KINH
BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
[TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH]
[AÂM – NGHÓA]
(HAÄU TAÀN TAM TAÏNG PHAÙP SÖ CÖU-MA-LA-THAÄP PHUÏNG C...
5
NGHI THÖÙC KHAI KINH
(Phaàn nghi thöùc naøy khoâng thuoäc Kinh vaên
nhöng caàn tuïng nieäm tröôùc ñeå taâm thöùc ñöôïc a...
6
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
Xöùng taùnh taùc Phaät söï.
Phoå huaân chö chuùng sanh,
Giai phaùt Boà-ñeà taâm,
Vieãn ly chö ...
7
NGHI THÖÙC KHAI KINH
Thieân nhaân chi Ñaïo sö,
Töù sanh chi töø phuï.
Ö nhaát nieäm quy y,
Naêng dieät tam kyø nghieäp.
...
8
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
Chí taâm ñaûnh leã: Nam-moâ Taây phöông
Cöïc Laïc Theá giôùi Ñaïi töø Ñaïi bi A-di-ñaø
Phaät, ...
9
NGHI THÖÙC KHAI KINH
Nam moâ haéc ra ñaùt na ña ra daï da.
Nam moâ a rò da, baø loâ yeát ñeá, thôcs baùt ra
da, boà ñeà ...
10
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
taát ñaø daï ta baø ha. Taát ñaø du ngheä, thaát
baøn ra daï, ta baø ha. Na ra caån trì, ta b...
11
PHAÀN DÒCH AÂM
TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH
(Haäu Haùn Ca-dieáp Ma-ñaèng coäng Phaùp Lan dòch)
KINH TÖÏ
Theá Toân thaønh ñ...
12
TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH
giôùi, taán chí thanh tònh, vi Töù chaân ñaïo
haïnh, thaønh A-la-haùn.
A-la-haùn giaû naêng p...
13
PHAÀN DÒCH AÂM
keát nghieäp, voâ nieäm voâ taùc, phi tu phi
chöùng, baát lòch chö vò, nhi töï suøng toái,
danh chi vi ñ...
14
TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH
ÑEÄ NGUÕ CHÖÔNG
CHUYEÅN TROÏNG LINH KHINH
Phaät ngoân: Nhaân höõu chuùng quaù, nhi
baát töï h...
15
PHAÀN DÒCH AÂM
Phaät ngoân: Kim töû maï ngaõ, ngaõ kim
baát naïp, töû töï trì hoïa quy töû thaân hyõ. Du
höôûng öùng th...
16
TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH
Phaät ngoân: “Thí nhö nhaát cöï chi hoûa,
soå baù thieân nhaân caùc dó cöï lai phaân thuû,
th...
17
PHAÀN DÒCH AÂM
Phaïn baù öùc Bích-chi Phaät, baát nhö
phaïn nhaát Tam theá chö Phaät.
Phaïn thieân öùc Tam theá chö Pha...
18
TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH
14. Taâm haønh bình ñaúng nan.
15. Baát thuyeát thò phi nan.
16. Hoäi thieän tri thöùc nan.
1...
19
PHAÀN DÒCH AÂM
ÑEÄ THAÄP NGUÕ CHÖÔNG
THÆNH VAÁN LÖÏC MINH
Sa-moân vaán Phaät: “Haø giaû ña löïc? Haø
giaû toái minh?”
P...
20
TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH
ÑEÄ THAÄP THAÁT CHÖÔNG
MINH LAI AÙM TAÏ
Phaät ngoân: phuø kieán Ñaïo giaû, thí nhö
trì cöï, n...
21
PHAÀN DÒCH AÂM
ÑEÄ NHÒ THAÄP CHÖÔNG
SUY NGAÕ BOÅN KHOÂNG
Phaät ngoân: “Ñöông nieäm thaân trung
töù ñaïi, caùc töï höõu ...
22
TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH
ÑEÄ NHÒ THAÄP TAM CHÖÔNG
THEÂ TÖÛ THAÄM NGUÏC
Phaät ngoân: “Nhaân heä ö theâ töû, xaù
traïch,...
23
PHAÀN DÒCH AÂM
ÑEÄ NHÒ THAÄP LUÏC CHÖÔNG
THIEÂN MA NHIEÃU PHAÄT
Thieân thaàn hieán ngoïc nöõ ö Phaät, duïc
hoaïi Phaät ...
24
TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH
töùc hoïa sanh. Ñaéc A-la-haùn dó, naõi khaû tín
nhöõ yù.”
ÑEÄ NHÒ THAÄP CÖÛU CHÖÔNG
CHAÙNH Q...
25
PHAÀN DÒCH AÂM
aâm, baát nhö ñoaïn taâm. Taâm nhö coâng taøo.
Coâng taøo nhöôïc chæ, tuøng giaû ñoâ töùc. Taø
taâm baát...
26
TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH
loä nhi thoái, hoaëc caùch ñaáu nhi töû, hoaëc
ñaéc thaéng nhi hoaøn. Sa-moân hoïc ñaïo,
öng ...
27
PHAÀN DÒCH AÂM
ñaéc hyõ. Ö ñaïo nhöôïc baïo, baïo töùc thaân
bì. Kyø thaân nhöôïc bì, yù töùc sanh naõo. YÙ
nhöôïc sanh...
28
TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH
“Kyù trò Phaät theá, ngoä ñaïo giaû nan.
“Kyù ñaéc ngoä ñaïo, höng tín taâm nan.
“Kyù höng tí...
29
PHAÀN DÒCH AÂM
Ñoái vieát: “Phaïn thöïc gian.”
Phaät ngoân: “Töû vò tri ñaïo.”
Phuïc vaán nhaát sa-moân: “Nhaân maïng
t...
30
TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH
ÑEÄ TÖÙ THAÄP NHAÁT CHÖÔNG
TRÖÏC TAÂM XUAÁT DUÏC
Phaät ngoân: “Phuø vi ñaïo giaû, nhö ngöu
ph...
31
PHAÀN DÒCH AÂM
long vuõ; thò bình ñaúng nhö nhaát chaân ñòa;
thò höng hoùa nhö töù thôøi moäc.”
Chö ñaïi tyø-kheo vaên ...
32
33
PHAÀN DÒCH NGHÓA
KINH
BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
(Ñôøi Haäu Haùn, caùc vò Ca-dieáp Ma-ñaèng vaø Phaùp Lan cuøng dòch)
BAØI TÖ...
34
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
CHÖÔNG THÖÙ NHAÁT
XUAÁT GIA CHÖÙNG QUAÛ
Phaät daïy: “Töø giaõ ngöôøi thaân, lìa boû
gia ñình,...
35
PHAÀN DÒCH NGHÓA
tònh, laøm theo Boán chaân lyù,1
thaønh A-la-
haùn.2
Vò A-la-haùn coù theå bay treân khoâng
trung, hie...
36
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
Tö-ñaø-haøm coøn moät laàn sanh leân coõi trôøi
vaø moät laàn trôû laïi coõi ngöôøi, roài chö...
37
PHAÀN DÒCH NGHÓA
roõ phaùp voâ vi, trong khoâng coù choã chöùng
ñaéc,1
ngoaøi khoâng coù choã mong caàu,2
taâm
chaúng t...
38
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
CHÖÔNG THÖÙ BA
DÖÙT BOÛ THAM AÙI
Phaät daïy: “Ngöôøi caïo boû raâu toùc1
laøm
sa-moân, laõnh ...
39
PHAÀN DÒCH NGHÓA
ra laø: saùt sanh,1
troäm caép,2
daâm duïc.3
Boán
vieäc do mieäng taïo ra laø: noùi hai löôõi,4
noùi
a...
40
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
CHÖÔNG THÖÙ NAÊM
CHUYEÅN NAËNG THAØNH NHEÏ
Phaät daïy: “Ngöôøi ta coù nhöõng söï laàm
loãi ma...
41
PHAÀN DÒCH NGHÓA
mang leã vaät taëng ngöôøi, neáu ngöôøi chaúng
nhaän thì leã vaät aáy coù trôû veà vôùi oâng chaêng?
“...
42
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
CHÖÔNG THÖÙ CHÍN
VEÀ NGUOÀN HIEÅU ÑAÏO
Phaät daïy: “Laáy söï nghe bieát nhieàu,
luyeán meán n...
43
PHAÀN DÒCH NGHÓA
CHÖÔNG THÖÙ MÖÔØI MOÄT
ÑAÕI CÔM KHAÙC BIEÄT
Phaät daïy: “Boá thí côm aên cho traêm
keû aùc, chaúng baè...
44
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
“Cuùng döôøng traêm öùc vò Phaät Bích-
chi, chaúng baèng cuùng döôøng moät vò Phaät
ba ñôøi.1...
45
PHAÀN DÒCH NGHÓA
2. Giaøu sang quyeàn quyù maø hoïc ñöôïc ñaïo
laø khoù.1
3. Daùm boû maïng soáng ñi vaøo choã cheát la...
46
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
7. Thaáy vaät toát ñeïp maø chaúng mong caàu
laø khoù.1
8. Bò nhuïc maø khoâng giaän laø khoù...
47
PHAÀN DÒCH NGHÓA
12. Tröø dieät taùnh ngaõ maïn laø khoù.1
13. Chaúng khinh ngöôøi chöa hoïc laø khoù.2
14. Giöõ taâm b...
48
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
17. Thaáy taùnh hoïc ñaïo laø khoù.1
18. Theo hoùa ñoä ngöôøi khaùc laø khoù.2
19. Thaáy caûn...
49
PHAÀN DÒCH NGHÓA
Phaät daïy: “Giöõ taâm thanh tònh,1
yù chí
vöõng beàn2
thì coù theå hieåu thaáu leõ ñaïo.
Nhö lau chuø...
50
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
maïnh,1
vì chaúng mang loøng hung döõ, laïi
theâm ñöôïc yeân laønh, khoûe maïnh. Ngöôøi
nhaãn...
51
PHAÀN DÒCH NGHÓA
ñöôïc ñaïo. Ví nhö nöôùc loùng trong, nay
laáy tay quaäy leân, moïi ngöôøi ñeán ñoù chaúng
ai nhìn tha...
52
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
CHÖÔNG THÖÙ MÖÔØI TAÙM
NGHÓ TÖÔÛNG LEÕ KHOÂNG
Phaät daïy: “Giaùo phaùp cuûa ta nieäm
töôûng c...
53
PHAÀN DÒCH NGHÓA
leõ voâ thöôøng. Quaùn xeùt linh giaùc1
thaáy ñoù
laø Boà-ñeà.2
Choã thaáy bieát nhö vaäy coù theå
mau...
54
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
theo theá tuïc maø chaúng chòu hoïc ñaïo, chæ
uoång coâng phu, nhoïc hình haøi. Cuõng nhö
ñoá...
55
PHAÀN DÒCH NGHÓA
lao nguïc. Lao nguïc coøn coù haïn kyø ñöôïc
thaû ra, vôï con chaúng theå coù laáy moät choác
laùt xa ...
56
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
CHÖÔNG THÖÙ HAI MÖÔI LAÊM
LÖÛA DUÏC THIEÂU THAÂN
Phaät daïy: “Ngöôøi say meâ aùi duïc gioáng
...
57
PHAÀN DÒCH NGHÓA
CHÖÔNG THÖÙ HAI MÖÔI BAÛY
KHOÂNG VÖÔÙNG MAÉC
Phaät daïy: “Ngöôøi caàu ñaïo nhö caây
goã thaû döôùi nöô...
58
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
CHÖÔNG THÖÙ HAI MÖÔI CHÍN
CHAÙNH QUAÙN TRÖØ SAÉC DUÏC
Phaät daïy: “Thaän troïng chôù ngaém
nh...
59
PHAÀN DÒCH NGHÓA
CHÖÔNG THÖÙ BA MÖÔI MOÁT
TÓNH TAÂM TRÖØ DUÏC
Coù ngöôøi kia loøng daâm duïc chaúng döùt,
muoán töï tay...
60
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
CHÖÔNG THÖÙ BA MÖÔI HAI
TRÖØ NGAÕ KHOÂNG COØN SÔÏ
Phaät daïy: “Ngöôøi ta vì aùi duïc sanh ra
...
61
PHAÀN DÒCH NGHÓA
buoàn baõ vaø gaáp ruùt, trong loøng hoái tieác,
muoán thoái chí. Phaät hoûi: “Khi coøn ôû nhaø,
oâng ...
62
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
CHÖÔNG THÖÙ BA MÖÔI LAÊM
TRÖØ CAÁU NHIEÃM
Phaät daïy: “Nhö ngöôøi luyeän saét, loaïi
boû caën...
63
PHAÀN DÒCH NGHÓA
“Coù ñuû saùu caên, ñöôïc sanh nôi xöù
trung taâm laø khoù.1
“Ñöôïc sanh nôi xöù trung taâm, gaëp
Phaä...
64
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
Coøn nhö keû keà caän beân ta, thöôøng ñöôïc
thaáy ta, nhöng chaúng laøm theo giôùi luaät,
ro...
65
PHAÀN DÒCH NGHÓA
CHÖÔNG THÖÙ BA MÖÔI CHÍN
LÔØI DAÏY CHAÚNG SAI
Phaät daïy: “Ngöôøi hoïc ñaïo Phaät, ñoái
vôùi nhöõng lô...
66
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
CHÖÔNG THÖÙ BOÁN MÖÔI MOÁT
LOØNG NGAY TRÖØ DUÏC
Phaät daïy: “Ngöôøi hoïc ñaïo ví nhö con
traâ...
67
PHAÀN DÒCH NGHÓA
theá giôùi nhö moät traùi taùo,1
xem nöôùc hoà
A-naäu2
nhö daàu thoa chaân.
“Ta xem cöûa phöông tieän ...
68
KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG
leõ bình ñaúng1
nhö ñòa vò chaân thaät duy
nhaát, xem vieäc haønh hoùa ñaïo lyù nhö caây
coái...
69
NOÄI DUNG
Nghi thöùc khai kinh................................................5
PHAÀN DÒCH AÂM
KINH TÖÏ...................
70
TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH
27. VOÂ TRÖÔÙC ÑAÉC ÑAÏO ................................................23
28. YÙ MAÕ MAÏC T...
71
NOÄI DUNG
18. NGHÓ TÖÔÛNG LEÕ KHOÂNG.........................................52
19. QUAÙN SAÙT CHAÂN GIAÛ.................
of 68

Kinh bonmuoihaichuong doantrungcon

Published on: Mar 3, 2016
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Kinh bonmuoihaichuong doantrungcon

  • 1. KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG [TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH] [AÂM – NGHÓA] (HAÄU TAÀN TAM TAÏNG PHAÙP SÖ CÖU-MA-LA-THAÄP PHUÏNG CHIEÁU DÒCH) ÑOAØN TRUNG COØN - NGUYEÃN MINH TIEÁN Vieät dòch vaø chuù giaûi NGUYEÃN MINH HIEÅN hieäu ñính NHAØ XUAÁT BAÛN TOÂN GIAÙO
  • 2. 5 NGHI THÖÙC KHAI KINH (Phaàn nghi thöùc naøy khoâng thuoäc Kinh vaên nhöng caàn tuïng nieäm tröôùc ñeå taâm thöùc ñöôïc an tònh tröôùc khi ñi vaøo tuïng ñoïc Kinh vaên) NIEÄM HÖÔNG (Thaép ñeøn ñoát höông traàm, ñöùng ngay ngaén chaép tay ngang ngöïc thaàm nieäm theo nghi thöùc döôùi ñaây.) Tònh phaùp giôùi chaân ngoân: AÙn lam toùa ha. (3 laàn) Tònh tam nghieäp chaân ngoân: AÙn ta phaï baø phaï, thuaät ñaø ta phaï, ñaït ma ta phaï, baø phaï thuaät ñoä haùm. (3 laàn) (Chuû leã thaép 3 caây höông, quyø ngay ngaén naâng höông leân ngang traùn nieäm baøi Cuùng höông sau ñaây.) CUÙNG HÖÔNG TAÙN PHAÄT Nguyeän thöû dieäu höông vaân, Bieán maõn thaäp phöông giôùi. Cuùng döôøng nhaát thieát Phaät, Toân Phaùp, chö Boà Taùt, Voâ bieân Thanh vaên chuùng, Caäp nhaát thieát thaùnh hieàn. Duyeân khôûi quang minh ñaøi,
  • 3. 6 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG Xöùng taùnh taùc Phaät söï. Phoå huaân chö chuùng sanh, Giai phaùt Boà-ñeà taâm, Vieãn ly chö voïng nghieäp, Vieân thaønh voâ thöôïng ñaïo. (Chuû leã xaù 3 xaù roài ñoïc baøi Kyø nguyeän döôùi ñaây.) KYØ NGUYEÄN Tö thôøi ñeä töû chuùng ñaúng phuùng tuïng kinh chuù, xöng taùn hoàng danh, taäp thöû coâng ñöùc, nguyeän thaäp phöông thöôøng truù Tam baûo, Boån sö Thích-ca Maâu-ni Phaät, Tieáp Daãn Ñaïo Sö A-di-ñaø Phaät... töø bi gia hoä ñeä töû... .... Phaùp danh... .... phieàn naõo ñoaïn dieät, nghieäp chöôùng tieâu tröø, thöôøng hoaïch kieát töôøng, vónh ly khoå aùch. Phoå nguyeän aâm sieâu döông thôùi, haûi yeán haø thanh, phaùp giôùi chuùng sanh teà thaønh Phaät ñaïo. (Caém höông ngay ngaén vaøo lö höông roài ñöùng thaúng chaép tay nieäm baøi Taùn Phaät sau ñaây.) TAÙN PHAÄT Phaùp vöông voâ thöôïng toân, Tam giôùi voâ luaân thaát.
