5
ÑOAØN TRUNG COØN
NGUYEÃN MINH TIEÁN
soaïn dòch vaø chuù giaûi
KINH
KIM CANG
BAÙT NHAÕ BA LA MAÄT
TRÌNH BAØY HAÙN - VIEÄT...
6 7
Haùn vaên ñeå thuaän tieän cho nhöõng ai muoán nghieân cöùu, ñoái
chieáu.
Veà maët vaên baûn, chuùng toâi choïn dòch t...
60 61
KINH KIM CANG BAÙT-NHAÕ BA-LA-MAÄT1
THE DIAMOND SUTRA
Translated by A. F. Price and Wong Mou-Lam
Thus have I heard. ...
62
KINH KIM CANG
63
THE DIAMOND SUTRA
of bhikshus, even twelve hundred and fifty.
One day, at the time for breaking fast, ...
64
KINH KIM CANG
65
THE DIAMOND SUTRA
World-honored One, if good men and good
women seek the Consummation of Incomparable
...
66
KINH KIM CANG
67
THE DIAMOND SUTRA
hình saéc, hoaëc khoâng coù hình saéc, hoaëc coù tö töôûng,
hoaëc khoâng coù tö töôû...
68
KINH KIM CANG
69
THE DIAMOND SUTRA
thanh, höông thôm, muøi vò, caûm xuùc, phaùp töôùng1
maø
boá thí.
“Tu-boà-ñeà! Boà T...
70
KINH KIM CANG
71
THE DIAMOND SUTRA
“Tu-boà-ñeà! Boà Taùt boá thí vôùi taâm khoâng truï töôùng,
phöôùc ñöùc cuõng nhö va...
72
KINH KIM CANG
73
THE DIAMOND SUTRA
men, rooted in merit, coming to hear these teachings,
who will be inspired with beli...
74
KINH KIM CANG
75
THE DIAMOND SUTRA
“Do nôi nghóa naøy, Nhö Lai thöôøng noùi: Caùc vò tyø-
kheo neân bieát, phaùp Phaät ...
76
KINH KIM CANG
77
THE DIAMOND SUTRA
Subhuti said: Great indeed, World-honored One!
Wherefore? Because merit partakes of ...
78
KINH KIM CANG
79
THE DIAMOND SUTRA
Tu-boà-ñeà thöa: “Baïch Theá Toân, chaúng ñöôïc. Vì sao
vaäy? Tö-ñaø-haøm goïi laø m...
80
KINH KIM CANG
81
THE DIAMOND SUTRA
World-honored One, if I said within myself: Such
am I; you would not declare: Subhut...
82
KINH KIM CANG
83
THE DIAMOND SUTRA
sinh taâm, chaúng neân truï nôi aâm thanh, höông thôm,
muøi vò, caûm xuùc, phaùp töô...
84
KINH KIM CANG
85
THE DIAMOND SUTRA
“Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Theo nhö kinh naøy maø thuyeát
daïy, cho ñeán chæ boán caâu ...
86
KINH KIM CANG
87
THE DIAMOND SUTRA
Subhuti said: Many indeed, World-honored One!
Subhuti, the Tathagata declares that a...
88
KINH KIM CANG
89
THE DIAMOND SUTRA
ñieån naøy raát saâu xa, con töø khi ñaït ñöôïc maét hueä1
cho
ñeán nay chöa töøng ñ...
90
KINH KIM CANG
91
THE DIAMOND SUTRA
Buddha said to Subhuti: Just as you say! If anyone
listens to this Discourse and is ...
92
KINH KIM CANG
93
THE DIAMOND SUTRA
truï nôi aâm thanh, höông thôm, muøi vò, caûm xuùc, phaùp
töôùng sinh taâm. Neân sin...
94
KINH KIM CANG
95
THE DIAMOND SUTRA
Lai duøng trí hueä Phaät thaáy bieát nhöõng ngöôøi naøy ñeàu
ñöôïc thaønh töïu voâ l...
96
KINH KIM CANG
97
THE DIAMOND SUTRA
“Vì sao vaäy? Tu-boà-ñeà! Neáu keû öa phaùp nhoû,1
vöôùng
maéc vaøo nhöõng kieán gia...
98
KINH KIM CANG
99
THE DIAMOND SUTRA
“Tu-boà-ñeà! Nhöõng keû nam ngöôøi nöõ loøng laønh vaøo
ñôøi maït phaùp thoï trì ñoï...
100
KINH KIM CANG
101
THE DIAMOND SUTRA
“Baïch Theá Toân, chaúng coù. Nhö con hieåu theo nghóa
Phaät thuyeát, Nhö Lai ôû n...
102
KINH KIM CANG
103
THE DIAMOND SUTRA
ngöôøi daøi lôùn töùc chaúng phaûi laø thaân lôùn, goïi laø thaân
lôùn.”
“Tu-boà-ñ...
104
KINH KIM CANG
105
THE DIAMOND SUTRA
“Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Nhö Lai coù phaùp nhaõn1
chaêng?”
“Baïch Theá Toân,...
106
KINH KIM CANG
107
THE DIAMOND SUTRA
naém baét. Taâm hieän taïi chaúng theå naém baét. Taâm vò lai
chaúng theå naém baé...
108
KINH KIM CANG
109
THE DIAMOND SUTRA
Baáy giôø, ngaøi Hueä Maïng1
Tu-boà-ñeà baïch Phaät: “Theá
Toân! Lieäu coù chuùng ...
110
KINH KIM CANG
111
THE DIAMOND SUTRA
cuûa ngöôøi boá thí so vôùi ngöôøi trì kinh thaät traêm phaàn
chaúng bì ñöôïc moät...
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33
of 61

Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33

Published on: Mar 3, 2016
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Kinh kimcangbatnha doantrungcon trang 33

  • 1. 5 ÑOAØN TRUNG COØN NGUYEÃN MINH TIEÁN soaïn dòch vaø chuù giaûi KINH KIM CANG BAÙT NHAÕ BA LA MAÄT TRÌNH BAØY HAÙN - VIEÄT - ANH 金剛般若波羅蜜經 THE DIAMOND SUTRA NHAØ XUAÁT BAÛN TOÂN GIAÙO LÔØI NOÙI ÑAÀU Kinh Kim cang Baùt-nhaõ Ba-la-maät, thöôøng goïi taét laø kinh Kim Cang, laø moät trong nhöõng kinh ñieån quan troïng cuûa Phaät giaùo Ñaïi thöøa, vaø ñaëc bieät quen thuoäc vôùi ñoâng ñaûo Phaät töû Vieät Nam qua söï gaén lieàn vôùi hình töôïng Luïc Toå Hueä Naêng trong kinh Phaùp Baûo Ñaøn. Bôûi vì chính Luïc Toå ñaõ nhôø kinh Kim Cang maø ñöôïc khai ngoä. Kinh naøy ñaõ ñöôïc nh ieàu ngöôøi dòch töø nguyeân ngöõ Phaïn vaên sang Haùn vaên. Hieän coøn giöõ ñöôïc ít nhaát laø 6 baûn dòch khaùc nhau, trong soá ñoù caû 4 vò ñaïi dòch giaû noåi tieáng qua caùc trieàu ñaïi laø Cöu-ma- la-thaäp (344 – 413), Chaân Ñeá (499 – 569), Huyeàn Trang (600 – 664) vaø Nghóa Tònh (635 – 713) ñeàu coù dòch kinh naøy. Ngoaøi ra coøn coù baûn dòch cuûa caùc ngaøi Boà-ñeà-löu-chi (508 – 537) vaø Caáp-ña (ñôøi Tuøy, 581 – 618). Soá löôïng baûn dòch phong phuù naøy thieát töôûng cuõng ñaõ ñuû ñeå noùi leân taàm quan troïng vaø söùc cuoán huùt cuûa kinh naøy ñoái vôùi nhöõng ngöôøi hoïc Phaät. Ngoaøi ra, kinh naøy cuõng ñaõ ñöôïc dòch sang nhieàu ngoân ngöõ khaùc nhö tieáng Anh, tieáng Phaùp... Khi chuyeån dòch sang tieáng Vieät, chuùng toâi mong muoán ñöôïc goùp phaàn nhoû nhoi trong vieäc tìm hieåu vaø hoïc hoûi kho taøng kinh ñieån ñoà soä cuûa Phaät giaùo. Nhaèm taïo ñieàu kieän deã daøng hôn cho nhöõng ai chöa quen thuoäc vôùi caùc thuaät ngöõ vaø khaùi nieäm Phaät hoïc, chuùng toâi cuõng ñaõ coá gaéng bieân soaïn theâm phaàn chuù giaûi. Ngoaøi ra, chuùng toâi cuõng cho in caû phaàn
  • 2. 6 7 Haùn vaên ñeå thuaän tieän cho nhöõng ai muoán nghieân cöùu, ñoái chieáu. Veà maët vaên baûn, chuùng toâi choïn dòch theo baûn Haùn vaên cuûa ngaøi Cöu-ma-la-thaäp, laø baûn ñang ñöôïc löu haønh roäng raõi nhaát. Baûn dòch naøy hieän ñöôïc löu giöõ trong Ñaïi Taïng Kinh (baûn Ñaïi Chaùnh Taân Tu), ñöôïc xeáp vaøo quyeån 8, soá hieäu 235, trang 752. Trong quaù trình chuyeån dòch, chuùng toâi coù tham khaûo baûn dòch cuûa hoïc giaû Ñoaøn Trung Coøn tröôùc ñaây, laø baûn dòch ñaõ coù tham khaûo baûn tieáng Phaùp (dòch töø nguyeân ngöõ Phaïn vaên), cuøng vôùi caùc baûn dòch Haùn vaên cuûa caùc vò Huyeàn Trang, Chaân Ñeá, Nghóa Tònh, Caáp-ña vaø Boà-ñeà- löu-chi. Ngoaøi ra, chuùng toâi cuõng tham khaûo theâm baûn dòch tieáng Anh cuûa A. F. Price vaø Wong Mou-Lam vaø moät soá baûn dòch Anh ngöõ khaùc, trong ñoù coù caû caùc baûn dòch cuûa Edward Conze, Charles Muller vaø Charles Patton. ÔÛ moät vaøi nôi, khi xaùc ñònh coù söï sai leäch roõ raøng caàn ñieàu chænh trong baûn dòch tieáng Vieät, chuùng toâi seõ laøm vieäc naøy keøm theo vôùi nhöõng giaûi thích raát roõ raøng ñeå ñoäc giaû tieän phaùn ñoaùn. Ngoaøi baûn dòch Vieät ngöõ, chuùng toâi cuõng giôùi thieäu keøm theo baûn dòch Anh ngöõ cuûa A. F. Price vaø Wong Mou-Lam (löu haønh roäng raõi treân maïng Internet) ñeå nhöõng ai muoán tìm hieåu vaø ñoái chieáu theâm vôùi Anh ngöõ cuõng ñeàu ñöôïc deã daøng. Nhaân ñaây chuùng toâi cuõng xin toû loøng bieát ôn ñoái vôùi caùc dòch giaû baûn Anh ngöõ ñaõ chuyeån dòch vaø löu haønh roäng raõi baûn kinh naøy ñeå baát cöù ai cuõng coù theå coù ñieàu kieän tieáp caän deã daøng. Moät ñieàu caàn löu yù laø hình thöùc trình baøy song song hai baûn dòch Anh-Vieät chæ nhaèm giuùp ñoäc giaû tieän ñoái chieáu, nhöng baûn tieáng Vieät ñöôïc dòch töø Haùn vaên, khoâng phaûi baûn dòch töø tieáng Anh. Vì theá ñoäc giaû seõ thaáy coù moät soá ñoaïn khoâng hoaøn toaøn truøng khôùp. Trong phaàn phuï luïc cuoái saùch, chuùng toâi giôùi thieäu baûn dòch Haùn vaên cuûa ngaøi Huyeàn Trang vaø baûn dòch Anh ngöõ cuûa Edward Conze. Vôùi phong caùch dòch Haùn vaên coù nhieàu khaùc bieät vôùi ngaøi Cöu-ma-la-thaäp nhöng yù töôûng laïi khoâng sai khaùc nhieàu, hy voïng baûn dòch cuûa ngaøi Huyeàn Trang seõ laø nguoàn tham khaûo so saùnh raát toát cho nhöõng ai muoán tìm hieåu saâu hôn veà baûn kinh naøy. Baûn dòch Anh ngöõ cuûa hoïc giaû Edward Conze ñöôïc dòch tröïc tieáp töø Phaïn vaên, laø baûn dòch töø laâu ñaõ taïo ñöôïc uy tín lôùn lao trong giôùi hoïc Phaät ôû phöông Taây. Tuy nhieân, trong baûn dòch ñöôïc giôùi thieäu ôû ñaây coù söï giaûn löôïc moät soá chöông kinh, ñoäc giaû caàn löu yù. Baûn dòch cuûa Charles Muller vaø Charles Patton coù vaên phong raát löu loaùt, nhöng ñeàu laø nhöõng baûn dòch döïa treân baûn Haùn vaên cuûa ngaøi Cöu-ma-la-thaäp neân chuùng toâi chæ tham khaûo theâm maø khoâng giôùi thieäu ôû ñaây. Cuoái cuøng, cho duø chuùng toâi ñaõ heát söùc coá gaéng vaø caån troïng, nhöng chaéc haún cuõng khoâng theå traùnh khoûi ít nhieàu sai soùt trong coâng vieäc. Chuùng toâi xin chaân thaønh ñoùn nhaän vaø bieát ôn moïi söï chæ giaùo cuõng nhö goùp yù xaây döïng töø quyù ñoäc giaû gaàn xa ñeå coâng vieäc coù theå ngaøy caøng hoaøn thieän hôn. Traân troïng NHÖÕNG NGÖÔØI THÖÏC HIEÄN KINH KIM CANG LÔØI NOÙI ÑAÀU
