umysłach:- 10% z tego, co czytamy,- 20% z tego, co słyszymy,- 30% z tego, co widzimy,- 50% z tego, co widzimy i słyszymy,- 70% z tego, co mówimy,- 90% z tego, co mówimy i robimy, 32
  • 33. Koncepcja kształcenia Jerome BruneraBruner wyróżnia dwa zasadnicze sposoby uczenia się:1) Uczenie się zewnątrzsterowne, którego wzorcem jest dostosowywanie zachowańjednostki do oczekiwań otoczenia, a podstawowym mechanizmem uczenia się jestsystem zalecanych ( stosowanych) kar i nagród2) Uczenie się wewnątrzsterowne jego wzorcem jest odkrywanie a siłą napędową -motyw kompetencji mistrzostwa 33
  • 34. 4. Pedagogiczne wzory uczenia się według ustaleń Bogusławy Doroty Gołębniak1) Wzory bechawioralne uczenia się i nauczania - są pojmowane jako uczenie sięokreślonych zachowań pod wpływem wzmocnień czyli systemu kar i nagród dlaurrwalenia pożadanych relacji miedzy bodzcem a relacją2) Wzory procesualno-poznawcze uczenia się i nauczania- uczenie się jest turozumiane jako konstruowanie i rekonstruowanie wiedzy w toku nabywaniadoświadczeń gromadzenia danych i informacji w wiedzę oraz włączania wiedzy wdotychczasowe struktury poznawcze3) wzory synergetycznego uczenia się i nauczania - uczenie sie w tym przypadkurozumiane jako tworzenie „wspólnoty” osób uczących się. Ten wzór uczeniakoreluje z nauczaniem wykorzystującym tworzenie zespołów i budowaniekorzystnych relacji intereakcji pomiędzy członkami zespołu w celu wspomaganiaprocesu uczenia każdego z członków tego zespołu.4) wzory całościowego uczenia się i nauczania- uczenie sie jest tu rozumiane jakoformowanie „indywiduum” ten wzór uczenia sie skorelowany jest z nauczaniemrozumianym jako wspieranie podmiotowego istnienia i funkcjonowania człowieka,budowanie jego tożsamości autonomicznej. 34
  • 35. Dla kwestii związanych z uczeniem się bardzo ważne sa ustalenia dotyczące 4filarów edukacji:1) uczyć się aby wiedzieć2) uczyć się aby działać3) uczyć się aby żyć wspólnie4) uczyć się aby być. 35
  • 36. Wychowanie jako pomoc w kształtowaniu tożsamościNasz rozwój i dojrzewanie jest wrodzonym lub ukształtowanym wewczesnych latach wewnętrznym programem, czyli naszym „JA”.Tożsamość jest pojęciem interdyscyplinarnym, gdyż wywodzi sięzarówno z ideologii filozoficznej, psychologicznej jak i socjologicznej.Obejmuje całą strukturę naszego „JA” oraz nasze relacje zespołeczeństwem.Nie posiadając tożsamości nie należymy do społeczeństwa, nie wiemyani kim jesteśmy ani po co jesteśmy. Brak tożsamości ma dwieprzyczyny: 1) Skierowana do wewnątrz – „JA” nie może się pogodzić ze samym sobą 2) Skierowana na zewnątrz – „JA” nie może pogodzić się ze światemPedagogika, pomagając kształtować swoją tożsamość, chce równieżwspierać i korygować błędy w naszym rozwoju. Jest to forma wpływuterapeutycznego, której celem jest przybliżanie człowieka do ideałuoraz jego stabilizacja. 36
  • 37. WYCHOWANIE JAKO AKULTURACJA 37
  • 38. Formuła „ wychowanie jest pomocą w asymilacji kulturowej” była od latosiemdziesiątych XX wieku punktem wyjścia dla pojęcia wychowania. Została onaugruntowana i wyróżniona szczególnie przez Wernera Locha. Zasadniczo głosi ona, żeczłowiek wzrasta wśród istniejących już kulturowych sposobów życia i uczy się ichprzez imitację i próbowanie. Asymilacja kulturowa przebiega dzięki wzajemnymkontaktom osób dorastających z otaczającym ich światem i przez uwewnętrznianiejego substratów. Pojęcie asymilacji kulturowej wyjaśnia przede wszystkim pojęcie form życia,sposobów i reguł zachowania oraz zwyczajów do subiektywnego repertuaru zachowań.Obejmuje również socjalizację, która pozostaje ograniczona do automatycznego, awięc ukierunkowanego na wychowanie uwewnętrznienia wymiennych międzyludzkich(społecznych) wzorów oraz norm i wartości 38
