NẤM DA
Dermatophytes
BS. PHẠM THÀNH LUÂN
ĐẠ I CƯƠ NG
• BÖnh nÊm da (Dermatophytosis) lµ nhiÔm
nÊm ë m« keratin ho¸ (da, l«ng, tãc, mãng...)
do mét nhãm nÊm ­a kera...
ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỂ
• NÊm da ph¸t triÓn trªn c¸c m«i tr­êng t¹o
khuÈn l¹c d¹ng sîi, cã l«ng mÞn, ®«i khi bÒ
mÆt cã d¹ng bét ...
ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỂ
ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC
• ®Æc ®iÓm sinh lÝ, dinh d­ìng, chuyÓn hãa:
– NÊm da cã thÓ mäc ë m«i tr­êng kh«ng cã keratin
nh­ m«i tr...
ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC
• NÊm da ph¸t triÓn m¹nh ë nhiÖt ®é 25 – 30 0 C.
Mét vµi lo¹i cã thÓ mäc ®­îc ë nhiÖt ®é cao.
• NÊm da p...
Ph©n lo¹i
Chi
• NÊm BÊt toµn (Fungi Imperfecti), cã
kháang trªn 30 loµi thuéc ba chi
M ro s p o rum , Tric ho p hy to n v...
Ph©n lo¹i
Theo nguån l©y nhiÔm nÊm da ®­îc chia lµm 3
nhãm:
• NÊm ­a ®Êt (geophilic): sèng ho¹i sinh trong
®Êt, nhiÔm vµo ...
Loài
Epidermophyton floccosum
Nơi cư trú tự
nhiên
Người
Trichophyton rubrum
SINH
THÁI
HỌC
CỦA
MỘT
SỐ
NẤM
Người
T. men...
C¸ch l©y nhiÔm
NÊm l©y nhiÔm
qua tiÕp xóc trùc
tiÕp víi BN hoÆc
gi¸n tiÕp qua ®å
dïng chung (quÇn
¸o, gi­êng
chiÕu...).
L©...
Vai trß y häc
• N¬i nµo trªn c¬ thÓ cã keratin ®Òu cã thÓ bÞ
nÊm da kÝ sinh g©y bÖnh. NÊm kh«ng x©m
nhËp vµo c¸c m«, tæ ch...
Vai trß y häc
• C¸c lo¹i nÊm da kh¸c nhau cã kh¶ n¨ng g©y
bÖnh kh¸c nhau:
vi nấm
Microsporum sp.
Trichophyton sp.
Epiderm...
BÖnh nÊm da ®Çu (tinea
capitis):
NÊm ®Çu m¶ng x¸m (grey patch):
• C¨n nguyªn: M ro s p o rum , ë ViÖt Nam cã thÓ
ic
gÆp Mc...
NÊm ®Çu m¶ng x¸m
BÖnh nÊm da ®Çu
NÊm ®Çu chÊm ®en
(black dot):
• T. to ns ura ns ,
T. vio la c e um .
• NÊm sinh c¸c bµo tö
®èt ë ngay tron...
BÖnh nÊm da ®Çu
NÊm ®Çu m­ng mñ (kerion):
• T. m e nta g ro p hy te s , Mc a nis .
.
• Tæn th­¬ng viªm mñ c¸c nang l«ng gÇ...
NÊm ®Çu m­ng mñ
BÖnh nÊm da ®Çu
NÊm ®Çu lâm chÐn
(favus):
• Do T. s c ho e nle inii.
• Da ®Çu viªm m¹n tÝnh,
cã nh÷ng h×nh lâm chÐn
10 - 1...
NÊm m¸ (tinea barbae)
• Do Mc a nis ,
.
T. m e nta g ro p hy te s ,
T. ve rruc o s um . . .
• BN nhiÔm nÊm do tiÕp xóc
víi...
BÖnh nÊm vïng da nh½ n
H¾c lµo (tinea circrinata):
• Tæn th­¬ng lóc ®Çu h¬i ®á, ranh giíi râ, cã
bê viÒn, trªn bê viÒn cã ...
H¾c lµo
BÖnh nÊm vïng da nh½ n
VÈy rång (tinea imbricata, Tokelau)
• Do T. c o nc e ntric um .
• Da kh«ng viªm nh­ng
ngøa, trãc v¶...