  • 4. 7 NGHI THÖÙC KHAI KINH Thieân nhaân chi Ñaïo sö, Töù sanh chi töø phuï. Ö nhaát nieäm quy y, Naêng dieät tam kyø nghieäp. Xöng döông nhöôïc taùn thaùn, ÖÙc kieáp maïc naêng taän. QUAÙN TÖÔÛNG Naêng leã sôû leã taùnh khoâng tòch, Caûm öùng ñaïo giao nan tö nghì. Ngaõ thöû ñaïo traøng nhö ñeá chaâu, Thaäp phöông chö Phaät aûnh hieän trung. Ngaõ thaân aûnh hieän chö Phaät tieàn, Ñaàu dieän tieáp tuùc quy maïng leã. Chí taâm ñaûnh leã: Nam-moâ taän hö khoâng bieán phaùp giôùi quaù, hieän, vò lai thaäp phöông chö Phaät, Toân phaùp, Hieàn thaùnh taêng thöôøng truù Tam baûo. (1 laïy) Chí taâm ñaûnh leã: Nam-moâ Ta-baø Giaùo chuû Boån sö Thích-ca Maâu-ni Phaät, Ñöông lai haï sanh Di-laëc Toân Phaät, Ñaïi trí Vaên- thuø-sö-lôïi Boà Taùt, Ñaïi haïnh Phoå Hieàn Boà Taùt, Hoä Phaùp Chö Toân Boà Taùt, Linh Sôn Hoäi Thöôïng Phaät Boà Taùt. (1 laïy)
  • 5. 8 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG Chí taâm ñaûnh leã: Nam-moâ Taây phöông Cöïc Laïc Theá giôùi Ñaïi töø Ñaïi bi A-di-ñaø Phaät, Ñaïi bi Quaùn Theá AÂm Boà Taùt, Ñaïi Theá Chí Boà Taùt, Ñaïi nguyeän Ñòa Taïng Vöông Boà Taùt, Thanh Tònh Ñaïi Haûi Chuùng Boà Taùt. (1 laïy) (Töø ñaây baét ñaàu khai chuoâng moõ, ñaïi chuùng ñoàng tuïng.) TAÙN HÖÔNG Lö höông xaï nhieät, Phaùp giôùi moâng huaân, Chö Phaät haûi hoäi taát dieâu vaên, Tuøy xöù kieát töôøng vaân, Thaønh yù phöông aân, Chö Phaät hieän toaøn thaân. Nam-moâ Höông Vaân Caùi Boà Taùt Ma- ha-taùt. (3 laàn) CHUÙ ÑAÏI BI Nam-moâ Ñaïi Bi Hoäi Thöôïng Phaät Boà Taùt. (3 laàn) Thieân thuû thieân nhaõn voâ ngaïi ñaïi bi taâm ñaø-la-ni.
  • 6. 9 NGHI THÖÙC KHAI KINH Nam moâ haéc ra ñaùt na ña ra daï da. Nam moâ a rò da, baø loâ yeát ñeá, thôcs baùt ra da, boà ñeà taùt ñoûa baø da, ma ha taùt ñoûa baø da, ma ha ca loâ ni ca da. AÙn, taùt baøn ra phaït dueä, soá ñaùt na ñaùt toûa. Nam moâ taát kieát laät ñoûa y moâng, a rò da baø loâ kieát ñeá, thaát phaät ra laêng ñaø baø. Nam moâ na ra caån trì heâ rò, ma ha baøn ña sa meá, taùt baø a tha ñaäu du baèng, a theä döïng, taùt baø taùt ña, na ma baø daø, ma phaït ñaït ñaäu, ñaùt ñieät tha. AÙn a baø loâ heâ, loâ ca ñeá, ca ra ñeá, di heâ rò, ma ha boà ñeà taùt ñoûa, taùt baø taùt baø, ma ra ma ra, ma heâ ma heâ, rò ñaø döïng cu loâ cu loâ, kieát moâng ñoä loâ ñoä loâ, phaït xaø da deá, ma ha phaït xaø da ñeá, ñaø ra ñaø ra, ñòa rò ni, thaát Phaät ra da, daù ra daù ra. Maï maï phaït ma ra, muïc ñeá leä, y heâ y heâ, thaát na thaát na, a ra saâm Phaät ra xaù lôïi, phaït sa phaït saâm, Phaät ra xaù da, hoâ loâ hoâ loâ ma ra, hoâ loâ hoâ loâ heâ rò, ta ra ta ra, taát rò taát rò, toâ roâ toâ roâ, boà ñeà daï boà ñeà daï, boà ñaø daï boà ñaø daï, di ñeá rò daï, na ra caån trì ñòa rò saéc ni na, ba daï ma na, ta baø ha. Taát ñaø daï, ta baø ha. Ma ha
  • 7. 10 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG taát ñaø daï ta baø ha. Taát ñaø du ngheä, thaát baøn ra daï, ta baø ha. Na ra caån trì, ta baø ha. Ma ra na ra, ta baø ha. Taát ra taêng a muïc kheâ da, ta baø ha. Ta baø ma ha, a taát ñaø daï, ta baø ha. Giaû kieát ra a taát ñaø daï, ta baø ha. Ba ñaø ma yeát, taát ñaø daï, ta baø ha. Na ra caån trì baøn ñaø ra daï, ta baø ha. Ma baø lî thaéng yeát ra daï, ta baø ha. Nam moâ haéc ra ñaùt na ña ra daï da. Nam moâ a rò da baø loâ yeát ñeá, thöôùc baøn ra daï, ta baø ha. AÙn taát ñieän ñoâ, maïn ña ra, baït ñaø daï, ta baø ha. (3 laàn) Nam-moâ Boån sö Thích-ca Maâu-ni Phaät. (3 laàn) KHAI KINH KEÄ Voâ thöôïng thaäm thaâm vi dieäu phaùp, Baù thieân vaïn kieáp nan tao ngoä, Ngaõ kim kieán vaên ñaéc thoï trì, Nguyeän giaûi Nhö Lai chaân thaät nghóa. Nam-moâ Lieân Trì Haûi Hoäi Phaät Boà Taùt. (3 laàn)
  • 8. 11 PHAÀN DÒCH AÂM TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH (Haäu Haùn Ca-dieáp Ma-ñaèng coäng Phaùp Lan dòch) KINH TÖÏ Theá Toân thaønh ñaïo dó, taùc thò tö duy: “Ly duïc tòch tónh, thò toái vi thaéng.” Truï ñaïi thieàn ñònh, haøng chö ma ñaïo. Ö Loäc daõ uyeån trung, chuyeån Töù ñeá Phaùp luaân, ñoä Kieàu-traàn-nhö ñaúng nguõ nhaân nhi chöùng ñaïo quaû. Phuïc höõu tyø-kheo sôû thuyeát chö nghi, caàu Phaät taán chæ. Theá Toân giaùo saéc, nhaát nhaát khai ngoä, hieäp chöôûng kính naëc, nhi thuaän toân saéc. ÑEÄ NHAÁT CHÖÔNG XUAÁT GIA CHÖÙNG QUAÛ Phaät ngoân: Töø thaân xuaát gia, thöùc taâm ñaït boån, giaûi voâ vi phaùp, danh vieát sa-moân. Thöôøng haønh nhò baù nguõ thaäp
  • 9. 12 TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH giôùi, taán chí thanh tònh, vi Töù chaân ñaïo haïnh, thaønh A-la-haùn. A-la-haùn giaû naêng phi haønh bieán hoùa, khoaùng kieáp thoï maïng, truï ñoäng thieân ñòa. Thöù vi A-na-haøm. A-na-haøm giaû, thoï chung linh thaàn thöôùng Thaäp cöûu thieân, chöùng A-la-haùn. Thöù vi Tö-ñaø-haøm. Tö-ñaø-haøm giaû, nhaát thöôùng nhaát hoaøn, töùc ñaéc A-la-haùn. Thöù vi Tu-ñaø-hoaøn. Tu-ñaø-hoaøn giaû, thaát töû thaát sanh, tieän chöùng A-la-haùn. AÙi duïc ñoaïn giaû, nhö töù chi ñoaïn, baát phuïc duïng chi. ÑEÄ NHÒ CHÖÔNG ÑOAÏN DUÏC TUYEÄT TRAÃM Phaät ngoân: Xuaát gia sa-moân giaû ñoaïn duïc khöû aùi, thöùc töï taâm nguyeân, ñaït Phaät thaâm lyù, ngoä voâ vi phaùp, noäi voâ sôû ñaéc, ngoaïi voâ sôû caàu, taâm baát heä ñaïo, dieäc baát
  • 10. 13 PHAÀN DÒCH AÂM keát nghieäp, voâ nieäm voâ taùc, phi tu phi chöùng, baát lòch chö vò, nhi töï suøng toái, danh chi vi ñaïo. ÑEÄ TAM CHÖÔNG CAÙT AÙI KHÖÛ THAM Phaät ngoân: Theá tröø tu phaùt nhi vi sa- moân, thoï ñaïo phaùp giaû, khöû theá tö taøi, khaát caàu thuû tuùc. Nhaät trung nhaát töï, thoï haï nhaát tuùc, thaän vaät taùi hyõ. Söû nhaân ngu teá giaû, aùi döõ duïc daõ. ÑEÄ TÖÙ CHÖÔNG THIEÄN AÙC TÒNH MINH Phaät ngoân: Chuùng sanh dó thaäp söï vi thieän, dieät dó thaäp söï vi aùc. Haø ñaúng vi thaäp? Thaân tam, khaåu töù, yù tam. Thaân tam giaû: saùt, ñaïo, daâm. Khaåu töù giaû: löôõng thieät, aùc khaåu, voïng ngoân, yû ngöõ. YÙ tam giaû: taät, nhueá, si. Nhö thò thaäp söï, baát thuaän Thaùnh ñaïo, danh Thaäp aùc haïnh. Thò aùc nhöôïc chæ, danh Thaäp thieän haïnh nhó.
  • 11. 14 TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH ÑEÄ NGUÕ CHÖÔNG CHUYEÅN TROÏNG LINH KHINH Phaät ngoân: Nhaân höõu chuùng quaù, nhi baát töï hoái. Ñoán töùc kyø taâm, toäi lai phoù thaân, nhö thuûy quy haûi tieäm thaønh thaâm quaûng. Nhöôïc nhaân höõu quaù, töï giaûi tri phi, caûi aùc haønh thieän, toäi töï tieâu dieät, nhö beänh ñaéc haõn, tieäm höõu thuyeân toån nhó. ÑEÄ LUÏC CHÖÔNG NHAÃN AÙC VOÂ SAÂN Phaät ngoân: AÙc nhaân vaên thieän, coá lai naùo loaïn giaû. Nhöõ töï caám töùc, ñöông voâ saân traùch. Bæ lai aùc giaû, nhi töï aùc chi. ÑEÄ THAÁT CHÖÔNG AÙC HOAØN BOÅN THAÂN Phaät ngoân: Höõu nhaân vaên ngoâ thuû ñaïo, haønh ñaïi nhaân töø, coá trí maï Phaät. Phaät maëc baát ñoái. Maï chæ. Vaán vieát: Töû dó leã tuøng nhaân, kyø nhaân baát naïp, leã quy töû hoà? Ñoái vieát: Quy hyõ.
  • 12. 15 PHAÀN DÒCH AÂM Phaät ngoân: Kim töû maï ngaõ, ngaõ kim baát naïp, töû töï trì hoïa quy töû thaân hyõ. Du höôûng öùng thanh, aûnh chi tuøy hình, chung voâ mieãn ly. Thaän vaät vi aùc. ÑEÄ BAÙT CHÖÔNG TRAÀN THOÙA TÖÏ OÂ Phaät ngoân: AÙc nhaân haïi hieàn giaû, du ngöôõng thieân nhi thoùa. Thoùa baát chí thieân, hoaøn tuøng kyû ñoïa. Nghòch phong döông traàn, traàn baát chí bæ, hoaøn boän kyû thaân. Hieàn baát khaû huûy, hoïa taát dieät kyû. ÑEÄ CÖÛU CHÖÔNG PHAÛN BOÅN HOÄI ÑAÏO Phaät ngoân: Baùc vaên aùi ñaïo, ñaïo taát nan hoäi. Thuû chí phuïng ñaïo, kyø ñaïo thaäm ñaïi. ÑEÄ THAÄP CHÖÔNG HYÛ THÍ HOAÏCH PHÖÔÙC Phaät ngoân: “Ñoå nhaân thí ñaïo, trôï chi hoan hyû, ñaéc phöôùc thaäm ñaïi.” Sa-moân vaán vieát: “Thöû phöôùc taän hoà?”
  • 13. 16 TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH Phaät ngoân: “Thí nhö nhaát cöï chi hoûa, soå baù thieân nhaân caùc dó cöï lai phaân thuû, thuïc thöïc, tröø minh, thöû cöï nhö coá. Phöôùc dieäc nhö chi.” ÑEÄ THAÄP NHAÁT CHÖÔNG THÍ PHAÏN CHUYEÅN THAÉNG Phaät ngoân: Phaïn aùc nhaân baù, baát nhö phaïn nhaát thieän nhaân. Phaïn thieän nhaân thieân, baát nhö phaïn nhaát trì nguõ giôùi giaû. Phaïn nguõ giôùi giaû vaïn, baát nhö phaïn nhaát Tu-ñaø-hoaøn. Phaïn baù vaïn Tu-ñaø-hoaøn, baát nhö phaïn nhaát Tö-ñaø-haøm. Phaïn thieân vaïn Tö-ñaø-haøm, baát nhö phaïn nhaát A-na-haøm. Phaïn nhaát öùc A-na-haøm, baát nhö phaïn nhaát A-la-haùn. Phaïn thaäp öùc A-la-haùn, baát nhö phaïn nhaát Bích-chi Phaät.
  • 14. 17 PHAÀN DÒCH AÂM Phaïn baù öùc Bích-chi Phaät, baát nhö phaïn nhaát Tam theá chö Phaät. Phaïn thieân öùc Tam theá chö Phaät, baát nhö phaïn nhaát Voâ nieäm, voâ truï, voâ tu, voâ chöùng chi giaû. ÑEÄ THAÄP NHÒ CHÖÔNG CÖÛ NAN KHUYEÁN TU Phaät ngoân: Nhaân höõu nhò thaäp nan: 1. Baàn cuøng boá thí nan. 2. Haøo quyù hoïc ñaïo nan. 3. Khí maïng taát töû nan. 4. Ñaéc ñoå Phaät kinh nan. 5. Sanh trò Phaät theá nan. 6. Nhaãn saéc nhaãn duïc nan. 7. Kieán haûo baát caàu nan. 8. Bò nhuïc baát saân nan. 9. Höõu theá baát laâm nan. 10. Xuùc söï voâ taâm nan. 11. Quaûng hoïc baùc cöùu nan. 12. Tröø dieät ngaõ maïn nan. 13. Baát khinh vò hoïc nan.
  • 15. 18 TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH 14. Taâm haønh bình ñaúng nan. 15. Baát thuyeát thò phi nan. 16. Hoäi thieän tri thöùc nan. 17. Kieán taùnh hoïc ñaïo nan. 18. Tuøy hoùa ñoä nhaân nan. 19. Ñoå caûnh baát ñoäng nan. 20. Thieän giaûi phöông tieän nan. ÑEÄ THAÄP TAM CHÖÔNG VAÁN ÑAÏO TUÙC MAÏNG Sa-moân vaán Phaät: “Dó haø nhaân duyeân, ñaéc tri tuùc maïng, hoäi kyø chí ñaïo?” Phaät ngoân: “Tònh taâm, thuû chí, khaû hoäi chí ñaïo. Thí nhö ma kính, caáu khöù, minh toàn. Ñoaïn duïc, voâ caàu, ñöông ñaéc tuùc maïng.” ÑEÄ THAÄP TÖÙ CHÖÔNG THÆNH VAÁN THIEÄN ÑAÏI Sa-moân vaán Phaät: “Haø giaû vi thieän? Haø giaû toái ñaïi?” Phaät ngoân: “Haønh ñaïo, thuû chaân giaû thieän. Chí döõ ñaïo hieäp giaû ñaïi.”
  • 16. 19 PHAÀN DÒCH AÂM ÑEÄ THAÄP NGUÕ CHÖÔNG THÆNH VAÁN LÖÏC MINH Sa-moân vaán Phaät: “Haø giaû ña löïc? Haø giaû toái minh?” Phaät ngoân: “Nhaãn nhuïc ña löïc, baát hoaøi aùc coá, kieâm gia an kieän. Nhaãn giaû voâ aùc, taát vi nhaân toân. Taâm caáu dieät taän, tònh voâ haø ueá, thò vi toái minh, Vò höõu thieân ñòa ñaûi ö kim nhaät, thaäp phöông sôû höõu, voâ höõu baát kieán, voâ höõu baát tri, voâ höõu baát vaên, ñaéc Nhaát thieát trí, khaû vò minh hyõ.” ÑEÄ THAÄP LUÏC CHÖÔNG XAÛ AÙI ÑAÉC ÑAÏO Phaät ngoân: “Nhaân hoaøi aùi duïc, baát kieán ñaïo giaû. Thí nhö tröøng thuyû, trí thuû giaûo chi. Chuùng nhaân coäng laâm, voâ höõu ñoå kyø aûnh giaû. Nhaân dó aùi duïc giao thaùc, taâm trung tröôïc höng, coá baát kieán ñaïo. Nhöõ ñaúng sa-moân ñöông xaû aùi duïc. AÙi duïc caáu taän, ñaïo khaû kieán hyõ.
  • 17. 20 TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH ÑEÄ THAÄP THAÁT CHÖÔNG MINH LAI AÙM TAÏ Phaät ngoân: phuø kieán Ñaïo giaû, thí nhö trì cöï, nhaäp minh thaát trung, Kyø minh töùc dieät, nhi minh ñoäc toàn. Hoïc Ñaïo kieán Ñeá, Voâ minh töùc dieät, nhi Minh thöôøng toàn hyõ. ÑEÄ THAÄP BAÙT CHÖÔNG NIEÄM ÑAÚNG BOÅN KHOÂNG Phaät ngoân: Ngoâ Phaùp nieäm voâ nieäm nieäm, haønh voâ haønh haïnh, ngoân voâ ngoân ngoân, tu voâ tu tu. Hoäi giaû caän nhó, meâ giaõ vieãn hoà. Ngoân ngöõ ñaïo ñoaïn, phi vaät sôû caâu. Sai chi haøo ly, thaát chi tu du. ÑEÄ THAÄP CÖÛU CHÖÔNG GIAÛ CHAÂN TÒNH QUAÙN Phaät ngoân: “Quaùn thieân ñòa, nieäm phi thöôøng; quaùn theá giôùi, nieäm phi thöôøng; quaùn linh giaùc, töùc Boà-ñeà. Nhö thò tri thöùc, ñaéc ñaïo taät hyõ.”
