Narzędzia TIK wspomagające projekt gimnazjalnyPoradnik dla dyrektorów i nauczycieli gimnazjówDorota JanczakEwa KędrackaMał...
Wprowadzenie – dlaczego TIK w projekcie gimnazjalnym?Obowiązkowy dla kaŜdego ucznia gimnazjum od 2010 r. z mocy prawa oświ...
Definicja:„Kompetencje informatyczne obejmują umiejętne i krytyczne wykorzystywanietechnologii społecze...
Epoka Kultury 2.0 i Web 2.0Kultura 2.0 to ogół zjawisk rozgrywających się w przestrzeni kulturowej współczesnegospołeczeńs...
W Polsce dochodzi do głosu hipermedialne pokolenie, które nie zna świata bez komputerów,telefonów komórkowych i dostępu do...
Wybranie tematu projektu edukacyjnegoUczniowie, którzy mają wybrać temat projektu powinni na początek zdobyć informacjenie...
Wykorzystując dostępne aplikacje uczniowie mogą gromadzić dane, zarządzać nimi iwykorzystywać do dalszej pracy, przeprowad...
Przystępując do samej prezentacji rezultatów swojej pracy, uczniowie mogą wykorzystaćróŜne narzędzia, zaczynając od tradyc...
Zarządzanie dokumentacjąPrzy organizacji projektów gimnazjalnych istnieje potrzeba wygenerowania szeregudokumentów. Warto,...
WebQuestNazwa WebQuest pochodzi od złoŜenia angielskich słów web, czyli pajęczyna (sieć) iquestionnaire, czyli kwestionari...
Przetłumaczony polski szablon do utworzenia własnego WebQuestu do podejrzenia i/lubpobrania:http://mrostkow.oeiizk.waw.pl/...
• Integracja z pocztą elektroniczną - kopie postów na forach, informacje zwrotne od prowadzących itp. mogą być przes...
of 12

Poradnik ek

Published on: Mar 4, 2016
Published in: Education      
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Poradnik ek

  • 1. Narzędzia TIK wspomagające projekt gimnazjalnyPoradnik dla dyrektorów i nauczycieli gimnazjówDorota JanczakEwa KędrackaMałgorzata RostkowskaOśrodek Edukacji Informatycznej i Zastosowań Komputerów w WarszawieZawartośćWprowadzenie – dlaczego TIK w projekcie gimnazjalnym? ................................................... 2Podstawa programowa.......................................................................................................... 2Kompetencje kluczowe.......................................................................................................... 2Epoka Kultury 2.0 i Web 2.0 .................................................................................................. 4Edukacja wobec osiągnięć neuronauk................................................................................... 4Przykładowe propozycje wykorzystania TIK w poszczególnych fazach projektugimnazjalnego ....................................................................................................................... 5Wybranie tematu projektu edukacyjnego............................................................................... 6Określenie celów projektu edukacyjnego i zaplanowanie etapów jego realizacji.................... 6Wykonanie zaplanowanych działań ....................................................................................... 6Publiczne przedstawienie rezultatów ..................................................................................... 7Przykłady wykorzystania TIK przez nauczycieli ..................................................................... 8Sformułowanie propozycji tematów projektów ....................................................................... 8Zarządzanie czasem ............................................................................................................. 8Monitorowanie procesu realizacji projektów - uczenia się uczniów ........................................ 8Zarządzanie dokumentacją ................................................................................................... 