Polyesterhars-verwerkingActiviteitenbesluit in beweging20 november 2012 J. Beers (VKCN) en G. Locht (InfoMil)
Inhoud presentatie polyesterharsverwerking• Inleiding: branche, markt en producten• Productieproces• Activiteitenbesluit ...
Uw ervaring?• Wat weet u al van – Composietenindustrie – Activiteitenbesluit – PGS (Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen...
Bedrijven en branche• 350 bedrijven in composietenindustrie – 250 productie – 100 overig• Branche: VKCN – Vereniging Ku...
Bedrijven samen met overheden IndustrieOndernemers Overheid Resultaat• ...
Wat is composiet Composiet: Vezelversterkte kunststof (VVK) Composieten worden altijd laagsgewijs gemaakt Een laa...
Opbouw van composietenComponentenVezelversterking (glas, aramide, koolstof)Kunststof (meestal thermohardende hars)Uithardi...
Historie en markt composietenindustrie 1920 : bakelite + weefsel 1930 : fenol + weefsel 1940 ...
Producten en toepassingen• Breed toepassingsgebied – Lucht- en ruimtevaart – Transport – Maritiem – Bo...
Sportartikelen Licht, sterk, stijf, slijtvast10
Zwembaden en glijbanen Waterbestendigheid, vormgeving, glad oppervlak en kleur11
Bouw & Architectuur Vormgevingsvrijheid, buitenduurzaam, licht12
Railings,trappen en bordessen Duurzaamheid / corrosiebestendigheid, specifieke sterkte13
Carrosseriedelen Vormgevingsvrijheid, licht, sterk, geen spuitkosten, reparatiemogelijkheden14
Sluisdeuren Buitenduurzaam (gering onderhoud), sterk15
Eigenschappen van composieten • Vormgevingsvrijheid • Laag gewicht (s.g. 1,5 – 2) • Buitenduurzaamheid ...
Procesbeschrijving• Mal – Maken (soms eenmalig) – Ontvetten – Lossingsmiddel aanbrengen• Laag voor laag opbouwen – Ver...
Van vergunning naar Activiteitenbesluit 1• Wat is er veranderd in milieu voorschriften?• Veel, want: – Geen vergunning me...
Van vergunning naar Activiteitenbesluit 2• Het Activiteitenbesluit geldt meteen!• Vergunningvoorschriften blijven 3 ...
Eisen Activiteitenbesluit• Milieuaspecten met activiteit-specifieke eisen (AB H4) – Geur – Veiligheid > PGS – Bodem – ...
Relevante activiteiten in het Activiteitenbesluit• §4.1.1 Opslaan van gevaarlijke stoffen in verpakking (veiligheid, bode...
Praktijksituatie Gevaarlijke combinatie!22
Opslag polyesterhars in verpakking• Polyesterhars: brandbaar, enigszins viskeus (minder kans op plasbranden)• Vaak kleins...
Opslag polyesterhars in bovengrondse tanks• Veiligheid (opslag en vullen) – Geen afstandseis aftappunt tot kwetsbaar obje...
Opslag en gebruik organische peroxiden• Initiator uithardingsproces – Gebruik is slechts 2% t.o.v. polyesterhars – Relat...
Opslag/gebruik organische peroxiden: PGSADR 5.2 type D, E, F PGS 15Limited Quantity (LQ) ...
Opslag/gebruik organische peroxiden: bodem• Deugdelijke verpakking• Opslag: – Bodembeschermende voorziening• Doseren/t...
Technieken polyesterhars verwerken Lamineer technieken Handlamineren Spuiten Prepreg Injectie techniek...
Lamineren of ‘Hand Lay-up’ Meest gebruikt29
Spuiten of ‘Spray-up’30
Prepreg31
Vacuüminjectie onder folie32
Resin Transfer Moulding (RTM)33
Profieltrekken of ‘Pultrusion’34
Wikkelen of ‘Filament Winding’35
Koudpersen en warmpersen (SMC en BMC)36
Tape Laying37
Rotatiegieten of centrifugal moulding38
Styreen emissie per techniek en hars39
StellingVergunningverlening (tot 2013):Bij het verwerken van polyesterhars moeten styreen emissiesworden getoetst aan de a...