  • 3. 60 61 KINH KIM CANG BAÙT-NHAÕ BA-LA-MAÄT1 THE DIAMOND SUTRA Translated by A. F. Price and Wong Mou-Lam Thus have I heard. Upon a time Buddha sojourned in Anathapindika’s Park by Shravasti with a great company Toâi nghe nhö theá naøy.2 Khi Phaät3 ôû thaønh Xaù-veä,4 vöôøn Kyø Thoï Caáp Coâ Ñoäc5 cuøng vôùi caùc vò ñaïi tyø-kheo6 1 Teân kinh naøy thöôøng ñöôïc goïi taét laø kinh Kim Cang. Caùc baûn dòch khaùc nhau cuõng coù teân hôi khaùc bieät, chaúng haïn nhö caùc ngaøi Cöu- ma-la-thaäp, Chaân Ñeá vaø Boà-ñeà-löu-chi ñeàu dòch laø Kim cang Baùt-nhaõ Ba-la-maät kinh, ngaøi Caáp-ña dòch laø Kim cang naêng ñoaïn Baùt-nhaõ Ba- la-maät kinh, baûn dòch cuûa ngaøi Huyeàn Trang naèm trong boä kinh Ñaïi Baùt-nhaõ Ba-la-maät-ña (600 quyeån), ñöôïc xeáp vaøo quyeån thöù 577, phaàn thöù 9, coù teân laø Naêng ñoaïn Kim cang phaàn, baûn dòch cuûa ngaøi Nghóa Tònh coù teân laø Naêng ñoaïn Kim cang Baùt-nhaõ Ba-la-maät kinh. Kim cang (hay kim cöông) ñöôïc duøng trong teân kinh naøy vôùi yù nghóa töôïng tröng cho söï raén chaéc, cöùng coûi, coù khaû naêng phaù huûy ñöôïc heát thaûy caùc vaät chaát khaùc, cuõng ví nhö trí hueä baùt-nhaõ coù khaû naêng phaù huûy heát thaûy voâ minh phieàn naõo. 2 Ñaây laø lôøi ngaøi A-nan thuaät laïi. Khi keát taäp kinh ñieån, ngaøi A-nan ñöôïc ñaïi chuùng giao nhieäm vuï thuaät laïi nhöõng gì chính ngaøi ñaõ ñöôïc nghe trong suoát thôøi gian keà caän beân ñöùc Phaät. Bôûi vì ngaøi A-nan coù 2 öu ñieåm maø khoâng moät ñeä töû naøo khaùc cuûa Phaät coù ñöôïc: moät laø coù trí nhôù sieâu vieät, coù theå nhôù heát nhöõng lôøi Phaät ñaõ noùi ra; hai laø ñöôïc nghe nhieàu, nhôø coù thôøi gian ôû gaàn beân Phaät laâu daøi nhaát. Ñöông thôøi, ñöùc Phaät töøng khen ngôïi ngaøi laø baäc Ña vaên ñeä nhaát (ngöôøi ñöôïc nghe nhieàu nhaát) trong soá caùc ñeä töû haøng Thanh vaên cuûa Phaät. 3 Töùc laø ñöùc Phaät Thích-ca Maâu-ni, ngöôøi khai saùng ñaïo Phaät taïi AÁn Ñoä. Ngaøi ñaûn sinh vaøo khoaûng naêm 624 tröôùc Coâng nguyeân tại ñoâ thaønh Ca-tì-la-veä, naèm döôùi chaân daõy Hy-maõ-laïp sôn, nay thuoäc ñòa phaän nöôùc Nepal. Ngaøi laø thaùi töû con vua Tònh-phaïn, vua nöôùc 4 Thaønh Xaù-veä: Nguyeân vaên chöõ Haùn duøng Xaù-veä quoác (nöôùc Xaù-veä) nhöng thaät ra ôû ñaây chæ Śrāvāsti (dòch aâm laø Xaù-veä), moät trong 6 ñoâ thò lôùn cuûa AÁn Ñoä vaøo thôøi ñöùc Phaät. Xaù-veä laø kinh ñoâ cuûa nöôùc Kośala (Caâu-taùt-la), vaøo thôøi aáy döôùi quyeàn cai trò cuûa vua Ba-tö-naëc. 5 Teân goïi cuûa khu vöôøn naøy hieåu saùt nghóa phaûi laø “vöôøn cuûa oâng Caáp Coâ Ñoäc, caây cuûa thaùi töû Kyø-ñaø”. Nguyeân do laø khi oâng Tröôûng giaû Caáp Coâ Ñoäc phaùt taâm mua khu vöôøn naøy ñeå daâng cuùng cho ñöùc Phaät vaø Taêng ñoaøn, Thaùi töû Kyø-ñaø noùi ñuøa laø chæ baùn noù vôùi moät soá vaøng ñuû traûi kín maët ñaát. Khoâng ngôø oâng Caáp Coâ Ñoäc laäp töùc öng thuaän, cho ngöôøi chôû vaøng ñeán ngay. Thaáy söï quyeát taâm cuûa oâng naøy, Thaùi Töû môùi gaïn hoûi vaø bieát ñöôïc yù ñònh cuùng döôøng cuûa oâng. Nhaân khi oâng Caáp Coâ Ñoäc coøn chöa kòp chôû ñeán ñuû soá vaøng, Thaùi töû lieàn noùi: “Khoâng caàn phaûi chôû nöõa. Xem nhö toâi chæ baùn cho oâng khu ñaát naøy, coøn nhöõng caây coái treân aáy laø phaàn cuûa toâi daâng cuùng ñöùc Theá Toân vaø Taêng ñoaøn.” Vì theá, khu vöôøn töø ñoù ñöôïc mang teân caû hai ngöôøi: Kyø thoï (caây cuûa Thaùi töû Kyø-ñaø) Caáp Coâ Ñoäc vieân (vöôøn cuûa oâng Caáp Coâ Ñoäc). Nôi ñaây ñöôïc xaây döïng moät tinh xaù lôùn, laø nôi ñöùc Phaät an truù cuøng Taêng ñoaøn vaø ñaõ thuyeát giaûng raát nhieàu kinh ñieån quan troïng. Chuùng ta cuõng thöôøng ñöôïc nghe nhaéc ñeán nôi naøy vôùi caùc teân goïi nhö Tinh xaù Kyø vieân, Tinh xaù Kyø hoaøn hay Tinh xaù Kyø-ñaø, ñoâi khi cuõng goïi laø Tinh xaù Caáp Coâ Ñoäc hay vöôøn Caáp Coâ Ñoäc. 6 Tyø-kheo: vò tu só xuaát gia tu taäp theo giaùo phaùp cuûa ñöùc Phaät, ñaõ thoï giôùi Cuï tuùc. Danh xöng tyø-kheo laø phieân aâm chöõ bhikṣu trong tieáng Phaïn. Vì laø tieáng phieân aâm, neân coù nhieàu ngöôøi phieân aâm khaùc nhau, nhö cuõng ñoïc laø tæ-khaâu, tæ-khöu, hay baät-soâ... Veà yù nghóa, danh xöng naøy coù caùc yù nghóa nhö sau: Nghóa thöù nhaát laø khaát só, nghóa laø “ngöôøi ñi xin aên”. Vò tyø-kheo thöïc hieän vieäc ñi xin aên haèng ngaøy hay khaát thöïc khoâng chæ ñeå nuoâi soáng thaân maïng maø coøn laø moät phöông thöùc tu taäp ñeå dieät tröø loøng kieâu maïn, taïo ñieàu kieän ñeå heát thaûy chuùng sinh ñöôïc gieo nhaân laønh qua vieäc cuùng döôøng, vaø nhaân vieäc khaát thöïc ñeå giaùo hoùa, nhieáp ñoä chuùng sinh. Noùi roäng ra, vò khaát só laø ngöôøi boû cuoäc soáng theá tuïc, ñi theo xin giaùo phaùp giaûi thoaùt cuûa chö Phaät ñeå nuoâi döôõng taâm, xin vaät thöïc cuûa chuùng sinh ñeå nuoâi döôõng thaân. Nghóa thöù hai cuûa danh xöng naøy laø phaù aùc, nghóa laø dieät tröø caùc ñieàu aùc. Vò tyø-kheo phaù aùc theo hai nghóa, moät laø caûm hoùa nhöõng keû laøm vieäc aùc ñeå hoï quay veà ñöôøng thieän, chaám döùt moïi vieäc laøm aùc; hai laø töï mình dieät tröø heát thaûy phieàn naõo trong töï taâm, döùt haún moïi ñieàu aùc trong caû ba nghieäp thaân, khaåu, yù, chaúng bao giôø phaïm vaøo. Nghóa thöù ba cuûa danh xöng naøy laø boá ma, nghóa laø laøm cho chuùng ma khieáp sôï. Vò tyø-kheo laøm cho chuùng ma khieáp sôï cuõng theo hai nghóa, moät laø tu taäp vaø haønh trì chaùnh phaùp, tröø boû heát thaûy ma chöôùng trong noäi taâm, ñaït ñeán söï giaûi thoaùt roát raùo; hai laø döïa vaøo trí hueä giaûi thoaùt ñeå haøng phuïc vaø caûm hoùa heát thaûy taø ma ngoaïi ñaïo, khieán cho chuùng phaûi döùt boû nghieäp ma maø quy y Chaùnh phaùp.
  • 4. 62 KINH KIM CANG 63 THE DIAMOND SUTRA of bhikshus, even twelve hundred and fifty. One day, at the time for breaking fast, the World- honored One enrobed, and carrying His bowl made His way into the great city of Shravasti to beg for His food. In the midst of the city He begged from door to door according to rule. This done, He returned to His retreat and took His meal. When He had finished He put away His robe and begging bowl, washed His feet, arranged His seat, and sat down. Now in the midst of the assembly was the Venerable Subhuti. Forthwith he arose, uncovered his right shoulder, knelt upon his right knee, and, respectfully raising his hands with palms joined, addressed Buddha thus: laø moät ngaøn hai traêm naêm möôi vò.1 Ñeán giôø thoï trai, ñöùc Theá Toân ñaép y mang baùt vaøo thaønh Xaù-veä khaát thöïc. Vaøo trong thaønh, theo thöù töï khaát thöïc,2 roài trôû veà tinh xaù.3 Thoï trai xong, thu doïn y baùt, röûa chaân tay, traûi toøa ra ngoài. Luùc aáy Tröôûng laõo4 Tu-boà-ñeà5 töø choã ngoài trong ñaïi chuùng ñöùng daäy, baøy vai beân phaûi, quyø goái phaûi, cung kính chaép tay6 baïch Phaät raèng: “Theá Toân, thaät ít coù! Nhö Lai7 kheùo hoä nieäm8 caùc vò Boà Taùt, kheùo daën doø caùc vò Boà Taùt. 1 Caû 5 baûn dòch cuûa caùc ngaøi Cöu-ma-la-thaäp, Chaân Ñeá, Boà-ñeà-löu-chi, Caáp-ña vaø Huyeàn Trang ñeàu dòch töông töï nhö nhau. Caùc baûn Anh ngöõ cuõng khoâng thaáy noùi ñeán söï tham döï cuûa haøng ñaïi Boà Taùt trong phaùp hoäi naøy. Rieâng baûn dòch cuûa ngaøi Nghóa Tònh (635-713) ghi laø: 與大苾芻眾千二百五十人俱,及大菩薩眾。(döõ ñaïi Baät-soâ chuùng thieân nhò baù nguõ thaäp nhaân caâu, caäp ñaïi Boà Taùt chuùng). Nghóa laø coù theâm thoâng tin veà söï tham döï cuûa caùc vò ñaïi Boà Taùt trong phaùp hoäi naøy. Baûn Vieät dòch gaàn ñaây cuûa cö só Chaân Nguyeân coù keøm Phaïn vaên cuõng coù theâm caâu naøy: “... cuøng vôùi raát nhieàu Boà-ñeà Taùt-ñoaù Ma- ha Taùt-ñoaù.” Chuùng toâi khoâng tin laø coù söï boû soùt ôû quaù nhieàu dòch giaû khaùc nhau nhö theá. Coù khaû naêng laø ñaõ löu haønh 2 baûn Phaïn vaên, khaùc nhau ôû caâu naøy, vaø caùc dòch giaû tröôùc ñaây ñaõ tieáp caän vôùi baûn khaùc hôn laø baûn maø cö só Chaân Nguyeân hieän duøng. Maët khaùc, chuùng toâi vaãn tin vaøo tính chính xaùc trong baûn dòch cuûa ngaøi Cöu-ma-la-thaäp, vì xeùt thaáy ôû caùc kinh khaùc nhö kinh Duy-ma-caät, kinh A-di-ñaø... khi coù söï tham döï cuûa caùc vò Boà Taùt trong phaùp hoäi thì ñeàu coù giôùi thieäu moät soá vò tieâu bieåu, trong khi ôû ñaây chæ thaáy noùi quaù sô löôïc. Hôn nöõa, töø ñaây cho ñeán cuoái baûn kinh naøy cuõng khoâng thaáy coù laàn naøo nhaéc ñeán söï hieän dieän cuûa caùc vò Boà Taùt trong Phaùp hoäi. 2 Caùc vò tyø-kheo ñi khaát thöïc khoâng khôûi taâm phaân bieät nhaø giaøu hay nhaø ngheøo, toát hay xaáu, taát caû ñeàu xem bình ñaúng nhö nhau. Vì theá, caùc vò chæ tuaàn töï theo thöù töï treân ñöôøng ñi maø gheù vaøo töøng nhaø, khi naøo ñuû vaät thöïc trong bình baùt thì trôû veà. 3 Ñaây töùc laø Tinh xaù Kyø Vieân. 4 Tröôûng laõo: danh xöng duøng ñeå goïi moät caùch cung kính caùc vò tu haønh lôùn tuoåi vaø coù ñaïo cao, ñöùc troïng. 5 Tu-boà-ñeà (Sanskrit, Pāli: Subhūti), dòch nghóa laø: Thieän hieän, Thieän caùt, Thieän nghieäp. Moät trong 10 vò ñaïi ñeä töû cuûa Phaät, ñöôïc Phaät khen ngôïi laø Giaûi Khoâng ñeä nhaát (ngöôøi hieåu roõ nhaát veà nghóa Khoâng) trong caùc ñeä töû haøng Thanh vaên cuûa ngaøi. 6 Tö theá quyø goái phaûi, traàn vai aùo beân phaûi vaø chaép hai baøn tay laïi laø hình thöùc baøy toû loøng cung kính tröôùc khi thöa hoûi. 7 Nhö Lai: moät trong 10 danh hieäu duøng toân xöng ñöùc Phaät (thaäp hieäu). Möôøi danh hieäu aáy keå ñuû ra laø: Nhö Lai, ÖÙng cuùng, Chaùnh bieán tri, Minh haïnh tuùc, Thieän theä, Theá gian giaûi, Voâ thöôïng só, Ñieàu ngöï tröôïng phu, Thieân nhaân sö, Phaät Theá toân. Veà yù nghóa cuûa danh xöng naøy, Ñaïi nhaät kinh sôù daãn lôøi Phaät daïy raèng: “Cuõng nhö chö Phaät ñaõ noi theo ñaïo chaân nhö vaø chaân thaät maø thaønh töïu baäc Chaùnh giaùc, nay ta cuõng thaønh töïu nhö vaäy neân xöng laø Nhö Lai.” Trong kinh Kim Cang naøy cuõng giaûi thích danh hieäu Nhö Lai laø: “Nhö Lai ñoù, chaúng töø ñaâu maø ñeán, cuõng chaúng ñi veà ñaâu, neân goïi laø Nhö Lai.” 8 Hoä nieäm: nghó nhôù ñeán ñeå baûo veä, che chôû cho.