  • 18. 21 PHAÀN DÒCH AÂM ÑEÄ NHÒ THAÄP CHÖÔNG SUY NGAÕ BOÅN KHOÂNG Phaät ngoân: “Ñöông nieäm thaân trung töù ñaïi, caùc töï höõu danh, ñoâ voâ ngaõ giaû. Ngaõ kyù ñoâ voâ, kyø nhö huyeãn nhó.” ÑEÄ NHÒ THAÄP NHAÁT CHÖÔNG DANH THANH TAÙN BOÅN Phaät ngoân: “Nhaân tuøy tình duïc, caàu ö thanh danh. Thanh danh hieån tröôùc, thaân dó coá hyõ! Tham theá thöôøng danh, nhi baát hoïc ñaïo, uoång coâng lao hình. Thí nhö thieâu höông, tuy nhaân vaên höông, höông chi taän hyõ. Nguy thaân chi hoûa nhi taïi kyø haäu.” ÑEÄ NHÒ THAÄP NHÒ CHÖÔNG TAØI SAÉC CHIEÂU KHOÅ Phaät ngoân: “Taøi saéc ö nhaân, nhaân chi baát xaû, thí nhö ñao nhaän höõu maät, baát tuùc nhaát xan chi myõ. Tieåu nhi thæ chi, taéc höõu caùt thieät chi hoaïn.”
  • 19. 22 TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH ÑEÄ NHÒ THAÄP TAM CHÖÔNG THEÂ TÖÛ THAÄM NGUÏC Phaät ngoân: “Nhaân heä ö theâ töû, xaù traïch, thaäm ö lao nguïc. Lao nguïc höõu taùn thích chi kyø, theâ töû voâ vieãn ly chi nieäm. Tình aùi ö saéc, khôûi ñaùn khu trì? Tuy höõu hoå khaåu chi hoaïn, taát toàn cam phuïc, ñaàu neâ töï nòch, coá vieát phaøm phu. Thaáu ñaéc thöû moân, xuaát traàn La-haùn.” ÑEÄ NHÒ THAÄP TÖÙ CHÖÔNG SAÉC DUÏC CHÖÔÙNG ÑAÏO Phaät ngoân: “AÙi duïc maïc thaäm ö saéc. Saéc chi vi duïc, kyø ñaïi voâ ngoaïi. Laïi höõu nhaát hyõ. Nhöôïc söû nhò ñoàng, phoå thieân chi nhaân, voâ naêng vi ñaïo giaû hyõ.” ÑEÄ NHÒ THAÄP NGUÕ CHÖÔNG DUÏC HOÛA THIEÂU THAÂN Phaät ngoân: “AÙi duïc chi nhaân, do nhö chaáp cöï nghòch phong nhi haønh. Taát höõu thieâu thuû chi hoaïn.”
  • 20. 23 PHAÀN DÒCH AÂM ÑEÄ NHÒ THAÄP LUÏC CHÖÔNG THIEÂN MA NHIEÃU PHAÄT Thieân thaàn hieán ngoïc nöõ ö Phaät, duïc hoaïi Phaät yù. Phaät ngoân: “Caùch nang chuùng ueá, nhó lai haø vi? Khöù. Ngoâ baát duïng.” Thieân thaàn duõ kính, nhaân vaán ñaïo yù. Phaät vò giaûi thuyeát, töùc ñaéc Tu-ñaø-hoaøn quaû.” ÑEÄ NHÒ THAÄP THAÁT CHÖÔNG VOÂ TRÖÔÙC ÑAÉC ÑAÏO Phaät ngoân: “Phuø vi ñaïo giaû, do moäc taïi thuûy, taàm löu nhi haønh. Baát xuùc löôõng ngaïn, baát vi nhaân thuû, baát vi quæ thaàn sôû giaø, baát vi hoài löu sôû truï, dieäc baát huû baïi. Ngoâ baûo thöû moäc quyeát ñònh nhaäp haûi. Hoïc ñaïo chi nhaân, baát vi tình duïc sôû hoaëc, baát vi chuùng taø sôû nhieãu, tinh taán voâ vi. Ngoâ baûo thöû nhaân taát ñaéc ñaïo hyõ.” ÑEÄ NHÒ THAÄP BAÙT CHÖÔNG YÙ MAÕ MAÏC TUÙNG Phaät ngoân: “Thaän vaät tín nhöõ yù, nhöõ yù baát khaû tín. Thaän vaät döõ saéc hoäi, saéc hoäi
  • 21. 24 TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH töùc hoïa sanh. Ñaéc A-la-haùn dó, naõi khaû tín nhöõ yù.” ÑEÄ NHÒ THAÄP CÖÛU CHÖÔNG CHAÙNH QUAÙN ÑÒCH SAÉC Phaät ngoân: “Thaän vaät thò nöõ saéc, dieäc maïc coäng ngoân ngöõ. Nhöôïc döõ ngöõ giaû, chaùnh taâm tö nieäm: Ngaõ vi Sa-moân, xöû ö tröôïc theá, ñöông nhö lieân hoa, baát vi neâ oâ. Töôûng kyø laõo giaû nhö maãu, tröôûng giaû nhö tyû, thieáu giaû nhö muoäi, tró giaû nhö töû, sanh ñoä thoaùt taâm, töùc dieät aùc nieäm.” ÑEÄ TAM THAÄP CHÖÔNG DUÏC HOÛA VIEÃN LY Phaät ngoân: “Phuø vi ñaïo giaû, nhö bò caøn thaûo, hoûa lai tu tò. Ñaïo nhaân kieán duïc, taát ñöông vieãn chi.” ÑEÄ TAM THAÄP NHAÁT CHÖÔNG TAÂM TÒCH DUÏC TRÖØ Höõu nhaân hoaïn daâm baát chæ, duïc töï tröø aâm. Phaät vò chi vieát: “Nhöôïc ñoaïn kyø
  • 22. 25 PHAÀN DÒCH AÂM aâm, baát nhö ñoaïn taâm. Taâm nhö coâng taøo. Coâng taøo nhöôïc chæ, tuøng giaû ñoâ töùc. Taø taâm baát chæ, ñoaïn aâm haø ích?” Phaät vò thuyeát keä: “Duïc sanh ö nhöõ yù, YÙ dó tö töôûng sanh; Nhò taâm caùc tòch tónh, Phi saéc dieäc phi haønh.” Phaät ngoân: “Thöû keä thò Ca-dieáp Phaät thuyeát.” ÑEÄ TAM THAÄP NHÒ CHÖÔNG NGAÕ KHOÂNG BOÁ DIEÄT Phaät ngoân: “Nhaân tuøng aùi duïc sanh öu, tuøng öu sanh boá. Nhöôïc ly ö aùi, haø öu, haø boá?” ÑEÄ TAM THAÄP TAM CHÖÔNG TRÍ MINH PHAÙ MA Phaät ngoân: “Phuø vi ñaïo giaû, thí nhö nhaát nhaân döõ vaïn nhaân chieán, quaûi khaûi xuaát moân, yù hoaëc khieáp nhöôïc, hoaëc baùn
  • 23. 26 TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH loä nhi thoái, hoaëc caùch ñaáu nhi töû, hoaëc ñaéc thaéng nhi hoaøn. Sa-moân hoïc ñaïo, öng ñöông kieân trì kyø taâm, tinh taán duõng nhueä, baát uùy tieàn caûnh, phaù dieät chuùng ma, nhi ñaéc ñaïo quaû. ÑEÄ TAM THAÄP TÖÙ CHÖÔNG XÖÛ TRUNG ÑAÉC ÑAÏO Höõu sa-moân daï tuïng Ca-dieáp Phaät Di giaùo kinh. Kyø thanh bi khaån, tö hoái duïc thoái. Phaät vaán chi vieát: “Nhöõ tích taïi gia, taèng vi haø nghieäp?” Ñoái vieát: “AÙi ñaøn caàm.” Phaät ngoân: “Huyeàn hoaõn nhö haø?” Ñoái vieát: “Baát minh hyõ.” “Huyeàn caáp nhö haø?” Ñoái vieát: “Thanh tuyeät hyõ.” “Caáp hoaõn ñaéc trung nhö haø?” Ñoái vieát: “Chö aâm phoå hyõ.” Phaät ngoân: “Sa-moân hoïc ñaïo dieäc nhieân. Taâm nhöôïc ñieàu thích, ñaïo khaû
  • 24. 27 PHAÀN DÒCH AÂM ñaéc hyõ. Ö ñaïo nhöôïc baïo, baïo töùc thaân bì. Kyø thaân nhöôïc bì, yù töùc sanh naõo. YÙ nhöôïc sanh naõo, haønh töùc thoái hyõ. Kyø haønh kyù thoái, toäi taát gia hyõ. Ñaûn thanh tònh an laïc, ñaïo baát thaát hyõ.” ÑEÄ TAM THAÄP NGUÕ CHÖÔNG CAÁU KHÖÙ MINH TOÀN Phaät ngoân: “Nhö nhaân ñoaùn thieát, khöû teå thaønh khí; khí töùc tinh haûo. Hoïc ñaïo chi nhaân khöû taâm caáu nhieãm, haïnh töùc thanh tònh hyõ. ÑEÄ TAM THAÄP LUÏC CHÖÔNG TRIEÅN CHUYEÅN HOAÏCH THAÉNG Phaät ngoân: “Nhaân ly aùc ñaïo, ñaéc vi nhaân nan. “Kyù ñaéc vi nhaân, khöû nöõ töùc nam nan. “Kyù ñaéc vi nam, luïc caên hoaøn cuï nan. “Luïc caên kyù cuï, sanh trung quoác nan. “Kyù sanh trung quoác, trò Phaät theá nan.
  • 25. 28 TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH “Kyù trò Phaät theá, ngoä ñaïo giaû nan. “Kyù ñaéc ngoä ñaïo, höng tín taâm nan. “Kyù höng tín taâm, phaùt Boà-ñeà taâm nan. “Kyù phaùt Boà-ñeà taâm, Voâ tu voâ chöùng nan.” ÑEÄ TAM THAÄP THAÁT CHÖÔNG NIEÄM GIÔÙI CAÄN ÑAÏO Phaät ngoân: “Phaät töû ly ngoâ soå thieân lyù, öùc nieäm ngoâ giôùi, taát ñaéc ñaïo quaû. Taïi ngoâ taû höõu, tuy thöôøng kieán ngoâ, baát thuaän ngoâ giôùi, chung baát ñaéc ñaïo.” ÑEÄ TAM THAÄP BAÙT CHÖÔNG SANH TÖÙC HÖÕU DIEÄT Phaät vaán sa-moân: “Nhaân maïng taïi kyû gian?” Ñoái vieát: “Soå nhaät gian.” Phaät ngoân: “Töû vò tri ñaïo.” Phuïc vaán nhaát sa-moân: “Nhaân maïng taïi kyû gian?”
  • 26. 29 PHAÀN DÒCH AÂM Ñoái vieát: “Phaïn thöïc gian.” Phaät ngoân: “Töû vò tri ñaïo.” Phuïc vaán nhaát sa-moân: “Nhaân maïng taïi kyû gian?” Ñoái vieát: “Taïi hoâ haáp gian.” Phaät ngoân: “Thieän tai! Töû tri ñaïo hyõ.” ÑEÄ TAM THAÄP CÖÛU CHÖÔNG GIAÙO HOÁI VOÂ SAI Phaät ngoân: “Hoïc Phaät ñaïo giaû, Phaät sôû ngoân thuyeát, giai öng tín thuaän. Thí nhö thöïc maät, trung bieân giai ñieàm. Ngoâ kinh dieäc nhó.” ÑEÄ TÖÙ THAÄP CHÖÔNG HAØNH ÑAÏO TAÏI TAÂM Phaät ngoân: “Sa-moân haønh ñaïo, voâ nhö ma ngöu. Thaân tuy haønh ñaïo, taâm ñaïo baát haønh. Taâm ñaïo nhöôïc haønh, haø duïng haønh ñaïo?”
  • 27. 30 TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH ÑEÄ TÖÙ THAÄP NHAÁT CHÖÔNG TRÖÏC TAÂM XUAÁT DUÏC Phaät ngoân: “Phuø vi ñaïo giaû, nhö ngöu phuï troïng, haønh thaâm neâ trung. Bì cöïc, baát caûm taû höõu coá thò. Xuaát ly öù neâ, naõi khaû toâ töùc. Sa-moân ñöông quaùn tình duïc thaäm ö öù neâ, tröïc taâm nieäm ñaïo, khaû mieãn khoå hyõ.” ÑEÄ TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG ÑAÏT THEÁ TRI HUYEÃN Phaät ngoân: “Ngoâ thò vöông haàu chi vò nhö quaù khích traàn; thò kim ngoïc chi böûu nhö ngoõa lòch; thò hoaøn toá chi phuïc nhö teä baïch; thò ñaïi thieân giôùi nhö nhaát ha töû; thò A-naäu trì thuûy nhö ñoà tuùc du. “Thò phöông tieän moân nhö hoùa böûu tuï; thò Voâ thöôïng thöøa nhö moäng kim baïch; thò Phaät ñaïo nhö nhaõn tieàn hoa; thò thieàn ñònh nhö Tu-di truï; thò Nieát-baøn nhö truù tòch ngoä; thò ñaûo chaùnh nhö luïc
  • 28. 31 PHAÀN DÒCH AÂM long vuõ; thò bình ñaúng nhö nhaát chaân ñòa; thò höng hoùa nhö töù thôøi moäc.” Chö ñaïi tyø-kheo vaên Phaät sôû thuyeát, hoan hyû phuïng haønh. TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH CHUNG
  • 29. 32
  • 30. 33 PHAÀN DÒCH NGHÓA KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG (Ñôøi Haäu Haùn, caùc vò Ca-dieáp Ma-ñaèng vaø Phaùp Lan cuøng dòch) BAØI TÖÏA KINH Ñöùc Theá Toân khi thaønh ñaïo roài, töï nghó raèng: “Lìa boû aùi duïc, ñöôïc leõ tòch tónh, aáy laø hay hôn heát.” Ngaøi truï nôi ñaïi thieàn ñònh, haøng phuïc caùc ma chöôùng. Ngaøi ôû nôi vöôøn Loäc gaàn thaønh Ba-la- naïi maø chuyeån baùnh xe Phaùp, thuyeát Töù dieäu ñeá, ñoä cho nhoùm oâng Kieàu-traàn-nhö naêm ngöôøi ñeàu ñaéc ñaïo. Coù nhöõng tyø-kheo thöa hoûi choã nghi cuûa mình, Phaät nhaân ñoù chæ daïy laøm cho moïi ngöôøi ñeàu ñöôïc khai ngoä. Thaûy ñeàu chaáp tay cung kính, vaâng thuaän theo lôøi daïy cuûa Phaät.1 1 Baøi töïa kinh coù leõ do nhöõng ngöôøi soaïn kinh ñöa vaøo, cho thaáy kinh naøy ñöôïc bieân soaïn töø nhöõng lôøi chæ daïy cuûa Phaät, ghi laïi nhöõng choã coát yeáu laøm kim chæ nam cho ngöôøi tu taäp. Vì theá khoâng thaáy gioáng nhö caùc kinh khaùc, ña phaàn laø
  • 31. 34 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG CHÖÔNG THÖÙ NHAÁT XUAÁT GIA CHÖÙNG QUAÛ Phaät daïy: “Töø giaõ ngöôøi thaân, lìa boû gia ñình, thaáu bieát leõ taâm,1 ñaït tôùi nguoàn coäi2 hieåu phaùp voâ vi,3 ñoù goïi laø sa-moân.4 Vò sa-moân thöôøng giöõ troïn hai traêm naêm möôi giôùi,5 moïi haønh vi6 thaûy ñeàu thanh do ngaøi A-nan thuaät laïi sau khi nghe chính töø mieäng Phaät noùi ra. Coù leõ cuõng do ñöôïc bieân soaïn veà sau, neân qua nhieàu laàn in aán ñaõ coù nhieàu thay ñoåi. Hieän coù hai dò baûn khaùc nhau khaù xa. Khi hieäu ñính kinh naøy, chuùng toâi ñaõ tham khaûo caû hai baûn ñeå boå khuyeát cho nhau. Kinh naøy xuaát hieän khaù sôùm ôû Trung Hoa. Theo “Theá giôùi söï ñaïi bieåu” cuûa Töø Haûi thì vaøo khoaûng nieân hieäu Vónh Bình thöù 8 ñôøi Hieáu Minh Ñeá nhaø Haäu Haùn, töùc laø naêm 65 theo döông lòch. 1 Thaáu bieát leõ taâm: Hieåu bieát raèng taâm naày voán thanh tònh, chaân thaät. Kinh Baùt- nhaõ noùi: “Ñoái vôùi taát caû caùc phaùp, taâm laø thieän ñaïo.” (baäc daãn daét gioûi). Neáu bieát ñöôïc taâm, thì bieát roõ caùc phaùp. Taát caû theá phaùp ñeàu do taâm sanh. 2 Ñaït tôùi nguoàn coäi: Thoâng ñaït tôùi choã nguoàn coäi laø Thaät töôùng, Phaùp thaân, Chaân nhö, vì ñoù laø caùi goác hoùa ra muoân hình vaïn traïng. 3 Phaùp voâ vi: Ñoái vôùi phaùp höõu vi. Voâ vi laø phaùp khoâng taïo taùc, khoâng coù boán töôùng sanh, truï, dò, dieät. 4 Sa-moân: Vieát troïn laø sa-moân-na, do tieáng Phaïn laø Sramana, nghóa laø vò tu só xuaát gia giöõ tònh haïnh. Coù caùc nghóa laø: caàn giaû (Ngöôøi sieâng naêng laøm caùc ñieàu thieän), töùc giaû (ngöôøi döùt boû caùc nghieäp aùc), baàn giaû (ngöôøi chòu soáng caûnh thieáu thoán, ngheøo tuùng veà vaät chaát). 5 Hai traêm naêm möôi giôùi: Cuõng goïi laø Cuï tuùc giôùi, laø giôùi haïnh ñaày ñuû cuûa moät vò tyø-kheo. 6 Kinh vaên laø “taán chæ”, nghóa laø “tôùi lui”, ôû ñaây haøm yù chæ heát thaûy moïi haønh ñoäng. Baûn khaùc laø “taán chí thanh tònh”, nghóa laø “tieán tôùi choã thanh tònh”, thaáy khoâng hôïp vôùi choã ñang noùi veà 250 giôùi. Theo nhö nghóa “taán chæ” thì hôïp lyù hôn, vì noùi roäng theâm veà oai nghi cuûa vò sa-moân.