Verwerken polyesterhars: milieuaspecten• Styreen – Lage geurdrempel – Toxisch• Geurmaatregelen – Uit werkboek milieumaa...
Verwerken polyesterhars: geur maatregelen 1• Geurmaatregelen niet verplicht als – Niet kosteneffectief – Niet technisch ...
Verwerken polyesterhars: geur maatregelen 2• Maatregelen proces: – Vacuümfolie systeem – Gesloten mal – Gesloten leidin...
Verwerken polyesterhars: geur maatregelen 3• Maatregelen harsen: – Additieven die verdamping beperken – Verlaagd styreen...
Verwerken polyesterhars: geur maatwerk• Maatwerk kan bij verwerken hars alleen voor: – Niet in buitenlucht verwerken – S...
Melding• Alleen voor nieuwe en gewijzigde bedrijven• Extra meldingsvereiste (AB 1.17 lid 3), aantonen: – Hoe geurhinder w...
Omgevingsvergunning beperkte milieutoets (OBM)• Toestemming vooraf om te starten met de activiteit Polyesterharsverwerkin...
Vraag• Moet ik toetsen aan emissie eisen voor lucht in afdeling 2.3 AB?• Styreen – Nee; maatregelen• Diffuse (stof)emissi...
Mechanisch bewerken: stof• Erkende maatregel – Stoffilter (‘filtrerende afscheider’)• Bronafzuiging mits redelijk – Grot...
Reinigen, lijmen en coaten: voorschriften• Processen – Ontvetten mal – Nabewerking: verf, kit, lijm• Maatregelen – Niet...
Reinigen, lijmen en coaten: VOS• Aantonen verbruik Vluchtige Organische Stoffen (VOS) < 1000 kg/j – Met in- en verkoopgeg...
Toch nog een vergunning?• Wanneer nog een omgevingsvergunning milieu nodig? Hier relevant: – Opslag in bovengrondse tanks...
Nieuwe ontwikkelingen•Voorbeelden – Bio-harsen en –vezels – Robot (oa. Minder overspray) – Recycling – Styreen (bio)absorp...
Samenvatting Polyesterharsverwerking• Melding en OBM bedrijf toont geurmaatregelen aan, toestemming vooraf• Eisen gelden ...
Polyesterhars in Activiteitenbesluit (AB) en Regeling (MR)Activiteit Paragraa...
Meer informatie• Activiteitenbesluit – Brancheblad Activiteitenbesluit R&K (1-1-2013) www.infomil.nl /activiteitenbesl...
of 56

Polyesterharsverwerking ab in beweging webversie

Published on: Mar 4, 2016
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Polyesterharsverwerking ab in beweging webversie

  • 1. Polyesterhars-verwerkingActiviteitenbesluit in beweging20 november 2012 J. Beers (VKCN) en G. Locht (InfoMil)
  • 2. Inhoud presentatie polyesterharsverwerking• Inleiding: branche, markt en producten• Productieproces• Activiteitenbesluit – Milieuthema’s – Opslag• Technieken polyesterharsverwerking• Activiteitenbesluit – Verwerken polyesterhars – Melding en OBM – Afwerken product – Vergunning?• Nieuwe ontwikkelingen2
  • 3. Uw ervaring?• Wat weet u al van – Composietenindustrie – Activiteitenbesluit – PGS (Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen)• Wie heeft ervaring? – Handhavers – Verguningverleners – RO-medewerkers3
  • 4. Bedrijven en branche• 350 bedrijven in composietenindustrie – 250 productie – 100 overig• Branche: VKCN – Vereniging Kunststof Composieten Nederland• Koepel: NRK – Federatie van brancheverenigingen voor de rubber-, recycling-, en kunststofindustrie4