  • 5. 64 KINH KIM CANG 65 THE DIAMOND SUTRA World-honored One, if good men and good women seek the Consummation of Incomparable Enlightenment, by what criteria should they abide and how should they control their thoughts? Buddha said: Very good, Subhuti! Just as you say, the Tathagata is ever-mindful of all the Bodhisattvas, protecting and instructing them well. Now listen and take my words to heart: I will declare to you by what criteria good men and good women seeking the Consummation of Incomparable Enlightenment should abide, and how they should control their thoughts. Said Subhuti: Pray, do, World-honored One. With joyful anticipation we long to hear. Buddha said: Subhuti, all the Bodhisattva-Heroes should discipline their thoughts as follows: All living creatures of whatever class, born from eggs, from wombs, from moisture, or by transformation whether “Theá Toân! Neáu coù nhöõng keû nam ngöôøi nöõ coù loøng laønh1 phaùt taâm caàu ñaïo Voâ Thöôïng Boà-ñeà,2 neân truï taâm3 nhö theá naøo? Haøng phuïc taâm nhö theá naøo?” Phaät daïy: “Laønh thay! Laønh thay! Tu-boà-ñeà, ñuùng nhö oâng vöøa noùi. Nhö Lai kheùo hoä nieäm caùc vò Boà Taùt, kheùo daën doø caùc vò Boà Taùt. Nay oâng haõy laéng nghe, ta seõ vì caùc oâng maø giaûng thuyeát. “Neáu nhöõng keû nam ngöôøi nöõ coù loøng laønh phaùt taâm Boà-ñeà, neân truï taâm nhö theá naøy, neân haøng phuïc taâm nhö theá naøy.” “Baïch Theá Toân! Chuùng con nguyeän ñöôïc laéng nghe.” Phaät daïy Tu-boà-ñeà: “Caùc vò Ñaïi Boà Taùt4 neân haøng phuïc taâm nhö theá naøy: ‘Ñoái vôùi taát caû caùc loaøi chuùng sinh, hoaëc sinh töø baøo thai, hoaëc sinh töø tröùng, hoaëc sinh nôi aåm thaáp, hoaëc do bieán hoùa sinh ra, hoaëc coù 1 Nguyeân vaên chöõ Haùn laø “thieän nam töû, thieän nöõ nhaân”, chæ chung taát caû nhöõng ai coù thieän taâm, muoán laøm ñieàu laønh ñeå caàu ñöôïc söï hoaøn thieän veà tinh thaàn, ñaïo ñöùc, khoâng phaân bieät laø nam hay nöõ. 2 Kinh vaên laø “phaùt taâm A-naäu-ña-la Tam-mieäu Tam-boà-ñeà”, thöôøng ñöôïc noùi goïn laø phaùt taâm Boà-ñeà. A-naäu-ña-la Tam-mieäu Tam-boà-ñeà laø ñoïc theo aâm tieáng Phaïn (Anuttarā-saṃyak-saṃbodhi), Haùn dòch laø Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, cuõng töùc laø quaû vò Phaät. Ngöôøi phaùt taâm A-naäu-ña-la Tam-mieäu Tam-boà-ñeà laø ngöôøi phaùt nguyeän seõ tu taäp cho ñeán khi ñaït ñöôïc quaû vò Phaät, quyeát khoâng vì baát cöù lyù do gì maø thoái chí. 3 Truï taâm: höôùng taâm vaøo moät ñoái töôïng vaø giöõ yeân nôi ñoái töôïng ñoù. Toaøn boä kinh Kim cang traû lôøi hai caâu hoûi khôûi thænh cuûa ngaøi Tu-boà- ñeà veà vieäc “truï taâm” vaø “haøng phuïc taâm”, nhöng xeùt cho cuøng cuõng chæ laø moät caâu naøy. Bôûi vì neáu ñaõ thaáu roõ vieäc “truï taâm” nhö theá naøo thì cuõng coù nghóa laø ñaõ “haøng phuïc” ñöôïc taâm aáy. 4 Theo kinh vaên ôû ñaây, Boà Taùt (vieát taét theo aâm tieáng Phaïn laø Bodhisattva – vieát ñuû laø Boà-ñeà Taùt-ñoûa) ñöôïc hieåu theo nghóa roäng, laø taát caû nhöõng ai phaùt taâm tu ñaïo Ñaïi thöøa, tu haïnh Boà Taùt. Theo Haùn dòch laø Giaùc höõu tình, nghóa laø nhöõng ngöôøi phaùt taâm haønh ñaïo Boà Taùt, mang laïi söï giaùc ngoä cho heát thaûy chuùng sinh. Theo giaùo lyù Ñaïi thöøa, ngöôøi phaùt taâm Boà-ñeà töùc laø ñaõ tin saâu vaøo chaân taâm, töï taùnh, neân ñeàu goïi laø Boà Taùt. Hieåu theo nghóa naøy môùi coù theå tin nhaän phaàn giaûng thuyeát cuûa Phaät töø ñaây trôû veà sau. Neáu hieåu theo nghóa Boà Taùt laø quaû vò chöùng ñaéc, giaùc ngoä (nhö trong Thaäp ñòa Boà Taùt), thì ngöôøi môùi phaùt taâm chaúng ñöôïc döï phaàn trong hoäi Kim Cang naøy, nhö vaäy laø khoâng ñuùng. Maët khaùc, theo kinh vaên tröôùc ñoù, ngaøi Tu-boà-ñeà thöa thænh veà phaùp tu cho haøng “thieän nam töû, thieän nöõ nhaân” neân trong ñoaïn traû lôøi ñöùc Phaät duøng danh xöng Boà Taùt chính laø ñeå chæ ñeán caùc ñoái töôïng naøy.
  • 6. 66 KINH KIM CANG 67 THE DIAMOND SUTRA hình saéc, hoaëc khoâng coù hình saéc, hoaëc coù tö töôûng, hoaëc khoâng coù tö töôûng, hoaëc chaúng phaûi coù tö töôûng cuõng chaúng phaûi khoâng coù tö töôûng,1 ta ñeàu ñoä cho nhaäp vaøo Voâ dö Nieát-baøn.2 Nhö vaäy dieät ñoä voâ soá chuùng sinh, nhöng thaät khoâng coù chuùng sinh naøo ñöôïc dieät ñoä.3 “Vì sao vaäy? Tu-boà-ñeà, neáu Boà Taùt coù caùc töôùng ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû,4 thì chaúng phaûi laø Boà Taùt.5 “Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Boà Taùt theo ñuùng phaùp, neân laáy taâm khoâng choã truï maø laøm vieäc boá thí.6 Nghóa laø chaúng neân truï nôi hình saéc maø boá thí, chaúng neân truï nôi aâm with form or without form, whether in a state of thinking or exempt from thought-necessity, or wholly beyond all thought realms all these are caused by Me to attain Unbounded Liberation Nirvana. Yet when vast, uncountable, immeasurable numbers of beings have thus been liberated, verily no being has been liberated. Why is this, Subhuti? It is because no Bodhisattva who is a real Bodhisattva cherishes the idea of an ego-entity, a personality, a being, or a separated individuality. Furthermore, Subhuti, in the practice of charity a Bodhisattva should be detached. That is to say, he 1 Ñaïi yù cuûa ñoaïn naøy muoán neâu leân heát thaûy caùc loaøi chuùng sinh trong Ba coõi (Duïc giôùi, Saéc giôùi vaø Voâ saéc giôùi). 2 Voâ dö Nieát-baøn: tieáng Phaïn laø Nirupadhiśeṣa-nirvāṇa, laø traïng thaùi giaûi thoaùt hoaøn toaøn cuûa ngöôøi tu taäp, khoâng coøn Naêm uaån, Möôøi hai xöù, Möôøi taùm giôùi vaø caùc caên. 3 Vò Boà Taùt phaùt taâm ñoä thoaùt heát thaûy voâ soá chuùng sinh, nhöng töï mình khoâng thaáy coù chuùng sinh naøo thaät söï ñöôïc mình ñoä thoaùt. 4 Ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû: goïi chung laø Boán töôùng, ñeàu do nhaän thöùc sai laàm veà thöïc taïi maø sinh ra. Töôùng ngaõ: chaáp raèng coù caùi “ta” vaø nhöõng “vaät cuûa ta”, trong khi thöïc chaát chæ coù söï giaû hôïp cuûa Naêm uaån, Boán ñaïi, khoâng heà coù moät “caùi ta” chuû theå toàn taïi ñoäc laäp vôùi theá giôùi beân ngoaøi. Töôùng nhaân: chaáp raèng coù “ngöôøi khaùc”, trong khi thöïc chaát ñoù cuõng chæ laø söï giaû hôïp taïm bôï cuûa Naêm uaån. Do töôùng naøy maø phaân bieät thaáy mình laø ngöôøi, ñaùng quyù troïng hôn caùc loaøi chuùng sinh khaùc, cuõng nhö phaân bieät caùc töôùng nam, nöõ, quyù, tieän... Töôùng chuùng sinh: chaáp raèng coù hình töôùng khaùc bieät cuûa caùc loaøi chuùng sinh. Töôùng thoï giaû: chaáp raèng coù söï toàn taïi cuûa caùi “ta” trong moät thôøi gian, moät haïn kyø, goïi ñoù laø thoï maïng hay tuoåi thoï, sinh ra phaân bieät coù soáng laâu hay cheát yeåu, nghóa laø thoï maïng daøi ngaén khaùc nhau. Luïc Toå daïy raèng: “Ngöôøi tu haønh cuõng raát deã rôi vaøo boán töôùng. Cho raèng mình coù trí hueä, ñöùc ñoä, xem thöôøng chuùng sinh coøn phaøm tuïc, ñoù laø töôùng ngaõ; töï cho mình nghieâm trì giôùi luaät, khinh cheâ keû phaù giôùi, ñoù laø töôùng nhaân; cheâ chaùn ñôøi soáng trong ba ñöôøng aùc, sinh taâm mong muoán ñöôïc sinh veà coõi trôøi, ñoù laø töôùng chuùng sinh; khôûi taâm mong muoán ñöôïc soáng laâu, do ñoù maø sieâng tu phöôùc nghieäp, chaáp giöõ caùc phaùp chaúng buoâng boû, ñoù laø töôùng thoï giaû.” Vì theá noùi raèng, maéc vaøo boán töôùng laø chuùng sinh, khoâng coù boán töôùng töùc laø Phaät, Boà Taùt. 5 Vì neáu thaáy coù chuùng sinh ñöôïc mình ñoä thoaùt, töùc rôi vaøo choã ñoái ñaõi, lieàn maéc vaøo caùc töôùng ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû. 6 Boá thí nghóa laø mang ñeán cho chuùng sinh nhöõng gì hoï khoâng coù hoaëc coøn thieáu. Coù ba hình thöùc boá thí khaùc nhau: 1. Taøi thí, nghóa laø mang ñeán cho chuùng sinh nhöõng giaù trò vaät chaát nhö tieàn baïc, cuûa caûi, vaät thöïc...; 2. Voâ uùy thí, nghóa laø mang ñeán cho chuùng sinh söï an oån, khoâng sôï seät, chaúng haïn nhö cöùu thoaùt hoï ra khoûi moïi söï ñe doïa, che chôû cho hoï trong moïi hoaøn caûnh bò nguy haïi, hoaëc khieán cho hoï coù ñuû trí tueä vaø duõng löïc ñeå vöôït qua nhöõng hoaøn caûnh aáy maø khoâng sôï seät. 3. Phaùp thí, nghóa laø mang ñeán cho chuùng sinh nhöõng giaùo phaùp, ñaïo lyù, giuùp hoï hieåu bieát vaø tu taäp theo Chaùnh phaùp ñeå ñaït ñöôïc söï an laïc, giaûi thoaùt. Taøi thí giuùp chuùng sinh bôùt khoå veà vaät chaát, voâ uùy thí giuùp chuùng sinh bôùt khoå veà tinh thaàn, rieâng Phaùp thí giuùp chuùng sinh hieåu bieát vaø tu taäp Chaùnh phaùp, ñaït ñeán söï giaûi thoaùt neân coù theå döùt
  • 7. 68 KINH KIM CANG 69 THE DIAMOND SUTRA thanh, höông thôm, muøi vò, caûm xuùc, phaùp töôùng1 maø boá thí. “Tu-boà-ñeà! Boà Taùt neân boá thí nhö vaäy ñoù, khoâng truï nôi töôùng.2 “Vì sao vaäy? Neáu Boà Taùt boá thí vôùi taâm khoâng truï töôùng, phöôùc ñöùc aáy chaúng theå suy löôøng. “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Hö khoâng phöông ñoâng coù theå suy löôøng ñöôïc chaêng?” “Baïch Theá Toân, chaúng theå ñöôïc.” “Tu-boà-ñeà! Hö khoâng caùc phöông nam, taây, baéc, boán phöông phuï,3 phöông treân, phöông döôùi4 coù theå suy löôøng ñöôïc chaêng?” “Baïch Theá Toân, chaúng theå ñöôïc.” should practice charity without regard to appearances; without regard to sound, odor, touch, flavor or any quality. Subhuti, thus should the Bodhisattva practice charity without attachment. Wherefore? In such a case his merit is incalculable. Subhuti, what do you think? Can you measure all the space extending eastward? No, World-honored One, I cannot. Then can you, Subhuti, measure all the space extending southward, westward, northward, or in any other direction, including nadir and zenith? No, World-honored One, I cannot. heát moïi noãi khoå tinh thaàn cuõng nhö vaät chaát. Vì vaäy, Phaùp thí ñöôïc xem laø hình thöùc boá thí cao troãi nhaát. Nhö trong ñoaïn treân noùi vieäc Boà Taùt hoùa ñoä taát caû chuùng sinh cho ñaït ñeán Voâ dö Nieát-baøn, ñoù cuõng laø Phaùp thí. Vieäc thöïc hieän Phaùp thí coù theå bao goàm caû vieäc giaûng giaûi kinh ñieån hoaëc truyeàn baù, phoå bieán, laøm cho nhöõng lôøi Phaät daïy ñöôïc roäng truyeàn ñeán nhöõng ai chöa bieát. Vì theá, vieäc sao cheùp, in aán, phaùt haønh kinh ñieån cuõng ñöôïc xem laø Phaùp thí. 1 Khoâng ñeå taâm höôùng ñeán caùc ñoái töôïng nhö hình saéc, aâm thanh... Taâm khoâng höôùng ñeán taát caû caùc ñoái töôïng aáy neân khoâng bò vöôùng maéc, troùi buoäc. 2 Caâu naøy toùm goïn yù tröôùc, neân töôùng ôû ñaây laø chæ chung cho taát caû caùc töôùng aâm thanh, hình saéc, muøi vò... nhö ñaõ noùi treân. Boà Taùt boá thí khoâng truï töôùng cuõng goïi laø boá thí vôùi ba khoâng, nghóa laø khoâng thaáy coù ngöôøi boá thí, khoâng thaáy coù vaät boá thí vaø khoâng thaáy coù ngöôøi nhaän boá thí. 3 Boán phöông phuï: laø caùc phöông ñoâng nam, ñoâng baéc, taây nam, taây baéc, nghóa laø ôû giöõa caùc phöông chính. 4 Trong kinh naøy cuõng nhö kinh A-di-ñaø vaø nhieàu kinh khaùc, ñöùc Phaät thöôøng duøng khaùi nieäm “haï phöông hö khoâng” (hö khoâng ôû phöông döôùi), chöùng toû ngay töø thôøi aáy ngaøi ñaõ thaáy bieát veà vuõ truï ñuùng thaät nhö söï hieåu bieát cuûa chuùng ta ngaøy nay, nghóa laø traùi ñaát naøy voán ñöôïc “treo lô löûng” giöõa khoâng gian. Neáu so vôùi nhöõng gì maø khoa hoïc vaãn coøn chöa bieát tröôùc thôøi Galileo (1564-1642), khi maø tuyeân boá cuûa oâng naøy veà vieäc traùi ñaát troøn bò phaûn ñoái kòch lieät ñeán noãi mang laïi cho oâng baûn aùn töû hình, thì söï thaáy bieát cuûa ñöùc Phaät quaû ñuùng laø sieâu vieät. Töø ñaây coù theå lieân töôûng ñeán vieäc ngaøi noùi veà caùc coõi theá giôùi khaùc, tuy khoa hoïc ngaøy nay chöa coù chöùng cöù xaùc thaät nhöng cuõng khoâng heà phuû nhaän ñöôïc.