  • 32. 35 PHAÀN DÒCH NGHÓA tònh, laøm theo Boán chaân lyù,1 thaønh A-la- haùn.2 Vò A-la-haùn coù theå bay treân khoâng trung, hieän hoùa caùc pheùp thaàn thoâng, ñôøi soáng daøi troïn kieáp. Vò aáy ôû ñaâu thì caûm ñoäng caû ñaát trôøi. Quaû vò thaáp hôn laø A-na-haøm.3 Vò A-na- haøm, khi maïng chung sanh leân töøng trôøi thöù möôøi chín4 roài chöùng quaû A-la-haùn. Quaû vò thaáp hôn laø Tö-ñaø-haøm.5 Vò 1 Boán chaân lyù: Töùc laø Töù chaân ñeá, cuõng goïi laø Töù thaùnh ñeá, Töù dieäu ñeá, hay Töù ñeá. Tieáng Phaïn laø Catvariaryasatyanu. Boán chaân lyù do Phaät thuyeát daïy laø: Khoå, Taäp,Dieät, Ñaïo. YÙ nghóa nhö sau: Khoå: Caùc chuùng sanh trong saùu neûo ñeàu khoâng ai thoaùt khoûi nhöõng söï khoå naõo, nhö sanh, giaø, beänh, cheát, mong caàu khoâng ñöôïc, thöông yeâu phaûi xa lìa... Taäp: Nguyeân nhaân caùc söï khoå laø loøng ham muoán. Dieät: Muoán döùt khoå, tröôùc phaûi döùt loøng ham muoán. Ñaïo: Phöông phaùp, con ñöôøng ñeå dieät khoå, ñoù laø thöïc haønh ñaïo Baùt chaùnh ñaïo, goàm coù: Chaùnh tri kieán, Chaùnh tö duy, Chaùnh ngöõ, Chaùnh nghieäp, Chaùnh maïng, Chaùnh tinh taán, Chaùnh nieäm, Chaùnh ñònh. 2 A-la-haùn: Tieáng Phaïn laø Arahat, quaû thaùnh cao nhaát trong boán quaû thaùnh cuûa Tieåu thöøa. Ngöôøi ñaéc quaû thaùnh naøy goïi laø A-la-haùn, coù ba nghóa: Saùt taëc: gieát giaëc nghòch, ôû ñaây laø chæ giaëc phieàn naõo. ÖÙng cuùng: Xöùng ñaùng thoï nhaän söï cuùng döôøng cuûa chö thieân, nhaân loaïi, nghóa laø coù ñaày ñuû oai nghi, phöôùc ñöùc. Baát sanh: Nghieäp löïc ñaõ döùt, chaúng coøn phaûi sanh trôû laïi choán theá gian. 3 A-na-haøm: Quaû thaùnh thöù ba, tieáng Phaïn laø Anāgāmin, chæ thaáp hôn quaû A-la- haùn. Haùn dòch laø Baát lai hoaëc Baát hoaøn, nghóa laø khoâng coøn phaûi taùi sanh trôû laïi nhaân gian. 4 Töøng trôøi thöù möôøi chín: Thaäp cöûu thieân. Caùc caûnh trôøi trong Tam giôùi phaân ra laøm ba möôi töøng. Töø döôùi keå leân coù 6 töøng thuoäc Duïc giôùi, 20 töøng thuoäc Saéc giôùi, vaø 4 töøng thuoäc Voâ saéc giôùi. Töøng trôøi thöù 19 töùc laø Quaûng quaû Thieân (Brhatphala) ôû Saéc giôùi, laø caûnh cao nhaát trong ba caûnh cuûa Töù thieàn thieân. 5 Tö-ñaø-haøm: Quaû thaùnh thöù hai, thaáp hôn quaû A-na-haøm vaø A-la-haùn, tieáng Phaïn laø Sakṛḍāgāmin. Haùn dòch laø Nhaát lai, nghóa laø coøn moät laàn sanh trôû laïi nhaân gian tröôùc khi chöùng quaû A-la-haùn.
  • 33. 36 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG Tö-ñaø-haøm coøn moät laàn sanh leân coõi trôøi vaø moät laàn trôû laïi coõi ngöôøi, roài chöùng quaû A-la-haùn. Quaû vò thaáp hôn nöõa laø Tu-ñaø-hoaøn.1 Vò Tu-ñaø-hoaøn coøn baûy laàn cheát, baûy laàn sanh môùi chöùng quaû A-la-haùn. “Khi ngöôøi ta ñoaïn tuyeät aùi duïc2 roài [thì aùi duïc ñoù] ví nhö tay chaân bò chaët ñöùt, chaúng coøn duøng ñöôïc nöõa.”3 CHÖÔNG THÖÙ HAI TRÖØ DUÏC DÖÙT TÌNH Phaät daïy: “Vò sa-moân xuaát gia caét ñöùt tình duïc, lìa boû luyeán aùi, thaáu hieåu taän nguoàn taâm,4 ñaït lyù thaâm dieäu cuûa Phaät, 1 Tu-ñaø-hoaøn: Quaû thaùnh ñaàu tieân, hay Sô quaû, thaáp nhaát trong boán quaû thaùnh cuûa Tieåu thöøa, tieáng Phaïn laø Śrotāpanna. Haùn dòch laø Nhaäp löu hay Döï löu, nghóa laø ngöôøi môùi nhaäp vaøo doøng. ÔÛ ñaây coù nghóa laø doøng thaùnh. 2 AÙi duïc: AÙi laø tham aùi, duïc laø tham duïc, ñoâi khi cuõng chæ goïi laø aùi. Ñoù laø loøng luyeán aùi ham muoán do saùu caên (maét, tai, muõi, löôõi, thaân, taâm) ñoái vôùi saùu traàn (hình saéc, aâm thanh, höông, vò, caûm xuùc, caùc phaùp) maø khôûi leân. 3 Caû boán thaùnh quaû ñeàu do caét ñöùt aùi duïc maø chöùng ñaéc. AÙi duïc laøm cho con ngöôøi taïo thaønh nghieäp quaû, do nghieäp quaû maø löu chuyeån trong luaân hoài. AÙi duïc bò caét ñöùt cuõng nhö tay chaân bò caét ñöùt, khoâng coøn taïo nghieäp nöõa. 4 Nguoàn taâm: Baûn theå cuûa taâm. Luaän Boà-ñeà taâm noùi: “Neáu voïng taâm khôûi, thì bieát maø chaúng theo. Khi moái voïng aáy bò deïp ñi, thì nguoàn taâm trôû neân khoâng khoâng tòch tónh. Nhö vaäy muoân ñöùc ñeàu ñuû, dieäu duïng voâ cuøng.
  • 34. 37 PHAÀN DÒCH NGHÓA roõ phaùp voâ vi, trong khoâng coù choã chöùng ñaéc,1 ngoaøi khoâng coù choã mong caàu,2 taâm chaúng troùi buoäc vaøo ñaïo, cuõng chaúng taïo theâm nghieäp quaû, khoâng choã nieäm töôûng,3 khoâng taïo taùc,4 chaúng tu chaúng chöùng,5 chaúng traûi qua caùc quaû vò, töï nhieân cao tôùi toät böïc.6 Ñoù goïi laø ñaïo.”7 1 Khoâng coù choã chöùng ñaéc: Voâ sôû ñaéc, töï thaáy mình khoâng coù gì goïi laø chöùng ñaéc. Kinh Nieát-baøn noùi: “Khoâng choã chöùng ñaéc, ñoù goïi laø Hueä; coù choã chöùng ñaéc, ñoù goïi laø Voâ minh... Coù choã chöùng ñaéc goïi laø voøng sanh töû. Taát caû phaøm phu ñeàu luaân hoài sanh töû, neân coù choã chöùng ñaéc. Boà Taùt ñoaïn döùt sanh töû, cho neân khoâng coù choã chöùng ñaéc.” 2 Khoâng coù choã mong caàu: Voâ sôû caàu, khoâng caàn caàu mong gì caû. Neáu caàu maø chaúng ñöôïc thì sanh khoå. Ngöôøi khoâng coù choã mong caàu töùc thoaùt ñöôïc moái khoå naøy. 3 Khoâng choã nieäm töôûng: Voâ nieäm, ôû ñaây laø voïng nieäm, söï töôûng nhôù laêng xaêng, chaïy theo traàn caûnh. Kinh Tam Hueä noùi: “Khoâng yù, khoâng nieäm, thì muoân söï ñeàu thaønh. Trong yù coù traêm moái nieäm, thì muoân söï ñeàu haïi.” 4 Khoâng taïo taùc: Voâ taùc, moïi haønh vi khoâng coøn söï coá yù taïo taùc nöõa, chæ tuøy theo nhaân duyeân maø sanh khôûi, dieät maát. Kinh Voâ löôïng thoï noùi: “Khoâng taïo taùc, khoâng sanh khôûi, nhìn thaáy caùc phaùp nhö huyeãn hoùa.” 5 Chaúng tu chaúng chöùng (Phi tu phi chöùng): Töï mình voán coù Phaät taùnh, chaúng do tu taäp maø sanh ra. Khôûi taâm tu chöùng töùc laø mong caàu ñöôïc chöùng quaû, laïi cuõng rôi vaøo choã mong caàu. Chæ töï thanh tònh baûn taâm, ñaïo töï nhieân hieån hieän. Ñoù laø choã khoâng chöùng maø chöùng, neân noùi laø chaúng tu, chaúng chöùng. 6 Chaúng traûi qua caùc quaû vò (Baát lòch chö vò): Khoâng chaáp laáy caùc quaû vò, ñoù chæ laø nhöõng trình töï chöùng ñaïo töï nhieân ñaït ñeán. YÙ naøy cuõng gioáng nhö caâu phi tu phi chöùng ôû treân. Laïi cuõng coù theå hieåu laø söï tröïc ngoä Phaät taùnh khoâng phuï thuoäc vaøo caùc trình töï chöùng ñaéc. Vì vaäy neân noùi laø töï nhieân cao tôùi toät baäc. 7 Ñoái chieáu dò baûn khoâng thaáy coù chöông naøy. Theo yù höôùng thì phaûng phaát nghieâng veà giaùo lyù Ñaïi thöøa, khoâng thuaàn tuùy noùi giaùo phaùp Töù ñeá nhö nhöõng chöông khaùc, coù leõ do ngöôøi sau theâm vaøo.
  • 35. 38 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG CHÖÔNG THÖÙ BA DÖÙT BOÛ THAM AÙI Phaät daïy: “Ngöôøi caïo boû raâu toùc1 laøm sa-moân, laõnh thoï giaùo phaùp, lìa boû taøi saûn theá gian, khaát thöïc vöøa ñuû aên. Moãi ngaøy chæ aên moät laàn, döôùi coäi caây chæ nghæ moät ñeâm, traùnh khoâng laëp laïi.2 AÁy laø vì bieát raèng loøng luyeán aùi vaø ham muoán laøm cho ngöôøi ta ngu toái.” CHÖÔNG THÖÙ TÖ PHAÂN ROÕ LAØNH DÖÕ Phaät daïy: “Chuùng sanh3 coù möôøi vieäc goïi laø laønh, laïi cuõng coù möôøi vieäc goïi laø döõ. Nhöõng gì laø möôøi? Ba vieäc do thaân taïo 1 Caïo boû raâu toùc: Ngöôøi xuaát gia theo Phaät caïo boû raâu toùc ñeå chöùng toû raèng mình ñaõ döùt boû nhöõng ham muoán, raøng buoäc theá tuïc vaø deïp tröø loøng kieâu maïn, töï thò. 2 Vò tyø-kheo aên moãi ngaøy moät laàn vaøo giôø ngoï, quaù giôø thì chaúng aên. Khoâng nguû döôùi moät goác caây trong hai ñeâm lieân tieáp, vì sôï rôi vaøo choã ham thích, tham luyeán nôi goác caây aáy. 3 Chuùng sanh: Tieáng Phaïn laø Sattva (Taùt-ñoûa), Haùn dòch laø Chuùng sanh, hay höõu tình, höõu thöùc, haøm sanh... Chæ chung cho caùc loaøi trong Ba coõi, Saùu ñöôøng. Thoï nghieäp sanh töû lieân mieân trong voøng luaân hoài, neân goïi chung laø chuùng sanh. Chuùng sanh sanh ra baèng boán caùch: Thai sanh (sanh töø baøo thai), noaõn sanh (sanh ra töø tröùng), thaáp sanh (sanh töø choã aåm öôùt), hoùa sanh (sanh ra do söï bieán hoùa).
  • 36. 39 PHAÀN DÒCH NGHÓA ra laø: saùt sanh,1 troäm caép,2 daâm duïc.3 Boán vieäc do mieäng taïo ra laø: noùi hai löôõi,4 noùi aùc,5 noùi doái,6 noùi theâu deät.7 Ba vieäc do yù taïo ra laø: ganh gheùt, saân haän, ngu si. Laøm möôøi vieäc aáy chaúng thuaän theo Thaùnh ñaïo, neân goïi laø döõ. Neáu döøng ñöôïc möôøi vieäc döõ aáy, thì goïi laø möôøi vieäc laønh.” 1 Saùt sanh: gieát cheát, ñoaïn döùt moät hay nhieàu sanh maïng vôùi aùc yù. Kinh Nieát baøn noùi: Toäi saùt coù ba böïc: Haï, Trung, Thöôïng. Haï laø gieát haïi maïng chuùng sanh, cho duø laø moät con kieán, cho ñeán baát kyø loaøi naøo trong caùc loaïi suùc sanh. Do toäi aáy, keû phaïm toäi seõ ñoïa vaøo ba ñöôøng aùc: ñòa nguïc, ngaï quyû, suùc sanh, chòu khoå baäc döôùi, baäc nheï. Taïi sao vaäy? Vì nhöõng suùc sanh aáy coù thieän caên nhoû, cho neân keû gieát thoï ñuû quaû baùo theo baäc aáy. Trung laø gieát töø keû phaøm phu laàn leân cho vò chöùng quaû A-na-haøm. Keû phaïm toäi seõ ñoïa ôû ba neûo aùc, chòu khoå baùo baäc trung. Thöôïng laø gieát cha, gieát meï hoaëc moät vò A-la-haùn, hoaëc Phaät Bích-chi. Keû phaïm toäi seõ ñoïa ôû ñòa nguïc Voâ giaùn, chòu khoå baùo naëng neà nhaát. 2 Troäm caép: Noùi chung baát cöù vaät gì thuoäc sôû höõu keû khaùc, chaúng ñoàng yù cho maø mình tìm caùch ñeå ñoaït laáy, duø coâng khai hay leùn luùt, ñeàu laø phaïm vaøo toäi naøy. 3 Daâm duïc: tình duïc giöõa nam nöõ vôùi nhau. Ngöôøi tu Phaät xuaát gia döùt boû haún söï daâm duïc. Ngöôøi taïi gia thì traùnh söï taø daâm, nghóa laø khoâng laøm söï daâm duïc vôùi ngöôøi khoâng phaûi vôï hoaëc choàng mình. 4 Hai löôõi: Töùc laø noùi lôøi khoâng chaân thaät, tröôùc sau chaúng nhö nhau, thöôøng laø nhaèm ñeå ly giaùn ngöôøi khaùc, hoaëc laøm cho ngöôøi naày vaø ngöôøi kia gheùt nhau, oaùn nghòch nhau. 5 Noùi aùc: Noùi chung laø nhöõng lôøi ñoäc aùc, nhö maéng, chöûi, phæ baùng, nguyeàn ruûa ngöôøi khaùc. 6 Noùi doái: Noùi chung laø nhöõng lôøi khoâng ñuùng söï thaät, chuyeän khoâng noùi coù, chuyeän coù noùi khoâng... 7 Noùi theâu deät: Lôøi noùi ra vôùi duïng yù, do ñoù maø uoán naén, theâu deät, coá tình duøng vaên chöông hoa myõ maø laøm cho ngöôøi nghe hieåu sai söï thaät hoaëc phaûi theo yù mình.
  • 37. 40 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG CHÖÔNG THÖÙ NAÊM CHUYEÅN NAËNG THAØNH NHEÏ Phaät daïy: “Ngöôøi ta coù nhöõng söï laàm loãi maø chaúng bieát töï hoái, döùt boû ngay ñi, thì toäi loãi tích tuï nôi thaân mình, nhö nöôùc ñoå veà bieån, moãi ngaøy laïi caøng theâm saâu roäng. Neáu ngöôøi coù loãi maø töï bieát sai laàm, boû döõ laøm laønh, thì toäi töï tieâu dieät; nhö beänh toaùt ra moà hoâi, daàn daàn ñöôïc thuyeân giaûm.” CHÖÔNG THÖÙ SAÙU NHÒN KEÛ AÙC KHOÂNG GIAÄN Phaät daïy: “Keû aùc nghe vieäc laønh cho neân ñeán quaáy roái. Chö tyø-kheo, haõy laëng yeân nhòn chòu ñöøng giaän traùch chi. Keû aáy laøm ñieàu döõ laø töï chuoác laáy söï döõ cho mình.” CHÖÔNG THÖÙ BAÛY LAØM AÙC GAËP AÙC Phaät daïy: “Coù ngöôøi nghe Phaät giöõ ñaïo, heát söùc nhaân töø, vì theá maø ñeán maéng chöûi. Phaät laëng thinh chaúng ñaùp. Chôø khi ngöôøi aáy maéng xong, Phaät hoûi raèng: OÂng
  • 38. 41 PHAÀN DÒCH NGHÓA mang leã vaät taëng ngöôøi, neáu ngöôøi chaúng nhaän thì leã vaät aáy coù trôû veà vôùi oâng chaêng? “Ñaùp raèng: Coù. “Phaät noùi: Nay oâng ñeán maéng ta, ta chaúng nhaän, töùc laø töï oâng mang laáy hoïa veà cho chính mình. Cuõng nhö tieáng doäi öùng vôùi aâm thanh, boùng theo vôùi hình, chaúng heà lìa nhau. Phaûi thaän troïng chôù neân laøm ñieàu hung döõ.” CHÖÔNG THÖÙ TAÙM TÖÏ LAØM XAÁU MÌNH Phaät daïy: “Keû hung döõ haïi ngöôøi hieàn, cuõng nhö ngöûa maët leân trôøi maø phun nöôùc mieáng. Nöôùc mieáng aáy chaúng leân ñeán trôøi, laïi rôi xuoáng mình. Laïi nhö keû ngöôïc chieàu gioù maø tung buïi. Buïi aáy chaúng ñeán ngöôøi khaùc, laïi baùm laáy mình. Neân chaúng theå laøm haïi ngöôøi hieàn laønh ñöôïc, maø tai hoïa seõ trôû laïi cho keû hung aùc.”