  • 5. Bedrijven samen met overheden IndustrieOndernemers Overheid Resultaat• Tot 2010: – Milieu- en arboconvenanten – Werkboek milieumaatregelen• 2012/2013: – Activiteitenbesluit – www.ondernemingsdossier.nl5
  • 6. Wat is composiet Composiet: Vezelversterkte kunststof (VVK) Composieten worden altijd laagsgewijs gemaakt Een laagje is een lamel Een stapel lamellen is een laminaat6
  • 7. Opbouw van composietenComponentenVezelversterking (glas, aramide, koolstof)Kunststof (meestal thermohardende hars)UithardingsmiddelenOptioneelAdditieven (in hars)Schuim (voor sandwichopbouw)Profielen (ingelamineerd of aangelijmd)Inserts (steunplaten, bouten, moeren)Coating7
  • 8. Historie en markt composietenindustrie 1920 : bakelite + weefsel 1930 : fenol + weefsel 1940 : vliegtuigneuskegels van glasvezel/polyester 1950 : glasvezelproductie door Owens Corning …. : wereldwijde consumptietoename GVK’s 1980 : toenemend gebruik van koolstof en aramide 2000 : introductie hoge-sterkte PE-vezel Wereldwijd nu ca. 400.000 mensen werkzaam in composietindustrie Vezeltype Wereldconsumptie per jaar Prijsniveau Glas 3.000.000 ton € 2,- / kg Koolstof 50.000 ton € 30,- / kg Aramide 30.000 ton € 30,- / kg PE (Dyneema) 5.000 ton € 50,- / kg8
  • 9. Producten en toepassingen• Breed toepassingsgebied – Lucht- en ruimtevaart – Transport – Maritiem – Bouw en civiele toepassing – Recreatie en sport – Industrie (chemie/elektro) – (Wind)energie – Machinebouw9
  • 10. Sportartikelen Licht, sterk, stijf, slijtvast10
  • 11. Zwembaden en glijbanen Waterbestendigheid, vormgeving, glad oppervlak en kleur11
  • 12. Bouw & Architectuur Vormgevingsvrijheid, buitenduurzaam, licht12
  • 13. Railings,trappen en bordessen Duurzaamheid / corrosiebestendigheid, specifieke sterkte13
  • 14. Carrosseriedelen Vormgevingsvrijheid, licht, sterk, geen spuitkosten, reparatiemogelijkheden14
  • 15. Sluisdeuren Buitenduurzaam (gering onderhoud), sterk15
  • 16. Eigenschappen van composieten • Vormgevingsvrijheid • Laag gewicht (s.g. 1,5 – 2) • Buitenduurzaamheid • Corrosiebestendig • Elektrisch isolerend • Warmte-isolerend (sandwich) • Minder milieu-impact16
  • 17. Procesbeschrijving• Mal – Maken (soms eenmalig) – Ontvetten – Lossingsmiddel aanbrengen• Laag voor laag opbouwen – Versterkingsmateriaal (vezel) – Polyesterhars – Uithardingsmiddel (initiator) – Evt. bindingsmiddel  Chemische reactie in hars (geen verdampend oplosmiddel)• Afwerken – Zagen, vijlen, schuren – Lijmen, kitten – Coaten (bv. slijtvaste laag aanbrengen)17
  • 18. Van vergunning naar Activiteitenbesluit 1• Wat is er veranderd in milieu voorschriften?• Veel, want: – Geen vergunning meer• Weinig, want: – Maatregelen Werkboek R&K nu in Activiteitenbesluit – PGS-en blijven van toepassing• Nieuw: – Melding – OBM geur18
  • 19. Van vergunning naar Activiteitenbesluit 2• Het Activiteitenbesluit geldt meteen!• Vergunningvoorschriften blijven 3 jaar gelden als maatwerkvoorschrift, mits in Activiteitenbesluit mogelijkheid voor maatwerk – Relevant voor geur• Maatwerk o.b.v Activiteitenbesluit niet mogelijk en Activiteitenbesluit strenger? – Vergunningvoorschriften gelden 6 maanden als maatwerkvoorschrift19