NÊm mãng (tinea unguum,
onychomycosis)
• Do Tric ho p hy to n vµ Ep id e rm o p hy to n.
• Tæn th­¬ng b¾t ®Çu tõ bê tù do,...
NÊm mãng (tinea unguum,
onychomycosis)
NÊm kÏ
• Do T. rubrum , T. m e nta g ro p hy te s , E. flo c c o s um …
• BÖnh gÆp nhiÒu khi ®i giÇy, t¾m bÓ nhiÒu,
mïa n­...
DÞ øng do nÊm da
(Dermatophytid,"Id" reaction)
• C¸c tæn th­¬ng ë
xa n¬i nÊm kÝ
sinh, t¹i chç XN
kh«ng thÊy nÊm,
mÊt ®i kh...
ChÈn ®o¸n
Dùa vµo dÞch tÔ, l©m sµng vµ xÐt nghiÖm:
• DÞch tÔ: trong ®¬n vÞ cã nhiÒu bÞ nÊm da,
ng­êi nghi ngê bÞ bÖnh cã t...
XÐt nghiÖm
• ®Ìn Wood: t¹o ra tia cùc tÝm b­íc sãng 3.660
Ao, cho BN vµo buång tèi, chiÕu ®Ìn c¸ch da
®Çu bÖnh nh©n 15 - 3...
XÐt nghiÖm trùc tiÕp
Nu«i cÊy
• MT Sabouraud cã cloramphenicol vµ
cycloheximid ë nhiÖt ®é phßng, cã thÓ sau
1- 3 tuÇn míi thÊy nÊm mäc.
• Dùa h...
Nu«i cÊy
§iÒu trÞ
Nguyªn t¾ c:
• Ph¸t hiÖn sím, ®iÒu trÞ kÞp thêi (khi bÖnh gi¶n
®¬n, lÎ tÎ, ch­a thµnh dÞch).
• §iÒu trÞ liªn tôc,...
§iÒu trÞ
NÕu bÖnh chØ ë da, kh«ng cã biÕn chøng chØ
cÇn b«i thuèc t¹i chç. BÖnh nÊm da ®Çu, nÊm
mãng, nÊm da m·n tÝnh hoÆc...
§iÒu trÞ
• Thuèc n­íc ASA (aspirin 10g, salicylic natri 8g, alcool 700
100ml), BSI (axit benzoic 2g, axit salicylic 2g, io...
§iÒu trÞ
• Thuèc uèng: griseofulvin, azole (ketoconazole,
itraconazole ...), allilamines (terbinafine).
• Mét sè ph¸c ®å ®...
Phßng chèng
Phßng c¸ nh©n: gåm c¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ da.
• T¾m giÆt ®Òu, kh«ng ®Ó må h«i, bôi bÆm b¸m
l©u trªn da, tr¸nh kú...
Phßng chèng
Phßng tËp thÓ:
• VÖ sinh m«i tr­êng: n¬i ë ph¶i tho¸ng m¸t, nhµ
cöa cao r¸o, s¹ch sÏ, tr¸nh bôi bËm, n­íc t¾m
...
Phßng chèng
Phßng bÖnh nÊm da b»ng hãa chÊt:
• VËn ®éng viªn, bé ®éi vµ nh÷ng ®èi t­îng th­êng
xuyªn ®i giÇy cã thÓ dïng ...
