DCA F
Çfarë është politika e sigurisë
kombëtare?
Pse kanë nevojë shtetet për
politika të sigurisë kombëtare?
Cila është ba...
2
mund të ndihmojë krijimin e
kuptueshmërisë të përbashkët të sigurinë.
Së treti, PSK-të japin drejtim politik palëve
të n...
3
përsipër të nxjerrë vetë një strategji për
sigurinë kombëtare. Në Federatën Ruse,
për shembull, Këshilli për Sigurinë
Ko...
4
forcave të armatosura, komisionet
legjislative, dhe gjithnjë e më shumë
ministritë që tradicionalisht nuk janë të
lidhur...
5
qoftë se ka një perceptim se dokumenti
është bërë peng i interesave politike, kjo
mund ta minojë dobinë e tij.
Cilat jan...
6
Përmbledhje: Parimet e një
politike të efektshme dhe
demokratike të PSK-së
Komisioni ose organi që ngarkohet me
hartimin...
7
Çështje që lidhen me të
• Politika e mbrojtjes
• Angazhimet ndaj sigurisë
ndërkombëtare
• Institucionet e sigurisë së br...
Available Backgrounders
• Challenges for Intelligence
• Intelligence Services
• Military Ombudsmen
• Multiethnic Armed For...
of 8

Siguria Kombëtare

Sqarime mbi sigurinë kombëtare...
Published on: Mar 3, 2016
Published in: Education      
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Siguria Kombëtare

  • 1. DCA F Çfarë është politika e sigurisë kombëtare? Pse kanë nevojë shtetet për politika të sigurisë kombëtare? Cila është baza ligjore për politikat e sigurisë kombëtare? Si është e strukturuar politika e sigurisë kombëtare? Si formulohet politika e sigurisë kombëtare? Cilat janë sfidat kryesore për politikat e sigurisë kombëtare? Cilat janë çështjet kyçe për formulimin e politikave të efektive të sigurisë kombëtare? Si zbatohet politika e sigurisë kombëtare? Përmbledhje: Parimet e politikave efektive dhe demokratike të sigurisë kombëtare Çështjet e ndërlidhura Informacion i mëtejshëm Çfarë është politika e sigurisë kombëtare? Politika e sigurisë kombëtare (PSK) është një kornizë dokument që përshkruan se si një vend e ofron siguri për shtetin dhe qytetarët e vet, dhe shpeshherë prezantohet si një dokument i përgjithësuar. Për qëllimet e këtij “Backgrounder”-i, PSK do t’i referohet një dokumenti të tillë të përgjithësuar. Ky dokument mund të quhet gjithashtu plan, strategji, koncept ose doktrinë. PSK-të kanë një rol për të tanishmen dhe për të ardhmen, pasi skicon interesat bazë të vendit dhe përcakton udhëzimet për trajtimin e rreziqeve dhe mundësive aktuale dhe të ardhshme. Normalisht, PSK-të janë në hierarki superiore ndaj politikave të tjera të sigurisë, si doktrinës ushtarake, strategjisë së sigurisë së brendshme etj., të cilat merren me sigurinë kombëtare në bazë të agjencive apo çështjeve të veçanta. PSK gjithashtu dallohet prej këtyre politikave nga gama e temave që i trajton, dhe përpiqet të skicoj si rreziqet e brendshme ashtu edhe ato të jashtme. Së fundi, ajo mëton t’i integrojë dhe të bashkërendojë kontributet e aktorëve të sigurisë kombëtare në raport me interesat dhe rreziqet që konsiderohen më të rëndësishmet. Disa shtete, si Mbretëria e Bashkuar, Franca dhe Kina, nuk kanë dokument të veçantë e të unifikuar të PSK-së, por mbështeten në politika të mbrojtjes ose në “dokumente të bardha” – projekt dokumente të politikave, që përqendrohen vetëm në mbrojtjen kombëtare. Një numër i shteteve nuk i bëjnë publike dokumentet e politikave të tyre ose nuk i kanë të shkruara politikat gjithëpërfshirëse për sigurinë apo mbrojtjen. Seria e “Backgrounder”-it të DCAF-it u ofron profesionistëve prezentime të thukta për një shumëllojshmëri çështjesh në fushën e qeverisjes dhe reformës të sektorit të sigurisë.