  • 20. Eisen Activiteitenbesluit• Milieuaspecten met activiteit-specifieke eisen (AB H4) – Geur – Veiligheid > PGS – Bodem – Stof – VOS• Overige, algemene milieuaspecten: geluid, afval (AB H2)• Niet relevant: energie, lozingen• Ook relevant: Arbo catalogus composieten20
  • 21. Relevante activiteiten in het Activiteitenbesluit• §4.1.1 Opslaan van gevaarlijke stoffen in verpakking (veiligheid, bodem)• §4.1.3 Opslaan van stoffen in opslagtanks (nu ook polyesterhars) (veiligheid, bodem)• §4.1.5 Gebruik en opslag van organische peroxiden (nieuw) (veiligheid, bodem)• §4.4.1 Mechanisch bewerken van rubber en kunststof (stof, bodem)• §4.4.2 Reinigen, lijmen en coaten van rubber en kunststof (stof, geur, vos, bodem)• §4.4.3 Wegen of mengen van rubbercompounds of het verwerken van rubber, thermoplastisch kunststof of polyesterhars (nieuw) (geur, stof, bodem) – Geen van deze relevant voor vergunningplichtige bedrijven21
  • 22. Praktijksituatie Gevaarlijke combinatie!22
  • 23. Opslag polyesterhars in verpakking• Polyesterhars: brandbaar, enigszins viskeus (minder kans op plasbranden)• Vaak kleinschalige opslag in drums of vaten• Veiligheid – PGS 15• Bodem – Vloeistofdichte vloer of – Lekbak Bodembeschermende voorziening: – Vloeistofdichte vloer, gekeurd – Vloeistofkerende voorziening – Lekbak of andere fysieke voorziening23
  • 24. Opslag polyesterhars in bovengrondse tanks• Veiligheid (opslag en vullen) – Geen afstandseis aftappunt tot kwetsbaar object voor bestaande tanks – 20m afstandseis alleen voor nieuwe tanks – Installatiecertificaat – PGS 30• Bodem – Opslagvoorziening > Lekbak of > Dubbelwandige tank met lekdetectie – Vul en aftappunten > Lekbak of > Vloeistofdichte vloer24
  • 25. Opslag en gebruik organische peroxiden• Initiator uithardingsproces – Gebruik is slechts 2% t.o.v. polyesterhars – Relatief weinig opslag• Voorschriften bodem en veiligheid• Veiligheid – Voor zover geen ADR temperatuurbeheersing vereist > Anders vergunningplicht – Doorverwijzing naar PGS 8 / 15 – Welke PGS is afhankelijk van type en hoeveelheid25
  • 26. Opslag/gebruik organische peroxiden: PGSADR 5.2 type D, E, F PGS 15Limited Quantity (LQ) Mag in PGS 8 voorzieningD, E, F < 1000 kg PGS 8Voorschrift afhankelijk van 30-150-1000 kgADR 5.2 type G geen eisen• Werkruimte, aftapruimte – Afwijkende PGS 8 eisen• PGS 8: o.a. afvalvaten, -drums: sticker• PGS 15: o.a. eisen afhankelijk brandwerendheid, interne afstandseis26
  • 27. Opslag/gebruik organische peroxiden: bodem• Deugdelijke verpakking• Opslag: – Bodembeschermende voorziening• Doseren/toevoegen: – Vloeibaar: vloeistofdichte vloer – Vast: bodembeschermende voorziening – Werkvoorraad brandbaar en vloeibaar > 25l: lekbak27
  • 28. Technieken polyesterhars verwerken Lamineer technieken Handlamineren Spuiten Prepreg Injectie technieken Vacuum-folie RTM, light-RTM Machinale technieken Pultrusie Wikkelen Persen Tape lay-up28
  • 29. Lamineren of ‘Hand Lay-up’ Meest gebruikt29
  • 30. Spuiten of ‘Spray-up’30
  • 31. Prepreg31
  • 32. Vacuüminjectie onder folie32
  • 33. Resin Transfer Moulding (RTM)33
  • 34. Profieltrekken of ‘Pultrusion’34