  • 8. 70 KINH KIM CANG 71 THE DIAMOND SUTRA “Tu-boà-ñeà! Boà Taùt boá thí vôùi taâm khoâng truï töôùng, phöôùc ñöùc cuõng nhö vaäy, chaúng theå suy löôøng. “Tu-boà-ñeà! Boà Taùt chæ neân truï taâm theo nhö choã ñaõ chæ daïy. “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Coù theå duøng thaân töôùng maø thaáy Nhö Lai chaêng?” “Baïch Theá Toân, chaúng theå ñöôïc. Chaúng theå duøng thaân töôùng maø thaáy Nhö Lai. Vì sao vaäy? Nhö Lai daïy raèng thaân töôùng voán thaät chaúng phaûi laø thaân töôùng.” Phaät baûo Tu-boà-ñeà: “Phaøm nhöõng gì coù hình töôùng ñeàu laø hö voïng. Neáu thaáy caùc töôùng chaúng phaûi töôùng töùc laø thaáy Nhö Lai.” Tu-boà-ñeà baïch Phaät: “Baïch Theá Toân! Lieäu coù chuùng sinh naøo nghe lôøi thuyeát daïy naøy1 maø sinh loøng tin chaân thaät chaêng?” Phaät baûo Tu-boà-ñeà: “Chôù neân noùi theá! Nhö Lai dieät ñoä roài, sau naêm traêm naêm2 seõ coù nhöõng ngöôøi tu phöôùc giöõ theo giôùi luaät,3 ñoái vôùi lôøi thuyeát daïy naøy thöôøng Well, Subhuti, equally incalculable is the merit of the Bodhisattva who practices charity without any attachment to appearances. Subhuti, Bodhisattvas should persevere one- pointedly in this instruction. Subhuti, what do you think? Is the Tathagata to be recognized by some material characteristic? No, World-honored One; the Tathagata cannot be recognized by any material characteristic. Wherefore? Because the Tathagata has said that material characteristics are not, in fact, material characteristics. Buddha said: Subhuti, wheresoever are material characteristics there is delusion; but whoso perceives that all characteristics are in fact no-characteristics, perceives the Tathagata. Subhuti said to Buddha: World-honored One, will there always be men who will truly believe after coming to hear these teachings? Buddha answered: Subhuti, do not utter such words! At the end of the last fivehundred-year period following the passing of the Tathagata, there will be selfcontrolled 1 Nguyeân vaên chöõ Haùn laø: “ñaéc vaên nhö thò ngoân thuyeát chöông cuù”, töùc laø chæ ñeán nhöõng lôøi Phaät daïy neâu treân. 2 Nguyeân vaên chöõ Haùn ôû ñaây noùi roõ laø: “Nhö Lai dieät haäu, haäu nguõ baù tueá”, nghóa laø 500 naêm sau khi Phaät dieät ñoä. Tham khaûo caùc baûn khaùc thaáy noùi laø “500 naêm cuoái cuøng khi Chaùnh phaùp saép dieät maát”. Chaúng haïn nhö baûn dòch cuûa ngaøi Boà-ñeà-löu-chi cheùp laø 法欲滅時 (phaùp duïc dieät thôøi), coøn baûn cuûa ngaøi Chaân Ñeá ghi roõ hôn laø: 於未 來世後五百歲正法滅時(ö vò lai theá haäu nguõ baù tueá Chaùnh phaùp dieät thôøi). Baûn dòch cuûa ngaøi Caáp-ña ghi: 後分五十,正法破壞時 中。轉時中(haäu phaàn nguõ thaäp, Chaùnh phaùp phaù hoaïi thôøi trung, chuyeån thôøi trung)... 3 Nguyeân vaên chöõ Haùn noùi roõ laø: “trì giôùi tu phöôùc giaû”. Tham khaûo caùc baûn khaùc ñeàu thaáy theâm moät yù laø “tu trí hueä” hoaëc “coù trí hueä”. Caùc baûn Anh ngöõ cuõng coù söï khaùc bieät töông töï veà ñieåm naøy. Chuùng toâi chæ neâu ra ñeå ñoäc giaû löu yù maø khoâng söûa ñoåi baûn dòch tieáng Vieät (nhö ngaøi Trí Quang ñaõ laøm), vì thaáy vieäc khoâng coù yeáu toá “trí hueä” ôû ñaây
  • 9. 72 KINH KIM CANG 73 THE DIAMOND SUTRA men, rooted in merit, coming to hear these teachings, who will be inspired with belief. But you should realize that such men have not strengthened their root of merit under just one Buddha, or two Buddhas, or three, or four, or five Buddhas, but under countless Buddhas; and their merit is of every kind. Such men, coming to hear these teachings, will have an immediate uprising of pure faith, Subhuti; and the Tathagata will recognize them. Yes, He will clearly perceive all these of pure heart, and the magnitude of their moral excellences. Wherefore? It is because such men will not fall back to cherishing the idea of an ego-entity, a personality, a being, or a separated individuality. They will neither fall back to cherishing the idea of things as having intrinsic qualities, nor even of things as devoid of intrinsic qualities. Wherefore? Because if such men allowed their minds to grasp and hold on to anything they would be cherishing the idea of an ego-entity, a personality, a being, or a separated individuality; and if they grasped and held on to the notion of things as having intrinsic qualities they would be cherishing the idea of an ego- entity,apersonality,abeing,oraseparatedindividuality. Likewise, if they grasped and held on to the notion of things as devoid of intrinsic qualities they would be cherishing the idea of an ego-entity, a personality, a being, or a separated individuality. So you should not be attached to things as being possessed of, or devoid of, intrinsic qualities. sinh loøng tin, nhaän laø chaân thaät. Neân bieát nhöõng ngöôøi naøy chaúng phaûi chæ ôû nôi moät, hai, ba, boán, naêm ñöùc Phaät gieo troàng caên laønh, maø voán thaät laø ñaõ töøng ôû nôi voâ soá ngaøn vaïn ñöùc Phaät gieo troàng caên laønh. “Nhö coù chuùng sinh naøo nghe lôøi thuyeát daïy naøy, duø chæ moät nieäm sinh loøng tin trong saïch, Tu-boà-ñeà, Nhö Lai aét seõ thaáy bieát raèng nhöõng chuùng sinh aáy ñöôïc voâ löôïng phöôùc ñöùc. Vì sao vaäy? Nhöõng chuùng sinh aáy khoâng sinh khôûi laïi caùc töôùng ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû,1 khoâng khôûi phaùp töôùng, cuõng khoâng khôûi phi phaùp töôùng. “Vì sao vaäy? Nhöõng chuùng sinh aáy neáu taâm chaáp giöõ töôùng, töùc maéc vaøo ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû. Neáu giöõ laáy phaùp töôùng töùc maéc vaøo ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû. Vì sao vaäy? Neáu giöõ laáy phi phaùp töôùng, töùc maéc vaøo ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû. “Vì theá, chaúng neân chaáp giöõ laáy phaùp, cuõng chaúng neân chaáp giöõ laáy phi phaùp. cuõng khoâng haún ñaõ laø ñieàu khoâng hôïp lyù. Kinh naøy voán chæ daïy phöông phaùp ñaït ñeán trí hueä Baùt-nhaõ, neân neáu ngöôøi nghe kinh phaùt khôûi loøng tin cuõng coù theå – thaäm chí raát thöôøng laø – ngöôøi chöa coù ñöôïc trí hueä Baùt-nhaõ. 1 Nghóa laø ñaõ tröø döùt vaø khoâng sinh khôûi trôû laïi caùc töôùng naøy.
  • 10. 74 KINH KIM CANG 75 THE DIAMOND SUTRA “Do nôi nghóa naøy, Nhö Lai thöôøng noùi: Caùc vò tyø- kheo neân bieát, phaùp Phaät thuyeát daïy nhö caùi beø qua soâng.1 Phaùp coøn neân xaû boû, huoáng chi nhöõng gì chaúng phaûi phaùp? “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Nhö Lai coù ñöôïc phaùp Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc chaêng? Nhö Lai coù choã thuyeát phaùp chaêng?” Tu-boà-ñeà thöa: “Theo nhö choã con hieåu nghóa Phaät ñaõ daïy, khoâng coù phaùp xaùc ñònh goïi laø Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, cuõng khoâng coù phaùp xaùc ñònh naøo Nhö Lai coù theå thuyeát. “Vì sao vaäy? Choã thuyeát phaùp cuûa Nhö Lai thaûy ñeàu chaúng theå chaáp giöõ laáy, chaúng theå noùi ra, chaúng phaûi laø phaùp, cuõng chaúng phaûi laø phi phaùp. “Vì sao vaäy? Taát caû caùc baäc thaùnh hieàn ñeàu duøng phaùp voâ vi, nhöng coù choã sai bieät nhau.” “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Neáu coù ngöôøi laøm ñaày coõi Tam thieân ñaïi thieân theá giôùi2 vôùi baûy moùn baùu, roài duøng maø boá thí, ñöôïc phöôùc ñöùc nhieàu chaêng?” This is the reason why the Tathagata always teaches this saying: My teaching of the Good Law is to be likened unto a raft. [Does a man who has safely crossed a flood upon a raft continue his journey carrying that raft upon his head?] The Buddha-teaching must be relinquished; how much more so mis-teaching! Subhuti,whatdoyouthink?HastheTathagataattained the Consummation of IncomparableEnlightenment? Has the Tathagata a teaching to enunciate? Subhutianswered:AsIunderstandBuddha'smeaning there is no formulation of truth calledConsummation of Incomparable Enlightenment. Moreover, the Tathagata has no formulated teachingto enunciate. Wherefore? Because the Tathagata has said that truth is uncontainable andinexpressible. It neither is nor is it not. Thus it is that this unformulated Principle is the foundation of the different systems of all the sages. Subhuti, what do you think? If anyone filled three thousand galaxies of worlds with the seventreasures and gave all away in gifts of alms, would he gain great merit? 1 Töùc laø phöông tieän giuùp ngöôøi ñaït ñeán choã giaûi thoaùt, cuõng nhö caùi beø laø phöông tieän giuùp ngöôøi sang soâng. Neáu muoán ñaït ngoä maø coøn chaáp giöõ laáy phaùp, khaùc chi ngöôøi sang soâng chaúng chòu rôøi boû caùi beø? 2 Theo khaùi nieäm veà vuõ truï vaøo thôøi xöa thì moät ngaøn coõi theá giôùi goïi laø moät coõi Tieåu thieân theá giôùi; moät ngaøn coõi Tieåu thieân theá giôùi goïi laø moät coõi Trung thieân theá giôùi; moät ngaøn coõi Trung thieân theá giôùi goïi laø moät coõi Ñaïi thieân theá giôùi. Vì coõi Ñaïi thieân theá giôùi bao goàm caû Trung thieân vaø Tieåu thieân trong noù neân goïi laø moät coõi Tam thieân Ñaïi thieân theá giôùi.
  • 11. 76 KINH KIM CANG 77 THE DIAMOND SUTRA Subhuti said: Great indeed, World-honored One! Wherefore? Because merit partakes of thecharacter of no-merit, the Tathagata characterized the merit as great. Then Buddha said: On the other hand, if anyone received and retained even only four lines of this Discourse and taught and explained them to others, his merit would be the greater. Wherefore? Because, Subhuti, from this Discourse issue forth all the Buddhas and the Consummation of Incomparable Enlightenment teachings of all the Buddhas. Subhuti, what is called "the Religion given by Buddha" is not, in fact Buddha Religion. Subhuti, what do you think? Does a disciple who has entered the Stream of the Holy Life say within himself: I obtain the fruit of a Stream-entrant? Subhuti said: No, World-honored One. Wherefore? Because "Stream-entrant" is merely a name. There is no stream-entering. The disciple who pays no regard to form, sound, odor, taste, touch, or any quality, is called a Stream-entrant. Subhuti, what do you think? Does an adept who is subject to only one more rebirth say within himself: I obtain the fruit of a Once-to-be-reborn? Tu-boà-ñeà thöa: “Baïch Theá Toân, raát nhieàu. Vì sao vaäy? Phöôùc ñöùc, thaät chaúng phaûi laø taùnh phöôùc ñöùc, neân Nhö Lai noùi laø nhieàu phöôùc ñöùc.” “Neáu laïi coù ngöôøi thoï trì chæ boán caâu keä trong kinh naøy,1 vì ngöôøi khaùc maø giaûng noùi, phöôùc naøy hôn haún phöôùc boá thí kia. “Vì sao vaäy? Heát thaûy chö Phaät vaø giaùo phaùp Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc cuûa caùc ngaøi ñeàu töø nôi kinh naøy maø ra. “Tu-boà-ñeà! Vì vaäy maø noùi raèng: phaùp Phaät töùc chaúng phaûi laø phaùp Phaät. “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Vò Tu-ñaø-hoaøn2 coù ñöôïc khôûi nieäm: ‘Ta ñöôïc quaû Tu-ñaø-hoaøn’ chaêng?” Tu-boà-ñeà thöa: “Baïch Theá Toân, chaúng theå ñöôïc. Vì sao vaäy? Tu-ñaø-hoaøn goïi laø nhaäp vaøo doøng, nhöng thaät khoâng coù choã nhaäp. Chaúng nhaäp vaøo hình saéc, aâm thanh, höông thôm, muøi vò, caûm xuùc, phaùp töôùng, neân môùi goïi laø Tu-ñaø-hoaøn.” “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Vò Tö-ñaø-haøm3 coù ñöôïc khôûi nieäm: ‘Ta ñöôïc quaû Tö-ñaø-haøm’ chaêng?” 1 Kinh vaên laø “naõi chí töù cuù keä ñaúng”, yù noùi chæ caàn ít oûi ñeán nhö laø boán caâu keä trong kinh naøy thoâi. Huoáng chi coù keû thoï trì nhieàu hôn, hoaëc troïn quyeån kinh? Coù ngöôøi hieåu “töù cuù keä” ôû ñaây nhö laø “choã tinh yeáu cuûa kinh”, e laø khoâng ñuùng, vì vaên nghóa ñöôïc hieåu roõ qua hai chöõ “naõi chí”, nghóa laø neâu “töù cuù keä” leân chæ ñeå laøm moät möùc ñoä thí duï maø thoâi, khoâng chæ cuï theå baøi keä naøo caû. 2 Tu-ñaø-hoaøn, tieáng Phaïn laø Śrotāpanna, Haùn dòch laø Nhaäp löu hay Döï löu, nghóa laø “nhaäp vaøo doøng”, ôû ñaây laø doøng caùc vò thaùnh. Ñaây laø quaû vò thöù nhaát trong boán quaû thaùnh cuûa Tieåu thöøa, töùc laø Sô quaû, quaû ñaàu tieân, neân xem nhö môùi baét ñaàu ñöôïc nhaäp vaøo, döï vaøo doøng thaùnh. 3 Tö-ñaø-haøm tieáng Phaïn laø Sakṛḍāgāmin, Haùn dòch laø Nhaát vaõng lai hay Nhaát lai, nghóa laø “moät laàn trôû laïi”. Ñaây laø quaû thöù hai trong boán quaû thaùnh. Ngöôøi chöùng ñaéc quaû thaùnh naøy vaãn coøn phaûi taùi sinh moät laàn nöõa trong coõi trôøi ngöôøi, neân goïi laø Nhaát vaõng lai hoaëc Nhaát lai.