  • 39. Pomoc w enkulturacji polega na znalezieniu systemu dopasowania iintegracji, jest powiązana z wyobrażeniem: „jeśli chcesz zostać członkiemdanego systemu, musisz najpierw dowiedzieć się, o co w nim chodzi i jakieoczekiwania musisz spełnić”Pomoc w enkulturacji jest systemem pośredniczenia między istotnymikulturowo treściami, chce zinstrumentalizować dalsze przekazywanie treścikulturowych istotnych dla celów kształcenia relacji. Chce wspierać ludzi wiedząaby lepiej rozumieli przyczyny, żeby lepiej pokonywali problemy oraz byli bardziejelastyczni, mobilni i wydajni w społeczeństwie.Pomoc w asymilacji kulturowej jest zorganizowana nauką opierająca sie nadoświadczeniu. Ludzie powinni być wprowadzeni do nieznanej dla nich sytuacjiw taki sposób, aby mogli o niej wiedzieć wiecej niż wcześniej oraz móc pewniejdziałać. 39
  • 40. Pomoc w enkulturacji realizuje uniwersalne wymiary uczenia się.Do najczęściej wymienianych form pomocy w asymilacji kulturowej należą:- wymiar poznawczy, który obejmuje umiejętności duchowe i stan wiedzy- wymiar instrumentalny, obejmujacy zręczność zachowania oraz umiejetności izdolności działania- wymiar afektywny i emocjonalny, którego treści dotyczą postaw emocjonalnychoraz motywacji- wymiar społeczny, który służy nabywaniu społecznych sposobów zachowania izaangażowania społecznego- wymiar etyczny, który prowadzi do rozwoju odpowiedzialnego zachowaniaPomoc w przystosowaniu do kultury kieruje się przesłankami teorii uczenia sięJest to zorganizowana nauka wynikająca z teorii uczenia się. Jeśli wiemy jak ludziesie uczą, wiemy też co należy zrobić, aby mogli uczyć się optymalnie. W ten sposóbwyraźne staje się odniesienie do teorii uczenia się.Pomoc w przystosowaniu do kultury kieruje sie przemyśleniamidyadktycznymi. Nauka, która zajmuje się głównie sensem treści kształcenia,próbując odpowiedzieć na pytanie, dlaczego należy i trzeb uczyć się pewnych treści. 40
  • 41. Pomoc w przystosowaniu do kultury jest metodyczno- technicznymplanowaniem procesów nauki. jest to system metodyczny, którego celem jestprzekształcenie określonego przez dydaktykę „co” w „jak” i „dla kogo”.Transformacja z treści kształcenia do treści uczenia się odbywa się poprzezwytyczenie celów nauki i wyodrębnienie celów szczegółowych z celu ogólnego zapomocą wyżej wymienionych kryteriów i przez podział treści na części.Pedagogika asymilacji kulturowej wykorzystuje instrumenty planowaniaanalizy dydaktycznej. Analiza dydaktyczna jako instrument planowania przemianytreści kształcenia w treść uczenia się.Pomoc w asymilacji kulturowej wykorzystuje środki estetyczne- formyteatralne i muzyczne oraz inne.Pomoc w przystosowaniu do kultury dokonuje się w instytucjachedukacyjnych wychowanie jako pomoc w uczeniu się zajmuje chyba największączęść praktyki pedagogicznej (od podstawowego wychowania przez szkołę aż dokształcenia dorosłych) Chodzi o przekazanie pomocniczych wskazówek abyuczniowie mogli zdobyć umiejętności i wykonywać zadania. 41
  • 42. WYCHOWANIE JAKO EMANCYPACJA 42
  • 43. Podstawy emancypacyjnego pojecia wychowania Zarys pedagogiki emancypacyjnej jest raczej zbiorem myśli krytycznychniż praktyczną koncepcją. Jest to związane przede wszystkim z tym, że metodywychowawcze nie mogą całkowicie być rozpatrywane jako niemanipulacja.Pedagogika sprowadzająca wychowanie w dużym stopniu do narzędzia narażasię na niebezpieczeństwo uczynienia człowieka obiektem czyichś interesów.Wtym kontekście można nakreśliś trzy postawy 43