of 38

Nam da

Published on: Mar 3, 2016
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Nam da

  • 1. NẤM DA Dermatophytes BS. PHẠM THÀNH LUÂN
  • 2. ĐẠ I CƯƠ NG • BÖnh nÊm da (Dermatophytosis) lµ nhiÔm nÊm ë m« keratin ho¸ (da, l«ng, tãc, mãng...) do mét nhãm nÊm ­a keratin - nÊm da (dermatophytes) - g©y ra. • NÊm da chØ g©y bÖnh ë da cña ng­êi vµ ®éng vËt, kh«ng g©y bÖnh ë c¸c c¬ quan néi t¹ng. Møc ®é tæn th­¬ng cã thÓ tõ nhÑ ®Õn nÆng tïy thuéc ®¸p øng cña vËt chñ vµ ®éc lùc cña nÊm g©y bÖnh. • BÖnh kh«ng nguy hiÓm ®Õn tÝnh m¹ng tuy nhiªn g©y ngøa ng¸y khã chÞu, ¶nh h­ëng tíi c«ng viÖc, sinh ho¹t, lao ®éng, luyÖn tËp vµ
  • 3. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỂ • NÊm da ph¸t triÓn trªn c¸c m«i tr­êng t¹o khuÈn l¹c d¹ng sîi, cã l«ng mÞn, ®«i khi bÒ mÆt cã d¹ng bét do sù xuÊt hiÖn cña bµo tö. NhiÒu lo¹i sinh s¾c tè • H×nh ¶nh vi thÓ: sîi nÊm cã v¸ch ng¨n, kh«ng mµu, cã thÓ cã mét sè d¹ng ®Æc biÖt nh­ sîi nÊm xo¾n, sîi h×nh l­îc, h×nh sõng nai, thÓ côc... Bµo tö v« tÝnh cã gi¸ trÞ ®Þnh lo¹i nÊm nh­ bµo tö nhá (microconidia), bµo tö lín (macroconidia), ngoµi ra cßn cã bµo tö ®èt, bµo tö mµng dµy..., mét sè cã thÓ sinh bµo tö
  • 4. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỂ
  • 5. ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC • ®Æc ®iÓm sinh lÝ, dinh d­ìng, chuyÓn hãa: – NÊm da cã thÓ mäc ë m«i tr­êng kh«ng cã keratin nh­ m«i tr­êng Sabouraud. – Vµi lo¹i nÊm da chØ mäc tèt khi m«i tr­êng cã inositol, axit nicotinic, vitamin B1, L - histidin (T. ve rruc o s um cÇn thiamine, inositol, T.m e g ninii cÇn l-histidin, T. e q uinum cÇn niacin, T. to ns ura ns , T. vio la c e um cÇn thiamin....) ®Æc ®iÓm nµy ®­îc sö dông trong chÈn ®o¸n ®Þnh lo¹i nÊm.
  • 6. ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC • NÊm da ph¸t triÓn m¹nh ë nhiÖt ®é 25 – 30 0 C. Mét vµi lo¹i cã thÓ mäc ®­îc ë nhiÖt ®é cao. • NÊm da ph¸t triÓn m¹nh ë ®é Èm cao. BÖnh hay gÆp ë vïng da Èm ­ít nh­ bÑn, kÏ ch©n, th¾t l­ng, kÏ ch©n... • pH: thÝch hîp lµ 6,9 - 7,2. pH da phô thuéc axit bÐo vµ l­îng må h«i, thay ®æi tïy theo vïng da vµ løa tuæi. – TrÎ em c¸c tuyÕn b· ch­a hoµn thiÖn do ®ã hay bÞ nÊm tãc vµ bÖnh th­êng tù khái khi trÎ em ®Õn tuæi dËy th× khi c¸c tuyÕn b· t¨ng ho¹t ®éng. – Khi må h«i ra nhiÒu, nh÷ng vïng Èm ­ít l­îng amoniac t¨ng lµm pH cña da chuyÓn h­íng kiÒm (6,3 - 7,1) t¹o ®iÒu kiÖn cho nÊm ph¸t triÓn.