  • 35. Wikkelen of ‘Filament Winding’35
  • 36. Koudpersen en warmpersen (SMC en BMC)36
  • 37. Tape Laying37
  • 38. Rotatiegieten of centrifugal moulding38
  • 39. Styreen emissie per techniek en hars39
  • 40. StellingVergunningverlening (tot 2013):Bij het verwerken van polyesterhars moeten styreen emissiesworden getoetst aan de algemene NeR eisenNee!•Want er is een bijzondere regeling in de NeR (3.4) die voor de algemene eisen gaat•NeR 3.4 verwijst naar maatregelen in werkboek R&K40
  • 41. Verwerken polyesterhars: milieuaspecten• Styreen – Lage geurdrempel – Toxisch• Geurmaatregelen – Uit werkboek milieumaatregelen R&K – Verplicht, tenzij..• Bodembeschermende voorziening41
  • 42. Verwerken polyesterhars: geur maatregelen 1• Geurmaatregelen niet verplicht als – Niet kosteneffectief – Niet technisch uitvoerbaar – Geurhinder aanvaardbaar niveau aangetoond – Gezoneerd industrieterrein (Wgh)• Soorten maatregelen – Proces – Harsen – Procesvoering42
  • 43. Verwerken polyesterhars: geur maatregelen 2• Maatregelen proces: – Vacuümfolie systeem – Gesloten mal – Gesloten leidingsystemen – Lage druk opbrengsysteem – Nageschakelde techniek na afzuiging43
  • 44. Verwerken polyesterhars: geur maatregelen 3• Maatregelen harsen: – Additieven die verdamping beperken – Verlaagd styreengehalte, bv.INSERT – Styreen deels vervangen door dicyclopentadieen• Maatregel procesvoering: – Afdekken emmers en vaten44
  • 45. Verwerken polyesterhars: geur maatwerk• Maatwerk kan bij verwerken hars alleen voor: – Niet in buitenlucht verwerken – Situering afvoerpijp – Voorkomen of beperken diffuse geuremissies – Beperken incidentele geuremissies tot specifieke tijdstippen – Evt aanvullende verplichtingen• Meer info maatwerk: – Handleiding geur bijlage 6 (was NeR h. 3.6)45
  • 46. Melding• Alleen voor nieuwe en gewijzigde bedrijven• Extra meldingsvereiste (AB 1.17 lid 3), aantonen: – Hoe geurhinder wordt tegengaan > Maatregelen > Geuronderzoek – Dat aanvaardbaar hinderniveau niet wordt overschrijding• Bevoegd gezag – Beoordeelt hinder en geeft aan welke info nodig is – Stelt eventueel maatwerk op in maatwerkbesluit46
  • 47. Omgevingsvergunning beperkte milieutoets (OBM)• Toestemming vooraf om te starten met de activiteit Polyesterharsverwerking• OBM polyesterhars – Altijd verplicht, vanwege geur (Bor 2.2a lid 6) – Oordeel bevoegd gezag op grond van meldingsvereisten – Weigeren OBM mag hier alleen op grond van aspect geur – Lex silentio positivo: OBM verleend• Meer informatie: – InfoMil Handleiding geur bijlage 647
  • 48. Vraag• Moet ik toetsen aan emissie eisen voor lucht in afdeling 2.3 AB?• Styreen – Nee; maatregelen• Diffuse (stof)emissies bij – Mechanisch bewerken – Reinigen, lijmen, coaten > Alleen als maatregelen H4 niet zijn genomen: > Afdeling 2.3 Lucht > indeling NeR > eis > Artikel in H4 verwijst naar H248
  • 49. Mechanisch bewerken: stof• Erkende maatregel – Stoffilter (‘filtrerende afscheider’)• Bronafzuiging mits redelijk – Grote werkstukken – Veel wisselingen – Verplaatsen afzuiginstallatie – Incidenteel of kleinschalig49