  • 12. 78 KINH KIM CANG 79 THE DIAMOND SUTRA Tu-boà-ñeà thöa: “Baïch Theá Toân, chaúng ñöôïc. Vì sao vaäy? Tö-ñaø-haøm goïi laø moät laàn trôû laïi, nhöng thaät khoâng coù trôû laïi, neân môùi goïi laø Tö-ñaø-haøm.” “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Vò A-na-haøm1 coù ñöôïc khôûi nieäm: ‘Ta ñöôïc quaû A-na-haøm’ chaêng?” Tu-boà-ñeà thöa: “Baïch Theá Toân, chaúng ñöôïc. Vì sao vaäy? A-na-haøm goïi laø khoâng trôû laïi, nhöng thaät chaúng phaûi laø khoâng trôû laïi, neân môùi goïi laø A-na-haøm.” “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Vò A-la-haùn2 coù ñöôïc khôûi nieäm: ‘Ta ñöôïc ñaïo A-la-haùn’ chaêng? Tu-boà-ñeà thöa: “Baïch Theá Toân, chaúng ñöôïc. Vì sao vaäy? Thaät khoâng coù phaùp goïi laø A-la-haùn. Theá Toân! Neáu vò A-la-haùn khôûi nieäm raèng: ‘Ta ñöôïc ñaïo A-la-haùn’, töùc laø vöôùng maéc vaøo ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû. “Theá Toân! Phaät baûo raèng con ñöôïc pheùp Tam-muoäi Voâ tranh cao quyù nhaát trong loaøi ngöôøi, laø baäc A-la-haùn cao quyù nhaát lìa boû tham duïc.3 Theá Toân! Con chaúng khôûi nieäm naøy: ‘Ta laø baäc A-la-haùn lìa boû tham duïc’. Subhuti said: No, World-honored One. Wherefore? Because "Once-to-be-reborn" is merely a name. There is no passing away nor coming into existence. [The adept who realizes] this is called "Once-to-be-reborn." Subhuti, what do you think? Does a venerable one who will never more be reborn as a mortal say within himself: I obtain the fruit of a Non-returner? Subhuti said: No, World-honored One. Wherefore? Because "Non-returner" is merely a name. There is no non-returning; hence the designation "Non-returner." Subhuti, what do you think? Does a holy one say within himself: I have obtained Perfective Enlightenment? Subhuti said: No, World-honored One. Wherefore? Because there is no such condition as that called "Perfective Enlightenment." World-honored one, if a holy one of Perfective Enlightenment said to himself "such am I," he would necessarily partake of the idea of an ego-entity, a personality, a being, or a separated individuality. World-honored One, when the Buddha declares that I excel amongst holy men in the Yoga of perfect quiescence, in dwelling in seclusion, and in freedom from passions, I do not say within myself: I am a holy one of Perfective Enlightenment, free from passions. 1 A-na-haøm tieáng Phaïn laø Anāgāmi, Haùn dòch laø Baát lai hay Baát hoaøn, nghóa laø “khoâng trôû laïi”. Ñaây laø quaû vò thöù ba trong boán quaû thaùnh, chæ coøn thaáp hôn quaû A-la-haùn. Ngöôøi chöùng ñaéc quaû naøy, do nghieäp löïc ñaõ heát neân khoâng coøn phaûi thoï thaân taùi sinh. Thaät ra thì ngöôøi naøy cuõng phaûi taùi sinh leân moät coõi trôøi goïi laø Baát hoaøn thieân, soáng ôû ñoù vaø tu taäp cho ñeán khi heát thoï thaân aáy thì thaønh A-la-haùn. 2 A-la-haùn, tieáng Phaïn laø Arhat, laø quaû vò cuoái cuøng, cao nhaát trong boán thaùnh quaû. Vò A-la-haùn ñaõ hoaøn toaøn döùt boû moïi trieàn phöôïc, ñaït ñeán caûnh giôùi giaûi thoaùt cuûa Tieåu thöøa hay coøn goïi laø Höõu dö Nieát-baøn. 3 Ly duïc A-la-haùn: baäc A-la-haùn ñaõ lìa boû heát thaûy tham duïc, khoâng coøn loøng ham muoán ñoái vôùi caùc moùn duïc laïc, bao goàm: saéc duïc (ham muoán nhöõng hình saéc xinh ñeïp, thích yù...), thanh duïc (ham muoán nhöõng aâm thanh eâm dòu, haøi hoøa...), höông duïc (ham muoán nhöõng muøi höông thôm tho, deã chòu...), vò duïc (ham muoán nhöõng vò ngon ngoït...), xuùc duïc (ham muoán nhöõng caûm xuùc deã chòu, khoaùi caûm khi xuùc chaïm vôùi caùc ñoái töôïng meàm maïi, trôn nhuyeãn...). Caùc moùn duïc naøy ñöôïc goïi chung laø nguõ duïc.
  • 13. 80 KINH KIM CANG 81 THE DIAMOND SUTRA World-honored One, if I said within myself: Such am I; you would not declare: Subhuti finds happiness abiding in peace, in seclusion in the midst of the forest. This is because Subhuti abides nowhere: therefore he is called, "Subhuti, Joyful-Abider-in-Peace, Dweller-in- Seclusion-in-the-Forest." Buddha said: Subhuti, what do you think? In the remote past when the Tathagata was with Dipankara Buddha, did he have any degree of attainment in the Good Law? No, World-honored One. When the Tathagata was with Dipankara Buddha he had no degree of attainment in the Good Law. Subhuti, what do you think? Does a Bodhisattva set forth any majestic Buddhalands? No, World-honored One. Wherefore? Because setting forth majestic Buddha-lands is not a majestic setting forth; this is merely a name. [Then Buddha continued:] Therefore, Subhuti, all Bodhisattvas, lesser and great, should develop a pure, lucid mind, not depending upon sound, flavor, touch, “Baïch Theá Toân! Neáu con khôûi nieäm naøy: ‘Ta ñöôïc ñaïo A-la-haùn’, Theá Toân taát chaúng noùi: ‘Tu-boà-ñeà öa thích haïnh A-lan-na.’1 Vì con ñaây thaät khoâng vöôùng maéc ôû choã laøm, neân môùi noùi raèng: Tu-boà-ñeà öa thích haïnh A-lan-na.” Phaät baûo Tu-boà-ñeà: “YÙ oâng nghó sao? Nhö Lai tröôùc kia ôû nôi Phaät Nhieân Ñaêng coù choã ñöôïc phaùp chaêng?” “Baïch Theá Toân, khoâng coù. Nhö Lai ôû nôi Phaät Nhieân Ñaêng thaät khoâng coù choã ñöôïc phaùp.” “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Boà Taùt coù trang nghieâm coõi Phaät chaêng?” “Baïch Theá Toân, khoâng coù. Vì sao vaäy? Vieäc trang nghieâm coõi Phaät ñoù, thaät chaúng phaûi trang nghieâm neân goïi laø trang nghieâm.” “Tu-boà-ñeà! Vì vaäy maø caùc vò ñaïi Boà Taùt neân sinh taâm thanh tònh nhö theá naøy: ‘Chaúng neân truï nôi hình saéc 1 Kinh vaên laø “nhaïo A-lan-na haïnh giaû”, nghóa laø ngöôøi öa thích haïnh A-lan-na. A-lan-na, tieáng Phaïn laø Arañña, thöôøng nhieàu nôi khaùc trong kinh Phaät vaãn ñoïc laø A-lan-nhaõ hay A-luyeän-nhaõ. Danh töø naøy duøng chæ nôi yeân tónh, thanh tònh, vò tyø-kheo soáng ôû ñoù ñeå chuyeân taâm tu taäp. Vì theá maø thöôøng ñöôïc duøng vôùi nghóa chung chæ cho chuøa chieàn, töï vieän. Haùn dòch laø Voâ tranh thanh hay Vieãn ly xöù, nghóa laø nôi khoâng coù nhöõng tieáng caõi coï, tranh chaáp, nôi xa lìa theá tuïc. Baûn dòch Haùn vaên duøng töø thay ñoåi nhöng thaät ra thì A-lan-na ôû ñaây cuõng chính laø Voâ tranh vöøa noùi trong ñoaïn treân. Haïnh A-lan-nhaõ laø moät trong möôøi hai haïnh ñaàu ñaø. Ngöôøi giöõ haïnh naøy chæ choïn soáng suoát ñôøi ôû nhöõng nôi A-lan-nhaõ.
  • 14. 82 KINH KIM CANG 83 THE DIAMOND SUTRA sinh taâm, chaúng neân truï nôi aâm thanh, höông thôm, muøi vò, caûm xuùc, phaùp töôùng sinh taâm. Neân ôû nôi khoâng choã truï maø sinh taâm. “Tu-boà-ñeà! Nhö ngöôøi kia coù thaân hình nhö nuùi chuùa Tu-di. YÙ oâng nghó sao? Thaân aáy laø lôùn chaêng?” Tu-boà-ñeà thöa: “Baïch Theá Toân, raát lôùn. Vì sao vaäy? Phaät thuyeát chaúng phaûi thaân, goïi laø thaân lôùn.” “Tu-boà-ñeà! Nhö trong soâng Haèng coù bao nhieâu caùt, moãi haït laïi laø moät soâng Haèng. YÙ oâng nghó sao? Soá caùt trong taát caû nhöõng soâng Haèng aáy coù nhieàu chaêng?” Tu-boà-ñeà thöa: “Baïch Theá Toân, raát nhieàu! Chæ soá soâng Haèng nhö theá coøn nhieàu khoâng keå xieát, huoáng chi laø caùt trong nhöõng con soâng aáy!” “Tu-boà-ñeà! Nay ta duøng lôøi chaân thaät baûo cho oâng bieát. Nhö coù nhöõng keû nam ngöôøi nöõ loøng laønh, duøng baûy moùn baùu ñeå laøm ñaày caû soá Tam thieân ñaïi thieân theá giôùi nhieàu nhö soá caùt cuûa nhöõng soâng Haèng aáy, roài mang ra boá thí, ñöôïc phöôùc nhieàu chaêng?” Tu-boà-ñeà thöa: “Baïch Theá Toân, raát nhieàu.” Phaät baûo Tu-boà-ñeà: “Neáu coù nhöõng keû nam ngöôøi nöõ loøng laønh, thoï trì duø chæ boán caâu keä trong kinh naøy, vì ngöôøi khaùc giaûng noùi, phöôùc ñöùc naøy hôn caû phöôùc ñöùc boá thí kia! odor, or any quality. A Bodhisattva should develop a mind which alights upon no thing whatsoever; and so should he establish it. Subhuti, this may be likened to a human frame as large as the mighty Mount Sumeru. What do you think? Would such a body be great? Subhuti replied: Great indeed, World-honored One. This is because Buddha has explained that no body is called a great body. Subhuti, if there were as many Ganges rivers as the sand-grains of the Ganges, would the sand-grains of them all be many? Subhuti said: Many indeed, World-honored One! Even the Ganges rivers would be innumerable; how much more so would be their sand-grains? Subhuti, I will declare a truth to you. If a good man or good woman filled three thousand galaxies of worlds with the seven treasures for each sand-grain in all those Ganges rivers, and gave all away in gifts of alms, would he gain great merit? Subhuti answered: Great indeed, World-honored One! Then Buddha declared: Nevertheless, Subhuti, if a good man or good woman studies this Discourse only so far as to receive and retain four lines, and teaches and explains them to others, the consequent merit would be far greater.
  • 15. 84 KINH KIM CANG 85 THE DIAMOND SUTRA “Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Theo nhö kinh naøy maø thuyeát daïy, cho ñeán chæ boán caâu keä, neân bieát laø nôi aáy heát thaûy theá gian, trôøi, ngöôøi, a-tu-la ñeàu neân cuùng döôøng nhö thaùp mieáu Phaät. Huoáng chi coù ngöôøi ñem heát söùc maø thoï trì, ñoïc tuïng! Tu-boà-ñeà! Neân bieát laø ngöôøi naøy thaønh töïu ñöôïc phaùp cao quyù baäc nhaát ít coù! “Neáu kinh ñieån naøy ôû taïi nôi naøo, töùc nhö coù Phaät hoaëc baäc ñeä töû cao quyù ñaùng toân troïng ôû ñoù.” Luùc aáy Tu-boà-ñeà baïch Phaät raèng: “Baïch Theá Toân! Kinh naøy goïi teân laø gì? Chuùng con phaûi vaâng giöõ nhö theá naøo?” Phaät baûo Tu-boà-ñeà: “Kinh naøy goïi teân laø Kim Cang Baùt-nhaõ Ba-la-maät. Neân theo nhö teân kinh maø vaâng giöõ. Vì sao vaäy? Tu-boà-ñeà! Phaät thuyeát Baùt-nhaõ Ba-la- maät töùc chaúng phaûi Baùt-nhaõ Ba-la-maät. “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Nhö Lai coù choã thuyeát phaùp chaêng?” Tu-boà-ñeà baïch Phaät: “Baïch Theá Toân, Nhö Lai khoâng coù choã thuyeát phaùp.” “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Soá vi traàn1 trong Tam thieân ñaïi thieân theá giôùi coù nhieàu chaêng?” Furthermore, Subhuti, you should know that wheresoever this Discourse is proclaimed, by even so little as four lines, that place should be venerated by the whole realms of Gods, Men and Titans as though it were a Buddha-Shrine. How much more is this so in the case of one who is able to receive and retain the whole and read and recite it throughout! Subhuti, you should know that such a one attains the highest and most wonderful truth. Wheresoever this sacred Discourse may be found there should you comport yourself as though in the presence of Buddha and disciples worthy of honor. AtthattimeSubhutiaddressedBuddha,saying:World- honored One, by what name should this Discourse be known, and how should we receive and retain it? Buddha answered: Subhuti, this Discourse should be known as "The Diamond of the Perfection of Transcendental Wisdom" - thus should you receive and retain it. Subhuti, what is the reason herein? According to the Buddha-teaching the Perfection of Transcendental Wisdom is not really such. "Perfection of Transcendental Wisdom" is just the name given to it. Subhuti, what do you think? Has the Tathagata a teaching to enunciate? Subhuti replied to the Buddha: World-honored One, the Tathagata has nothing to teach. Subhuti, what do you think? Would there be many molecules in [the composition of] three thousand galaxies of worlds? 1 Vi traàn: Haït buïi raát nhoû.