  • 7. Ph©n lo¹i Chi • NÊm BÊt toµn (Fungi Imperfecti), cã kháang trªn 30 loµi thuéc ba chi M ro s p o rum , Tric ho p hy to n vµ ic Ep id e rm o p hy to n. Lßai hay gÆp nhÊt lµ T. rubrum . • Theo C. W. Emmons, cã thÓ dùa vµo ®Æc ®iÓm bµo tö lín cña nÊm ®Ó ph©n biÖt ba chi:
  • 8. Ph©n lo¹i Theo nguån l©y nhiÔm nÊm da ®­îc chia lµm 3 nhãm: • NÊm ­a ®Êt (geophilic): sèng ho¹i sinh trong ®Êt, nhiÔm vµo ®éng vËt, ng­êi tiÕp xóc víi ®Êt. • NÊm ­a ®éng vËt (zoophilic): chñ yÕu sèng kÝ sinh ë ®éng vËt, l©y nhiÔm vµo ng­êi qua
  • 9. Loài Epidermophyton floccosum Nơi cư trú tự nhiên Người Trichophyton rubrum SINH THÁI HỌC CỦA MỘT SỐ NẤM Người T. mentagrophytes var. interdigitale Người Trichophyton tonsurans Người Trichophyton violaceum Người Trichophyton concentricum Người Trichophyton schoenleinii Người Trichophyton soudanense Người Microsporum audouinii Người Microsporum ferrugineum T. mentagrophytes var. mentagrophytes Trichophyton equinum Người Trichophyton verrucosum T. mentagrophytes var. quinckeanum T. mentagrophytes var. erinacei Chuột, gặm nhắm Ngựa Trâu bò Chuột Nhím Microsporum canis Mèo Microsporum gypseum Đất Microsporum nanum Đất/heo Microsporum cookei Đất
  • 10. C¸ch l©y nhiÔm NÊm l©y nhiÔm qua tiÕp xóc trùc tiÕp víi BN hoÆc gi¸n tiÕp qua ®å dïng chung (quÇn ¸o, gi­êng chiÕu...). L©y nhiÔm gi¸n tiÕp phæ biÕn vµ
  • 11. Vai trß y häc • N¬i nµo trªn c¬ thÓ cã keratin ®Òu cã thÓ bÞ nÊm da kÝ sinh g©y bÖnh. NÊm kh«ng x©m nhËp vµo c¸c m«, tæ chøc nh­ng sù cã mÆt cña nÊm còng nh­ c¸c s¶n phÈm chuyÓn ho¸ cña nÊm cã thÓ g©y ra c¸c ®¸p øng viªm, dÞ øng, h×nh th¸i vµ møc ®é phô thuéc t¸c nh©n g©y bÖnh. • BÖnh th­êng ®­îc mang tªn theo vÞ trÝ tæn th­ ¬ng nh­: nÊm ®Çu, nÊm kÏ, nÊm bÑn, nÊm mãng... • NÊm ­a ®Êt, ­a ®éng vËt g©y bÖnh cho ng­êi
  • 12. Vai trß y häc • C¸c lo¹i nÊm da kh¸c nhau cã kh¶ n¨ng g©y bÖnh kh¸c nhau: vi nấm Microsporum sp. Trichophyton sp. Epidermophyton sp.   da tóc lông móng + + + + + 0 + + 0 0 + +
  • 13. BÖnh nÊm da ®Çu (tinea capitis): NÊm ®Çu m¶ng x¸m (grey patch): • C¨n nguyªn: M ro s p o rum , ë ViÖt Nam cã thÓ ic gÆp Mc a nis , Mfe rrug ine um , Ma ud o uinii. . . . . . • Tæn th­¬ng: th­êng thµnh c¸c m¶ng trßn, cã thÓ lan réng ra toµn bé vïng da ®Çu. NÊm x©m nhËp vµo tãc trong nang tãc, khi sîi tãc mäc lªn nÊm ph¸ vì sîi tãc vµ h×nh thµnh mét khèi c¸c bµo tö ®èt nhá (2 - 3 µm) bao bäc sîi tãc. Sîi tãc trë nªn x¸m ®ôc, gÉy c¸ch da ®Çu vµi mm. • BÖnh th­êng gÆp ë trÎ em vµ lan thµnh dÞch ë
  • 14. NÊm ®Çu m¶ng x¸m
  • 15. BÖnh nÊm da ®Çu NÊm ®Çu chÊm ®en (black dot): • T. to ns ura ns , T. vio la c e um . • NÊm sinh c¸c bµo tö ®èt ë ngay trong sîi tãc lµm sîi tãc yÕu ®i, ®øt ngang s¸t da ®Çu, tr«ng nh­ nh÷ng chÊm
  • 16. BÖnh nÊm da ®Çu NÊm ®Çu m­ng mñ (kerion): • T. m e nta g ro p hy te s , Mc a nis . . • Tæn th­¬ng viªm mñ c¸c nang l«ng gÇn nhau, mñ bäc ë ch©n sîi tãc lµm sîi tãc tuét ®i t¹o thµnh nh÷ng m¶ng trßn gå cao, trôi tãc.