  • 2. 2 mund të ndihmojë krijimin e kuptueshmërisë të përbashkët të sigurinë. Së treti, PSK-të japin drejtim politik palëve të ndryshme të përfshira në sigurinë kombëtare. PSK-të ofrojnë modele për bashkërendimin e vendimeve operative me pikësynimet afatshkurtra dhe afatgjata të politikës kombëtare. Procesi i centralizuar bën të mundur përdorimin optimal të burimeve, duke kontribuar në shmangien e pabarazive, të gjërave të panevojshme dhe të mungesave gjatë hartimit dhe zbatimit. Së katërti, PSK-të sigurojnë pronësi të gjerë të politikës së sigurisë, duke thelluar diskutimin dhe bashkëpunimin përgjatë linjave profesionale, qeveritare dhe partiake. Ky dialog mund të kontribuojë për krijimin e një konsensusi në lidhje me vlerat dhe interesat kombëtare bazë dhe gamën e rreziqeve që i sfidojnë këto vlera dhe interesa. Së pesti, PSK-të janë instrumente për ndërtimin e besimit në nivel rajonal dhe ndërkombëtar. Një politikë koherente dhe transparente ia komunikon bashkësisë ndërkombëtare shqetësimet e shtetit në lidhje me sigurinë, duke mundësuar kështu mirëkuptimin dhe bashkëpunimin në shkallë ndërkombëtare. Cila është baza ligjore e politikës së sigurisë kombëtare? Nganjëherë, PSK autorizohet me legjislacion të veçantë. Për shembull, Shtetet e Bashkuara kërkojnë nga Presidenti që çdo vit të paraqesë në Kongres strategjinë për sigurinë kombëtare, ndonëse në praktikë kjo nuk ndodh gjithmonë për çdo vit. Në Letoni, Parlamenti duhet të miratojë PSK-në që hartohet nga Kabineti dhe miratohet çdo vit nga Këshilli për Sigurinë Kombëtare. Në raste të tjera, ekzekutivi merr Pse kanë nevojë shtetet për PSK? Janë pesë arsye pse shtetet duhet të kenë një politikë gjithëpërfshirëse dhe të hollësishme të sigurisë kombëtare: • që të siguron që qeveria do t’i trajtojë të gjithë rreziqet në mënyrë gjithëpërfshirëse • që të rrisë efikasitetin e sektorit të sigurisë duke optimizuar kontributet e të gjithë aktorëve të sigurisë • që të drejtoj zbatimin e politikës • që të ndërtoj konsensusin e brendshëm të vendit • që të rris besimin dhe bashkëpunimin regjional dhe ndërkombëtarë Së pari, për të u formuluar si një kornizë gjithëpërfshirëse, PSK-së i duhet një analizë e thellë e të gjitha rreziqeve ndaj sigurisë kombëtare. Rreziqet e brendshme dhe të jashtme për një kohë të gjatë janë trajtuar ndaras, por gjithnjë e më shumë politikat e sigurisë janë duke përfshirë vlerësimet gjithëpërfshirëse si të mjedisit të brendshëm ashtu edhe të atij ndërkombëtar. Për krijimin e politikave të tilla duhet të konsultohen të gjitha palët e interesuara, qeveritarë të ndërlidhur me çështjet e sigurisë dhe, do të ishte ideale po të merrej edhe kontributi i palës ndërkombëtare dhe joqeveritare. Së dyti, PSK-ja mund të ndihmoj harmonizimin e kontributeve të numrit në ngritje të palëve të sigurisë, duke përfshirë ata të nivelit kombëtar, qeverisjes lokale, komunitetit të biznesit (për shembull, në mbrojtje të infrastrukturës jetike), organizatat e ndryshme të shoqërisë civile, si dhe institucionet rajonale dhe ndërkombëtare. Procesi i centralizuar i formulimit të politikës që përfshin kontributin e burimeve të shumëllojta