9Komunikacja ze wszystkimi interesariuszami (z uczniami, z innymi nauczycielami, zwładzami, rodzicami, partnerami społecznymi itp.) ................................................................ 9Ocenianie zachowania uczniów............................................................................................ 9Ewaluacja projektu formatywna i sumatywna ........................................................................ 9Szczególnie przydatne w projektach gimnazjalnych…........................................................... 9WebQuest ............................................................................................................................10Moodle .................................................................................................................................11Podsumowanie.....................................................................................................................12 1
  • 2. Wprowadzenie – dlaczego TIK w projekcie gimnazjalnym?Obowiązkowy dla kaŜdego ucznia gimnazjum od 2010 r. z mocy prawa oświatowego projektedukacyjny niesie w sobie bogactwo szans edukacyjnych. Wśród nich jest szansa naszersze zastosowanie technologii informacyjno - komunikacyjnych w procesie kształcenia.Dlaczego narzędzia technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) powinny być jaknajszerzej stosowane w projektach gimnazjalnych? • Wymaga tego podstawa programowa. • Kompetencje informatyczne to kompetencje kluczowe w epoce uczenia się przez całe Ŝycie (LLL) . • Współczesny świat opanowuje Kultura 2.0, dla której Web 2.0 jest podstawowym narzędziem. • Mózg – nasz „centralny procesor” - zmienia się pod wpływem nowych technologii (bez udziału naszej woli), co z kolei wymaga stosowania nowych technologii w uczeniu się – zgodnie z naszą wolą.Przyjrzyjmy się pokrótce tym najwaŜniejszym powodom zwrócenia szczególnej uwagi na TIKw związku z projektami gimnazjalnymi.Podstawa programowaW nowej podstawie programowej, która weszła w Ŝycie od września 2009 roku1wprowadzono m.in. zapis:Do najwaŜniejszych umiejętności zdobywanych przez ucznia w trakcie kształcenia ogólnegona III i IV etapie edukacyjnym naleŜą:…5) umiejętność sprawnego posługiwania się nowoczesnymi technologiamiinformacyjno-komunikacyjnymi;…Kompetencje kluczoweKompetencje informatyczne naleŜą do ośmiu kompetencji kluczowych opisanych w zaleceniuParlamentu Europejskiego i Rady UE2,a tak zostały zdefiniowane i opisane w kategoriachwiedzy, umiejętności i postaw.1 Zreformowane cele i treści kształcenia zostały zdefiniowane w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 23 grudnia2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typachszkół, zwanym potocznie podstawą programową. Zostało ono opublikowane w Dzienniku Ustaw nr 4, poz. 17 z dnia 15stycznia 2009 r.2 Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesieuczenia się przez całe Ŝycie 2
  • 3. Definicja:„Kompetencje informatyczne obejmują umiejętne i krytyczne wykorzystywanietechnologii społeczeństwa informacyjnego (TSI) w pracy, rozrywce i porozumiewaniu się.Opierają się one na podstawowych umiejętnościach w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnej (TIK): wykorzystywania komputerów do uzyskiwania oceny,przechowywania, tworzenia, prezentowania i wymiany informacji oraz doporozumiewania się i uczestnictwa w sieciach współpracy za pośrednictwemInternetu”.Wiedza:„Kompetencje informatyczne wymagają solidnego rozumienia i znajomości natury, roli imoŜliwości TSI w codziennych kontekstach: w Ŝyciu osobistym i społecznym, a takŜe wpracy. Obejmuje to główne aplikacje komputerowe – edytory tekstu, arkusze kalkulacyjne,bazy danych, przechowywanie informacji i posługiwanie się nimi – oraz rozumieniemoŜliwości i potencjalnych zagroŜeń związanych z