  • 17. NÊm ®Çu m­ng mñ
  • 18. BÖnh nÊm da ®Çu NÊm ®Çu lâm chÐn (favus): • Do T. s c ho e nle inii. • Da ®Çu viªm m¹n tÝnh, cã nh÷ng h×nh lâm chÐn 10 - 15 mm, bê gå cao, kh«ng ®Òu, mñ tõ nang l«ng thµnh vÈy bäc sîi tãc. Tæn th­¬ng cã mïi h«i. • BÖnh lµm teo da, ®iÒu trÞ hÕt nÊm tãc còng kh«ng mäc l¹i.
  • 19. NÊm m¸ (tinea barbae) • Do Mc a nis , . T. m e nta g ro p hy te s , T. ve rruc o s um . . . • BN nhiÔm nÊm do tiÕp xóc víi thó nu«i trong nhµ nh­ chã, mÌo... hoÆc ¸p m¸ lªn l­ ng tr©u bß. • Tæn th­¬ng th­êng ë mét bªn m¸ hoÆc ë c»m, cã thÓ cã c¸c h×nh th¸i nh­ nÊm
  • 20. BÖnh nÊm vïng da nh½ n H¾c lµo (tinea circrinata): • Tæn th­¬ng lóc ®Çu h¬i ®á, ranh giíi râ, cã bê viÒn, trªn bê viÒn cã môn n­íc nhá, gi÷a tæn th­¬ng cã xu h­íng lµnh. Tæn th­¬ng cã thÓ lan réng tõng ®¸m ®a cung ®­êng kÝnh 1 - 2 cm hoÆc b»ng bµn tay. • Do ngøa g·i chµ x¸t... dÔ nhiÔm khuÈn thø ph¸t. • Th­êng ë chç nÕp gÊp lín, bÝ må h«i: 80% ë
  • 21. H¾c lµo
  • 22. BÖnh nÊm vïng da nh½ n VÈy rång (tinea imbricata, Tokelau) • Do T. c o nc e ntric um . • Da kh«ng viªm nh­ng ngøa, trãc v¶y xÕp thµnh nh÷ ng h×nh ®ång t©m. BÖnh kÐo dµi nªn tæn th­¬ng th­êng réng, cã khi c¶ th©n m×nh. • ë VN bÖnh hay gÆp ë vïng d©n téc Ýt ng­êi, rÊt khã ch÷a.
  • 23. NÊm mãng (tinea unguum, onychomycosis) • Do Tric ho p hy to n vµ Ep id e rm o p hy to n. • Tæn th­¬ng b¾t ®Çu tõ bê tù do, mãng nhiÔm nÊm khi BN g·i hoÆc tõ l­ng bµn tay, bµn ch©n lan vµo mãng, ng­îc l¹i mãng bÞ nhiÔm nÊm cã thÓ reo r¾c bµo tö sang vïng da kh¸c. • Mãng lç chç dµy lªn, vµng ®ôc, biÕn d¹ng, cã nh÷ng m¶nh vôn nh­ lâi sËy, c¹o ra cã mÇu h¬i vµng, mãng dÇn dÇn t¸ch khái nÒn mãng. • Tæn th­¬ng cã thÓ lan tíi mãng kh¸c hoÆc vïng da kh¸c, ®«i khi g©y viªm quanh mãng, tiÕn triÓn dai d¼ng, hay t¸i ph¸t.
  • 24. NÊm mãng (tinea unguum, onychomycosis)
  • 25. NÊm kÏ • Do T. rubrum , T. m e nta g ro p hy te s , E. flo c c o s um … • BÖnh gÆp nhiÒu khi ®i giÇy, t¾m bÓ nhiÒu, mïa n­íc hoÆc nh÷ng ®ît m­a dÇm. Mïa hÌ må h«i Èm ­ít ë c¸c kÏ ch©n, ®i giÇy cao su kÝn lµ ®iÒu kiÖn thuËn lîi dÔ m¾c bÖnh. • VÞ trÝ: th­êng ë kÏ ngãn ch©n 3 - 4 do kÏ sÝt h¬n. • Tæn th­¬ng: da bît tr¾ng hoÆc trît loÐt, rÊt ngøa, næi môn n­íc ë ria c¸c ngãn. Lan sang kÏ kh¸c, lªn mu bµn ch©n hay xuèng lßng bµn ch©n. DÔ bÞ nhiÔm trïng g©y môn mñ, vÈy da,
  • 26. DÞ øng do nÊm da (Dermatophytid,"Id" reaction) • C¸c tæn th­¬ng ë xa n¬i nÊm kÝ sinh, t¹i chç XN kh«ng thÊy nÊm, mÊt ®i khi bÖnh nÊm ®iÒu trÞ khái. • T. m e nta g ro p hy te s , T. ve rruc o s um . . . • BiÓu hiÖn: tæ
  • 27. ChÈn ®o¸n Dùa vµo dÞch tÔ, l©m sµng vµ xÐt nghiÖm: • DÞch tÔ: trong ®¬n vÞ cã nhiÒu bÞ nÊm da, ng­êi nghi ngê bÞ bÖnh cã tiÕp xóc trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp víi BN... • L©m sµng: BÖnh nÊm da th­êng m·n tÝnh dai d¼ng, nhÊt lµ bÖnh do T. rubrum . Th­êng chÈn ®o¸n ph©n biÖt víi c¸c bÖnh da kh¸c nh­ v¶y nÕn, chµm, phong, viªm nang l«ng s©u, bÖnh da cã pháng n­íc kh¸c, chèc do liªn cÇu...