  • 3. 3 përsipër të nxjerrë vetë një strategji për sigurinë kombëtare. Në Federatën Ruse, për shembull, Këshilli për Sigurinë Kombëtare paraqet një strategji për sigurinë që miratohen nga ekzekutivi. Në Austri, Parlamenti krijoi në vitin 2001 një Këshill për Sigurinë Kombëtare, i cili ka mandat të drejtojë politikën e sigurisë kombëtare, por jo domosdoshmërish të nxjerrë një dokument të integruar të politikës së sigurisë kombëtare (ndonëse kjo është bërë). Si është e strukturuar PSK? Ndonëse PSK-të ndryshojnë nga shteti në shtet, ato kanë tendencë që të jenë një dokument i vetëm, i cili trajton të paktën tri tema bazë: rolin e shtetit në sistemin ndërkombëtar, sfidat dhe mundësitë që perceptohen brenda dhe jashtë vendit, si dhe përgjegjësitë e aktorëve zbatues për trajtimin e këtyre sfidave dhe mundësive. Tema e parë kërkon të përcaktojë vizionin e shtetit për sistemin ndërkombëtar, si dhe rolin që luan shteti në atë sistem. Kjo kërkon që të merren në konsideratë interesat dhe vlerat e shtetit, strukturat qeverisëse dhe proceset vendimmarrëse. Kjo zakonisht arrin kulmin me një vizion afatgjatë se ku e kanë vendin në të ardhmen shteti dhe shoqëria. Tema e dytë është një vlerësim i rreziqeve dhe mundësive aktuale dhe të ardhshme. Në teori, këto duhet të përfshijnë si rreziqet e brendshme ashtu edhe ato të jashtme, ndonëse në praktikë shumë PSK përqendrohen tek rreziqet dhe mundësitë e jashtme. Qëndrimet dhe preferencat politike trajtohen gjithashtu meqenëse ato lidhen me partnerët ndërkombëtarë të sigurisë, gjë që mund të çojë në shfaqjen e mundësive për bashkëpunim. Tema e tretë përshkruan fushën e përgjegjësisë së çdo aktori zbatues. Këtu përfshihen lloji i veprimtarisë së sigurisë (siç është mbrojtja e atdheut, shërbimi i fshehtë i informacionit, etj.) dhe fushat në të cilat këta aktorë kanë mandat. Meqenëse në disa vende termi “siguri kombëtare” ka një lidhje historike me përfshirjen më shumë se ç’duhet të forcave të sigurisë në punët e brendshme, ai mund të jetë i diskutueshëm. Kontributi i aktorëve shpeshherë përshkruhet me hollësi, por informacione shumë të veçanta, siç është struktura e forcave, zakonisht lihen jashtë ose përfshihen në dokumente dytësore. Si formulohet PSK? Formulimi i PSK-së ndjek një cikël standard të politikës që përfshin fillimin, hartimin, harmonizimin dhe miratimin. Shqyrtimin gati gjithmonë e ndërmerr ekzekutivi. Në disa raste, legjislativi ose grupe të përhershme për çështjet e sigurisë mund të rekomandojnë shqyrtimin e politikës së sigurisë kombëtare. Procesi mund të jetë i përvitshëm ose i rregullt ose, si në rastin e Zvicrës, vetëm i herëpashershëm. Organi i hartimit gjithashtu normalisht përcaktohet nga ekzekutivi dhe mund të jetë një komision i përhershëm ose një organ ekzistues ose mund të jetë i përkohshëm. Në shumë raste, ai është një këshill i veçantë për sigurinë që këshillon presidentin (Shtetet e Bashkuara, Austria, Federata Ruse), por në raste të tjera, ai mund të jetë kabineti (Letonia dhe Kanadaja) ose një komision i përkohshëm. Ky komision zakonisht këshillohet gjerësisht me aktorë qeveritarë të sigurisë, siç janë ministritë e mbrojtjes, agjencitë e shërbimit të fshehtë, përfaqësuesit e