  • 50. Reinigen, lijmen en coaten: voorschriften• Processen – Ontvetten mal – Nabewerking: verf, kit, lijm• Maatregelen – Niet in buitenlucht – Geur en dampen: bovendaks afvoeren – Stof: bronafzuiging mits redelijk – Bodembeschermende voorziening50
  • 51. Reinigen, lijmen en coaten: VOS• Aantonen verbruik Vluchtige Organische Stoffen (VOS) < 1000 kg/j – Met in- en verkoopgegevens – Alles optellen: reinigen, lijmen en coaten kunststof (en rubber)• Meestal niet relevant: – Extra maatregelen bij >1000 kg/j VOS (producten met weinig oplosmiddel weinig overspray etc.)51
  • 52. Toch nog een vergunning?• Wanneer nog een omgevingsvergunning milieu nodig? Hier relevant: – Opslag in bovengrondse tanks > 10 m3 polyesterhars per tank – Blazen, expanderen, schuimen; anders dan lucht, CO2 ,,NO2• Wel altijd nodig: Omgevingsvergunning Beperkte Milieutoets (OBM)52
  • 53. Nieuwe ontwikkelingen•Voorbeelden – Bio-harsen en –vezels – Robot (oa. Minder overspray) – Recycling – Styreen (bio)absorptie53
  • 54. Samenvatting Polyesterharsverwerking• Melding en OBM bedrijf toont geurmaatregelen aan, toestemming vooraf• Eisen gelden per 1-1-2013, ook voor bestaande bedrijven• Geurmaatregelen verplicht o.a. vacuümfolie, gesloten mal, lage druk opbrengsysteem, nageschakelde techniek, harsen met minder styreen, afdekken emmers *eventueel maatwerk voor specifieke aspecten *vergunningvoorschr. voor deze aspecten gelden 3 jaar als maatwerk• Opslag en aftappen polyesterhars vaten/drums: PGS 15 tank: PGS 30, lekbak, 20m afstand alleen voor nieuwe tanks• Opslag en gebruik peroxiden bodembeschermende voorziening, PGS 8 of 15 afhankelijk van type• Mechanisch bewerken; reinigen, coaten, lijmen bodembeschermende voorziening, bronafzuiging54
  • 55. Polyesterhars in Activiteitenbesluit (AB) en Regeling (MR)Activiteit Paragraaf ArtikelVerwerken polyesterhars geurmaatregelen (geur) 4.4.3 AB 4.31c MR 4.49dVerwerken polyesterhars 4.4.3 AB 4.31b lid 4, 4.31d(diffuse emissies, bodem) MR 4.49a, b, eOpslag polyesterhars vaten, drums (veiligheid, bodem) 4.1.1 AB 4.1 MR4.1-4.10 > PGS 15Opslag polyesterhars bovengrondse tanks (veiligheid, 4.1.3 AB 4.5b, 4.6bodem) MR 4.13-4.19 > PGS 30Opslag < 1000 kg incl. LQ, gebruik organische 4.1.5 AB 4.8, 4.9peroxiden ADR 5.2 D tm F (veiligheid, bodem) MR 4.22-4.25 > PGS 8Opslag LQ organische peroxiden ADR 5.2 D tm F 4.1.5 AB 4.8, 4.9(veiligheid, bodem) MR 4.22-4.25 > PGS 15Mechanisch bewerken kunststof 4.4.1 AB 4.27a, b(stof, bodem) MR 4.44Reinigen, coaten, lijmen kunststof 4.4.2 AB 4.28-4.31(VOS, stof, geur, bodem) MR 4.46-4.49 55
  • 56. Meer informatie• Activiteitenbesluit – Brancheblad Activiteitenbesluit R&K (1-1-2013) www.infomil.nl /activiteitenbesluit - Activiteiten (1-1-2013) – www.infomil.nl - Geur - Handleiding geur bijlage 6 – www.infomil.nl/activiteitenbesluit - OBM – www.infomil.nl/veiligheid – www.publicatiereeksgevaarlijkestoffen.nl• Branche en overig – www.ondernemingsdossier.nl; ook maatregelen en koppeling AIM Informatiebladen VKCN: http://www.vkcn.nl/factsheets-2 – Arbocatalogus composieten: nrk-composieten.arboplaats.nl – Werkboek milieumaatregelen R&K: http://werkboek.nrk.nl/56

Related Documents