Internetem i komunikacją zapośrednictwem mediów elektronicznych (poczta elektroniczna, narzędzia sieciowe) do celówpracy, rozrywki, wymiany informacji i udziału w sieciach współpracy, a takŜe do celówuczenia się i badań. Osoby powinny takŜe rozumieć, w jaki sposób TSI mogą wspieraćkreatywność i innowacje, a takŜe być świadome zagadnień dotyczących prawdziwości irzetelności dostępnych informacji oraz zasad prawnych i etycznych mającychzastosowanie przy interaktywnym korzystaniu z TSI”.Umiejętności:„Konieczne umiejętności obejmują zdolność poszukiwania, gromadzenia iprzetwarzania informacji oraz ich wykorzystania w krytyczny i systematyczny sposób, przyjednoczesnej ocenie ich odpowiedniości, z rozróŜnieniem elementów rzeczywistych odwirtualnych przy rozpoznawaniu połączeń. Osoby powinny posiadać umiejętnościwykorzystywania narzędzi do tworzenia, prezentowania i rozumienia złoŜonych informacji, atakŜe zdolność docierania do usług oferowanych w Internecie, wyszukiwania ich ikorzystania z nich; powinny równieŜ być w stanie stosować TSI jako wsparcie krytycznegomyślenia, kreatywności i innowacji”.Postawa:„Korzystanie z TSI wymaga krytycznej i refleksyjnej postawy w stosunku do dostępnychinformacji oraz odpowiedzialnego wykorzystywania mediów interaktywnych. Rozwijaniu tychkompetencji sprzyja równieŜ zainteresowanie udziałem w społecznościach i sieciach wcelach kulturalnych, społecznych lub zawodowych”. 3
  • 4. Epoka Kultury 2.0 i Web 2.0Kultura 2.0 to ogół zjawisk rozgrywających się w przestrzeni kulturowej współczesnegospołeczeństwa, które określa się takimi pojęciami, jak: społeczeństwo informacyjne,społeczeństwo sieciowe, społeczeństwo wiedzy. Pod wpływem przemian społecznych,gospodarczych, naukowych i technologicznych przemianom ulegają wszystkie sfery Ŝycia, wtym takŜe kultura. Pojawiają się nowe, autonomiczne formy kultury, związane z rozwojemnowych technologii medialnych i produkcyjnych. Cyfryzacja i rozwój Internetu umoŜliwiłyrozkwit multimediów: interaktywnych serwisów informacyjnych, edukacyjnych i 3rozrywkowych, gier komputerowych, nowych form literackich, jak blogi i hiperliteratura.Choć pojęcie Kultura 2.0 nie oznacza kultury Internetu, kultury cyberprzestrzeni czy innychform Ŝycia kulturalnego specyficznych dla nowych mediów, to związek jej z Web 2.0 jestoczywisty.Web 2.04 – potoczne określenie serwisów internetowych, powstałych po 2001, w którychdziałaniu podstawową rolę odgrywa treść generowana przez uŜytkowników danegoserwisu.Wbrew numeracji wersji oprogramowania, Web 2.0 nie jest nową World Wide Web aniInternetem, ale innym sposobem na wykorzystanie jego dotychczasowych zasobów. UwaŜasię, Ŝe serwisy Web 2.0 zmieniają paradygmat interakcji między właścicielami serwisu ijego uŜytkownikami, oddając tworzenie większości treści w ręce uŜytkowników.Edukacja wobec osiągnięć neuronaukBadania nad mózgiem nie pozostawiają złudzeń: Internet zmienia nam mózgi! 5Amerykański badacz Internetu Nicholas Carr twierdzi, Ŝe codzienne korzystanie z siecizmienia sposób, w jaki myślimy i ma wpływ na to, jak funkcjonuje nasz mózg.Nicholas Carr przekonuje, Ŝe oto następuje gigantyczny przewrót w intelektualnej historii naszegogatunku. śe korzystając z sieci trafiamy do rzeczywistości, która przeładowuje nasz umysłnadmiarem informacji i rozprasza naszą koncentrację. W ten sposób promuje powierzchownąlekturę, błyskawiczne przerzucanie informacji, a przede wszystkim – zniechęca do głębokiegonamysłu.WaŜne jest, Ŝe te zmiany dotyczą wszystkich korzystających z Internetu – i nauczycieli, i uczniów.Ale jest między nimi bardzo istotna róŜnica- czytamy o tym np. na łamach portalu edunews6:3 Wg Narodowego Instytutu Audiowizualnego http://www.nina.gov.pl/kultura Por. takŜe Raport "Kultura 2.0. Wyzwania cyfrowej przyszłości"4 Wg Wikipedii5 http://www.polityka.pl/nauka/komputeryiinternet/1508546,1,czy-internet-splyca-myslenie.readCiekawe wnioski z tych badań wysnuwa znany pisarz Jacek Dukaj w artykule „Za długie, nie przeczytam…”http://tygodnik.onet.pl/33,0,51179,za_dlugie__nie_przeczytam,artykul.html6 http://www.edunews.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=622&Itemid=38 4