  • 28. XÐt nghiÖm • ®Ìn Wood: t¹o ra tia cùc tÝm b­íc sãng 3.660 Ao, cho BN vµo buång tèi, chiÕu ®Ìn c¸ch da ®Çu bÖnh nh©n 15 - 30 cm, sîi tãc nhiÔm nÊm sÏ ph¸t huúnh quang (mµu xanh vµng s¸ng nÕu nhiÔm Ma ud o uinii, Mc a nis , . . Mfe rrug ine um , mµu xanh tr¾ng ®ôc nÕu . nhiÔm T. s c ho e nle inii). • XN trùc tiÕp: vÈy da, tãc, mãng... b»ng dung
  • 29. XÐt nghiÖm trùc tiÕp
  • 30. Nu«i cÊy • MT Sabouraud cã cloramphenicol vµ cycloheximid ë nhiÖt ®é phßng, cã thÓ sau 1- 3 tuÇn míi thÊy nÊm mäc. • Dùa h×nh th¸i ®¹i thÓ, vi thÓ ®Ó ®Þnh lo¹i, cã thÓ ph¶i dùa vµo c¸c nghiÖm ph¸p sinh häc nh­: nghiÖm ph¸p xuyªn tãc, c¸c yÕu tè
  • 31. Nu«i cÊy
  • 32. §iÒu trÞ Nguyªn t¾ c: • Ph¸t hiÖn sím, ®iÒu trÞ kÞp thêi (khi bÖnh gi¶n ®¬n, lÎ tÎ, ch­a thµnh dÞch). • §iÒu trÞ liªn tôc, triÖt ®Ó, ®ñ thêi gian. • Dïng thuèc thÝch hîp tïy vïng da, tïy ng­êi, møc ®é bÖnh. • Tr¸nh kú cä m¹nh, c¹o s¸t da khi b«i thuèc. • KÕt hîp ®iÒu trÞ víi dù phßng.
  • 33. §iÒu trÞ NÕu bÖnh chØ ë da, kh«ng cã biÕn chøng chØ cÇn b«i thuèc t¹i chç. BÖnh nÊm da ®Çu, nÊm mãng, nÊm da m·n tÝnh hoÆc lan réng, thuèc t¹i chç Ýt t¸c dông cÇn kÕt hîp thuèc uèng. Thuèc ®«ng y: dung dÞch cån rÔ uy linh tiªn (kiÕn cß) 30-50%, cån l¸ hoÆc rÔ muång tr©u 20 30%, cån l¸ chót chÝt, cao s¨ng lÎ...