  • 4. 4 forcave të armatosura, komisionet legjislative, dhe gjithnjë e më shumë ministritë që tradicionalisht nuk janë të lidhura me sektorin e sigurisë, siç janë ato të bujqësisë, transportit, shëndetësisë, dhe organet e emigracionit dhe të administrimit financiar. Komisioni mund të këshillohet gjithashtu me aktorë joqeveritarë, siç janë partitë politike, mediat, shoqëria civile dhe akademikët. Nganjëherë këto grupe vështirë se ofrojnë ndonjë reagim, por komisioni shpeshherë punon për t’i sintetizuar vizionet e tyre të ndryshme në një qëndrim koherent ndaj sigurisë së shtetit. Gjerësia e pjesëmarrjes në formulimin e politikës së sigurisë kombëtare është çelësi për të siguruar pronësi të gjerë të politikës, që mund të ndihmojë për t’i dhënë një shtysë zbatimit të saj. Në Zvicër, për të bërë politikën më të fundit të sigurisë kombëtare u punua në dy faza: së pari, një këshillim i gjerë dhe përfshirës social-politik çoi në një raport jo të detyrueshëm për qeverinë, me sugjerime për politikën e sigurisë kombëtare; së dyti, hartimi nga një organ qeveritar që e mori parasysh këtë dokument kur nxori raportin e vet. Harmonizimi arrihet duke kërkuar gjatë procesit të hartimit kontributin e aktorëve të ndryshëm të përfshirë në sektorin e sigurisë dhe duke qarkulluar gjatë procesit projektet fillestare të legjislacionit qoftë brendapërbrenda, publikisht apo duke bërë një kombinim të të dyjave. Miratimi mund të mos kërkohet nga legjislativi apo ekzekutivi. Nëse ekzekutivi e ka nisur procesin e shqyrtimit, nuk ka gjasa që të kërkohet të marrja e miratimit të legjislativit, por ai gjithashtu mund të zgjedhë që t’ia paraqesë politikën e sigurisë kombëtare organit legjislativ të vendit për të siguruar miratimin e tij. Disa parlamente mundet vetëm të mbajnë shënime në lidhje me një PSK, si në Zvicër, ndërsa të tjerë mund të kenë të drejtën të bëjnë ndryshime të rëndësishme në tekstin e saj. Cilat janë sfidat kryesore për politikën e sigurisë kombëtare? Së pari, PSK-të duhet të baraspeshojnë hapjen dhe fshehtësinë. Disa vende përpiqen ta shmangin këtë problem duke përdorur gjuhë të paqartë (që njihet gjithashtu si “paqartësi strategjike”), por kjo mund ta ulë efikasitetin e dokumentit. Vende të tjera mbajnë si versionet publike ashtu edhe versionet e rezervuara të Strategjisë për Sigurinë Kombëtare. Sidoqoftë, në qoftë se PSK është temë e debatit publik, përmbajtja e saj ka gjasa të pasqyrojë pikësynimet e përgjithshme të sigurisë kombëtare dhe t’ua lërë zbatimin e tyre doktrinave dytësore ose mekanizmave të tjerë të planifikimit. Së dyti, disa perceptojnë një konflikt mes nevojës për të ruajtur lirinë e veprimit dhe kufizimeve të vendosura në veprimet e drejtuesve. Për këtë arsye, shumë vende në PSK-të e tyre parapëlqejnë më mirë të merren me çështje të veçanta se sa me vende të veçanta, ndonëse në rastet kur politika e sigurisë kombëtare hartohet për t’i dhënë një sinjal të qartë ndonjë fuqie tjetër, ajo mund të përmendet me emër. Së treti, nevoja për shqyrtime të politikës së sigurisë kombëtare duhet të baraspeshohet kundrejt kostos së tyre, qoftë në aspektin njerëzor, qoftë edhe në atë material. Ndërsa shqyrtimet janë të nevojshme kur në mjedisin strategjik ndodhin ndryshime të rëndësishme ose në qoftë se politika aktuale e sigurisë gjykohet e papërshtatshme, në qoftë se ato autorizohen tepër shpesh, kjo mund të jetë një barrë për burimet, sidomos meqenëse politika e mirë e sigurisë kombëtare kërkon kontributin e atyre zyrtarëve të cilët përfshihen në zbatimin e politikës. Së katërti, politika e sigurisë kombëtare duhet të baraspeshojë debatin publik me kontribut të ekspertëve. Ndërsa debati publik është i nevojshëm për pronësinë, në