  • 16. 86 KINH KIM CANG 87 THE DIAMOND SUTRA Subhuti said: Many indeed, World-honored One! Subhuti, the Tathagata declares that all these molecules are not really such; they are called "molecules." [Furthermore,] the Tathagata declares that a world is not really a world; it is called "a world." Subhuti, what do you think? May the Tathagata be perceived by the thirty-two physical peculiarities [of an outstanding sage]? No, World-honored One, the Tathagata may not be perceived by these thirty-two marks. Wherefore? Because the Tathagata has explained that the thirty-two marks are not really such; they are called "the thirty-two marks." Subhuti, if on the one hand a good man or a good woman sacrifices as many lives as the sand-grains of the Ganges, and on the other hand anyone receives and retains even only four lines of this Discourse, and teaches and explains them to others, the merit of the latter will be the greater. Upon the occasion of hearing this Discourse Subhuti had an interior realization of its meaning and was moved to tears. Whereupon he addressed the Buddha thus: It is a most precious thing, Worldhonored One, that you should deliver this supremely profound Discourse. Tu-boà-ñeà thöa: “Baïch Theá Toân, raát nhieàu.” “Tu-boà-ñeà! Nhöõng vi traàn aáy, Nhö Lai thuyeát chaúng phaûi vi traàn, goïi laø vi traàn. Nhö Lai thuyeát theá giôùi chaúng phaûi theá giôùi, goïi laø theá giôùi. “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Coù theå duøng ba möôi hai töôùng ñeå thaáy Nhö Lai chaêng?” “Baïch Theá Toân, chaúng theå ñöôïc. Chaúng theå duøng ba möôi hai töôùng ñeå thaáy Nhö Lai. Vì sao vaäy? Nhö Lai thuyeát ba möôi hai töôùng töùc chaúng phaûi töôùng, goïi laø ba möôi hai töôùng.” “Tu-boà-ñeà! Neáu coù nhöõng keû nam ngöôøi nöõ loøng laønh, duøng thaân maïng nhieàu nhö soá caùt soâng Haèng ñeå boá thí. Laïi coù ngöôøi thoï trì kinh naøy, cho ñeán chæ boán caâu keä, vì ngöôøi khaùc giaûng noùi, phöôùc aáy vöôït hôn raát nhieàu.”1 Baáy giôø, Tu-boà-ñeà nghe thuyeát kinh naøy, hieåu saâu ñöôïc nghóa lyù vaø yù höôùng, caûm ñoäng ñeán rôi leä, baïch Phaät raèng: “Theá Toân! Thaät ít coù thay! Phaät thuyeát kinh 1 Choã naøy trong baûn Haùn vaên chæ duøng “kyø phöôùc thaäm ña” (raát nhieàu), nhöng so vôùi moät soá ñoaïn khaùc trong kinh thì coù phaàn toái nghóa. ÔÛ ñaây daãn ra hai tröôøng hôïp laø coù duïng yù so saùnh. Caên cöù theo yù kinh ôû moät soá ñoaïn khaùc töông töï, thì phöôùc ñöùc trì kinh hôn haún phöôùc ñöùc boá thí (coù theå ngaàm hieåu ôû ñaây laø chaáp töôùng boá thí). Nhöng rieâng ñoaïn naøy chæ thaáy neâu laø “kyø phöôùc thaäm ña” maø khoâng thaáy coù söï so saùnh. Tham khaûo baûn dòch cuûa ngaøi Huyeàn Trang thaáy cheùp laø: 所生福聚 甚多於前無量無數(sôû sinh phöôùc ñöùc thaäm ña ö tieàn voâ löôïng voâ soá). Baûn dòch cuûa ngaøi Nghóa Tònh cuõng thaáy cheùp laø: 其福勝彼 無量無數 (kyø phöôùc thaéng bæ voâ löôïng voâ soá). Nhöõng caùch dieãn ñaït “ö tieàn” vaø “thaéng bæ” ñuùng laø ñeàu noùi yù so saùnh. Do ñoù maø chuùng toâi quyeát ñònh boå sung cuïm töø “vöôït hôn” khoâng coù trong nguyeân baûn.
  • 17. 88 KINH KIM CANG 89 THE DIAMOND SUTRA ñieån naøy raát saâu xa, con töø khi ñaït ñöôïc maét hueä1 cho ñeán nay chöa töøng ñöôïc nghe kinh naøo nhö theá naøy. “Baïch Theá Toân! Neáu coù ngöôøi cuõng ñöôïc nghe kinh naøy, ñem loøng tin töôûng trong saïch, lieàn khôûi sinh töôùng chaân thaät. Neân bieát laø ngöôøi aáy thaønh töïu ñöôïc coâng ñöùc cao quyù baäc nhaát ít coù. “Baïch Theá Toân! Töôùng chaân thaät aáy töùc laø chaúng phaûi töôùng, neân Nhö Lai goïi laø töôùng chaân thaät. “Theá Toân! Nay con ñöôïc nghe kinh ñieån naøy, tin hieåu thoï trì chaúng laáy chi laøm khoù. Nhöng neáu naêm traêm naêm sau nöõa1 coù chuùng sinh naøo ñöôïc nghe kinh naøy, tin hieåu thoï trì, ngöôøi aáy quaû laø baäc nhaát ít coù. Vì sao vaäy? Ngöôøi aáy khoâng coù caùc töôùng ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû. “Vì sao vaäy? Töôùng ngaõ chaúng phaûi laø töôùng; töôùng nhaân, chuùng sinh, thoï giaû cuõng chaúng phaûi laø töôùng. Vì sao vaäy? Lìa heát thaûy caùc töôùng, goïi laø chö Phaät.” Never have I heard such an exposition since of old my eye of wisdom first opened. Worldhonored One, if anyone listens to this Discourse in faith with a pure, lucid mind, he will thereupon conceive an idea of Fundamental Reality. We should know that such a one establishes the most remarkable virtue. World-honored One, such an idea of Fundamental Reality is not, in fact, a distinctive idea; therefore the Tathagata teaches: "Idea of Fundamental Reality" is merely a name. World-honored One, having listened to this Discourse, I receive and retain it with faith and understanding. This is not difficult for me, but in ages to come - in the last five-hundred years, if there be men coming to hear this Discourse who receive and retain it with faith and understanding, they will be persons of most remarkable achievement. Wherefore? Because they will be free from the idea of an ego-entity, free from the idea of a personality, free from the idea of a being, and free from the idea of a separated individuality. And why? Because the distinguishing of an egoentity is erroneous. Likewise the distinguishing of a personality, or a being, or a separated individuality is erroneous. Consequently those who have left behind every phenomenal distinction are called Buddhas all. 1 Hueä nhaõn: maét hueä, söï thaáy bieát döïa treân trí hueä saùng suoát, thaáy ñöôïc thaät töôùng, baûn chaát cuûa söï vaät. Hueä nhaõn ñaït ñöôïc nhôø nôi söï tu taäp vaø quaùn chieáu ñuùng theo Chaùnh phaùp. 1 Nguyeân baûn Haùn vaên duøng “haäu nguõ baù tueá” (sau 500 naêm). Baûn cuûa ngaøi Huyeàn Trang ghi chi tieát hôn vaø coù khaùc: ... 於當來世後時 後分後五百歲,正法將滅時... (... ö ñöông lai theá haäu thôøi haäu phaàn haäu nguõ baù tueá, chaùnh phaùp töông dieät thôøi...) Baûn Anh ngöõ cuûa Edward Conze cuõng ghi: “...as our Buddha Epoch draws near to its close in the last five hundred year period...”Coù veû nhö ôû ñaây laëp laïi moät yù ñaõ noùi tröôùc, muoán chæ ñeán khoaûng thôøi gian 500 naêm cuoái cuøng khi Chaùnh phaùp saép dieät maát.
  • 18. 90 KINH KIM CANG 91 THE DIAMOND SUTRA Buddha said to Subhuti: Just as you say! If anyone listens to this Discourse and is neither filled with alarm nor awe nor dread, be it known that such a one is of remarkable achievement. Wherefore? Because, Subhuti, the Tathagata teaches that the First Perfection [the Perfection of Charity] is not, in fact, the First Perfection: such is merely a name. Subhuti, the Tathagata teaches likewise that the Perfection of Patience is not the Perfection of Patience: such is merely a name. Why so? It is shown thus, Subhuti: When the Rajah of Kalinga mutilated my body, I was at that time free from the idea of an ego-entity, a personality, a being, and a separated individuality. Wherefore? Because then when my limbs were cut away piece by piece, had I been bound by the distinctions aforesaid, feelings of anger and hatred would have been aroused in me. Subhuti, I remember that long ago, sometime during my past five-hundred mortal lives, I was an ascetic practicing patience. Even then was I free from those distinctions of separated selfhood. Therefore,Subhuti,Bodhisattvasshouldleavebehind all phenomenal distinctions and awaken the thought of the Consummation of Incomparable Enlightenment by not allowing the mind to depend upon notions evoked by the sensible world - by not allowing the mind to Phaät baûo Tu-boà-ñeà: “Ñuùng vaäy, ñuùng vaäy! Neáu coù ngöôøi ñöôïc nghe kinh naøy maø chaúng thaáy kinh sôï hoaûng hoát, neân bieát ngöôøi aáy raát laø ít coù. “Vì sao vaäy? Tu-boà-ñeà! Nhö Lai daïy raèng baäc nhaát Ba-la-maät, töùc chaúng phaûi baäc nhaát Ba-la-maät, goïi laø baäc nhaát Ba-la-maät. “Tu-boà-ñeà! Nhaãn nhuïc Ba-la-maät, Nhö Lai noùi laø chaúng phaûi nhaãn nhuïc Ba-la-maät. “Vì sao vaäy? Tu-boà-ñeà! Nhö ta xöa kia bò vua Ca-lî caét xeûo thaân theå töøng phaàn. Luùc baáy giôø, ta khoâng coù caùc töôùng ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû. Vì sao vaäy? Trong luùc ta bò caét xeûo töøng phaàn thaân theå, neáu coù caùc töôùng ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû, taát phaûi sinh loøng saân haän. “Tu-boà-ñeà! Laïi nhôù ñeán quaù khöù naêm traêm ñôøi tröôùc, ta laø moät vò tieân nhaãn nhuïc. Luùc aáy ta cuõng khoâng coù caùc töôùng ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû. “Bôûi vaäy, Tu-boà-ñeà, Boà Taùt neân lìa heát thaûy caùc töôùng maø phaùt taâm Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. Chaúng neân truï nôi hình saéc sinh taâm, chaúng neân
  • 19. 92 KINH KIM CANG 93 THE DIAMOND SUTRA truï nôi aâm thanh, höông thôm, muøi vò, caûm xuùc, phaùp töôùng sinh taâm. Neân sinh taâm khoâng coù choã truï. Neáu taâm coù choã truï töùc laø chaúng truï.1 “Vì theá Phaät daïy caùc vò Boà Taùt chaúng neân truï taâm nôi hình saéc maø boá thí. Tu-boà-ñeà! Boà Taùt vì lôïi ích cho taát caû chuùng sinh, neân boá thí nhö vaäy. “Nhö Lai daïy raèng heát thaûy caùc töôùng töùc chaúng phaûi töôùng. Laïi daïy raèng heát thaûy chuùng sinh töùc chaúng phaûi chuùng sinh. “Tu-boà-ñeà! Lôøi noùi cuûa ñaáng Nhö Lai laø chaân chaùnh, ñuùng thaät, nhö nghóa, khoâng hö doái, khoâng sai khaùc. “Tu-boà-ñeà! Nhö Lai coù choã ñöôïc phaùp, phaùp aáy khoâng thaät khoâng hö. “Tu-boà-ñeà! Neáu Boà Taùt truï taâm nôi phaùp laøm vieäc boá thí, cuõng nhö ngöôøi vaøo choã toái, khoâng theå nhìn thaáy. Neáu Boà Taùt chaúng truï taâm nôi phaùp laøm vieäc boá thí, nhö ngöôøi coù maét, khi aùnh saùng maët trôøi chieáu soi thaáy ñuû caùc maøu saéc. “Tu-boà-ñeà! Veà sau neáu coù nhöõng keû nam ngöôøi nöõ loøng laønh, thöôøng hay thoï trì ñoïc tuïng kinh naøy, Nhö depend upon notions evoked by sounds, odors, flavors, touch-contacts, or any qualities. The mind should be kept independent of any thoughts which arise within it. If the mind depends upon anything it has no sure haven. This is why Buddha teaches that the mind of a Bodhisattva should not accept the appearances of things as a basis when exercising charity. Subhuti, as Bodhisattvas practice charity for the welfare of all living beings they should do it in this manner. Just as the Tathagata declares that characteristics are not characteristics, so He declares that all living beings are not, in fact, living beings. Subhuti, the Tathagata is He who declares that which is true; He who declares that which is fundamental; He who declares that which is ultimate. He does not declare that which is deceitful, nor that which is monstrous. Subhuti, that Truth to which the Tathagata has attained is neither real nor unreal. Subhuti, if a Bodhisattva practices charity with mind attached to formal notions he is like unto a man groping sightless in the gloom; but a Bodhisattva who practices charity with mind detached from any formal notions is like unto a man with open eyes in the radiant glory of the morning, to whom all kinds of objects are clearly visible. Subhuti, if there be good men and good women in future ages, able to receive, read and recite this Discourse in its entirety, the Tathagata will clearly perceive and recognize them by means of His1 ÔÛ ñaây gaàn nhö laëp laïi yù ñaõ noùi ôû ñoaïn khôûi ñaàu.
  • 20. 94 KINH KIM CANG 95 THE DIAMOND SUTRA Lai duøng trí hueä Phaät thaáy bieát nhöõng ngöôøi naøy ñeàu ñöôïc thaønh töïu voâ löôïng voâ bieân coâng ñöùc. “Tu-boà-ñeà! Neáu coù nhöõng keû nam ngöôøi nöõ loøng laønh, vöøa luùc ñaàu ngaøy duøng thaân maïng nhieàu nhö caùt soâng Haèng maø boá thí, ñeán giöõa ngaøy laïi duøng thaân maïng nhieàu nhö caùt soâng Haèng maø boá thí, ñeán cuoái ngaøy cuõng laïi duøng thaân maïng nhieàu nhö caùt soâng Haèng maø boá thí. Cöù nhö vaäy trong voâ löôïng traêm ngaøn öùc kieáp, duøng thaân maïng boá thí. Neáu coù ngöôøi nghe kinh ñieån naøy, trong loøng tin theo chaúng nghòch, ñöôïc phöôùc nhieàu hôn caû nhöõng ngöôøi duøng thaân maïng boá thí kia. Huoáng chi laø sao cheùp, thoï trì, ñoïc tuïng, vì ngöôøi khaùc giaûng giaûi! “Tu-boà-ñeà! Noùi toùm laïi moät lôøi quan troïng nhaát: Kinh naøy coù voâ löôïng voâ bieân coâng ñöùc, chaúng theå suy löôøng. Nhö Lai vì ngöôøi phaùt taâm Ñaïi thöøa maø thuyeát daïy, vì ngöôøi phaùt taâm Toái thöôïng thöøa maø thuyeát daïy. Neáu coù ngöôøi thöôøng hay thoï trì, ñoïc tuïng, roäng vì ngöôøi khaùc maø thuyeát giaûng, Nhö Lai taát seõ thaáy bieát nhöõng ngöôøi naøy ñeàu ñöôïc thaønh töïu coâng ñöùc voâ löôïng voâ bieân chaúng theå suy löôøng. Nhöõng ngöôøi nhö vaäy coù theå ñaûm ñöông gaùnh vaùc ñaïo Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc cuûa Nhö Lai. Buddha-knowledge; and each one of them will bring immeasurable and incalculable merit to fruition. Subhuti, if on one hand, a good man or a good woman performs in the morning as many charitable acts of self-denial as the sand-grains of the Ganges, and performs as many again in the noonday and as many again in the evening, and continues so doing throughout numberless ages, and, on the other hand, anyone listens to this Discourse with heart of faith and without contention, the latter would be the more blessed. But how can any comparison be made with one who writes it down, receives it, retains it, and explains it to others! Subhuti, we can summarize the matter by saying that the full value of this Discourse can neither be conceived nor estimated, nor can any limit be set to it. The Tathagata has declared this teaching for the benefit of initiates of the Great Way; He has declared it for the benefit of initiates of the Supreme Way. Whosoever can receive and retain this teaching, study it, recite it and spreaditabroadwillbeclearlyperceivedandrecognized by the Tathagata and will achieve a perfection of merit beyond measurement or calculation - a perfection of merit unlimited and inconceivable. In every case such a one will exemplify the Tathagata Consummation of the Incomparable Enlightenment.