  • 39. 42 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG CHÖÔNG THÖÙ CHÍN VEÀ NGUOÀN HIEÅU ÑAÏO Phaät daïy: “Laáy söï nghe bieát nhieàu, luyeán meán nôi ñaïo, aét khoù maø hieåu ñaïo. Beàn chí phuïng söï theo ñaïo thì môùi hieåu thaáu ñaïo raát saâu roäng.” CHÖÔNG THÖ MÖÔØI TAÙN TRÔÏ ÑÖÔÏC PHÖÔÙC Phaät daïy: “Thaáy haïnh boá thí1 cuûa ngöôøi khaùc, ñem loøng hoan hyû maø taùn trôï thì ñöôïc phöôùc raát lôùn.” Moät vò sa-moân thöa hoûi Phaät raèng: “Phöôùc aáy coù heát chaêng?” Phaät daïy: “Tyû nhö löûa töø moät caây ñuoác, haøng traêm ngaøn ngöôøi ñeàu ñeán moài ra ñeå naáu aên hay soi saùng, caây ñuoác kia vaãn coøn nhö cuõ. Phöôùc ñöùc aáy cuõng nhö vaäy ñoù.” 1 Boá thí: Coù ba caùch thí: 1.Tö sanh thí hay Taøi thí: thí cuûa caûi cho ngöôøi khaùc; 2.Phaùp thí: ñem ñaïo lyù maø giaûng giaûi, truyeàn baù; 3. Voâ uùy thí: ñem söï yeân oån, khoâng lo sôï ñeán cho ngöôøi khaùc, nhaát laø trong nhöõng khi hoï gaëp nguy nan, hoaïn naïn.
  • 40. 43 PHAÀN DÒCH NGHÓA CHÖÔNG THÖÙ MÖÔØI MOÄT ÑAÕI CÔM KHAÙC BIEÄT Phaät daïy: “Boá thí côm aên cho traêm keû aùc, chaúng baèng boá thí côm aên cho moät ngöôøi thieän. “Thí cho ngaøn ngöôøi thieän, chaúng baèng thí cho moät ngöôøi giöõ naêm giôùi caám.1 “Thí cho vaïn ngöôøi giöõ naêm giôùi caám, chaúng baèng cuùng döôøng moät vò Tu-ñaø- hoaøn. “Cuùng döôøng traêm vaïn vò Tu-ñaø- hoaøn, chaúng baèng cuùng döôøng moät vò Tö- ñaø-haøm. “Cuùng döôøng ngaøn vaïn vò Tö-ñaø-haøm, chaúng baèng cuùng döôøng moät vò A-na-haøm. “Cuùng döôøng moät öùc vò A-na-haøm, chaúng baèng cuùng döôøng moät vò A-la-haùn. “Cuùng döôøng möôøi öùc vò A-la-haùn, chaúng baèng cuùng döôøng moät vò Phaät Bích- chi.2 1 Naêm giôùi caám laø: 1. Khoâng saùt sanh, 2. Khoâng troäm caép, 3. Khoâng taø daâm, 4. Khoâng noùi doái, 5. Khoâng uoáng röôïu. Naêm giôùi naøy aùp duïng cho haøng cö só taïi gia. 2 Phaät Bích-chi, noùi ñuû laø Bích-chi-ca Phaät-ñaø, do tieáng Phaïn laø Prateyka-Bouddha. Haùn dòch laø Ñoäc giaùc hay Duyeân giaùc. Vò Phaät Bích-chi sanh ra vaøo luùc khoâng
  • 41. 44 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG “Cuùng döôøng traêm öùc vò Phaät Bích- chi, chaúng baèng cuùng döôøng moät vò Phaät ba ñôøi.1 Cuùng döôøng ngaøn öùc vò Phaät ba ñôøi, chaúng baèng cuùng döôøng moät ngöôøi Voâ nieäm, voâ truï, voâ tu, voâ chöùng.2 CHÖÔNG THÖÙ MÖÔØI HAI KHOÙ NHOÏC NEÂN GAÉNG TU3 Phaät daïy: “Ngöôøi ta coù hai möôi söï khoù laøm, khoù ñöôïc:4 1. Ngheøo khoå maø laøm ñöôïc vieäc boá thí laø khoù.5 Phaät Nhö-lai ra ñôøi, töï mình tu hoïc maø giaùc ngoä, nhaäp Nieát-baøn, neân goïi laø Ñoäc giaùc. Vò Phaät Bích-chi nhôø quaùn xeùt Thaäp nhò nhaân duyeân maø giaùc ngoä, neân goïi laø Duyeân-giaùc. 1 Phaät ba ñôøi: Vò Phaät cuûa caû ba ñôøi laø quaù khöù, hieän taïi vaø vò lai. Phaät, nghóa laø vò ñaõ chöùng nhaäp Nieát-baøn hoaøn toaøn, khoâng coøn bò chi phoái bôûi khoâng gian vaø thôøi gian. 2 Ngöôøi Voâ nieäm, voâ truï, voâ tu, voâ chöùng: Ngöôøi döùt saïch voïng nieäm, taâm khoâng coù choã vöôùng maéc, thaáu roõ thaät töôùng baûn lai khoâng do tu chöùng maø coù ñöôïc. Ñoaïn naøy yù noùi ñeán Töï thaân Phaät. Ngöôøi nhaän ra taùnh Phaät cuûa mình maø quy ngöôõng, cao quyù hôn gaáp ngaøn öùc laàn vieäc höôùng ñeán Phaät beân ngoaøi maø hieán cuùng. Ñoaïn naøy cuõng coù veû theo khuynh höôùng Ñaïi thöøa, ñoái chieáu vôùi dò baûn thì coù nhieàu khaùc bieät. Coù leõ ñaõ coù söï chænh söûa. 3 Ñeà töïa chöông naøy laø “Cöû nan khuyeán tu”, nghóa laø neâu leân nhöõng söï khoù khaên ñeå khuyeân ngöôøi coá gaéng tu taäp. 4 Trong dò baûn chæ thaáy coù 5 ñieàu, khoâng phaûi 20. AÁy laø 5 ñieàu ñaàu tieân keå töø treân xuoáng. Chuùng toâi giöõ nguyeân theo baûn naøy laø 20 ñieàu, maëc duø thaáy cuõng coù moät soá ñieàu truøng laëp, hoaëc theo tinh thaàn Ñaïi thöøa, khoâng nhaát quaùn vôùi toaøn vaên kinh. 5 Boá thí laø vieäc ñöôïc phöôùc ñöùc. Coù tieàn cuûa ñeå boá thí thì khoâng khoù laém, nhieàu
  • 42. 45 PHAÀN DÒCH NGHÓA 2. Giaøu sang quyeàn quyù maø hoïc ñöôïc ñaïo laø khoù.1 3. Daùm boû maïng soáng ñi vaøo choã cheát laø khoù.2 4. Ñöôïc thaáy kinh Phaät laø khoù.3 5. Sanh ra luùc coù Phaät ra ñôøi laø khoù.4 6. Töï cheá söï ham muoán saéc duïc laø khoù.5 ngöôøi laøm ñöôïc. Nhöng keû ngheøo tuùng, töï mình chöa ñuû côm aên aùo maëc maø phaùt taâm boá thí cho keû khaùc, ñieàu ñoù môùi khoù laøm. AÁy laø chuyeän “Laù raùch ñuøm laù naùt”, khoù laøm laém thay. 1 Ngöôøi phaùt taâm hoïc ñaïo laø khoù. Nhöng sanh trong nhaø quyeàn quyù, giaøu sang, höôûng moïi söï sung söôùng, ñaày ñuû maø hoïc ñöôïc ñaïo môùi laø ñieàu khoù. Bôûi hoïc ñaïo thì phaûi töø boû nhöõng söï sung söôùng vaät chaát giaû taïm, maø noù laïi ñang cuoán huùt quanh mình moãi ngaøy. Vieäc aáy thaät khoù laøm. 2 Kinh vaên laø “taát töû”, nghóa laø chaéc chaén seõ cheát. Ngöôøi daùm lieàu maïng soáng ñaõ laø vieäc khoù, nhöng haàu nhö ít nhieàu cuõng coøn coù phaàn hy voïng soáng soùt, nhö ngöôøi lính ra traän chaúng haïn. Keû bieát chaéc chaén seõ cheát maø vaãn daùm lieàu thaân, vieäc aáy môùi thaät raát khoù laøm. 3 Thaáy ñöôïc kinh Phaät laø raát khoù, bôûi khoâng ñuû nhaân duyeân thì chaúng ñöôïc thaáy. Nhieàu ngöôøi ñöôïc nhìn thaáy, nhöng chaúng coù loøng tin, chaúng theå ñoïc hieåu, thì cuõng chaúng goïi laø ñöôïc thaáy. Neáu thaät ñöôïc thaáy kinh Phaät, töùc cuõng nhö nghe lôøi Phaät thuyeát, hoïc ñöôïc ñaïo Phaät, tu haønh quyeát ñònh thaønh Phaät, chaúng phaûi laø khoù laém sao? 4 Chö Phaät ra ñôøi raát khoù gaëp, moãi vò ñeàu phaûi hoäi ñuû nhaân duyeân môùi xuaát theá. Chæ rieâng ôû ñòa caàu naøy, töø Phaät Thích-ca ñeán nay ñaõ hôn 2.500 naêm chöa coù vò Phaät thöù hai xuaát hieän. Laïi nöõa, duø sanh ra cuøng thôøi vôùi Phaät maø khoâng ñuû duyeân laønh cuõng khoâng goïi laø gaëp Phaät. Nhö thôøi ñöùc Phaät Thích-ca, toaøn coõi AÁn Ñoä chaúng phaûi ai ai cuõng ñöôïc Phaät ñoä, maø ngoaïi ñaïo taø thuyeát cuõng raát ñoâng. Neáu xeùt treân toaøn caàu thì soá aáy caøng lôùn nöõa. Loøng töø bi cuûa Phaät daãu bao truøm heát thaûy chuùng sanh, nhöng töï mình khoâng coù caên laønh cuõng chaúng laøm sao gaëp Phaät. Neân noùi ñöôïc gaëp Phaät laø raát khoù vaäy. 5 Kinh vaên laø “nhaãn saéc nhaãn duïc”, nhaãn ôû ñaây khoâng phaûi nhaãn nhuïc, maø laø chòu ñöïng, kieàm cheá. Coõi Ta-baø naøy goïi laø Duïc giôùi, bôûi maïng soáng cuûa chuùng sanh toàn taïi vaø luaân chuyeån do nôi saéc duïc, neân bieát saéc duïc loâi cuoán ngöôøi ta raát maïnh. Töï cheá ñöôïc söï ham muoán saéc duïc maø haønh xöû ñuùng ñaén, hôïp chaùnh ñaïo laø ñieàu raát khoù.
  • 43. 46 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG 7. Thaáy vaät toát ñeïp maø chaúng mong caàu laø khoù.1 8. Bò nhuïc maø khoâng giaän laø khoù.2 9. Coù theá löïc maø khoâng yû caäy laø khoù.3 10. Gaëp vieäc maø laáy taâm voâ tö öùng xöû laø khoù.4 11. Hoïc roäng maø vaãn tham khaûo nhieàu laø khoù.5 1 Kinh vaên laø “kieán haûo baát caàu”, chöõ “haûo” laø toát ñeïp. Ngöôøi ñôøi taâm tham thì thaáy vaät gì toát ñeïp cuõng khôûi taâm mong caàu, cho daãu mình khoâng caàn ñeán. Nhaän bieát ñöôïc vaät toát maø khoâng mong caàu cho mình laø ñieàu raát khoù, coøn neáu ñaõ khôûi taâm ham thích, öa muoán töùc ñaõ ñi heát moät nöûa ñöôøng ñeán choã mong caàu roài. 2 Ñaây chính laø haïnh nhaãn nhuïc cuûa Boà Taùt. Ngöôøi ñôøi khi bò sæ nhuïc taát sanh loøng oaùn haän, giaän döõ. Bôûi söï xuùc phaïm veà thaân theå nhö ñaùnh ñaäp, xoâ ñaåy, ñoâi khi coøn coù theå nhaãn chòu ñöôïc, coøn söï xuùc phaïm veà tinh thaàn noù ngaám ngaàm maø taùc ñoäng ñeán con ngöôøi maïnh meõ hôn gaáp boäi. Neân nhaø Nho coù caâu “Öng thoï töû baát öng thoï nhuïc.” (Thaø chòu cheát chöù chaúng chòu nhuïc.) Ñuû bieát söï nhuïc maï noù laøm thöông toån ngöôøi ñôøi nhö theá naøo. Khi mình bò keû khaùc laøm nhuïc maø giöõ ñöôïc taâm thaûn nhieân khoâng hôøn giaän, chæ coù theå laø keû bieát tu haïnh nhaãn nhuïc. Vieäc aáy raát khoù laøm. 3 Ngöôøi ñôøi khi coù theá löïc thì trong taâm thöôøng sanh coáng cao, ngaõ maïn, yû caäy vaøo ñoù roài coi thöôøng, hieáp cheá ngöôøi khaùc. Keû hieåu ñaïo nhìn thaáy taát caû danh voïng quyeàn theá nhö beøo noåi maây troâi môùi coù theå deïp tröø taâm kieâu maïn aáy. Cho neân ngöôøi coù theá löïc maø khoâng yû caäy chính laø ngöôøi hieåu ñaïo, thaät raát khoù laøm. 4 Kinh vaên laø “xuùc söï voâ taâm”, “voâ taâm” ôû ñaây khoâng theå hieåu laø “khoâng coù taâm”, maø laø khi tieáp caän vôùi söï vieäc chæ thuaän theo leõ ñaïo maø laøm, chaúng ñeå cho noù cuoán huùt mình vaøo voøng lo nghó, öu tö, cuõng khoâng ñeå cho nhöõng ñònh kieán hoaëc loøng yeâu, gheùt chi phoái vaøo. Tröôùc ñaây coù baûn dòch laø “gaëp vieäc khoâng quan taâm”, e raèng khoâng ñuùng. Vì ngöôøi gaëp vieäc khoâng quan taâm laø ngöôøi khoâng coù loøng nhaân, chöa noùi laø traùi vôùi lôøi Phaät daïy. 5 Ngöôøi hoïc roäng bieát nhieàu thöôøng sanh ra töï phuï, ít khi chòu tham cöùu kieán giaûi cuûa ngöôøi khaùc. Keû töï mình hoïc roäng bieát nhieàu, nhöng vaãn chòu khoù thaän troïng maø tham khaûo, cöùu xeùt kyõ löôõng nhieàu nôi, quaû laø vieäc raát khoù laøm, vì deïp boû ñöôïc söï töï cao, töï maõn cuûa mình.
  • 44. 47 PHAÀN DÒCH NGHÓA 12. Tröø dieät taùnh ngaõ maïn laø khoù.1 13. Chaúng khinh ngöôøi chöa hoïc laø khoù.2 14. Giöõ taâm bình ñaúng laø khoù.3 15. Chaúng noùi nhöõng chuyeän thò phi laø khoù.4 16. Gaëp thieän tri thöùc laø khoù.5 1 Ngaõ maïn laø goác cuûa muoân taät xaáu. Vì chaáp laáy caùi ta, luùc naøo cuõng xem ta laø hay gioûi hôn keû khaùc neân laøm chöôùng ngaïi cho söï hoïc ñaïo. Noùi tröø dieät ngaõ maïn laø khoù, bôûi vì taâm ngaõ maïn raát khoù ñoaïn tröø, cho ñeán nhieàu luùc toàn taïi raát vi teá maø ta chaúng nhaän ra ñöôïc. Vì theá maø nhieàu baäc ñaïo cao ñöùc troïng, khi thoï nhaän söï cung kính leã baùi cuûa ngöôøi ñôøi cuõng vaãn sanh taâm ngaõ maïn raát khoù töï bieát. 2 Ngöôøi coù chuùt kieán giaûi, tri thöùc hôn ngöôøi khaùc, do taâm ngaõ maïn maø khinh thöôøng nhöõng keû thaáp keùm hôn mình. Keû hieåu ñaïo nhaän bieát raèng ngöôøi thaáp keùm aáy chaúng qua laø vì chöa ñöôïc hoïc, neân chaúng daùm sanh taâm khinh thöôøng. Laïi noùi, trong ñaïo Phaät theo Ñaïi thöøa, heát thaûy chuùng sanh ñeàu laø Phaät seõ thaønh, neân caøng chaúng daùm khinh thöôøng. Kinh Phaùp Hoa daãn chuyeän Boà Taùt Thöôøng Baát Khinh, duø gaëp baát cöù ai cuõng ñeàu cung kính leã baùi, bieát raèng vò aáy veà sau seõ thaønh Phaät. Nhö vaäy, neáu chaúng khinh thöôøng ngöôøi chöa hoïc, ñoù chính laø ngöôøi hieåu ñaïo, thaät khoù laøm thay! 3 Taâm bình ñaúng laø khoâng thieân vò, khoâng phaân bieät keû thaân ngöôøi sô, keû nam ngöôøi nöõ, keû sang ngöôøi heøn, keû giaøu ngöôøi ngheøo, keû giaø ngöôøi treû. Ñem loøng thöông taát caû chuùng sanh nhö nhau. 4 Thò laø phaûi, ñuùng. Phi laø sai, traùi. Chuyeän thò phi ôû ñaây laø chuyeän phaûi quaáy cuûa ngöôøi khaùc. Töï mình haõy lo tu hoïc, söûa mình, chaúng neân lo baøn chuyeän thieân haï. Theá nhöng taâm ngöôøi ñôøi laïi raát deã bò loâi cuoán vaøo nhöõng chuyeän thò phi quanh mình. Keû deïp boû, choáng laïi ñöôïc söï loâi cuoán aáy môùi coù theå chuyeân taâm maø laøm neân nhöõng chuyeän phi thöôøng. Vieäc aáy thaät khoù laøm. Ngaøi Huyeàn Trang khi xöa, thuôû coøn beù ñang ngoài ñoïc saùch, coù ñaùm muùa laân ñi ngang nhaø, taát caû treû con ñeàu keùo ra xem, maø ngaøi vaãn ngoài yeân ñoïc saùch. Thaân phuï ngaøi nhìn thaáy, bieát laø veà sau ngaøi seõ thaønh danh. Quaû ñuùng nhö vaäy. 5 Thieän tri thöùc hieåu theo kinh Phaät laø nhöõng keû hieåu bieát coù theå chæ daïy, daãn daét hoaëc khuyeán khích mình theo neûo laønh. Ngöôøi ñôøi chìm ñaém trong ba ñoäc laø tham, saân, si, duø coù ngöôøi thuyeát phaùp cho nghe cuõng chöa haún ñaõ tin nhaän. Neáu gaëp ñöôïc ngöôøi baïn laønh, cuøng laøm vieäc laønh, saùch taán nhau tu taäp, ñeàu hieåu chung laø nhöõng baäc thieän tri thöùc. Ngöôøi nhö vaäy thaät raát khoù gaëp.