  • 44. THEODOR ADORNO Pod pojęciem wychowania Adorno rozumie: „Właśnie nie tak zwane formowanie ludzi, ponieważ nie mamyprawa formować ludzi z zewnątrz; ale także nie zwykłe przekazywanie wiedzy, którego martwe i rzeczowe elementywystarczająco często wykazywano, lecz stworzenie prawdziwej świadomości. Miałoby to jednocześnie bardzo dużeznaczenie polityczne; jeżeli można tak powiedzieć jego idea jest wymaganiem politycznym. Oznacza to, żedemokracja, która ma nie tylko funkcjonować, ale także pracować zgodnie ze swą definicją, wymaga dojrzałychludzi. Rzeczywistą demokrację można sobie wyobrazić jedynie jako społeczeństwo dojrzałych” 44
  • 45. KLAUS MOLLENHAUER W „Wychowanie i emancypacja” próbuje uzasadnić konieczność wychowania emancypacyjnego poprzezpolemiczne naszkicowanie społeczeństwa. Jego celem jest „zniesienie urzeczowienia i wyobcowania człowieka przezsamego siebie” Aby osiągnąć ten cel, potrzebna jest empiria, ale również jej krytyka. 45
  • 46. PAULO FREIRE Opracował emancypacyjną koncepcję, która znalazła uznanie na całym świecie. Opisana przezniego pedagogika odnosi się wprawdzie głownie do mieszkańców Trzeciego Świata, ale jej żądanieuzmysłowienia przyczyn i mechanizmów uścisku kieruje się także przeciwko tradycyjnym systemomkształcenia, które faworyzują ubezwłasnowolnienie. 46
  • 47. Dzisiaj można wyróżnic trzy istotne prądy rozwijające ideę emancypacji- ruch pokojowy i pedagogika pokoju- feminiz i pedagogika feministycznaruch ekologiczny i pedagogika ekologiczna 47
  • 48. tożsamość można rozpoznać pod 3 pojęciami: a) Socjologicznym – nosi nazwę przynależności i oznacza stopień integracji tzn. każdy system społeczny posiada swój kodeks, który określa kto należy do danego społeczeństwa. W momencie dorastania takim systemem są osoby z naszego najbliższego otoczenia. W przypadku nie przynależności do żadnego systemu, tracimy tożsamość co może spowodować rezygnację i zwiększenie przemocy. b) Psychologicznym – opisuje równowagę wewnętrzną tzn. tożsamość występuje wtedy kiedy żyjemy w zgodzie z samym sobą, czyli żyjemy w wewnętrznej harmonii z powodu zadowolenia z własnego życia. Jeśli brak nam tej równowagi, nasza tożsamość również jest zachwiana. Co może doprowadzić do widzenia innych przez pryzmat samego siebie, bądź braku znajomości kogokolwiek poza samym sobą. c) Filozoficznym – definiuje je jako zgodność myślenia i poznania podmiotu ze światem tzn. postawić trzeba tu sobie pytanie na ile pojęcia, które tworzymy takie jak język, dźwięki, słowa są identyczne z tym co oznaczają. Pytanie więc brzmi czy znaczenia o jakich myślimy naprawdę istnieją poza nami? 48
  • 49. W ramach koncepcji behawiorystycznej tożsamość jest „czarną skrzynką”,zapisaną za pomocą funkcjonujących zachowań.Według funkcjonalizmu strukturalnego jednostka posiada tożsamość jeślisprosta oczekiwaniom z zewnątrz. W tym wypadku to społeczeństwo nadajenam tożsamość na zasadzie ”certyfikatów”, które są potwierdzeniem dlawypełnionych oczekiwań.Z psychoanalitycznego punktu widzenia Erika H. Eriksona strukturytożsamości „JA” są uwarunkowane genetycznie. Pozytywny wpływ natożsamość ma wzajemna relacja między „dzieckiem a opiekunem” 49
