Elektrizitatea historian• Nork aurkitu zuen karga eta nola? K.a. 600. urtean, zehatz mehatz Grezian.• Tales de Miletok an...
Noiz agertu den lehenengo aldizkargaren kontzeptua?•  William Gilbert mediku ingelesak ikusi zuen  objektu batzuk anb...
Zein izan zen lehenengo erabilera mundu mailan?• Samuel Morsek asmatutako telegrafo elektrikoan izan zen
Noiz izan zen lehenengoelektrizitate generazioa?• XIX. mendearen amaieran izan zen  kaleetako eta etxeetako iluminazi...
Nork asmatu zuen goritasun-lanpara?• Joseph Wilson Swanek, 1850. urtean  goritasun-lanpara asmatu zuen, nahiz  eta...
Zergatik finkatu zirenelektroiaren portaeraren teoriak?• XX. Mendearen lehenengo zatian  mekanika kuantikoa garatu ze...
Elektroia eta korronte elektrikoa• Zer da elektroia? Partikula subatomiko bat da eta atomo batean nukleoa inguratzen du.
Zelan sortzen da korronteelektrikoa?• Elektroien mugimendua da material  baten barruan. Horrek  eremu  magnetiko b...
Zer da pila bat?• Energia kimikoa elektrikora aldatzen  duen gailua da, hainbat prozezu  kimikoen bidez. 
Zer da elektrizitate-sorgailua?• Kargak bi posisioen artean mugitzea  lortzen duen edozein gailu da, energia  meka...
Zeintzuk bide ezberdin daudeelektrizitatea lortzeko?• Zentral termoelektriko, hidroelektrico,  eoliko, eguzki plaka f...
ELEKTRIZITATEARENARRISKUAK Energia elektrikoak sorten duen arrisku  motari arrisku elektrikoa deritzo
Arrisku motak Tentsioan dagoen elementu batekin  kontaktuan jartzean (elektrizitate kontaktu  zuzena) edo nahigab...
Arrisku motak (2) Erredurak elektrizitate txokeagatik edo  arku elektrikoagaitik.
Arrisku motak(3) Jauziak edo golpeak arku elektriko edo  txoke elektrikoen ondorioz.
Arrisku motak(4) Elektrizitatearen ondorioz sortutako sute  edo eztandak.
Arrisku motak(5) Elektrokuzioa: korronte elektrikoa  gizakien gorputzetik igarotzerakoan  pertsonak hil daitezke.
Seguritate neurriak Instalazio elektrikoak ondo mantendu  behar dira, eta ez dira zaharkituta egon  behar.
Seguritate neurriak(2) Langileek elektrizitatearen arriskuei  buruzko informazio egokia jaso behar  dute.
Seguritate neurriak(3) Lan eremuetan substantzia sukoiak  murriztu behar dira.
ZERGAITIK KOTXEAK EMATENDU KALMBREA? Kotxeak kalambrea ematen du elektrizitate estatikoa eta isolamenduaren  ondorio...
Seguru beste adibide batzuk ezagutzendituzula non kalanbre berdinak igarridituzun. Esan zeintzuk kasu izan diren Entxuf...
ZER DA ELEKTRIZITATEESTATIKOA?• Elektrizitate estatikoa karga elektrikoaren gehiegizko pilaketa  dagoenean sortzen da...
Zeintzuk esperimentu egin ditzakeguelektrizitate mota hau ulertzeko?
ESPERIMENTUAK(elektrizitate estatikoa) Orrazi batekin, ulea ziku eta garbituta duzunean,  orrazten duzu. Ondoren, pa...
Aurreko esperimentuaren efektu berdinagertatzen da honako honetan: Plastikozko bolaluma bat kotoian edo telan igurtziz ...
 Ilean puxika bat igurtziz gero, pusika  hori elektrizitate estatikoz kargatzen da  eta horman denbora bat itsats...
 Kotoizko soka baten bi puxika jarriz eta  puxika hoiek ilearekin igurtsiz, gero  puxika hoiek elkar ikutxera joa...
 Orrazi batekin ilean orraztu ondoren hari  bati hurbildu eta haria airean flotatzen  geldituko da.
 Uleko orrazi batekin ilea orraztu eta  itxurriko uraren alboan jarri ura  desbideratuz,
Franklin eta tximista orratza
1. Zelan sortzen diratximistak?  Tximistak lurreko  partikula negatiboz eta  ...
2. Nor zen Franklin? Izena: Benjamin Franklin Bizi izan zen urteak:  1706-1780 urteak (84rekin  hil zen) Bi...
Biografia  Bakarrik oinarrizko  ikasketak egin zituen.  12 urterekin, anaiarem...