  • 5. 5 qoftë se ka një perceptim se dokumenti është bërë peng i interesave politike, kjo mund ta minojë dobinë e tij. Cilat janë çështjet kyçe që lidhen me formulimin e një politike të efektshme të sigurisë kombëtare? • Kur duhet të ndërmerret një shqyrtim? • Cilët aktorë duhet të përfshihen në procesin e shqyrtimit? • A ka ndonjë agjenci kryesore të pavarur që mundëson dhe konsolidon kontributin e grupeve të punës në PSK? • Si është e definuar siguria kombëtare? Cilat janë sfidat e tanishme si dhe ato që mund të ndodhin në të ardhmen për sigurinë kombëtare? • Çfarë instrumentesh janë të gatshme për sigurinë kombëtare dhe çfarë instrumentesh të reja mund të kërkohen? • Si e trajton PSK-ja baraspeshën mes transparencës dhe nevojës për të ruajtur konfidencialitetin në fusha jetike për sigurinë kombëtare? • A është ngritur ndonjë organ vëzhgues për të shqyrtuar PSK-në? A është përfshirës organi vëzhgues? • Çfarë masash duhen marrë për të përhapur PSK-në dhe për ta ndërgjegjësuar publikun në lidhje me përmbajtjen e saj? Si duhet zbatuar PSK-ja? PSK-të rrallëherë ofrojnë zgjidhje për probleme të veçanta të sigurisë, meqenëse këto dokumente nuk janë aq të hollësishme apo aq të ngurta sa të parashikojnë çdo të papritur. Prandaj, pas miratimit të saj, për zbatimin e PSK-së janë përgjegjës aktorë të veçantë të sigurisë, gjë që ndoshta do të përfshijë vlerësime të hollësishme të aftësive dhe shqyrtime të politikës në çdo agjenci. Këto mund të rekomandojnë ndryshimet e mëposhtme strukturore: Përshtatjen e instrumenteve ekzistuese të politikës. Kjo mund të ketë ndërlikime në nivelet e personelit, shpërndarjen gjeografike të burimeve, politikat e prokurimit dhe në një shumëllojshmëri instrumentesh të tjerë. Çdo politikë vartëse, siç janë strategjitë kombëtare të mbrojtjes ose ushtarake, duhet të ndryshohen që të përkojnë me PSK-në. Krijimi i instrumenteve të reja të politikës. Këto mund të përfshijnë komisionet e mbikëqyrjes, grupet e punës ndërdikasterial ose mekanizma të tjerë. Në nivel kombëtar, zbatimi i PSK-së mund të ndihmohet nga krijimi i grupeve të përhershme për të vëzhguar mënyrën në të cilën zbatohet PSK, ndonëse disa mund ta shohin këtë si një pengesë për vendimmarrje efikase në lidhje me sigurinë. Këto grupe e vlerësojnë PSK-në në aspektin e aftësive aktuale dhe të vlerësimeve të rreziqeve. Disa vende ua atribuojnë këtë detyrë një organi të institucionalizuar, siç është Këshilli Kombëtar për Sigurinë; të tjerë parashikojnë takime të rregullta të një grupi të përkohshëm ndërministror të shqyrtimit. Nëse është e mundur, përmbajtja dhe procedurat e organeve të vëzhgimit ndjekin të njëjtat parime të përfshirjes, transparencës, debatit dhe konsensusit si dhe komisionet për shqyrtimin e PSK-së. Në rastet kur e shohin të nevojshme, disa organe vëzhguese mund t’i propozojnë ekzekutivit një shqyrtim të PSK-së.