  • 45. 48 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG 17. Thaáy taùnh hoïc ñaïo laø khoù.1 18. Theo hoùa ñoä ngöôøi khaùc laø khoù.2 19. Thaáy caûnh maø chaúng ñoäng taâm laø khoù.3 20. Kheùo hieåu phöông tieän laø khoù.4 CHÖÔNG THÖÙ MÖÔØI BA HOÛI VEÀ TUÙC MAÏNG Moät vò sa-moân thöa hoûi Phaät: “Nhôø nhaân duyeân5 gì coù theå ñöôïc bieát tuùc maïng,6 hieåu thaáu leõ ñaïo?” 1 Taát caû chuùng sanh ñeàu saün coù taùnh Phaät. Nhöng nhaän ra taùnh aáy thaät chaúng phaûi deã daøng, chính laø söï nghieäp moät ñôøi cuûa ngöôøi tu hoïc Phaät. Keû thaáy taùnh hoïc ñaïo thì quaû Phaät chaéc chaén ñaït ñeán, nhö vaäy chaúng phaûi laø khoù ñöôïc laém sao? Kinh Phaùp Baûo Ñaøn noùi: “Chaúng bieát baûn taâm, hoïc phaùp voâ ích. Neáu töï bieát baûn taâm, töï thaáy baûn taùnh, töùc laø baäc tröôïng phu, laø thaày cuûa haøng trôøi ngöôøi, laø Phaät.” 2 Duø ngöôøi taø aùc nhöng mình khoâng boû, coá theo ñeå giaùo hoùa hoï laøm thieän. Vieäc aáy thaät khoù laøm. 3 Ngöôøi ñôøi heã gaëp caûnh vui thì xuùc ñoäng maø baùm theo, gaëp caûnh buoàn thì xuùc ñoäng maø chaùn ngaùn. Ñoái vôùi caûnh, giöõ taâm ñöôïc chaúng ñoäng, uy vuõ chaúng khuaát phuïc, baàn tieän chaúng ñoåi chí. Vieäc aáy thaät khoù laøm. Kinh Duy-ma-caät noùi: “Naêng thieän phaân bieät chö phaùp töôùng, ö ñeä nhaát nghóa nhi baát ñoäng.” (Coù theå kheùo phaân bieät caùc phaùp töôùng, nôi nghóa chaân thaät loøng khoâng lay ñoäng.) 4 Phöông tieän laø söï quyeàn bieán thi haønh ñeå ñaït ñöôïc keát quaû mong muoán. Haønh xöû theo khuoân thöôùc coù saün thì ai cuõng laøm ñöôïc. Töï mình nghó ra phöông tieän linh hoaït, kheùo leùo ñeå ñaït ñeán keát quaû môùi laø ñieàu khoù. Nhö vieäc bieát sao noùi vaäy laø deã, nhöng tuøy theo trình ñoä cuûa ngöôøi nghe maø daãn daét töø deã ñeán khoù cho hoï hieåu ñöôïc, vieäc aáy raát khoù laøm. 5 Nhaân laø nguyeân nhaân sanh ra söï vaät, söï vieäc. Duyeân laø nhöõng ñieàu kieän phuï trôïï giuùp cho söï vaät, söï vieäc sanh ra. Tyû nhö caùi caây moïc leân, nhaân laø haït gioáng, coøn duyeân laø möa naéng, ñaát maøu, phaân boùn, coâng phu chaêm soùc cuûa ngöôøi troàng... 6 Tuùc maïng: kieáp tröôùc, nhöõng ñôøi soáng ñaõ qua. Bieát ñöôïc tuùc maïng töùc laø nhôù bieát nhöõng kieáp quaù khöù cuûa mình, hoaëc thaáy bieát ñöôïc nhöõng kieáp quaù khöù cuûa ngöôøi khaùc.
  • 46. 49 PHAÀN DÒCH NGHÓA Phaät daïy: “Giöõ taâm thanh tònh,1 yù chí vöõng beàn2 thì coù theå hieåu thaáu leõ ñaïo. Nhö lau chuøi taám göông saïch heát nhöõng choã dô baån, töï nhieân ñöôïc saùng trong. Neáu döùt boû tình duïc vaø söï mong caàu, taát nhieân bieát ñöôïc tuùc maïng.” CHÖÔNG THÖÙ MÖÔØI BOÁN HOÛI ÑIEÀU TOÁT LAØNH Moät vò sa-moân thöa hoûi Phaät: “Ñieàu chi laø laønh? Ñieàu chi lôùn nhaát?” Phaät daïy: “Tu theo ñaïo, giöõ laáy söï chaân thaät, ñoù laø ñieàu laønh. Taâm yù phuø hôïp vôùi ñaïo, ñoù goïi laø lôùn.” CHÖÔNG THÖÙ MÖÔØI LAÊM SÖÙC MAÏNH VAØ SÖÏ SAÙNG Moät vò sa-moân thöa hoûi Phaät: “Theá naøo laø coù nhieàu söùc maïnh? Theá naøo laø saùng suoát nhaát?” Phaät daïy: “Nhaãn nhuïc laø coù nhieàu söùc 1 Giöõ cho loøng ñöôïc trong saïch, yeân tònh, chaúng ñeå phieàn naõo, ba ñoäc tham, saân, si laøm xaùo ñoäng. 2 Kieân taâm, giöõ vöõng yù chí, duø chöa ñöôïc ñaïo cuõng chaúng ngaõ loøng.
  • 47. 50 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG maïnh,1 vì chaúng mang loøng hung döõ, laïi theâm ñöôïc yeân laønh, khoûe maïnh. Ngöôøi nhaãn khoâng laøm ñieàu hung döõ, taát nhieân ñöôïc ngöôøi khaùc toân troïng. “Taâm döùt heát caáu nhieãm,2 trong saïch khoâng chuùt ueá tröôïc, aáy laø saùng suoát nhaát.3 Töø thuôû chöa coù trôøi ñaát ñeán nay, khaép nôi trong möôøi phöông, khoâng coù ñieàu chi laø chaúng thaáy, chaúng bieát, chaúng nghe, thaønh töïu Nhaát thieát trí.4 Nhö vaäy coù theå goïi laø saùng suoát.” CHÖÔNG THÖÙ MÖÔØI SAÙU BOÛ LUYEÁN AÙI ÑÖÔÏC ÑAÏO Phaät daïy: “Ngöôøi ta oâm aáp laáy söï luyeán aùi vaø tham duïc5 neân chaúng thaáy 1 Nhaãn nhuïc: chòu ñöôïc vôùi caûnh nghòch maø chaúng khôûi ra söï giaän hôøn. Kinh Taêng nhaát A-haøm noùi: “Tyø-kheo laáy nhaãn nhuïc laøm söùc maïnh.” 2 Caáu nhieãm: Phieàn naõo trong taâm sanh ra ueá tröôïc. Caùc phieàn naõo noùi chung gom vaøo ba thöù: tham lam, saân haän vaø si meâ. Döùt saïch ba thöù aáy thì taâm töï trong saùng, yeân tònh. 3 Phieàn naõo coøn, töùc laø ueá tröôïc, toái taêm. Phieàn naõo döùt, töùc laø trong saïch, saùng suoát. 4 Nhaát thieát trí: Tieáng Phaïn laø Sarvajnā (Taùt-baø-nhaõ), trí tueä bieát heát taát caû, töùc laø Phaät trí, khoâng bò giôùi haïn bôûi khoâng gian vaø thôøi gian, neân coù theå bieát trong khaép caùc coõi nöôùc möôøi phöông, trong caû ba ñôøi quaù khöù, hieän taïi vaø vò lai. 5 AÙi duïc: söï luyeán aùi vaø ham muoán ñoái vôùi vôï con, nhaø cöûa, söï saûn... AÙi duïc nôi
  • 48. 51 PHAÀN DÒCH NGHÓA ñöôïc ñaïo. Ví nhö nöôùc loùng trong, nay laáy tay quaäy leân, moïi ngöôøi ñeán ñoù chaúng ai nhìn thaáy ñöôïc hình chieáu cuûa hoï döôùi nöôùc. Ngöôøi ta ñeå cho söï luyeán aùi vaø tham duïc laøm xaùo troän, ueá tröôïc trong loøng daáy leân, neân chaúng thaáy ñöôïc Ñaïo. Sa-moân caùc oâng neân xaû boû söï luyeán aùi vaø tham duïc. AÙi duïc ñaõ tröø heát, coù theå thaáy ñöôïc Ñaïo.” CHÖÔNG THÖÙ MÖÔØI BAÛY SAÙNG ÑEÁN TOÁI ÑI Phaät daïy: “Phaøm keû hieåu ñöôïc ñaïo cuõng nhö ngöôøi caàm ñuoác ñi vaøo nhaø toái. Söï toái lieàn maát ñi, chæ coøn söï saùng. Ngöôøi hoïc ñaïo hieåu ra chaân lyù1 thì ngu si toái taêm phaûi döùt, chæ coøn laïi trí tueä saùng suoát maø thoâi.” con ngöôøi ta laø raát lôùn, raát maïnh, neân Kinh Hoa Nghieâm noùi: “Phaù vôõ nuùi phieàn naõo, taùt caïn bieån aùi duïc.” 1 Kinh vaên laø “kieán ñeá”, ñaây muoán noùi ñeán Töù dieäu ñeáá: Khoå, Taäp, Dieät, Ñaïo. Thaáy ñöôïc vaø thi haønh Boán chaân lyù aáy laø baäc Thaùnh, chaúng thaáy vaø chaúng haønh, töùc laø phaøm phu.
  • 49. 52 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG CHÖÔNG THÖÙ MÖÔØI TAÙM NGHÓ TÖÔÛNG LEÕ KHOÂNG Phaät daïy: “Giaùo phaùp cuûa ta nieäm töôûng caùi yù voâ nieäm, thöïc haønh caùi haïnh voâ haønh, noùi ra caùi ñieàu voâ ngoân, tu taäp nôi choã khoâng tu. Ai hieåu ñöôïc thì gaàn ñaïo, ai meâ muoäi thì xa ñaïo. Choã noùi naêng döùt heát, söï vaät cuõng chaúng troùi buoäc ñöôïc. Chæ sai leäch ñoâi chuùt thì phuùt choác ñaõ maát ngay.”1 CHÖÔNG THÖÙ MÖÔØI CHÍN QUAÙN SAÙT CHAÂN GIAÛ Phaät daïy: “Quaùn xeùt trôøi ñaát, nghó nhôù leõ voâ thöôøng.2 Quaùn xeùt theá giôùi, nghó nhôù 1 Baøi naøy hoaøn toaøn laø tinh thaàn Ñaïi thöøa Ñoán giaùo, chaúng phaûi döïa vaøo chaân lyù Töù ñeá nhö haàu heát caùc baøi khaùc trong kinh naøy. Trong dò baûn baøi naøy xeáp thöù 15 vaø coù yù höôùng phuø hôïp vôùi toaøn vaên kinh hôn. Xin daãn ra nhö sau: “Phaät ngoân: Ngoâ haø nieäm nieäm ñaïo? Ngoâ haø haønh haønh ñaïo? Ngoâ haø ngoân ngoân ñaïo? Ngoâ nieäm ñeá ñaïo, baát hoát tu du daõ.”佛言。吾何念念道。吾何行行 道。吾何言言道。吾念諦道。不忽須臾也。(Phaät noùi: “Ta laáy nieäm gì ñeå nieäm ñaïo? Ta laáy vieäc laøm gì ñeå haønh ñaïo? Ta laáy lôøi naøo ñeå noùi ñaïo? Ta luoân nghó nhôù ñeán ñaïo Töù ñeá, khoâng moät giaây phuùt naøo döøng nghæ.”) Nhö vaäy raát coù khaû naêng laø vaên kinh ñaõ bò thay ñoåi qua nhieàu laàn sao cheùp, söûa chöõa. 2 Kinh vaên laø phi thöôøng, chuùng toâi laïi dòch laø voâ thöôøng. Tuy hai töø ñeàu laø goác Haùn, nhöng voâ thöôøng ñaõ ñöôïc hieåu phoå bieán hôn, vôùi nghóa laø khoâng thöôøng toàn, phaûi bieán ñoåi. Coøn phi thöôøng ñoâi khi bò hieåu nhaàm theo nghóa laø sieâu vieät, xuaát chuùng. Trôøi ñaát vaø theá giôùi laø ví duï nhöõng söï vaät to lôùn nhaát, nhöng vaãn phaûi traûi qua caùc giai ñoaïn bieán ñoåi laø sanh, truï, di, dieät.
  • 50. 53 PHAÀN DÒCH NGHÓA leõ voâ thöôøng. Quaùn xeùt linh giaùc1 thaáy ñoù laø Boà-ñeà.2 Choã thaáy bieát nhö vaäy coù theå mau ñöôïc ñaéc ñaïo.” CHÖÔNG THÖÙ HAI MÖÔI NGAÕ VOÁN LAØ KHOÂNG Phaät daïy: “Neân nghó ñeán boán chaát lôùn3 ôû trong thaân, moãi chaát töï noù ñeàu coù teân, roát cuoäc khoâng chaát naøo laø ta caû. Caùi ta ñaõ khoâng coù, chæ nhö huyeãn hoùa thoâi.”4 CHÖÔNG THÖÙ HAI MÖÔI MOÁT THAM DANH MAÁT GOÁC Phaät daïy: “Ngöôøi ta thuaän theo tình duïc, caàu laáy danh tieáng. Khi ñöôïc danh tieáng thì thaân khoâng coøn nöõa. Tham danh 1 Linh giaùc: caùi thaàn thöùc hieåu bieát cuûa moãi chuùng sanh. Nhìn töø goùc ñoä ngöôøi hoïc ñaïo thì ñoù chính laø chaân taâm, chaân nhö, Phaät taùnh maø moãi chuùng sanh ñeàu coù saün nôi mình. Phaät taùnh aáy thöôøng truï, chaúng sanh chaúng dieät, neân quaùn xeùt ñoù chính laø Boà-ñeà. 2 Boà-ñeà: Tieáng Phaïn laø Bodhi, Haùn dòch laø Ñaïo, Giaùc, Voâ thöôïng Trí hueä. Kinh Duy-ma chuù: “Choã toät cuûa Ñaïo, goïi laø Boà-ñeà, ñoù laø Chaùnh giaùc Voâ töôùng cuûa chaân trí.” 3 Töù ñaïi: Boán chaát lôùn ôû trong theá giôùi, theo quan nieäm thôøi coå laø nhöõng yeáu toá hôïp laïi thaønh thaân ngöôøi. Ñoù laø: 1. Ñòa (chaát ñaát – töôïng tröng cho ñoä cöùng) 2. Thuûy (chaát nöôùc – töôïng tröng cho ñoä aåm), 3. Hoûa (chaát löûa – töôïng tröng cho söùc noùng) 4. Phong (chaát gioù, khoâng khí – töôïng tröng cho söï chuyeån ñoäng). 4 Huyeãn hoùa: khoâng thaät. Thaân ngöôøi do boán chaát lôùn hieäp laïi maø thaønh, nhöng cuoái cuøng roài phaûi tan raõ, khoâng laáy gì laø beàn chaéc.