3. Zertarako balio du tximistaorratza?  Nabeak, eraikinak eta  bestelakoak  ...
Van de Graff eta generadorea
1. Zein da Van de graff-engeneradorea? Zertarako baliodu? Van de Graaff-en  generadorea makina  elektroestatikoa ...
2. Nor da Van de Graff?  Izena: Robert J. Van de  Graaff  Bizi izan zen urte...
3. Biografia Alabako unibertsitatean  formatu zen, baina urte  askoz Sorbonako  Unibertsitatean egon  zen, ...
4. Generadorearen oinarriteorikoa  Generadorea materia  aislantedun zinta  ...
Natur oinarri teorikoa
Natur oinarri teorikoa
of 42

Natur oinarri teorikoa

Published on: Mar 3, 2016
Published in: Education      
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Natur oinarri teorikoa

  • 1. Elektrizitatea historian• Nork aurkitu zuen karga eta nola? K.a. 600. urtean, zehatz mehatz Grezian.• Tales de Miletok anbarreko hagatxo bat larruarekin edo artilearekin igurtzean karga txikiak sortu eta objetu txikiak mugitzea eta gehiago igurtziz txispa txikiak sortzea lortu zuen.
  • 2. Noiz agertu den lehenengo aldizkargaren kontzeptua?•  William Gilbert mediku ingelesak ikusi zuen  objektu batzuk anbarra igurtzean bezala  jokatzen zutela eta grezieraz anbarra “elektron”  esaten zenez berak sortu zuen “elektriko”  terminoa eta baita “elektrizitatea” eta “karga  elektrikoa” ere.
  • 3. Zein izan zen lehenengo erabilera mundu mailan?• Samuel Morsek asmatutako telegrafo elektrikoan izan zen
  • 4. Noiz izan zen lehenengoelektrizitate generazioa?• XIX. mendearen amaieran izan zen  kaleetako eta etxeetako iluminazioarekin  .
  • 5. Nork asmatu zuen goritasun-lanpara?• Joseph Wilson Swanek, 1850. urtean  goritasun-lanpara asmatu zuen, nahiz  eta, Thomas Alva Edisonek  perfekzionatu 48 ordu jarraian  funtzionatu lortu zuen arte.
  • 6. Zergatik finkatu zirenelektroiaren portaeraren teoriak?• XX. Mendearen lehenengo zatian  mekanika kuantikoa garatu zelako
  • 7. Elektroia eta korronte elektrikoa• Zer da elektroia? Partikula subatomiko bat da eta atomo batean nukleoa inguratzen du.
  • 8. Zelan sortzen da korronteelektrikoa?• Elektroien mugimendua da material  baten barruan. Horrek  eremu  magnetiko bat sortzen du.
  • 9. Zer da pila bat?• Energia kimikoa elektrikora aldatzen  duen gailua da, hainbat prozezu  kimikoen bidez.
  • 10. Zer da elektrizitate-sorgailua?• Kargak bi posisioen artean mugitzea  lortzen duen edozein gailu da, energia  mekanikoa elektrikoa bihurtuz.
  • 11. Zeintzuk bide ezberdin daudeelektrizitatea lortzeko?• Zentral termoelektriko, hidroelektrico,  eoliko, eguzki plaka fotoboltaiko edo  zentral mareomotrizen bidez.
  • 12. ELEKTRIZITATEARENARRISKUAK Energia elektrikoak sorten duen arrisku  motari arrisku elektrikoa deritzo
  • 13. Arrisku motak Tentsioan dagoen elementu batekin  kontaktuan jartzean (elektrizitate kontaktu  zuzena) edo nahigabe tentsioan jarritako  masekin kontaktuan jartzean (elektrizitate  kontaktu zeharkakoa).
  • 14. Arrisku motak (2) Erredurak elektrizitate txokeagatik edo  arku elektrikoagaitik.
  • 15. Arrisku motak(3) Jauziak edo golpeak arku elektriko edo  txoke elektrikoen ondorioz.
  • 16. Arrisku motak(4) Elektrizitatearen ondorioz sortutako sute  edo eztandak.
  • 17. Arrisku motak(5) Elektrokuzioa: korronte elektrikoa  gizakien gorputzetik igarotzerakoan  pertsonak hil daitezke.
  • 18. Seguritate neurriak Instalazio elektrikoak ondo mantendu  behar dira, eta ez dira zaharkituta egon  behar.
  • 19. Seguritate neurriak(2) Langileek elektrizitatearen arriskuei  buruzko informazio egokia jaso behar  dute.
  • 20. Seguritate neurriak(3) Lan eremuetan substantzia sukoiak  murriztu behar dira.
  • 21. ZERGAITIK KOTXEAK EMATENDU KALMBREA? Kotxeak kalambrea ematen du elektrizitate estatikoa eta isolamenduaren  ondorioz. Baina zergaitik? -Bi objetu bat elektroi kopuru batekin beste gorputz bati elektroiak pasatzen  dizkio eta batek elektroi positibo negatibo baino gutxiago ditu edo aldrebes.  Orduan korronte elektriko bat bilatzen dute lurrera heltzeko. Eta hori  isolamenduaren ondorioz gertatzen da zeren kotxea gorputz isolatzailea da  eta gizakia eroatzailea, aldiz. -Baita ere, zapatek plastikozkoa dutelako bekaldea kalambrea ematen  digula iruditzen zaigu.