  • 21. 96 KINH KIM CANG 97 THE DIAMOND SUTRA “Vì sao vaäy? Tu-boà-ñeà! Neáu keû öa phaùp nhoû,1 vöôùng maéc vaøo nhöõng kieán giaûi ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû, töùc chaúng theå thoï trì ñoïc tuïng, vì ngöôøi khaùc maø giaûng giaûi kinh naøy. “Tu-boà-ñeà! Baát cöù nôi naøo coù kinh naøy, heát thaûy theá gian, caùc haøng trôøi, ngöôøi, a-tu-la ñeàu neân cuùng döôøng. Neân bieát nôi aáy töùc laø thaùp Phaät, neân cung kính ñi quanh leã baùi, duøng caùc thöù höông hoa raûi leân nôi aáy. “Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Nhöõng keû nam ngöôøi nöõ loøng laønh, thoï trì ñoïc tuïng kinh naøy, neáu bò ngöôøi khaùc khinh cheâ, thì ngöôøi trì kinh aáy duø cho ñôøi tröôùc ñaõ taïo aùc nghieäp leõ ra phaûi ñoïa vaøo caùc ñöôøng döõ, nay nhaân bò ngöôøi khinh cheâ, aùc nghieäp ñôøi tröôùc lieàn tieâu dieät, ñöôïc thaønh töïu quaû Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. “Tu-boà-ñeà! Ta nhôù thuôû quaù khöù voâ löôïng a-taêng-kyø kieáp tröôùc Phaät Nhieân ñaêng, ta ñaõ ñöôïc gaëp taùm traêm leû boán ngaøn vaïn öùc2 na-do-tha ñöùc Phaät, vaø ñeàu cung kính phuïng söï khoâng chuùt loãi laàm. Neáu coù ngöôøi ñôøi maït phaùp sau naøy thöôøng thoï trì tuïng ñoïc kinh naøy. Ngöôøi aáy ñöôïc coâng ñöùc so vôùi coâng ñöùc cuùng döôøng chö Phaät cuûa ta vöôït hôn boäi phaàn, traêm phaàn ta chaúng theo kòp moät, ngaøn vaïn öùc phaàn, cho ñeán tính toaùn, thí duï cuõng chaúng theå theo kòp ñöôïc. Wherefore? Because, Subhuti, those who find consolation in limited doctrines involving the conception of an egoentity, a personality, a being, or a separated individuality are unable to accept, receive, study, recite and openly explain this Discourse. Subhuti, in every place where this Discourse is to be found the whole realms of Gods, Men and Titans should offer worship; for you must know that such a place is sanctified like a shrine, and should properly be venerated by all with ceremonial obeisance and circumambulation and with offerings of flowers and incense. Furthermore, Subhuti, if it be that good men and good women who receive and retain this Discourse are downtrodden, their evil destiny is the inevitable retributive result of sins committed in their past mortal lives. By virtue of their present misfortunes the reacting effects of their past will be thereby worked out, and they will be in a position to attain the Consummation of Incomparable Enlightenment. Subhuti, I remember the infinitely remote past before Dipankara Buddha. There were 84,000 myriads of multimillions of Buddhas and to all these I made offerings; yes, all these I served without the least trace of fault. Nevertheless, if anyone is able to receive, retain, study and recite this Discourse at the end of the last [500-year] period, he will gain such a merit that mine in the service of all the Buddhas could not be reckoned as one-hundredth part of it, not even one thousand myriad multimillionth part of it - indeed, no such comparison is possible. 1 Laø nhöõng ngöôøi chæ tin theo giaùo phaùp Tieåu thöøa, khoâng tin nhaän kinh ñieån Ñaïi thöøa. 2 Con soá naøy khoâng gioáng nhau ôû caùc baûn dòch, nhöng ñeàu nhaèm chæ ñeán moät soá löôïng raát lôùn.
  • 22. 98 KINH KIM CANG 99 THE DIAMOND SUTRA “Tu-boà-ñeà! Nhöõng keû nam ngöôøi nöõ loøng laønh vaøo ñôøi maït phaùp thoï trì ñoïc tuïng kinh naøy ñöôïc nhieàu coâng ñöùc, neáu ta noùi ra ñaày ñuû seõ coù ngöôøi nghe qua sinh taâm cuoàng loaïn, nghi ngôø chaúng tin. “Tu-boà-ñeà! Neân bieát raèng, nghóa kinh naøy khoâng theå nghó baøn, quaû baùo cuõng khoâng theå nghó baøn. Baáy giôø, Tu-boà-ñeà baïch Phaät raèng: “Baïch Theá Toân! Nhöõng keû nam ngöôøi nöõ loøng laønh phaùt taâm Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, neân truï taâm nhö theá naøo? Haøng phuïc taâm nhö theá naøo?”1 Phaät baûo Tu-boà-ñeà: “Nhöõng keû nam ngöôøi nöõ loøng laønh phaùt taâm Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, neân khôûi taâm nhö theá naøy: Ta neân dieät ñoä heát thaûy chuùng sinh; dieät ñoä heát thaûy chuùng sinh, nhöng thaät khoâng coù chuùng sinh naøo dieät ñoä. “Vì sao vaäy? Tu-boà-ñeà! Neáu Boà Taùt coù caùc töôùng ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû, töùc khoâng phaûi Boà Taùt.2 “Vì sao vaäy? Tu-boà-ñeà! Thaät khoâng coù phaùp phaùt taâm Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Nhö Lai ôû choã Phaät Nhieân Ñaêng coù ñöôïc phaùp Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc chaêng?” Subhuti, if I fully detailed the merit gained by good men and good women coming to receive, retain, study and recite this Discourse in the last period, my hearers would be filled with doubt and might become disordered in mind, suspicious and unbelieving. You should know, Subhuti, that the significance of this Discourse is beyond conception; likewise the fruit of its rewards is beyond conception. At that time Subhuti addressed Buddha, saying: World-honored One, if good men and good women seek the Consummation of Incomparable Enlightenment, by what criteria should they abide and how should they control their thoughts? Buddha replied to Subhuti: Good men and good women seeking the Consummation of Incomparable Enlightenment must create this resolved attitude of mind: I must liberate all living beings, yet when all have been liberated, verily not any one is liberated. Wherefore? If a Bodhisattva cherishes the idea of an egoentity, a personality, a being, or a separated individuality, he is consequently not a Bodhisattva, Subhuti. This is because in reality there is no formula which gives rise to the Consummation of Incomparable Enlightenment. Subhuti, what do you think? When the Tathagata was with Dipankara Buddha was there any formula for the attainment of the Consummation of Incomparable Enlightenment? 1 ÔÛ ñaây ngaøi Tu-boà-ñeà laëp laïi caâu hoûi ñaõ thöa thænh ôû ñaàu kinh. 2 Caâu traû lôøi cuûa ñöùc Phaät cuõng laø laëp laïi nhöõng yù ñaõ trình baøy tröôùc ñaây.
  • 23. 100 KINH KIM CANG 101 THE DIAMOND SUTRA “Baïch Theá Toân, chaúng coù. Nhö con hieåu theo nghóa Phaät thuyeát, Nhö Lai ôû nôi Phaät Nhieân Ñaêng tröôùc kia khoâng coù ñöôïc phaùp Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc.” Phaät noùi: “Ñuùng vaäy, ñuùng vaäy! Tu-boà-ñeà, thaät khoâng coù phaùp Nhö Lai ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. “Tu-boà-ñeà! Neáu nhö coù phaùp Nhö Lai ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, Phaät Nhieân Ñaêng haún ñaõ khoâng thoï kyù cho ta: ‘OÂng veà sau seõ thaønh Phaät hieäu Thích-ca Maâu-ni.’ “Vì thaät khoâng coù phaùp ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, neân Phaät Nhieân Ñaêng môùi thoï kyù cho ta raèng: ‘OÂng veà sau seõ thaønh Phaät, hieäu Thích-ca Maâu-ni.’ “Vì sao vaäy? Noùi Nhö Lai ñoù, töùc laø nghóa nhö1 cuûa caùc phaùp. “Neáu coù ngöôøi noùi: ‘Nhö Lai ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc.’ Tu-boà-ñeà! Thaät khoâng coù phaùp Phaät ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. “Tu-boà-ñeà! Nhö Lai coù choã ñöôïc Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. Trong choã aáy khoâng thaät, khoâng hö. “Vì theá, Nhö Lai daïy raèng: Heát thaûy caùc phaùp ñeàu laø Phaät phaùp. “Tu-boà-ñeà! Noùi laø heát thaûy caùc phaùp, töùc chaúng phaûi phaùp, vì theá goïi laø heát thaûy caùc phaùp. “Tu-boà-ñeà! Ví nhö thaân ngöôøi daøi lôùn.” Tu-boà-ñeà noùi: “Baïch Theá Toân, Nhö Lai noùi raèng thaân No, World-honored One, as I understand Buddha’s meaning, there was no formula by which the Tathagata attained the Consummation of Incomparable Enlightenment. Buddha said: You are right, Subhuti! Verily there was no formula by which the Tathagata attained the Consummation of Incomparable Enlightenment. Subhuti, had there been any such formula, Dipankara Buddha would not have predicted concerning me: “In the ages of the future you will come to be a Buddha called Shakyamuni”; but Dipankara Buddha made that prediction concerning me because there is actually no formula for the attainment of the Consummation of Incomparable Enlightenment. The reason herein is that Tathagata is a signification implying all formulas. In case anyone says that the Tathagata attained the Consummation of Incomparable Enlightenment, I tell you truly, Subhuti, that there is no formula by which the Buddha attained it. Subhuti, the basis of Tathagata’s attainment of the Consummation of Incomparable Enlightenment is wholly beyond; it is neither real nor unreal. Hence I say that the whole realm of formulations is not really such, therefore it is called “Realm of formulations.” Subhuti, a comparison may be made with [the idea of] a gigantic human frame. Then Subhuti said: The World-honored One has 1 Nghóa nhö: Töùc laø nghóa chaân thaät, ñöôïc hieåu theo ñuùng vôùi baûn chaát thaät cuûa söï vaät, hieän töôïng.
  • 24. 102 KINH KIM CANG 103 THE DIAMOND SUTRA ngöôøi daøi lôùn töùc chaúng phaûi laø thaân lôùn, goïi laø thaân lôùn.” “Tu-boà-ñeà! Boà Taùt cuõng laïi nhö vaäy. Neáu noùi raèng: ‘Ta ñang ñoä cho voâ löôïng chuùng sinh, töùc chaúng goïi laø Boà Taùt.’ “Vì sao vaäy? Tu-boà-ñeà! Thaät khoâng coù phaùp goïi laø Boà Taùt. Vì theá Phaät thuyeát heát thaûy caùc phaùp ñeàu khoâng coù caùc töôùng ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû. “Tu-boà-ñeà! Neáu Boà Taùt noùi raèng: ‘Ta ñang laøm trang nghieâm coõi Phaät’, nhö vaäy chaúng goïi laø Boà Taùt. Vì sao vaäy? Nhö Lai daïy raèng, trang nghieâm coõi Phaät töùc chaúng phaûi trang nghieâm, goïi laø trang nghieâm. “Tu-boà-ñeà! Neáu Boà Taùt thoâng ñaït phaùp voâ ngaõ, Nhö Lai goïi ñoù thaät laø Boà Taùt. “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Nhö Lai coù nhuïc nhaõn1 chaêng?” “Baïch Theá Toân, ñuùng vaäy. Nhö Lai coù nhuïc nhaõn.” “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Nhö Lai coù thieân nhaõn2 chaêng?” “Baïch Theá Toân, ñuùng vaäy. Nhö Lai coù thieân nhaõn.” “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Nhö Lai coù hueä nhaõn3 chaêng?” “Baïch Theá Toân, ñuùng vaäy. Nhö Lai coù hueä nhaõn.” declared that such is not a great body; “a great body” is just the name given to it. Subhuti, it is the same concerning Bodhisattvas. If a Bodhisattva announces: I will liberate all living creatures, he is not rightly called a Bodhisattva. Wherefore? Because, Subhuti, there is really no such condition as that called Bodhisattvaship, because Buddha teaches that all things are devoid of selfhood, devoid of separate individuality. Subhuti, if a Bodhisattva announces: I will set forth majestic Buddha-lands, one does not call him a Bodhisattva, because the Tathagata has declared that the setting forth of majestic Buddha-lands is not really such: “a majestic setting forth” is just the name given to it. Subhuti, Bodhisattvas who are wholly devoid of any conception of separate selfhood are truthfully called Bodhisattvas. Subhuti, what do you think? Does the Tathagata possess the human eye? Yes, World-honored One, He does. Well, do you think the Tathagata possesses the divine eye? Yes, World-honored One, He does. And do you think the Tathagata possesses the gnostic eye? Yes, World-honored One, He does. 1 Nhuïc nhaõn: maét thòt, töùc laø maét thöôøng cuûa ngöôøi bình thöôøng, coù khaû naêng nhìn thaáy nhöng cuõng ñoàng thôøi bò chöôùng ngaïi bôûi nhöõng hình saéc daøi, ngaén, xanh, ñoû... Noùi chung laø töôùng traïng cuûa caùc phaùp. 2 Thieân nhaõn: maét cuûa chuùng sinh ôû caùc coõi trôøi, cuõng laø maét cuûa nhöõng ngöôøi tu taäp ñaõ ñaït ñeán moät trình ñoä chöùng ñaéc nhaát ñònh. Thieân nhaõn coù khaû naêng nhìn xa trong khoâng gian vaø thaáu suoát qua khoûi söï che chaén cuûa töôùng traïng caùc phaùp. 3 Hueä nhaõn: maét hueä, khaû naêng nhìn söï vaät baèng vaøo trí hueä saùng suoát, ñaõ ñöôïc chuù giaûi ôû tröôùc.