  • 5. W Polsce dochodzi do głosu hipermedialne pokolenie, które nie zna świata bez komputerów,telefonów komórkowych i dostępu do Internetu 24 godziny na dobę. Są to osoby urodzone po1985 r., które dorastały w otoczeniu elektroniki, wideo, gier komputerowych czy telewizyjnych,odtwarzaczy muzyki (od walkmana po mp3 playera) i innych urządzeń multimedialnych.Być moŜe wiele problemów, które obserwujemy w polskich szkołach wynika z tego, Ŝenauczyciele (czy generalnie – osoby starsze, moŜna powiedzieć: z epoki przed-cyfrowej) orazuczniowie, mówią po prostu innym językiem. Dziś młodzi ludzie myślą i przetwarzają informacje wzupełnie inny sposób niŜ pokolenie epoki przed-cyfrowej, inne mają równieŜ oczekiwania wobecszkoły. Na istotne róŜnice w postrzeganiu świata i korzystania z jego zasobów przez młodzieŜjako jeden z pierwszych zwrócił uwagę Mark Prensky, amerykański badacz mediów i Internetu. Wopublikowanym w 2001 r. artykule „Digital natives, digital immigrants”) uŜył on po raz pierwszyterminów "cyfrowi tubylcy" i "cyfrowi imigranci", dla oznaczenia i zwrócenia uwagi na dwaodmienne sposoby funkcjonowania we współczesnej zsieciowanej rzeczywistości.To w tej chwili kłopot kaŜdego dyrektora poczuwającego się do odpowiedzialności zaprawidłowe zorganizowanie procesu kształcenia w swojej szkole: nauczyciele -cyfrowi imigranci mają nauczać (wspierać w rozwoju) uczniów - cyfrowych tubylców.Szkoda byłoby zaprzepaścić szansę na pokonanie problemu technologicznej barierymiędzypokoleniowej stwarzaną przez szerokie zastosowanie metody projektów w kształceniugimnazjalnym… TakŜe truizmem jest stwierdzenie, Ŝe łatwiej uczniów motywować do pracy,wchodząc w bliski im świat - w tym przypadku jest to świat elektronicznych mediów.Ale jak to zrobić? Jak wykorzystać projekt gimnazjalny do doskonalenia kompetencjiinformatycznych zarówno uczniów, jak i nauczycieli?Chcąc pomóc dyrektorowi i nauczycielom dokonajmy krótkiego przeglądu (potencjalnych)moŜliwości wykorzystania narzędzi TIK podczas realizacji (obowiązkowych) projektówgimnazjalnych.Przykładowe propozycje wykorzystania TIK w poszczególnych fazach projektugimnazjalnegoWg rozporządzenia MEN nauczyciel jest zobowiązany wspierać zespół uczniowski wczterech fazach, którymi są:1. Wybranie tematu projektu edukacyjnego2. Określenie celów projektu edukacyjnego i zaplanowanie etapów jego realizacji3. Wykonanie zaplanowanych działań4. Publiczne przedstawienie rezultatówOto propozycje wykorzystania TIK przez uczniów w poszczególnych fazach projektugimnazjalnego, ilustrowane dostępnymi w tej chwili przykładowymi narzędziamiinformatycznymi. 5
  • 6. Wybranie tematu projektu edukacyjnegoUczniowie, którzy mają wybrać temat projektu powinni na początek zdobyć informacjeniezbędne do dokonania wyboru, pozwalające wstępnie zapoznać się z tematyką. Do tegocelu przydadzą im się narzędzia informatyczne, które pozwolą im na przeszukiwanieInternetu – miejsca, z którego na co dzień korzystają. W tym zadaniu będą im przydatneoczywiście wyszukiwarki opierające swoją pracę o zaawansowane algorytmy wyszukiwania(np. Google), ale takŜe narzędzia social bookmarking, które pozwolą wyszukać materiaływybierane (rekomendowane np. przez częstość wyboru) przez człowieka, a nie automat (np.serwis Delicious).W tej fazie projektu przydatne mogą teŜ być narzędzia pozwalające dobrać się uczniom wzespoły, podyskutować o