  • 22. Seguru beste adibide batzuk ezagutzendituzula non kalanbre berdinak igarridituzun. Esan zeintzuk kasu izan diren Entxufean atxamarra sartzean. Igogailuan uleak elektrokutatzean. Kalanbreak, pertsonen artean. Aparatu elektronikoekin, adibidez, Mp3, mugikorra,  lehorgailu edota beste zenbait aparaturekin,  elektrizitatearekin badoa
  • 23. ZER DA ELEKTRIZITATEESTATIKOA?• Elektrizitate estatikoa karga elektrikoaren gehiegizko pilaketa  dagoenean sortzen da; toki hori eroankortasun elektriko  gutxikoa bada edo isolatzaile bezala jokatzen duenean, horrela  karga elektrikoa toki horretan egoten jarratzen duenean.• Energia elektriko mota bat da.• Eroankortasun gutxiko eremuak adibidez plastikoz inguratutako  eramuak dira. Horregaitik hurrengo irudian neskari elektrizitate  estatikoaren ondorioz, uleak altzatzen dira eta banatu.
  • 24. Zeintzuk esperimentu egin ditzakeguelektrizitate mota hau ulertzeko?
  • 25. ESPERIMENTUAK(elektrizitate estatikoa) Orrazi batekin, ulea ziku eta garbituta duzunean,  orrazten duzu. Ondoren, papertxoak mozten  dituzu eta papertxoak pisu gutxi dutenez eta  orrazia elektrizitate estatikoz kargatuta dudenez  papertxoak orrazira hurbiltzen dira.
  • 26. Aurreko esperimentuaren efektu berdinagertatzen da honako honetan: Plastikozko bolaluma bat kotoian edo telan igurtziz  gero; ping-pongeko pilota bateri hurbiltzean,  bolaluma mugitu eta pilota mugitzen da. Bolaluma  elektrizitate estatikoz kargatuta dagoelako.
  • 27.  Ilean puxika bat igurtziz gero, pusika  hori elektrizitate estatikoz kargatzen da  eta horman denbora bat itsatsita  geratzen da
  • 28.  Kotoizko soka baten bi puxika jarriz eta  puxika hoiek ilearekin igurtsiz, gero  puxika hoiek elkar ikutxera joango dira
  • 29.  Orrazi batekin ilean orraztu ondoren hari  bati hurbildu eta haria airean flotatzen  geldituko da.
  • 30.  Uleko orrazi batekin ilea orraztu eta  itxurriko uraren alboan jarri ura  desbideratuz,
  • 31. Franklin eta tximista orratza
  • 32. 1. Zelan sortzen diratximistak?  Tximistak lurreko  partikula negatiboz eta  “cumulonimbos” izeneko  partikula positibodun  hodeien arteko  elkarrekintzaren bidez  sortzen dira na
  • 33. 2. Nor zen Franklin? Izena: Benjamin Franklin Bizi izan zen urteak:  1706-1780 urteak (84rekin  hil zen) Bizilekua: Amerikako  Estatu Batuak Bikotekidea: Deborah  Read Okupazioak: Politikari,  zientzialari eta  asmatzailea.
  • 34. Biografia  Bakarrik oinarrizko  ikasketak egin zituen.  12 urterekin, anaiarem  inprimategian jardun  zen. 1724an,  Ingalaterrara bidaiatu  zuen imprimatzaile  ikasketak egitera.  Amerikako kolonietan  diru-paperaren  jaulkipenaz arduratu  zen.
  • 35. 3. Zertarako balio du tximistaorratza?  Nabeak, eraikinak eta  bestelakoak  babesteko helburua  duen. aparatua da,  tximisten aurka jotzen  duena. Benjamin  Franklin-ek asmatu  zuen, 1752an.
  • 36. Van de Graff eta generadorea
  • 37. 1. Zein da Van de graff-engeneradorea? Zertarako baliodu? Van de Graaff-en  generadorea makina  elektroestatikoa da,  eta zinta mobil bat  erabiltzen du karga  elektriko handiak  gehitzeko. Hori  guztia esfera  metaliko huts baten  barruan egiten du.
  • 38. 2. Nor da Van de Graff?  Izena: Robert J. Van de  Graaff  Bizi izan zen urteak:  1901-1967 urteak (65  urteak)   Bizilekua: Amerikako  Estatu Batuak  Okupazioak: Fisikoa  zen, eta Alabamako  unibertsitatean ikasi  zuen.
  • 39. 3. Biografia Alabako unibertsitatean  formatu zen, baina urte  askoz Sorbonako  Unibertsitatean egon  zen, Parisen, baita  Oxford-en ere, 1928an.  Estatu Batuetara  iristean,Princetonen lan  egin zuen, eta 1931etik  aurrera  Massachusettseko  Instituto Teknologikoan  parte hartu zuen. .
  • 40. 4. Generadorearen oinarriteorikoa  Generadorea materia  aislantedun zinta  transportadora batean  oinarritzen da, eta gune  huts bat kargatzen du.  Zinta esferarekiko oso  hurbil dago, baina ez du  ukitzen, beraz, karga  esferan depositatzen da  zinta horren ondorioz.