  • 51. 54 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG theo theá tuïc maø chaúng chòu hoïc ñaïo, chæ uoång coâng phu, nhoïc hình haøi. Cuõng nhö ñoát höông, tuy nghe ñöôïc muøi höông, maø höông ñaõ chaùy taøn roài. Kìa ngoïn löûa haïi thaân ñang chöïc saün phía sau ta ñoù.”1 CHÖÔNG THÖÙ HAI MÖÔI HAI TAØI SAÉC CHUOÁC SÖÏ KHOÅ Phaät daïy: “Cuûa caûi vaø saéc duïc ñeán maø ngöôøi maø chaúng chòu buoâng boû, cuõng tyû nhö löôõi dao coù dính chuùt maät, chaúng ñuû thaønh böõa aên ngon, treû con lieám vaøo phaûi bò caùi haïi ñöùt löôõi.”2 CHÖÔNG THÖÙ HAI MÖÔI BA VÔÏ CON TROÙI BUOÄC Phaät daïy: “Ngöôøi ta troùi buoäc vôùi vôï con, nhaø cöûa coøn hôn caû söï giam caàm nôi 1 Ngöôøi ta vì ham danh voïng theá tuïc maø phaûi khoå coâng nhoïc xaùc voâ cuøng. Nhöng chöa chaéc ñaõ ñöôïc thoûa maõn veà danh voïng. Ví daàu coù ñöôïc ñi nöõa, thì ngaøy cheát gaàn keà cuõng chaúng höôûng ñöôïc gì. Roài khi qua ñôøi thì mang theo toäi baùo, ñoïa vaøo caùc ñöôøng aùc. Trôû laïi laøm ngöôøi thì phaûi chòu quaû baùo ñau ñôùn, vì ñaõ taïo toäi trong luùc tranh daønh coâng danh. Chaúng baèng bieát lo tu thaân haønh ñaïo thì ñöôïc an laïc thaân taâm ñôøi naày vaø ñôøi sau. 2 Taøi saéc tyû nhö chuùt maät dính nôi löôõi dao. Keû phaøm phu tyû nhö ñöùa treû nhoû tham aên, lieám dao maø bò ñöùt löôõi. Keû phaøm phu ham meâ taøi saéc maø phaûi khoå taâm, luïy thaân. Haøng trí giaû thaáy tröôùc caùi quaû khoå, neân chaúng baùm theo taøi saéc, lieàn ñöôïc thaûnh thôi, töï taïi.
  • 52. 55 PHAÀN DÒCH NGHÓA lao nguïc. Lao nguïc coøn coù haïn kyø ñöôïc thaû ra, vôï con chaúng theå coù laáy moät choác laùt xa lìa.1 Choã tham luyeán ñoái vôùi saéc ñeïp, ñaâu coù ngaïi phaûi boân ba? Daàu coù sa vaøo mieäng coïp cuõng cam taâm chòu. Töï mình chìm ñaém xuoáng choã buøn laày, neân goïi laø phaøm phu.2 Qua ñöôïc cöûa aáy3 laø baäc La-haùn xuaát traàn.4 CHÖÔNG THÖÙ HAI MÖÔI BOÁN SAÉC DUÏC CHE LAÁP ÑAÏO Phaät daïy: “Trong caùc thöù ham muoán, aùi luyeán, khoâng gì saâu naëng baèng saéc ñeïp. Saéc ñeïp gaây ra söï ham muoán chaúng coù gì baèng. May laø chæ coù moät mình noù maø thoâi. Neáu coù ñeán hai thöù nhö vaäy, thì khaép nôi khoâng coøn ai coù theå theo ñaïo ñöôïc nöõa.” 1 Kinh vaên laø “voâ vieãn ly chi nieäm”, “nieäm” ôû ñaây phaûi hieåu laø moät quaõng thôøi gian raát ngaén, nhö thoaùng choác, choác laùt... Tröôùc ñaây coù baûn dòch laø “khoâng nghó ñeán vieäc xa lìa”, e raèng khoâng ñuùng, vì khoâng phuø hôïp vôùi veá tröôùc cuûa caâu. 2 Phaøm phu: ngöôøi laøm nhöõng vieäc theá tuïc. Kinh Phaùp Hoa noùi: Keû phaøm phu yù thöùc caïn heïp, vöôùng saâu vaøo naêm duïc.” (Naêm duïc laø saéc duïc, thanh duïc, höông duïc, vò duïc, xuùc duïc.) 3 Töùc laø vöôït qua ñöôïc söï caùm doã, loâi cuoán cuûa saéc duïc. 4 Xuaát traàn: ra khoûi traàn caáu, traàn caûnh. Traàn coù saùu thöù: Saéc, Thanh, Höông, Vò, Xuùc, Phaùp. Baäc La-haùn thoaùt khoûi phieàn naõo gaây ra bôûi saùu caên nhieãm vôùi saùu traàn. Xuaát traàn cuõng coù theå hieåu ñôn giaûn hôn laø vöôït ra khoûi traàn tuïc, theá thöôøng.
  • 53. 56 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG CHÖÔNG THÖÙ HAI MÖÔI LAÊM LÖÛA DUÏC THIEÂU THAÂN Phaät daïy: “Ngöôøi say meâ aùi duïc gioáng nhö keû caàm ñuoác ñi ngöôïc gioù, theá naøo cuõng bò hoïa chaùy tay.”1 CHÖÔNG THÖÙ HAI MÖÔI SAÙU THIEÂN MA QUAÁY ROÁI PHAÄT Moät vò thieân ma2 mang coâ gaùi raát ñeïp3 ñeán daâng cho Phaät, muoán phaù hoaïi yù chí cuûa Phaät. Phaät noùi: “Naøy caùi tuùi da ñöïng nhöõng moùn dô,4 oâng ñeán ñaây maø laøm gì? Ñi ñi. Ta khoâng duøng ñeán.” Thieân ma caøng theâm kính phuïc, nhaân ñoù thöa hoûi veà leõ ñaïo. Phaät giaûng thuyeát cho nghe, [vò aáy] lieàn ñaéc quaû Tu-ñaø-hoaøn. 1 Tình duïc tyû nhö löûa döõ, ñoát keû say meâ, nhaát laø tình duïc ñoái vôùi nöõ saéc thì haïng thieâu thaân ôû ñôøi keå ra chaúng theå naøo heát. 2 Thieân ma, töùc laø ma ôû coõi Trôøi. ÔÛ ñaây chæ caûnh Trôøi thöù saùu trong coõi Duïc giôùi, laø caûnh Tha hoùa töï taïi thieân, do vò chuùa ma thoáng laõnh, teân laø Ba-tuaàn. Döôùi quyeàn vò aáy coù nhöõng thieân ma thöôøng ñi thöû thaùch ngöôøi tu haønh ôû theá gian. 3 Kinh vaên laø “ngoïc nöõ”, ngöôøi con gaùi töôùng maïo quyù ñeïp nhö ngoïc. 4 Thaân xaùc thòt phaøm phu cho laø ñeïp ñeõ, nhöng xeùt kyõ ra chaúng qua chæ nhö moät caùi tuùi baèng da chöùa ñöïng nhöõng moùn dô daùy, tanh hoâi maø thoâi. Nhöõng moùn dô aáy laø: phaân, nöôùc tieåu, muû, maùu, ñaøm, gheøn, nöôùc muõi, nöôùc daõi v.v...
  • 54. 57 PHAÀN DÒCH NGHÓA CHÖÔNG THÖÙ HAI MÖÔI BAÛY KHOÂNG VÖÔÙNG MAÉC Phaät daïy: “Ngöôøi caàu ñaïo nhö caây goã thaû döôùi nöôùc, theo doøng troâi ñi. Neáu chaúng vöôùng ôû hai bôø, chaúng bò ngöôøi ta laáy maát, chaúng bò quæ thaàn ngaên trôû, chaúng bò choã nöôùc xoaùy cuoán vaøo, laïi cuõng chaúng muïc naùt, thì ta noùi chaéc raèng caây aáy seõ troâi ra bieån. Ngöôøi hoïc ñaïo neáu chaúng bò tình duïc laøm meâ hoaëc, chaúng bò caùc thöù taø aùc quaáy roái, laïi tinh taán theo leõ voâ vi, thì ta noùi chaéc raèng ngöôøi aáy theá naøo cuõng ñaéc ñaïo.” CHÖÔNG THÖÙ HAI MÖÔI TAÙM CHÔÙ BUOÂNG THAÛ TAÂM YÙ Phaät daïy: “Chôù tin nôi taâm yù, taâm yù khoâng theå tin caäy ñöôïc. Thaän troïng chôù gaàn guõi saéc duïc, gaàn guõi saéc duïc taát sanh tai hoïa.1 Ñaéc quaû A-la-haùn roài, môùi coù theå tin caäy nôi taâm yù.” 1 Taâm yù cuûa ngöôøi ta hay chaïy theo caûnh ngoaøi, cuõng nhö con ngöïa khoâng cöông. Phaûi kieàm cheáù, chuù taâm vaøo ñaïo lyù. Nhaát laø ñöøng moät mình tieáp xuùc vôùi ñaøn baø, con gaùi. Saùch Coå Linh coù cheùp: Thuôû xöa, beân Thieân Truùc coù moät vò ñaïo nhaân, tu haønh trong nuùi, ñöôïc Naêm pheùp thaàn thoâng. Coù moät daâm nöõ leã baùi ñaïo nhaân, ñuïng coï thaân theå cuûa ngöôøi. Nhaân ñoù, ñaïo nhaân khôûi nhieãm taâm, beøn maát thaàn thoâng. Vaäy neân bieát raèng nhaø tu haønh maø hö ñaïo maát chí laø do nöõ saéc vaäy.
  • 55. 58 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG CHÖÔNG THÖÙ HAI MÖÔI CHÍN CHAÙNH QUAÙN TRÖØ SAÉC DUÏC Phaät daïy: “Thaän troïng chôù ngaém nhìn ñaøn baø, cuõng ñöøng noùi naêng tieáp xuùc. Neáu caàn noùi chuyeän, neân giöõ taâm chaân chaùnh maø suy nghó raèng: ‘Ta laø sa- moân, ôû ñôøi aùc tröôïc phaûi nhö hoa sen, chaúng vaáy buøn nhô.’ Ñoái vôùi phuï nöõ giaø caû, haõy töôûng nhö meï mình; ñoái vôùi phuï nöõ lôùn tuoåi hôn, töôûng nhö chò gaùi; hoaëc nhoû tuoåi hôn thì töôûng nhö em gaùi; nhoû tuoåi hôn nhieàu thì töôûng nhö con gaùi cuûa mình. Töôûng nhö theá roài sanh taâm muoán ñoä thoaùt hoï, daäp taét moïi yù nghó xaáu.” CHÖÔNG THÖÙ BA MÖÔI LÌA XA LÖÛA DUÏC Phaät daïy: “Ngöôøi caàu ñaïo ví nhö keû maëc aùo baèng coû khoâ, khi löûa ñeán gaàn thì phaûi lo traùnh. Ngöôøi hoïc ñaïo thaáy söï tham duïc phaûi lo traùnh xa.”1 1 Ngöôøi môùi tu haønh, chôù neân gaàn guõi vôùi ñaøn baø con gaùi, tyû nhö löûa gaàn rôm thì rôm phaûi chaùy.
  • 56. 59 PHAÀN DÒCH NGHÓA CHÖÔNG THÖÙ BA MÖÔI MOÁT TÓNH TAÂM TRÖØ DUÏC Coù ngöôøi kia loøng daâm duïc chaúng döùt, muoán töï tay caét boû döông vaät. Phaät daïy ngöôøi aáy raèng: “Neáu caét boû döông vaät, chaúng baèng lo döùt ñoaïn taâm.1 Vì taâm nhö ngöôøi cai quaûn, neáu ngöôøi cai quaûn döøng, thì nhöõng keû tuøy tuøng cuõng phaûi döøng. Taø taâm chaúng döùt, caét boû döông vaät coù ích gì?” Phaät vì ngöôøi aáy maø thuyeát keä raèng: Duïc sanh ra töø yù, YÙ do tö töôûng sanh. YÙ, töôûng ñeàu tòch tónh,2 Khoâng saéc, khoâng haønh daâm. Phaät noùi: “Baøi keä aáy do Phaät Ca-dieáp thuyeát.”3 1 Kinh vaên laø “ñoaïn aâm”, “aâm” ôû ñaây laø aâm haønh, laø boä phaän sinh duïc nam. Döông vaät coù ñoäng ñeàu laø do voïng taâm khôûi leân. Neáu taâm ñöôïc yeân laëng, döông vaät cuõng nguoäi laïnh theo. Cho neân taâm ví nhö ngöôøi cai quaûn, döông vaät chæ nhö ngöôøi laøm theo. 2 Kinh vaên laø “nhò taâm”, töùc laø chæ ñeán yù vaø tö töôûng vöøa noùi ôû hai caâu treân. 3 Phaät Ca-dieáp, tieáng Phaïn laø Kāśyapa, ñöùc Phaät quaù khöù, tröôùc Phaät Thích-ca, cuõng nhö ñöùc Phaät Thích-ca ra ñôøi tröôùc Phaät Di-laëc.
  • 57. 60 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG CHÖÔNG THÖÙ BA MÖÔI HAI TRÖØ NGAÕ KHOÂNG COØN SÔÏ Phaät daïy: “Ngöôøi ta vì aùi duïc sanh ra lo nghó, vì lo nghó sanh ra sôï seät. Neáu lìa khoûi aùi duïc thì coøn chi phaûi lo, coøn chi phaûi sôï?” CHÖÔNG THÖÙ BA MÖÔI BA TRÍ SAÙNG PHAÙ TAØ MA Phaät daïy: “Ngöôøi caàu ñaïo tyû nhö moät ngöôøi chieán ñaáu choáng muoân ngöôøi. Maëc aùo giaùp leân ñöôøng, hoaëc coù yù khieáp sôï, hoaëc nöûa ñöôøng thoái lui, hoaëc ñaùnh nhau maø cheát, hoaëc chieán thaéng trôû veà. Sa-moân hoïc ñaïo neân giöõ vöõng loøng mình, tinh taán duõng maõnh, chaúng sôï nhöõng gì saép tôùi, phaù dieät chuùng ma1 maø chöùng ñaéc ñaïo quaû.” CHÖÔNG THÖÙ BA MÖÔI BOÁN TRUNG ÑAÏO Moät vò sa-moân ban ñeâm tuïng kinh Di giaùo cuûa Phaät Ca-dieáp.2 Tieáng tuïng nghe 1 Coù boán loaïi ma: 1. Phieàn naõo ma, 2. AÁm ma (Nguõ aám töùc: saéc, thoï, töôûng, haønh, thöùc), 3. Töû ma (ma cheát), 4. Thieân ma (Ma vöông vaø quyeán thuoäc). 2 Kinh Di giaùo ôû ñaây laø chæ kinh ghi laïi lôøi daïy doã, daën doø cuûa Phaät. Phaät Ca-dieáp ra ñôøi tröôùc Phaät Thích-ca.
  • 58. 61 PHAÀN DÒCH NGHÓA buoàn baõ vaø gaáp ruùt, trong loøng hoái tieác, muoán thoái chí. Phaät hoûi: “Khi coøn ôû nhaø, oâng ñaõ töøng laøm gì? Ñaùp raèng: “Con thích khaûy ñaøn.” Phaät hoûi: “Daây chuøng quaù thì sao?” Ñaùp raèng: “Chaúng keâu.” “Daây caêng quaù thì theá naøo?” Ñaùp raèng: “Maát tieáng.” “Chaúng chuøng, chaúng caêng, giöõ möùc vöøa phaûi thì theá naøo?” Ñaùp raèng: “Caùc aâm ñeàu vang leân ñuû.” Phaät daïy: “Sa-moân hoïc ñaïo cuõng gioáng nhö vaäy. Neáu taâm ñöôïc ñieàu hoøa vöøa phaûi, thì coù theå ñaéc ñaïo. Ñoái vôùi ñaïo neáu taâm maïnh meõ thaùi quaù taát thaân phaûi moûi meät. Thaân ñaõ moûi meät, yù taát sanh buoàn naõo. Neáu yù sanh buoàn naõo, vieäc laøm taát thoái lui. Vieäc laøm ñaõ thoái lui, toäi loãi taát taêng theâm nhieàu. Chæ neân thanh tònh, an laïc thì ñaïo chaúng maát.”
  • 59. 62 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG CHÖÔNG THÖÙ BA MÖÔI LAÊM TRÖØ CAÁU NHIEÃM Phaät daïy: “Nhö ngöôøi luyeän saét, loaïi boû caën dô maø reøn thaønh ñoà vaät. Ñoà vaät aáy taát laø raát toát. Cuõng vaäy, ngöôøi hoïc ñaïo tröø boû nhöõng caáu nhieãm1 trong taâm taát seõ ñöôïc haïnh trong saïch.” CHÖÔNG THÖÙ BA MÖÔI SAÙU ÑÖÔÏC CHOÃ TOÁT HÔN Phaät daïy: “Ngöôøi ta lìa khoûi caùc ñöôøng aùc,2 ñöôïc laøm ngöôøi laø khoù. “Ñöôïc laøm ngöôøi, traùnh thaân nöõ nhi ñöôïc laøm nam töû laø khoù.3 “Ñöôïc laøm nam töû, coù ñuû saùu caên laø khoù.4 1 Caáu nhieãm: dô bôïn. Phieàn naõo töùc tham, saân, si vaø caùc tình duïc luyeán aùi laøm cho taâm yù dô bôïn (caáu nhieãm). Tröø heát phieàn naõo thì thaân khaåu yù lieàn thanh tònh, coù theå ñaéc ñaïo. Ñoù cuõng nhö laáy chaát caën trong saét ra, thì moùn ñoà trôû neân tinh haûo. Laáy chaát caùu, chaát buïi trong nöôùc ra, thì nöôùc trôû neân trong saïch. 2 Caùc ñöôøng aùc: nôi ñoïa laïc, laõnh chòu caùc aùc nghieäp. Coù ba ñöôøng aùc laø: ñòa nguïc, ngaï quyû, suùc sanh. 3 Thaân ngöôøi nam quyù hôn ngöôøi nöõ, vì deã tu haønh hôn. Khi Phaät coøn taïi theá, ban ñaàu cuõng khoâng muoán cho ngöôøi nöõ xuaát gia, vì coù laém ñieàu baát tieän. 4 Saùu caên laø: Maét, tai, muõi, löôõi, thaân, yù. Trong thaân laø bao haøm caû töù chi vaø caùc boä phaän. Laøm ngöôøi ñöôïc saùu caên troïn ñuû, traùnh khoûi taøn taät laø khoù.