temacie, „zapisać” się do danej grupy tematycznej, czyli róŜnegorodzaju narzędzia społecznościowe (grupy dyskusyjne np. Google Groups, mikroblogi np.Twitter, komunikatory np. Skype).Określenie celów projektu edukacyjnego i zaplanowanie etapów jego realizacjiNa tym etapie projektu waŜne jest ułatwienie uczniom i nauczycielom moŜliwościkomunikacji i współpracy.Zespół uczniów posłuŜy się narzędziami TIK do przygotowania konspektu projektu i innychdokumentów, które mogą być tworzone z pomocą narzędzi ułatwiających współpracę,dostępnych i umoŜliwiających edycję z kaŜdego miejsca, gdzie jest dostęp do Internetu(dokumentów –np. Google Dokumenty w tym edytor tekstu, arkusz kalkulacyjny, notatnik,stron internetowych opartych o mechanizm wiki np. Wikispaces, map myśli – np.MindMeister, terminarzy np. Google Kalendarz, grup dyskusyjnych np. Google Groups, itd.).Wykonanie zaplanowanych działańPrzy kaŜdym projekcie, nawet tym, którego efekt czy produkt końcowy nie jestprzygotowywany z pomocą TIK, uczniowie mogą korzystać z technologii wykonujączaplanowane wcześniej zadania i dokumentując swoją pracę.Dziennik projektu moŜe przyjąć formę elektroniczną i być tworzony jako blog (np. wserwisie Blogger), czy mikroblog (np. w serwisie Twitter), teczka projektu moŜe stać sięelektronicznym porfolio, a zarządzanie czasem moŜe być ułatwione przy wykorzystaniuwspółdzielonych przez członków zespołu terminarzy (np. Google Kalendarz).Narzędzia TIK mogą być takŜe przydatne w wyszukiwaniu materiałów, dostępnychzarówno w formie cyfrowej, jak i w formie analogowej.Uczniom będzie łatwiej wymieniać się między sobą materiałami wyszukanymi w Internecie,jeśli skorzystają z narzędzi social bookmarking (np. Google Notatnik, Delicious), czy teŜ zinnych narzędzi społecznościowych (np. Twitter, Facebook). 6
  • 7. Wykorzystując dostępne aplikacje uczniowie mogą gromadzić dane, zarządzać nimi iwykorzystywać do dalszej pracy, przeprowadzać badania (np. wykorzystując interfejsypodłączone do komputera), analizować ich wyniki (arkusz kalkulacyjny), dokumentowaćswoją pracę (wykonując zdjęcia, filmy, nagrania audio).TIK otwiera przed uczniami szczególne bogactwo moŜliwości podczas przygotowywaniaprzez nich końcowych efektów - produktów pracy nad projektem. Oprócz tego, Ŝe pozwalana korzystanie z bliskich uczniom narzędzi, dodatkowo ich motywuje, uatrakcyjniapowstające produkty i otwiera moŜliwość łatwego rozpowszechniania rezultatów pracy.Uczniowie wykorzystujący TIK mogą tworzyć bardzo interesujące materiały, przyjmująceróŜne formy. W ogromnym skrócie - oto kilka przykładów: • multimedialny i interaktywny plakat (stworzony z pomocą serwisu gloster), • strona internetowa, • prezentacja multimedialna, • komiks czy fotokomiks, • film ze zdjęć (metodą digital storytelling) • film wideo, • film animowany, • podcast lub wideocast, • audycja radiowa, • symulacja komputerowa, • raport, • multimedialna i interaktywna linia czasu, • aplikacja komputerowa, • itd.Publiczne przedstawienie rezultatówPrzygotowując publiczną prezentację rezultatów pracy nad projektem uczniowie mogąwykorzystać TIK do zaplanowania „pokazu”, powiadomienia lokalnej społeczności owydarzeniu, a takŜe do promowania się w globalnej sieci.MoŜna w tym celu oczywiście korzystać z poczty elektronicznej, ale warto równieŜ pamiętaćo moŜliwości publikacji na szkolnej stronie internetowej, czy blogu projektu, czy teŜwykorzystaniu do komunikacji portali społecznościowych takŜe tych opartych napublikowanych filmach (np. YouTube, SchoolTube), zdjęciach (np. Flickr, Google, PicasaAlbums), prezentacjach (np. Slideshare), czy innych komunikatach medialnych (np.podcastach w serwisie Podomatic). 7