  • 6. 6 Përmbledhje: Parimet e një politike të efektshme dhe demokratike të PSK-së Komisioni ose organi që ngarkohet me hartimin e PSK-së duhet të respektojë parimet e mëposhtme: Përfshirja dhe reagimi: Formulimi i një politike përfshirëse është mënyra më e mirë për t’i trajtuar plotësisht shqetësimet e aktorëve në nivel shtetëror për sa i përket sigurisë dhe për t’i pajtuar këto shqetësime me mjetet dhe aftësitë e gatshme. Informacionet joqeveritare duhet patjetër të kërkohen dhe të adresohen nga ana e PSK-së. Debati dhe konsensusi: Debati dhe kërkimi i konsensusit janë thelbësore për të hartuar një PSK e cila do të kishte një mbështetje të gjerë dhe e cila do të zbatohej në mënyrë të efektshme. Shqyrtimi i gjerë i kërcënimeve: Normalisht duhet të shqyrtohet një gamë e gjerë kërcënimesh, përfshirë ato që përmenden në Raportin e Kombeve të Bashkuara të Panelit të Nivelit të Lartë për Kërcënimet, Rreziqet dhe Mundësitë: kërcënimet ekonomike dhe shoqërore (përfshirë pandemitë dhe katastrofat natyrore dhe të papritura), konfliktet ndërshtetërore, konflikti i brendshëm, terrorizmi, armët e shkatërrimit në masë dhe krimi ndërkufitar. Vlerësimi i drejtë i mjeteve: PSK-ja duhet të vlerësojë detyrat e organeve të ndryshme qeveritare për sa i përket kërcënimeve të përcaktuara, si dhe politikat aktuale në lidhje me çështje të tilla si aleancat, përdorimi i forcës ushtarake, përhapja e armëve të shkatërrimit në masë dhe roli i demokracisë dhe i zhvillimit ekonomik në vizionin e vendit për sigurinë. Transparenca: Procesi transparent i formulimit të PSK-së kontribuon për të parandaluar që mbi produktin përfundimtar të mbizotërojnë interesa të veçanta, siç janë ministritë e veçanta apo organet e sigurisë. Vëzhgimi i vazhdueshëm dhe vlerësimi i kërcënimeve: Përputhshmëria mes politikës ekzistuese të sigurisë kombëtare dhe mjedisit kombëtar dhe ndërkombëtar që është në zhvillim duhet të vëzhgohet vazhdimisht nga një grup i përhershëm. Organet vëzhguese duhet të ndjekin të njëjtat parime sikurse komisionet e shqyrtimit. Konsideratat ndërkombëtare: Meqenëse shtetet nuk janë të izoluara, asnjë shtet nuk mund të formulojë një politikë sigurie krejtësisht “kombëtare”. Anëtarësia e shtetit në organizatat ose grupet shumëkombëshe, që lidhen me sigurinë ose ekonominë, do të ketë ndikim tek formulimi i politikës së sigurisë kombëtare. Respektimi i të drejtës ndërkombëtare: PSK duhet të marrë në konsideratë dispozitat e atyre instrumenteve ligjore ndërkombëtare ku është i anëtarësuar shteti, si dhe të drejtën zakonore, që është përgjithësisht e detyrueshme.