  • 25. 104 KINH KIM CANG 105 THE DIAMOND SUTRA “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Nhö Lai coù phaùp nhaõn1 chaêng?” “Baïch Theá Toân, ñuùng vaäy. Nhö Lai coù phaùp nhaõn.” “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Nhö Lai coù Phaät nhaõn2 chaêng?” “Baïch Theá Toân, ñuùng vaäy. Nhö Lai coù Phaät nhaõn.” “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Trong soâng Haèng coù caùt, Phaät noùi ñoù laø caùt chaêng?” “Baïch Theá Toân, ñuùng vaäy. Nhö Lai noùi ñoù laø caùt.” “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Nhö trong moät con soâng Haèng coù bao nhieâu caùt, laïi coù soá soâng Haèng nhieàu nhö soá caùt aáy, laïi coù soá coõi Phaät nhieàu nhö soá caùt trong taát caû nhöõng con soâng Haèng ñoù, nhö vaäy laø nhieàu chaêng?” “Baïch Theá Toân, raát nhieàu!” Phaät baûo Tu-boà-ñeà: “Heát thaûy chuùng sinh trong soá coõi Phaät nhieàu nhö vaäy, neáu khôûi taâm suy nghó, Nhö Lai ñeàu bieát. Vì sao vaäy? Nhö Lai daïy raèng, caùc taâm ñeàu laø khoâng phaûi taâm, neân goïi laø taâm. “Vì sao nhö theá? Tu-boà-ñeà! Taâm quaù khöù chaúng theå And do you think the Tathagata possesses the eye of transcendent wisdom? Yes, World-honored One, He does. And do you think the Tathagata possesses the Buddha-eye of omniscience? Yes, World-honored One, He does. Subhuti, what do you think? Concerning the sand- grains of the Ganges, has the Buddha taught about them? Yes, World-honored One, the Tathagata has taught concerning these grains. Well, Subhuti, if there were as many Ganges rivers as the sand-grains of the Ganges and there was a Buddha- land for each sand-grain in all those Ganges rivers, would those Buddha-lands be many? [Subhuti replied]: Many indeed, World-honored One! Then Buddha said: Subhuti, however many living beings there are in all those Buddha-lands, though they have manifold modes of mind, the Tathagata understands them all.Wherefore? Because the Tathagata teaches that all these are not Mind; they are merely called “mind”. Subhuti, it is impossible to retain past mind, 1 Phaùp nhaõn: maét phaùp, khaû naêng nhìn thaáy vaø phaân bieät caùc phaùp ñuùng nhö thaät töôùng vaø nhaân duyeân sinh khôûi, dieät maát cuûa chuùng. Phaùp nhaõn ñaït ñöôïc nhôø söï tu taäp vaø quaùn chieáu theo Chaùnh phaùp. 2 Phaät nhaõn: maét Phaät, laø khaû naêng nhìn thaáy cuûa baäc Toaøn giaùc, Phaät Theá Toân. Ñöùc Phaät coù ñuû 5 thöù maét nhö vöøa keå, goïi chung laø Nguõ nhaõn. Ngöôøi tu taäp coù theå laàn löôït phaùt trieån khaû naêng thaáy bieát cuûa mình, töø vieäc laøm trong saïch Nhuïc nhaõn ñeå phaùt huy toái ña khaû naêng cuûa loaïi maét naøy, cho ñeán daàn daàn ñaït ñöôïc thieân nhaõn, hueä nhaõn vaø phaùp nhaõn, nhöng chæ khi giaùc ngoä hoaøn toaøn môùi ñöôïc Phaät nhaõn. Gaàn ñaây coù ngöôøi noùi ñeán Taêng nhaõn (maét taêng). Khaùi nieäm naøy hoaøn toaøn khoâng coù trong kinh ñieån vaø laø moät khaùi nieäm mô hoà, khoâng xaùc ñònh. Bôûi vì trong Taêng ñoaøn coù ñuû caùc taàng baäc tu chöùng khaùc nhau, töø ngöôøi môùi xuaát gia (chæ coù nhuïc nhaõn) cho ñeán caùc vò tu chöùng ñaõ coù ñöôïc thieân nhaõn cho ñeán hueä nhaõn, phaùp nhaõn. Neáu baûo caùc vò aáy ñeàu coù Taêng nhaõn thì khoâng theå hieåu ñöôïc theá naøo laø taêng nhaõn, trong khi khaùi nieäm Nguõ nhaõn nhö vöøa trình baøy ñaõ töï noù bao goàm ñöôïc taát caû.
  • 26. 106 KINH KIM CANG 107 THE DIAMOND SUTRA naém baét. Taâm hieän taïi chaúng theå naém baét. Taâm vò lai chaúng theå naém baét. “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Neáu coù ngöôøi duøng baûy moùn baùu laøm ñaày coõi Tam thieân ñaïi thieân theá giôùi roài duøng ñeå boá thí. Do nhaân duyeân aáy, ñöôïc phöôùc nhieàu chaêng?” “Baïch Theá Toân, quaû ñuùng nhö vaäy. Do nhaân duyeân boá thí, ngöôøi aáy ñöôïc phöôùc raát nhieàu.” “Tu-boà-ñeà! Neáu phöôùc ñöùc coù thaät, Nhö Lai chaúng noùi laø ñöôïc nhieàu phöôùc ñöùc. Vì phöôùc ñöùc khoâng, neân Nhö Lai noùi laø ñöôïc nhieàu phöôùc ñöùc. “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Coù theå laáy saéc thaân ñaày ñuû thaáy ñoù laø Phaät chaêng?” “Baïch Theá Toân, chaúng ñöôïc. Chaúng neân laáy saéc thaân ñaày ñuû thaáy laø Nhö Lai. Vì sao vaäy? Nhö Lai daïy raèng, saéc thaân ñaày ñuû töùc chaúng phaûi saéc thaân ñaày ñuû, goïi laø saéc thaân ñaày ñuû.” “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Coù theå duøng caùc töôùng ñaày ñuû thaáy laø Nhö Lai chaêng?” “Baïch Theá Toân, chaúng ñöôïc. Chaúng neân duøng caùc töôùng ñaày ñuû thaáy laø Nhö Lai. Vì sao vaäy? Nhö Lai daïy raèng, caùc töôùng ñaày ñuû töùc chaúng phaûi ñaày ñuû, goïi laø caùc töôùng ñaày ñuû.” “Tu-boà-ñeà! OÂng ñöøng cho raèng Nhö Lai coù yù nghó naøy: ‘Ta ñang coù choã thuyeát phaùp’. Chôù nghó nhö theá. Vì sao vaäy? Neáu ai noùi raèng Nhö Lai coù choã thuyeát phaùp, töùc laø huûy baùng Phaät, chaúng theå hieåu ñöôïc choã ta thuyeát daïy. “Tu-boà-ñeà! Ngöôøi thuyeát phaùp ñoù, chaúng phaùp naøo coù theå thuyeát, goïi laø thuyeát phaùp.” impossible to hold on to present mind, and impossible to grasp future mind. Subhuti, what do you think? If anyone filled three thousand galaxies of worlds with the seven treasures and gave all away in gifts of alms, would he gain great merit? Yes, indeed, World-honored One, he would gain great merit! Subhuti, if such merit was Real, the Tathagata would not have declared it to be great, but because it is without a foundation the Tathagata characterized it as “great.” Subhuti, what do you think? Can the Buddha be perceived by His perfectly-formed body? No, World-honored One, the Tathagata cannot be perceived by His perfectlyformed body, because the Tathagata teaches that a perfectly-formed body is not really such; it is merely called “a perfectly-formed body.” Subhuti, what do you think? Can the Tathagata be perceived by means of any phenomenal characteristic? No, World-honored One, the Tathagata may not be perceived by any phenomenal characteristic, because the Tathagata teaches that phenomenal characteristics arenotreallysuch;theyaremerelytermed“phenomenal characteristics.” Subhuti, do not say that the Tathagata conceives the idea: I must set forth a Teaching. For if anyone says that the Tathagata sets forth a Teaching he really slanders Buddha and is unable to explain what I teach. As to any Truth-declaring system, Truth is undeclarable; so “an enunciation of Truth” is just the name given to it.
  • 27. 108 KINH KIM CANG 109 THE DIAMOND SUTRA Baáy giôø, ngaøi Hueä Maïng1 Tu-boà-ñeà baïch Phaät: “Theá Toân! Lieäu coù chuùng sinh naøo ôû ñôøi vò lai nghe thuyeát phaùp naøy sinh loøng tin theo chaêng?” Phaät daïy: “Tu-boà-ñeà! Ñoù chaúng phaûi laø chuùng sinh, chaúng phaûi khoâng laø chuùng sinh. “Vì sao vaäy? Tu-boà-ñeà! Chuùng sinh ñoù, Nhö Lai daïy raèng chaúng phaûi chuùng sinh, goïi laø chuùng sinh.” Tu-boà-ñeà baïch Phaät: “Baïch Theá Toân! Phaät ñöôïc phaùp Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc laø khoâng coù choã ñöôïc sao?” Phaät noùi: “Ñuùng vaäy, ñuùng vaäy! Tu-boà-ñeà! Ta ñoái vôùi quaû Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc, chaúng coù laáy moät phaàn nhoû phaùp coù theå ñöôïc, neân goïi laø Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. “Laïi nöõa, Tu-boà-ñeà! Phaùp naøy bình ñaúng khoâng coù cao thaáp, goïi teân laø Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. Tröø boû caùc töôùng ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû maø tu heát thaûy phaùp laønh, töùc thaønh Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. “Tu-boà-ñeà! Choã noùi laø phaùp laønh, Nhö Lai daïy raèng chaúng phaûi phaùp laønh, goïi laø phaùp laønh. “Tu-boà-ñeà! Nhö trong coõi Tam thieân ñaïi thieân theá giôùi coù caùc nuùi chuùa Tu-di, coù ngöôøi duøng baûy moùn baùu tích tuï nhieàu nhö caùc nuùi aáy maø boá thí. Laïi coù ngöôøi laáy kinh Baùt-nhaõ Ba-la-maät naøy, thaäm chí chæ boán caâu keä, thoï trì, ñoïc tuïng, vì ngöôøi khaùc giaûng noùi. Phöôùc ñöùc Thereupon, Subhuti spoke these words to Buddha: World-honored One, in the ages of the future will there be men coming to hear a declaration of this Teaching who will be inspired with belief? And Buddha answered: Subhuti, those to whom you refer are neither living beings nor not-living beings. Wherefore? Because “living beings,” Subhuti, these “living beings” are not really such; they are just called by that name. Then Subhuti asked Buddha: World-honored One, in the attainment of the Consummation of Incomparable Enlightenment did Buddha make no acquisition whatsoever? Buddha replied: Just so, Subhuti. Through the Consummation of Incomparable Enlightenment I acquired not even the least thing; therefore it is called “Consummation of Incomparable Enlightenment.” Furthermore, Subhuti, This is altogether everywhere, without differentiation or degree; therefore it is called “Consummation of Incomparable Enlightenment.” It is straightly attained by freedom from separate personal selfhood and by cultivating all kinds of goodness. Subhuti, though we speak of “goodness”, the Tathagata declares that there is no goodness; such is merely a name. Subhuti, if there be one who gives away in gifts of alms a mass of the seven treasures equal in extent to as many mighty Mount Sumerus as there would be in three thousand galaxies of worlds, and if there be another who selects even only four lines from this Discourse upon the Perfection of Transcendental Wisdom, receives and 1 Hueä Maïng: moät trong caùc danh hieäu cuûa Tröôûng laõo Tu-boà-ñeà (Subhū- ti). Nhöõng teân goïi khaùc theo Haùn dòch laø Thieän Nghieäp, Thieän Hieän, Thieän Caùt.
  • 28. 110 KINH KIM CANG 111 THE DIAMOND SUTRA cuûa ngöôøi boá thí so vôùi ngöôøi trì kinh thaät traêm phaàn chaúng bì ñöôïc moät, traêm ngaøn vaïn öùc phaàn, cho ñeán tính toaùn, thí duï cuõng chaúng theå theo kòp ñöôïc. “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Caùc oâng ñöøng cho raèng Nhö Lai coù yù nghó naøy: ‘Ta ñang ñoä chuùng sinh’. “Tu-boà-ñeà! Chôù nghó nhö theá. Vì sao vaäy? Thaät khoâng coù chuùng sinh naøo ñöôïc Nhö Lai ñoä! Neáu coù chuùng sinh ñöôïc Nhö Lai ñoä, Nhö Lai taát coù caùc töôùng ngaõ, nhaân, chuùng sinh, thoï giaû. “Tu-boà-ñeà! Nhö Lai daïy raèng coù ngaõ, töùc chaúng phaûi coù ngaõ, nhöng phaøm phu cho laø coù ngaõ. “Tu-boà-ñeà! Phaøm phu ñoù, Nhö Lai daïy raèng chaúng phaûi phaøm phu. “Tu-boà-ñeà! YÙ oâng nghó sao? Coù theå laáy ba möôi hai töôùng maø quaùn ñoù laø Nhö Lai chaêng?” Tu-boà-ñeà thöa: “Khoâng theå ñöôïc, Theá Toân! Khoâng theå laáy ba möôi hai töôùng maø quaùn ñoù laø Nhö Lai.”1 Phaät baûo Tu-boà-ñeà: “Neáu laáy ba möôi hai töôùng maø quaùn ñoù laø Nhö Lai, vaäy Chuyeån Luaân Thaùnh Vöông töùc laø Nhö Lai.”2 retains them, and clearly expounds them to others, the merit of the latter will be so far greater than that of the former that no conceivable comparison can be made between them. Subhuti, what do you think? Let no one say the Tathagata cherishes the idea: I must liberate all living beings. Allow no such thought, Subhuti. Wherefore? Because in reality there are no living beings to be liberated by the Tathagata. If there were living beings for the Tathagata to liberate, He would partake in the idea of selfhood, personality entity, and separate individuality. Subhuti, though the common people accept egoity as real, the Tathagata declares that ego is not different from non-ego. Subhuti, those whom the Tathagata referred to as “common people” are not really common people; such is merely a name. Subhuti, what do you think? May the Tathagata be perceived by the thirty-two marks [of a great man]? Subhuti answered: No, the Tathagata may not be perceived thereby. Then Buddha said: Subhuti, if the Tathagata may be perceived by such marks, any great imperial ruler is the same as the Tathagata. 1 Theo ñuùng baûn dòch Haùn vaên cuûa ngaøi Cöu-ma-la-thaäp thì ôû ñaây ngaøi Tu-boà-ñeà traû lôøi ngöôïc laïi, nghóa laø xaùc ñònh, vaø nhö vaäy laø khoâng ñuùng vôùi nghóa lyù Phaät ñaõ daïy. Nhöng vì tröôùc ñoù ñöùc Theá Toân ñaõ töøng ñöa ra caâu hoûi töông töï vaø ngaøi ñaõ traû lôøi hôïp yù Theá Toân, neân vieäc ñaùp sai laàn naøy laø khoâng theå giaûi thích ñöôïc. Tham khaûo caâu naøy ôû caùc baûn dòch khaùc thì thaáy coù leõ coù sai soùt ôû baûn dòch naøy (cuûa ngaøi Cöu-ma-la- thaäp). Nhö ngaøi Huyeàn Trang dòch laø: 如我解佛所說義者,不應 以諸相具足觀於如來。(Nhö ngaõ giaûi Phaät sôû thuyeát nghóa giaû, baát öng dó chö töôùng cuï tuùc quan ö Nhö Lai). Ngaøi Nghóa Tònh dòch laø: 不爾世尊,不應以具相觀於如來。(Baát nhó Theá Toân, baát öng dó cuï töôùng quan ö Nhö Lai). Ngaøi Boà-ñeà-löu-chi dòch laø: 如我解 如來所說義,不以相成就得見如來。(Nhö ngaõ giaûi Nhö Lai sôû thuyeát nghóa, baát dó töôùng thaønh töïu ñaéc kieán Nhö Lai.)... Vì theá chuùng toâi quyeát ñònh söûa laïi ñieåm naøy trong baûn dòch Vieät ngöõ. 2 Vì Chuyeån Luaân Thaùnh Vöông cuõng coù ñuû ba möôi hai töôùng toát nhö Phaät.

Related Documents