  • 8. Przystępując do samej prezentacji rezultatów swojej pracy, uczniowie mogą wykorzystaćróŜne narzędzia, zaczynając od tradycyjnego PowerPoint’a, przechodząc do nowszych iwartościowych propozycji np. aplikacji online Prezi.Bez względu na wybrane narzędzie, bardzo waŜne jest, Ŝeby uczniowie posiedli teŜumiejętność praktycznego wykorzystania poznanych w szkole zasad prezentacji.Przykłady wykorzystania TIK przez nauczycieliPodobnie jak uczniowie, takŜe nauczyciele mogą wynieść wiele korzyści uŜywając wprojekcie narzędzi TIK do realizacji róŜnych zadań przed nimi stojących. Oto krótki przeglądtakich zadań, które będzie łatwiej czy lepiej zrealizować przy wsparciu TIK.Sformułowanie propozycji tematów projektówPrzy przygotowywaniu dla uczniów propozycji tematów nauczyciele mogą potrzebowaćnarzędzi ułatwiających współpracę i komunikację. Szczególnie waŜne będzie to przyprojektach międzyprzedmiotowych i międzyszkolnych. Tradycyjny e-mail w większościprzypadków nie wystarczy, warto zbudować sieć połączeń z pomocą narzędzispołecznościowych (np. Google Groups, Widows Live@edu, Wikispaces, Facebook), czykomunikatorów (np. Gadu-gadu, Skype).Dobrze jest teŜ skorzystać z aplikacji ułatwiających publikację proponowanych uczniomtematów w sieci lokalnej lub rozległej, tak aby dostęp do nich był ułatwiony (np. Blogger,Moodle).Zarządzanie czasemPlanowanie i zarządzanie czasem są bardzo waŜnymi czynnikami powodzenia projektów.Przy korzystaniu z narzędzi TIK, zarówno nauczyciele, jak i uczniowie będą mieli łatwość wdotarciu do informacji i ułatwienie zachowania kontroli nad czasem (nieprzekraczaniezaplanowanych terminów, ustalenie wspólnych spotkań zespołu, spotkań zespołu znauczycielami przedmiotowymi i nauczycielem opiekunem projektu).Monitorowanie procesu realizacji projektów - uczenia się uczniówNauczyciel wspierający uczniów pracujących nad projektem, powinien mieć moŜliwośćmonitorowania postępów prac. Dzięki uŜyciu TIK będzie to o wiele mniej skomplikowane iczasochłonne. Pomocny będzie dostęp do elektronicznego dziennika projektu, czy teŜterminarza. Być moŜe warto by nauczyciel miał dostęp takŜe do zapisów z dyskusji zespołu,jeśli prowadzona była drogą online. Narzędzia ułatwiające komunikację, pozwoląnauczycielowi przesłać uczniom komentarze, które będą zawierać informację zwrotnąniezbędną do autoewaluacji. 8
  • 9. Zarządzanie dokumentacjąPrzy organizacji projektów gimnazjalnych istnieje potrzeba wygenerowania szeregudokumentów. Warto, przynajmniej część z nich opracowywać tylko w wersji elektronicznej itą drogą udostępniać zainteresowanym, wybranym osobom. Ułatwieniem wprzechowywaniu i gromadzeniu takich materiałów moŜe być platforma e-learningowa (np.Moodle), darmowe usługi hostingowe (np. Windows Live@Edu), czy choćby lokalna siećszkolna.Komunikacja ze wszystkimi interesariuszami (z uczniami, z innymi nauczycielami, zwładzami, rodzicami, partnerami społecznymi itp.)Do komunikacji przydadzą się takie narzędzia, które na stałe weszły w uŜycie (e-mail), jak inowe, wnoszące cenne udogodnienia (blog, grupy dyskusyjne, komunikatory, róŜne usługispołecznościowe).Ocenianie zachowania uczniówUczniowie pracujący nad projektem będą oceniani - z zachowania (ale nie tylko) zgodnie zezmodyfikowanym wewnątrzszkolnym systemem oceniania. Pod uwagę będą brane naprzykład rzetelność, samodzielność, ale teŜ współpraca w zespole. Stosowanie w projekcieelektronicznej dokumentacji, rejestrowania, raportowania i komunikowania ułatwinauczycielowi proces oceny. Jeśli dodamy do tego narzędzia umoŜliwiające samoocenę iocenę kolegów z zespołu (np. ankiety online z serwisu ServeyMonkey), to wsparcie nowymitechnologiami okaŜe się niezastąpione.Ewaluacja projektu formatywna i sumatywnaPrawidłowo realizowany projekt edukacyjny powinien być poddany ewaluacji – formatywnejw trakcie procesu i sumatywnej, po jego zakończeniu. Ewaluacja sama w sobie jestprojektem, więc TIK znajdzie zastosowanie w kaŜdej jej fazie – w zaplanowaniu, realizacjii podsumowaniu.Szczególnie przydatne w projektach gimnazjalnych…Dokonane powyŜej przeglądy podpowiadały zastosowanie bardzo róŜnych przykładowychnarzędzi, technik i metod wykorzystujących TIK.Ale naszym zdaniem nauczyciele gimnazjów stojący w obliczu wdraŜania zmianyzainicjowanej przez nowe rozporządzenie powinni zapoznać się i rozwaŜyć stosowanie wswojej pracy- metody WebQuest- platformy edukacyjnej Moodle. 9