  • 50. Według interakcjonizmu Lothara Krappmmann’a tożsamość jest ciągłymtworem starania się utrzymanie równowagi ze sobą i ze światem.Tożsamości nie posiadamy na stałe, lecz musimy ją na nowo pozyskiwać, zapomocą konfrontacji z innymi jednostkami. Dopóki realizowana jestwzajemna wymiana, do tego czasu istnieje tożsamość.Jednak aby taka wymiana miała miejsce, „JA” musi posiadać specjalneumiejętności, mianowicie: • Dystans do roli – ukazywany w odpowiedziach jednostki na wymagania z zewnątrz • „role taking” i empatia – umiejętność wczuwania się i przewidywania reakcji innych • Tolerancja wieloznaczności i mechanizmy obronne - umiejętność przeciwdziałania „obciążeniom”, nakładanym przez dystansowanie się od roli i empatię na „JA” • Prezentacja tożsamości - umiejętność przedstawienia innymi osobistej tożsamości „JA” 50
  • 51. Pedagogiczna pomoc w kształtowaniu tożsamości towarzyszy główniepoprzez:  Uśmierzanie – oznacza towarzyszenie i wspieranie  Leczenie – oznacza rekonwalescencje i przemianę  Wyjaśnianie – oznacza zmierzenie się z przeszłością  Ukierunkowanie – oznacza osobiste określenie miejsca  Zapobieganie – oznacza ochronę przed zagrożeniami  Dalszą opiekę – oznacza pielęgnację 51
  • 52. Pomoc ta jest realizowana przez: a) Treningi zachowań b) Doradztwo c) Pracę w grupachCele: 1) Zmiana zachowania przez poznanie nowych perspektyw i dróg 2) Uświadomienie sobie oddziaływania na innych 3) Ćwiczenie i przeżywanie zachowań społecznych 52
  • 53. W kształtowanie tożsamości przedmiotem pomocy są wewnętrzne izewnętrzne zakłócenia, czyli odbiegające od norm zachowania, agresje,ignorowanie reguł. Przyczyną takich problemów jest zawsze tożsamośćnieuporządkowana wobec siebie samego i świata.Jeśli zaburzenia tożsamości mają swoją przyczynę związana z wpływamiz zewnątrz, pedagogika głosi iż taką tożsamość można ponownieustabilizować za pomocą zmian dokonanych z zewnątrz tj. za pomocąinterakcji. 53
  • 54. Modele pedagogicznej pomocy w kształtowaniu tożsamości:  Wychowanie antyautorytarne – rozsądek człowieka może tworzyć sens, gdyż z natury jest dobry  Antypedagogika – pomoc w kształtowaniu tożsamości bez pedagogiki, opowiada się za równouprawnieniem dzieci wobec rodziców  Pedagogika przeżyć i przygody  Pedagogika czasu wolnego –opowiada się za aktywnym spędzaniem czasu wolnego poprzez:  Pedagogikę zabawy  Pedagogikę mediów – troszczy się o pewien rodzaj cenzury, aby zapobiegać wszystkim negatywnym wpływom wywieranym przez media  Pedagogikę animacji - troszczy się o opracowanie koncepcji urlopowych  Pedagogikę muzealna – wspiera kontakt ze sztuką  Pedagogikę kultury – wpływa na kulturalną świadomość  Pedagogikę dramy – przez taniec, muzykę chce pobudzić społeczną świadomość 54
  • 55. Podsumowując:  Pedagogika jako pomoc w kształtowaniu tożsamości chce, aby wychowawcze wywieranie wpływu za pomocą doradztwa i terapii z jednostkami oraz grupami w ramach odpowiednich instytucji, włączając rozwój osoby, było pożyteczne  Za pojęciem tożsamości kryje się całkowity obraz naturalnej jedności jednostki z sobą samym i w harmonii ze światem  Poprzez pomoc w kształtowaniu tożsamości pedagogika próbuje usuwać załamania tożsamości. Opiera się tu na metodach terapeutycznych, natomiast te na różnych teoriach i kierunkach naukowych. Jeśli chodzi o psychologię, to odwołuje się do teorii zachowania, psychologii głębi i psychoanalizy, interakcjonistyczno-strukturalnej psychologii oraz teorii systemowej i psychologii humanistycznej  Pedagogiczna pomoc w nabywaniu tożsamości posługuje się świadomie środkami terapeutycznymi albo pracuje z pojęciem naturalnej inwencji poprzez wzorowe modele. Jednym z nich jest wychowanie antyautorytarne 55

Related Documents