  • 34. §iÒu trÞ • Thuèc n­íc ASA (aspirin 10g, salicylic natri 8g, alcool 700 100ml), BSI (axit benzoic 2g, axit salicylic 2g, iod 2g, alcool 700 100ml). • Thuèc mì: benzosali, axit salicylic 1 - 2%, Whitfield (acid benzoic 6g, acid salicylic 3g, vaselin 100g ), azole (miconazole, clotrimazole, ketoconazole...), terbinafine... • Ph¸c ®å Côc Qu©n y ®iÒu trÞ h¾c lµo: – TuÇn 1: ASA BSI b«i s¸ng chiÒu. – TuÇn 2: s¸ng b«i BSI, chiÒu b«i mì benzosali. – TuÇn 3 - ®Õn khái: mì benzosali b«i s¸ng chiÒu. Cã thÓ kÕt hîp griseofulvin 0,25 × 4 viªn/ ngµy × 3 -
  • 35. §iÒu trÞ • Thuèc uèng: griseofulvin, azole (ketoconazole, itraconazole ...), allilamines (terbinafine). • Mét sè ph¸c ®å ®iÒu trÞ nÊm da: – NÊm mãng: terbinafine 250 mg/ngµy x 6 tuÇn víi nÊm mãng tay, 12 tuÇn víi nÊm mãng ch©n, cã thÓ thay thÕ b»ng itraconazole 200 mg/ngµy x 3 th¸ng. – NÊm tãc: griseofulvin 500mg/ngày cho ®Õn khi lành (6-8 tuÇn), terbinafine 250 mg/ngày x 4 tuÇn, itraconazole100 mg/ngày x 4 tuÇn. – NÊm da lan réng: griseofulvin 500 mg/ngày cho ®Õn khi lành (4-6 tuÇn), terbinafine 250 mg/ngày x 2-4 tuÇn, itraconazole 100 mg/ngày trong x 15 ngày hay 200 mg/ngày x 7 ngµy.
  • 36. Phßng chèng Phßng c¸ nh©n: gåm c¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ da. • T¾m giÆt ®Òu, kh«ng ®Ó må h«i, bôi bÆm b¸m l©u trªn da, tr¸nh kú cä, c¹o s¸t m¹nh trªn da. Gi÷ kh« c¸c nÕp bÑn, kÏ ch©n... sau khi t¾m röa. • Tr¸nh nÊm da ë ®Çu, tãc: lu«n gi÷ s¹ch da ®Çu, tãc, tr¸nh bôi, Èm ­ít. Kh«ng nªn dïng c¸c lo¹i xµ phßng géi ®Çu cã nhiÒu chÊt kiÒm lµm tãc kh« vµ dÔ rông. Nªn géi ®Çu b»ng n­íc bå kÕp, chanh, n­íc l¸ døa, l¸ b­ëi... • Th­êng xuyªn c¾t mãng tay, mãng ch©n, tãc... • Tr¸nh mÆc quÇn ¸o qu¸ Èm ­ít, quÇn lãt kh«ng nªn dïng v¶i nilon vµ qu¸ chËt g©y x©y s¸t da, bÝ
  • 37. Phßng chèng Phßng tËp thÓ: • VÖ sinh m«i tr­êng: n¬i ë ph¶i tho¸ng m¸t, nhµ cöa cao r¸o, s¹ch sÏ, tr¸nh bôi bËm, n­íc t¾m ®ñ dïng, s¹ch, cã x«, chËu, cã d©y ph¬i ngoµi n¾ng. • VÖ sinh nhµ cöa, quÇn ¸o, ch¨n mµn, gi­êng chiÕu lµ nh÷ng n¬i l­u gi÷ bµo tö nÊm. • Kh«ng dïng chung l­îc, kh¨n lau, quÇn ¸o, ch¨n mµn... • Ph¸t hiÖn sím, ®iÒu trÞ kÞp thêi triÖt ®Ó bÖnh nh©n. Khi cã ng­êi bÞ nÊm da nªn c¸ch
  • 38. Phßng chèng Phßng bÖnh nÊm da b»ng hãa chÊt: • VËn ®éng viªn, bé ®éi vµ nh÷ng ®èi t­îng th­êng xuyªn ®i giÇy cã thÓ dïng bét talc cã axit undecylenic r¾c vµo giÇy, tÊt ®Ò phßng nÊm kÏ. • NaPCP (natripentachlorophenolat) 1% kÕt hîp víi kÏm sulfat 1% phun vµo c¸c th¶m chïi ch©n, th¶m tr¶i trong nhµ ®Ó phßng nÊm kÏ. • T¹i VN, Bé m«n - Khoa Da liÔu HVQY nghiªn cøu øng dông tÈm NaPCP vµ sulfat kÏm vµo quÇn lãt phßng chèng nÊm ë th¾t l­ng, m«ng, bÑn cho bé ®éi ®· thu ®­îc kÕt qu¶ tèt.

Related Documents