  • 10. WebQuestNazwa WebQuest pochodzi od złoŜenia angielskich słów web, czyli pajęczyna (sieć) iquestionnaire, czyli kwestionariusz (ankieta).WebQuest jest metodą nauczania, zorientowaną na samodzielne zdobywanie wiedzyprzez ucznia, w której głównym źródłem informacji, z którym uczeń pracuje jest sieć Internet.Od strony technicznej WebQuest jest odpowiednikiem instrukcji dla ucznia, którąopracowuje nauczyciel przed przystąpieniem do pracy metodą projektu. W tym przypadkuinstrukcja ta ma postać dokumentu HTML, moŜe być opublikowana w sieci Internet lublokalnej i składa się z: wprowadzenia, zadania, opisu procesu, czyli kolejnych kroków,które uczeń ma wykonać, aby zrealizować zadanie, uzupełnionego o wykaz źródełinformacji, głównie internetowych, z których naleŜy skorzystać, kryteriów oceny, którejasno opisują, za co i jak uczeń będzie oceniany, konkluzji, która podsumowuje pracęuczniów i zachęca ich do dalszej pracy.Podczas takiej pracy nauczyciel jest osobą organizującą pracę, konsultantemczuwającym nad całością, wspomaga uczniów, doradza i ocenia ich. Uczniowie zaśmuszą sami aktywnie poszukiwać informacji, doskonalić swoje umiejętności, uczą siępracować w grupie, komunikować się ze sobą.Nauczyciel moŜe tematów do pomysłów poszukiwać w najbliŜszym otoczeniu uczniów, lubtakich z którymi się oni zetkną w dalszym Ŝyciu i nauce.Istotą WebQuestów jest stawianie uczniom problemów odpowiednich i atrakcyjnych dlauczniów oraz organizowanie nauczania wokół podstawowych pojęć z róŜnych dziedzinwiedzy. WebQuest jest jedną z metod uczenia się, inspirowaną konstruktywistycznympodejściem do kształcenia, zakładającym, Ŝe to sam uczeń buduje swoją wiedzę.Wśródźródeł informacji mogą znaleźć się adresy stron internetowych, adresy pocztowe ekspertów,którzy mogą słuŜyć pomocą, adresy baz danych oraz ksiąŜki i inne publikacje w postaciniekoniecznie elektronicznej dostępne uczniowi.Wprowadzenie moŜe mieć postać intrygującej historii, zawierać elementy motywująceucznia, takie jak przydział ról do odegrania (reporter, naukowiec, detektyw). WebQuest moŜedotyczyć jednego przedmiotu lub słuŜyć projektom międzyprzedmiotowym.Rezultaty pracy uczniów przybierają róŜne formy, ale zazwyczaj wymagają one stosowanianarzędzi technologii informacyjnej. Wyniki pracy mogą być publikowane w sieci Internet, cozwiększa atrakcyjność proponowanej metody i mobilizuje uczniów do solidnego opracowaniaprzydzielonego zadania.WebQuesty stworzone przez nauczycieli róŜnych przedmiotów przeznaczone dla uczniów naróŜnych etapach edukacyjnych są opublikowane między innymi na stronach:http://doradca.oeiizk.waw.pl/wqlista.htm i http://wq.oeiizk.waw.pl/ (WebQuesty powstałepodczas konkursu „WebQuest w Webuzzie”). 10