  • 60. 63 PHAÀN DÒCH NGHÓA “Coù ñuû saùu caên, ñöôïc sanh nôi xöù trung taâm laø khoù.1 “Ñöôïc sanh nôi xöù trung taâm, gaëp Phaät ra ñôøi laø khoù. “Ñöôïc gaëp Phaät ra ñôøi, hieåu ñöôïc leõ ñaïo laø khoù. “Hieåu ñöôïc leõ ñaïo, phaùt khôûi loøng tin maïnh meõ laø khoù. “Ñaõ phaùt khôûi ñöôïc loøng tin maïnh meõ, phaùt taâm Boà-ñeà2 laø khoù. “Ñaõ phaùt taâm Boà-ñeà, ñaït ñeán choã voâ tu voâ chöùng3 laø khoù. CHÖÔNG THÖÙ BA MÖÔI BAÛY GIÖÕ GIÔÙI GAÀN ÑAÏO Phaät daïy: “Ñeä töû Phaät tuy ôû caùch xa Phaät nhieàu ngaøn daëm, nhöng luoân nhôù nghó ñeán giôùi luaät, taát ñöôïc chöùng quaû. 1 Kinh vaên laø “trung quoác”, laø nöôùc ôû giöõa, ôû trung taâm, khoâng phaûi chæ nöôùc Trung Hoa. Duøng yù naøy laø ñoái nghòch vôùi “bieân ñòa haï tieän”, töùc laø nhöõng nôi bieân thuøy, xa xoâi heûo laùnh, vaên minh khoâng truyeàn ñeán ñaày ñuû. 2 Phaùt taâm Boà-ñeà: Phaùt khôûi caùi chí nguyeän tu haønh cho ñeán khi thaønh Phaät. 3 Choã chöùng ngoä khoâng coøn thaáy coù söï tu chöùng.
  • 61. 64 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG Coøn nhö keû keà caän beân ta, thöôøng ñöôïc thaáy ta, nhöng chaúng laøm theo giôùi luaät, roát cuøng chaúng theå ñaéc ñaïo.” CHÖÔNG THÖÙ BA MÖÔI TAÙM COÙ SANH COÙ DIEÄT Ñöùc Phaät hoûi moät vò sa-moân: “Maïng soáng ngöôøi ta laø bao laâu?” Thöa raèng: “Ñöôïc vaøi ngaøy.” Phaät noùi: “OÂng chöa hieåu ñaïo.” Phaät laïi hoûi moät vò sa-moân khaùc: “Maïng soáng ngöôøi ta laø bao laâu?” Thöa raèng: “Chæ trong moät böõa côm.” Phaät noùi: “OÂng chöa hieåu ñaïo.” Phaät laïi hoûi moät vò sa-moân khaùc: “Maïng soáng ngöôøi ta laø bao laâu?” Thöa raèng: “Chæ trong hôi thôû vaøo ra maø thoâi.” Phaät daïy: “Hay thay! OÂng thaät ñaõ hieåu ñaïo.”
  • 62. 65 PHAÀN DÒCH NGHÓA CHÖÔNG THÖÙ BA MÖÔI CHÍN LÔØI DAÏY CHAÚNG SAI Phaät daïy: “Ngöôøi hoïc ñaïo Phaät, ñoái vôùi nhöõng lôøi Phaät daïy, ñeàu neân tin nhaän. Gioáng nhö khi aên maät, phía trong vaø phía ngoaøi ñeàu laø vò ngoït. Kinh ñieån cuûa ta cuõng nhö vaäy ñoù.”1 CHÖÔNG THÖÙ BOÁN MÖÔI LEÃ BAÙI DO NÔI TAÂM Phaät daïy: “Sa-moân ñi quanh cung kính,2 ñöøng nhö con traâu keùo coái xay,3 thaân tuy ñi quanh, maø taâm chaúng tuøy theo. Neáu taâm ñaõ cung kính, cuõng chaúng caàn vieäc ñi quanh nhö theá.”4 1 Tyû nhö maät ngoït, duø neám choã naøo cuõng laø vò ngoït. Kinh ñieån cuûa Phaät cuõng nhö theá, duø tröôùc, sau, khoaûng giöõa cuõng chæ thuaàn moät vò giaûi thoaùt maø thoâi. 2 Kinh vaên laø “haønh ñaïo”, ñöôïc hieåu theo ngaøy tröôùc laø moät nghi thöùc cung kính, cuõng nhö leã baùi, ñöôïc thöïc hieän baèng caùch cung kính ñi quanh Phaät theo chieàu beân tay maët. 3 Laáy ví duï con traâu keùo coái xay, vì noù laøm nhö vaäy laø do baét buoäc, laïi voâ taâm maø laøm. Vò sa-moân khoâng neân nhö vaäy. 4 Khi thaân laøm vieäc cung kính, trong taâm cuõng phaûi cung kính. Neáu taâm ñaõ thaät cung kính, vieäc laøm beân ngoaøi chæ laø söï baøy toû, khoâng quan troïng baèng trong taâm. Choã naøy ngöôøi hoïc ñaïo phaûi neân thaän troïng, chôù rôi vaøo vieäc coi thöôøng hình thöùc maø sai leäch yù kinh. Baøi naøy chæ muoán nhaán maïnh raèng taâm ñaïo laø quan troïng hôn, tuyeät nhieân khoâng phaûi baøi xích caùc hình thöùc leã baùi.
  • 63. 66 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG CHÖÔNG THÖÙ BOÁN MÖÔI MOÁT LOØNG NGAY TRÖØ DUÏC Phaät daïy: “Ngöôøi hoïc ñaïo ví nhö con traâu chôû naëng ñi giöõa buøn saâu. Ñaønh raèng noù moûi meät heát söùc, song phaûi chuù taâm chaúng daùm nhìn qua hai beân. Ñeán chöøng ra khoûi buøn laày, môùi coù theå töôi tænh nghæ ngôi. Sa-moân neân quaùn töôûng tình duïc coøn nguy hieåm hôn caû buøn laày, haõy ñem loøng ngay thaúng1 maø nghó nhôù ñeán ñaïo, môùi coù theå thoaùt ñöôïc caùc ñieàu khoå.” CHÖÔNG THÖÙ BOÁN MÖÔI HAI BIEÁT ÑÔØI LAØ HUYEÃN Phaät daïy: “Ta xem ngoâi vò vua chuùa nhö buïi qua keõ hôû,2 xem cuûa baùu vaøng ngoïc cuõng nhö ngoùi saïn, xem y phuïc gaám voùc nhö maûnh luïa raùch, xem coõi ñaïi thieân 1 Kinh vaên laø “tröïc taâm”: Loøng ngay thaúng, khoâng taø vaïy, khoâng nònh bôï, khoâng doái gaït. Kinh Duy-ma noùi: “Tröïc taâm laø ñaïo tröôøng.” Kinh Laêng Nghieâm noùi: “Chö Phaät möôøi phöông ñeàu ñoàng moät ñaïo, thaûy ñeàu duøng tröïc taâm maø ra khoûi sanh töû.” 2 Kinh vaên laø “quaù khích traàn”.
  • 64. 67 PHAÀN DÒCH NGHÓA theá giôùi nhö moät traùi taùo,1 xem nöôùc hoà A-naäu2 nhö daàu thoa chaân. “Ta xem cöûa phöông tieän ñaët ra nhö cuûa baùu bieán hoùa maø coù, xem Voâ thöôïng thöøa3 nhö vaøng luïa trong giaác moäng, xem ñaïo Phaät nhö ñoùa hoa tröôùc maét, xem thieàn ñònh nhö caây truï choáng ñôõ nuùi Tu-di,4 xem Nieát-baøn5 nhö thöùc daäy sau giaác nguû ñeâm, xem söï thaáy bieát ñuùng sai6 cuõng nhö saùu con roàng löôïn muùa,7 xem 1 Kinh vaên laø “ha töû”, traùi ha, haït ha, noùi ñuû laø Ha-leâ-laëc (Haritaki), cuõng ñoïc laø Ha-la-laëc, Ha-lî-laëc. Traùi aáy chaát ñaéng, duøng laøm thuoác, baèng côû nhö traùi taùo. Ñaây chæ duøng vôùi yù so saùnh veà kích thöôùc, neân chuùng toâi thay haún baèng traùi taùo cho deã hieåu. 2 A-naäu, cuõng vieát laø A-naäu-ñaït, noùi ñuû laø A-na-baø-ñaïp-ña (Anavatapta), Haùn dòch laø Voâ nhieät naõo. Hoà A-naäu ôû trong nuùi Hy-maõ-laïp, nöôùc hoà coù ñuû taùm coâng ñöùc. 3 Lôøi noùi ñeå taùn xöng giaùo phaùp chí cöïc, töùc laø Ñaïi thöøa. Kinh Hoa nghieâm noùi: “Qua khoûi hai thöøa (Thanh vaên thöøa, Duyeân giaùc thöøa), goïi laø Ñaïi thöøa, Ñeä nhaát thöøa, Thaéng thöøa, Toái thaéng thöøa, Thöôïng thöøa, Voâ thöôïng thöøa, Lôïi ích nhaát thieát chuùng sanh thöøa.” 4 Nuùi Tu-di: Cuõng vieát Tu-di-laâu, Tu-meâ-lö, Haùn dòch laø Dieäu cao sôn. 5 Nieát-baøn: Nirvana, cuõng ñoïc laø Nieát-baøn-na, Neâ-hoaøn, Neâ-baïn. Caûnh trí döùt saïch caùc phieàn naõo vaø töï bieát raèng mình chaúng coøn luyeán aùi. Nieát (Nir) nghóa laø “ra khoûi”. Baøn hay Baøn-na (vana) nghóa laø “röøng”. Nieát baøn laø ra khoûi röøng meâ toái, röøng phieàn naõo. Theo chöõ Haùn cuõng duøng nhöõng teân goïi khaùc nhö Tòch, Dieät ñoä, Baát sanh, Voâ vi, An laïc, Giaûi thoaùt, Vieân tòch. 6 Kinh vaên laø “ñaûo chaùnh”. Choã thaáy bieát quaáy baäy, ngöôïc ngaïo, goïi laø “ñaûo”. Choã thaáy bieát chaùnh ñaùng, ñuùng ñaén, goïi laø “chaùnh”. Nhö laáy khoå laøm vui, laáy voâ thöôøng laøm thöôøng, laáy voâ ngaõ laøm ngaõ, laáy baát tònh laøm tònh, goïi laø ñaûo, ñaûo kieán hay ñieân ñaûo kieán. Ngöôïc laïi thì goïi laø chaùnh, chaùnh kieán, chaùnh tri kieán. 7 Saùu con roàng löôïn muùa: Phaät xem chaùnh kieán vôùi ñaûo kieán chaúng qua nhö roàng löôïn muùa, quay ñaàu ra ñuoâi, loän ñuoâi ra ñaàu.
  • 65. 68 KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG leõ bình ñaúng1 nhö ñòa vò chaân thaät duy nhaát, xem vieäc haønh hoùa ñaïo lyù nhö caây coái boán muøa.2 Caùc vò ñaïi tyø-kheo nghe Phaät thuyeát kinh naøy xong, thaûy ñeàu vui veû phuïng haønh. KINH BOÁN MÖÔI HAI CHÖÔNG 1 Bình ñaúng nhö ñòa vò chaân thaät duy nhaát: Neáu tu ñaéc Bình ñaúng taâm thì ñaït tôùi caûnh chaân tuyeät ñoái. Phaät ñem taâm bình ñaúng ñoái vôùi chuùng sanh, yeâu thöông taát caû nhö con moät cuûa mình. 2 Vieäc haønh hoùa ñaïo lyù nhö caây coái boán muøa: khi ñaéc bình ñaúng roài, khi chöùng ñòa vò chaân thaät duy nhaát roài, Boà taùt nöông ñòa vò aáy maø hoùa ñaïo, tieáp ñoä chuùng sanh, cuõng nhö caây coái boán muøa nöông ñaát ñai maø sanh naûy vaäy.
  • 66. 69 NOÄI DUNG Nghi thöùc khai kinh................................................5 PHAÀN DÒCH AÂM KINH TÖÏ..........................................................................11 1. XUAÁT GIA CHÖÙNG QUAÛ .............................................11 2. ÑOAÏN DUÏC TUYEÄT TRAÃM...........................................12 3. CAÙT AÙI KHÖÛ THAM .....................................................13 4. THIEÄN AÙC TÒNH MINH ...............................................13 5. CHUYEÅN TROÏNG LINH KHINH ..................................14 6. NHAÃN AÙC VOÂ SAÂN ......................................................14 7. AÙC HOAØN BOÅN THAÂN.................................................14 8. TRAÀN THOÙA TÖÏ OÂ........................................................15 9. PHAÛN BOÅN HOÄI ÑAÏO .................................................15 10. HYÛ THÍ HOAÏCH PHÖÔÙC............................................15 11. THÍ PHAÏN CHUYEÅN THAÉNG ....................................16 12. CÖÛ NAN KHUYEÁN TU................................................17 13. VAÁN ÑAÏO TUÙC MAÏNG ..............................................18 14. THÆNH VAÁN THIEÄN ÑAÏI ..........................................18 15. THÆNH VAÁN LÖÏC MINH ............................................19 16. XAÛ AÙI ÑAÉC ÑAÏO........................................................19 17. MINH LAI AÙM TAÏ ......................................................20 18. NIEÄM ÑAÚNG BOÅN KHOÂNG ......................................20 19. GIAÛ CHAÂN TÒNH QUAÙN............................................20 20. SUY NGAÕ BOÅN KHOÂNG ............................................21 21. DANH THANH TAÙN BOÅN..........................................21 22. TAØI SAÉC CHIEÂU KHOÅ.................................................21 23. THEÂ TÖÛ THAÄM NGUÏC ...............................................22 24. SAÉC DUÏC CHÖÔÙNG ÑAÏO ..........................................22 25. DUÏC HOÛA THIEÂU THAÂN............................................22 26. THIEÂN MA NHIEÃU PHAÄT ..........................................23
  • 67. 70 TÖÙ THAÄP NHÒ CHÖÔNG KINH 27. VOÂ TRÖÔÙC ÑAÉC ÑAÏO ................................................23 28. YÙ MAÕ MAÏC TUÙNG .....................................................23 29. CHAÙNH QUAÙN ÑÒCH SAÉC ........................................24 30. DUÏC HOÛA VIEÃN LY....................................................24 31. TAÂM TÒCH DUÏC TRÖØ .................................................24 32. NGAÕ KHOÂNG BOÁ DIEÄT..............................................25 33. TRÍ MINH PHAÙ MA....................................................25 34. XÖÛ TRUNG ÑAÉC ÑAÏO................................................26 35. CAÁU KHÖÙ MINH TOÀN................................................27 36. TRIEÅN CHUYEÅN HOAÏCH THAÉNG.............................27 37. NIEÄM GIÔÙI CAÄN ÑAÏO ...............................................28 38. SANH TÖÙC HÖÕU DIEÄT ..............................................28 39. GIAÙO HOÁI VOÂ SAI ......................................................29 40. HAØNH ÑAÏO TAÏI TAÂM................................................29 41. TRÖÏC TAÂM XUAÁT DUÏC ..............................................30 42 ÑAÏT THEÁ TRI HUYEÃN ................................................30 PHAÀN DÒCH NGHÓA BAØI TÖÏA KINH.................................................................33 1. XUAÁT GIA CHÖÙNG QUAÛ .............................................34 2. TRÖØ DUÏC DÖÙT TÌNH ...................................................36 3. DÖÙT BOÛ THAM AÙI........................................................38 4. PHAÂN ROÕ LAØNH DÖÕ....................................................38 5. CHUYEÅN NAËNG THAØNH NHEÏ ...................................40 6. NHÒN KEÛ AÙC KHOÂNG GIAÄN........................................40 7. LAØM AÙC GAËP AÙC .........................................................40 8. TÖÏ LAØM XAÁU MÌNH ....................................................41 9. VEÀ NGUOÀN HIEÅU ÑAÏO ..............................................42 10. TAÙN TRÔÏ ÑÖÔÏC PHÖÔÙC............................................42 11. ÑAÕI CÔM KHAÙC BIEÄT................................................43 12. KHOÙ NHOÏC NEÂN GAÉNG TU......................................44 13. HOÛI VEÀ TUÙC MAÏNG ..................................................48 14. HOÛI ÑIEÀU TOÁT LAØNH ...............................................49 15. SÖÙC MAÏNH VAØ SÖÏ SAÙNG..........................................49 16. BOÛ LUYEÁN AÙI ÑÖÔÏC ÑAÏO .........................................50 17. SAÙNG ÑEÁN TOÁI ÑI ....................................................51
  • 68. 71 NOÄI DUNG 18. NGHÓ TÖÔÛNG LEÕ KHOÂNG.........................................52 19. QUAÙN SAÙT CHAÂN GIAÛ..............................................52 20. NGAÕ VOÁN LAØ KHOÂNG ..............................................53 21. THAM DANH MAÁT GOÁC............................................53 22. TAØI SAÉC CHUOÁC SÖÏ KHOÅ ..........................................54 23. VÔÏ CON TROÙI BUOÄC..................................................54 24. SAÉC DUÏC CHE LAÁP ÑAÏO ...........................................55 25. LÖÛA DUÏC THIEÂU THAÂN.............................................56 26. THIEÂN MA QUAÁY ROÁI PHAÄT.....................................56 27. KHOÂNG VÖÔÙNG MAÉC...............................................57 28. CHÔÙ BUOÂNG THAÛ TAÂM YÙ .........................................57 29. CHAÙNH QUAÙN TRÖØ SAÉC DUÏC ..................................58 30. LÌA XA LÖÛA DUÏC .......................................................58 31. TÓNH TAÂM TRÖØ DUÏC.................................................59 32. TRÖØ NGAÕ KHOÂNG COØN SÔÏ .......................................60 33. TRÍ SAÙNG PHAÙ TAØ MA ..............................................60 34. TRUNG ÑAÏO..............................................................60 35. TRÖØ CAÁU NHIEÃM.......................................................62 36. ÑÖÔÏC CHOÃ TOÁT HÔN................................................62 37. GIÖÕ GIÔÙI GAÀN ÑAÏO..................................................63 38. COÙ SANH COÙ DIEÄT....................................................64 39. LÔØI DAÏY CHAÚNG SAI ................................................65 40. LEÃ BAÙI DO NÔI TAÂM..................................................65 41. LOØNG NGAY TRÖØ DUÏC .............................................66 42. BIEÁT ÑÔØI LAØ HUYEÃN.................................................66

Related Documents