  • 7. 7 Çështje që lidhen me të • Politika e mbrojtjes • Angazhimet ndaj sigurisë ndërkombëtare • Institucionet e sigurisë së brendshme • Interesat kombëtare • Struktura e komandës ushtarake • Ministritë jo të mbrojtjes dhe sektori i sigurisë • Mbikëqyrja parlamentare • Grupet e përhershme për sektorin e sigurisë • Gjendjet e emergjencës Informacion i mëtejshëm Kanada: Sigurimi i një shoqërie të hapur: Politika e sigurisë kombëtare të Kanadasë(2004) www.pco-bcp.gc.ca/docs/Publications/Nat Securnat/natsecurnat_e.pdf Letoni: Koncepti i sigurisë kombëtare (2002) www.am.gov.lv/en/nato/basic/4534/ Zvicër: Siguria nëpërmjet bashkëpunimit: Raport i Këshillit Federal të Asamblesë Federale për politikën e sigurisë të Zvicër (1999) www.vbs-ddps.ch/internet/vbs/ en/home.html Shtetet e Bashkuara të Amerikës: Strategjia për Sigurinë Kombëtare e Shteteve të Bashkuara (2002) www.whitehouse.gov/nsc/nss.pdf Ndër vendet e tjera me politika të sigurisë kombëtare përfshihet Estonia, Lituania, Polonia, Rusia, Sierra Leone dhe Turqia. Edhe BE-ja dhe NATO kanë hartuar strategji ose koncepte të sigurisë. Burime të tjera: “Kontroll civil apo komandë civile?” Kumtesë Konferencë e DCAF-it www.dcaf.ch/publications/Working_Papers/ 121.pdf “Administrimi i politikës kombëtare të sigurisë: Presidenti dhe procesi”. Pitsburg: University of Pittsburgh Press “Strategjia për sigurinë kombëtare: dokumentimi ivizionit strategjik“. Monografi e Institutit të Studimeve Strategjike (SSI), Kolegji i Luftës i Ushtrisë Amerikane. www.carlisle.army.mil/ssi/pdffiles/PUB332 .pdf “Një botë më e sigurt: përgjegjësia jonë e përbashkët”. Raport i Panelit të Nivelit të Lartë të Sekretarit të Përgjithshëm për Rreziqet, Sfidat dhe Ndryshimin. www.un.org/secureworld/report2.pdf Further Information
  • 8. Available Backgrounders • Challenges for Intelligence • Intelligence Services • Military Ombudsmen • Multiethnic Armed Forces • National Security Policy • Parliamentary Committees on Defence and Security Parliamentary Oversight of Intelligence Services • Private Military Companies • States of Emergency Forthcoming Backgrounders • Child Soldiers • Military Justice Systems • OSCE Code of Conduct • Parliaments & Defence Budgeting • Parliaments & Security Sector Procurement • Sending Troops Abroad • Understanding Security Sector Reform • Vetting for the Security Sector Qendra e Gjenevës për Kontrollin Demokratik të Forcave të Armatosura (DCAF) punon me qeveri dhe shoqërinë civile për të nxitur dhe forcuar kontrollin demokratik dhe civil të organizatave në fushën e sigurisë, siç janë policia, agjencitë e shërbimit të fshehtë, shërbimet e sigurisë kufitare, forcat paraushtarake dhe forcat e armatosura. Qendra bën kërkime për të përcaktuar sfidat kryesore në qeverisjen demokratike të sektorit të sigurisë dhe për të grumbulluar ato praktika që janë më së miri të përshtatshme për t’u bërë ballë këtyre sfidave. DCAF u ofron programe këshillimore dhe ndihmesë në punë praktike të gjitha palëve të interesuara dhe kryesisht qeverive, Parlamenteve, autoriteteve ushtarake dhe organizatave ndërkombëtare. Na vizitoni në adresën: www.dcaf.ch D CA F Seria e “Backgrounder”-it e DCAF-it është përgatitur nga Grupi i Punës i DCAF-it për Reformën në Sektorin e Sigurisë, në bashkëpunim me Anëtarë të DCAF-it dhe ekspertë të jashtëm. Numra të tjerë të “Backgrounder”-it janë të disponueshëm në adresën: www.dcaf.ch/publications/backgrounders