  • 11. Przetłumaczony polski szablon do utworzenia własnego WebQuestu do podejrzenia i/lubpobrania:http://mrostkow.oeiizk.waw.pl/efs/polskiszablon.htm lubhttp://mrostkow.oeiizk.waw.pl/efs/index.htm i do pobraniahttp://mrostkow.oeiizk.waw.pl/efs/polskischematramek.zip słuŜy nauczycielowi doskorzystania z gotowego wzorca, aby tylko mógł zająć się treścią merytoryczną WebQuestu.MoodleNajbardziej znaną i uŜywaną w Polsce i na świecie platformę edukacyjną Moodle polecamyosobom realizującym projekty edukacyjne w gimnazjach jako środowisko współpracy,miejsce na tworzenie portfolia prac uczniowskich, wymianę i współtworzeniezasobów, organizowanie pracy, narzędzie ułatwiające ocenianie i umoŜliwiająceprzechowywanie zasobów itp.Moodle jest środowiskiem przeznaczonym do tworzenia kursów prowadzonych przezInternet. Ale pojęcie „kursu” jest w tym przypadku symboliczne i faktycznie oznacza wszelkąaktywność edukacyjną, takŜe projekt edukacyjny.Moodle jest rozprowadzane bezpłatnie jako oprogramowanie Open Source (Zgodniez Licencją GNU GPL). Oznacza to, Ŝe Moodle podlega prawom autorskim, ale moŜemykopiować, uŜywać i modyfikować Moodle, m. in. pod warunkiem, Ŝe nie zmienimy oryginalnejlicencji.Moodle jest projektem otwartym i ciągle się rozwijającym.Co oferuje nauczycielowi opiekującymi się zespołami uczniowskimi realizującymi projektyedukacyjne? • Prowadzący ma pełną kontrolę nad ustawieniami kursu/projektu oraz dostępem określonych osób do danego kursu. • Wybiera format kursu/projektu, takiego jak tygodniowy, tematyczny, albo skoncentrowany na dyskusjach - format towarzyski. • Ustala potrzebne składowe: fora, quizy, zasoby, ankiety, słowniki, zadania i inne. • Na głównej stronie wyświetlane są zmiany od ostatniego logowania. Pomaga to w utworzeniu poczucia wspólnoty uczących się. • W większości miejsc gdzie wprowadzony jest tekst (zasoby, posty na forum itd.) moŜe on być edytowany za pomocą wbudowanego edytora. • Wszystkie oceny za fora, quizy, oraz zadania mogą być zebrane na jednym ekranie (oraz ściągnięte jako jeden arkusz formatu tekstu lub Excela). • Raporty aktywności kaŜdego ucznia są dostępne na jednej stronie razem z wykresami, szczegółami na temat kaŜdego z modułów (ostatni dostęp, ilość odczytów), a takŜe „historią” działań kaŜdego z uczących się. 11
  • 12. • Integracja z pocztą elektroniczną - kopie postów na forach, informacje zwrotne od prowadzących itp. mogą być przesyłane pocztą w formacie HTML, jak i jako czysty tekst.PodsumowanieNa zakończenie tego pobieŜnego siłą rzeczy tekstu zwracamy uwagę, Ŝe wykorzystanie TIKw projektach gimnazjalnych ma niedostrzegany na pierwszy rzut oka, dodatkowy, niezwyklewaŜny aspekt wychowawczy. Korzystanie z komputera i Internetu pod opieką nauczycielapowinno być bezpieczne pod kaŜdym względem i przez to nauczyć młodych ludzibezpiecznego korzystania z komputera i sieci. Powinno nauczyć teŜ młodych ludziposzanowania praw autorskich. To, z kolei, musi to stać się szczególną troską dyrektora irady pedagogicznej.Warto zachęcać nauczycieli, aby odwaŜnie wchodzili w świat uczniów. Pierwszymkrokiem moŜe być próba wykorzystania dla celów edukacyjnych niezwykle popularnychwśród uczniów portali społecznościowych (np. Facebook, Twitter), media sharing services (znajsłynniejszym YouTube), czy próba zastosowania blogów w edukacji. Kolejnym,wykorzystanie wielofunkcyjnej, posiadającej wiele cennych udogodnień platformy Moodle.Czy trzeba kogokolwiek przekonywać w tej sytuacji, jak waŜne, wręcz konieczne jest ciągłedoskonalenie zawodowe nauczycieli w zakresie TIK!? Dobry dyrektor umoŜliwianauczycielom dotrzymywania kroku uczniom w zakresie nowych technologii, pod warunkiem,ze sami nauczyciele podejmują trud tego ciągłego doskonalenia „technologicznego”.Jasne, Ŝe projekty realizowane w gimnazjach mogą być realizowane bez uŜycia technologiiinformacyjno-komunikacyjnych, ale trudno nie zgodzić się, Ŝe wykorzystanie tych technologii:- jest w stanie usprawnić pracę nauczycieli i uczniów na wszystkich etapach projektu,- pomoŜe osiągnąć cele edukacyjne niemoŜliwe do realizacji innymi sposobami,- skutecznie motywuje uczniów,- przygotuje młodych ludzi do Ŝycia w rzeczywistym świecie, w tym na współczesnymrynku pracy, gdzie praca projektowa, w zespołach projektowych jest juŜ teraz bardzopopularna. 12