ÜNAK Toplu Katalog Projesi
Kamil Çömlekçi
ÜNAK
kcomlekci@tedankara.k12.tr
kamil@unak.org.tr
9 Kasım 2005 - ULAKBİM
...
Toplu Katalog Nedir?
 Birden fazla kütüphane kataloğunun
p ğ
birleşt...
Neden Toplu Katalog?
 Bilginin varlığından haberdar olma.
g ğ
 Bilgiye erişim.
 ...
Neden Toplu Katalog?
 Bilgiye Erişim
gy ş
 Kütüphaneler Arası Ödünç Verme (ILL),
 Kaynak/...
Projenin Amacı
 Türkiye Üniversite Kütüphaneleri Toplu
Kataloğu’nun oluşturulması,
 Türkçe-İngili...
Projenin Aşamaları
 Örnek kayıtların gönderilmesi ve kayıtların test edilmesi,
 Projenin tanıtılması için toplantıla...
Yapılan Çalışmalar
 Kullanılacak programın prototipi geliştirildi
(TÜTOK).
Ü
 Geliştirilen prototipe OCLC’...
Yapılması Planlanan Çalışmalar
 Üye olan kütüphanelerin WorldCat’te
bulunan kayıtlarının ve onun
dışındakilerin...
Proje Anketi Göndermeyen Üniv.
AKDENİZ ÜNİV KAFKAS ÜNİV.
ANADOLU Ü İ
ÜNİV. ...
TÜTOK
 Türkiye Üniversiteleri TOplu
y p
Katalogu
 http://unak.pica.nl
 Kayıt sayı...
TÜTOK
TÜTOK’un Bileşenleri?
 Ulusal bir bilgi ağı
g ğ
 Ulusal çevrim içi toplu katalog
...
Ulusal Bilgi Ağı
 Türkiye Üniversite Kütüphaneleri ve
y p
Kullanıcıları
 Kütüphanelerd...
Ulusal Bilgi Paylaşım Sistemi
 Son kullanıcılar oturdukları yerden
y
kütüphaneler...
Kullanıcılar Açısından
 Üye olan bütün kütüphanelerin kaynaklarını tek
bir ara yüzden tarayabilecek
 Diğer kütüp...
Katılım Şekli
 Bütün üniversite kütüphanelerine
p
açık
 Gelecek için bütün kütüphanele...
Program Kurulduktan Sonra
Yapılacaklar
 İlk Aşama
 Kütüphanecilerin eğitilmesi
 Kayıtların bibliyografik...
Komisyonlar veya Çalışma Grupları
 Yönetim Komisyonu
y
 Kataloglama Komisyonları
 Dağıtım Komi...
Kataloglama Komisyonları
 Veri tabanı standartları
 İndeksleme
 Kataloglama standartları
 Sınıflama
...
Teknik İşlemler Komisyonu
 Programların işler durumda
g ş
bulundurulması
 Güncellemeler
 ...
Yurt Dışındaki Program Kullanıcıları
Ülke Kurum Adı Kayıt(Mil) Yer (Mil) Kullanıcı
Hollanda OC...
Sonuç
• Tüketmek
ya da
...
Fil Hikayesi (6 Kör Adam)
Teşekkürler
Sorular?
http://www.unak.org.tr/tok/in...
of 22

ÜNAK Toplu Katalog Projesi

Published on: Mar 3, 2016
Published in: Education      Entertainment & Humor      
Source: www.slideshare.net


Transcripts - ÜNAK Toplu Katalog Projesi

  • 1. ÜNAK Toplu Katalog Projesi Kamil Çömlekçi ÜNAK kcomlekci@tedankara.k12.tr kamil@unak.org.tr 9 Kasım 2005 - ULAKBİM http://www.unak.org.tr/tok/index.html İçerik  Genel Bilgiler  Toplu Katalog Projesi  Amaç  Tarihçe  Aşamalar  Yapılan çalışmalar  Devam eden ve planlanan çalışmalar  TÜTOK  Örnekleri İnceleme  Sorular? 1
  • 2. Toplu Katalog Nedir?  Birden fazla kütüphane kataloğunun p ğ birleştirilerek tek bir ara yüzden taranabildiği ve ilgili kaynakların bibliyografik künyelerine veya bilginin kendisine kullanıcıları tarafından erişildiği oluşumlardır. Toplu Katalog Nedir? “Araştırmacıların bilimsel araştırma ve çalışmalarını kamuoyuna daha hızlı duyurabildiği bir ortam olan süreli yayınlar, tüm araştırmacıların çok sık başvurdukları kaynaklardan biridir. Bu nedenle; süreli yayınları tanıyabilmek ve izleyebilmek için süreli yayınlar toplu katalogları büyük önem taşımaktadır. Ayrıca kütüphaneler arasındaki işbirliğinin gelişmesinde büyük katkıları olan toplu kataloglar bir süreli yayının, yalnız bir bilgi merkezinde bulunmasını yeterli h l b l li hale getirmekle, k l i kl kısıtlı mali li olanakların daha verimli bir şekilde değerlendirilmesini ve araştırmacıya aradığı bir yayını hangi bilgi merkezinde bulabileceğini göstermesi bakımından kütüphaneciliğin vazgeçilmez bir parçasıdır.” Boz, M., Özdemirci, H.”Toplu Katalog Çalışmaları ve TÜBİTAK ULAKBİM” Inet-tr’97 2
  • 3. Neden Toplu Katalog?  Bilginin varlığından haberdar olma. g ğ  Bilgiye erişim.  Kayıt değişimi ve standartlaşma. Neden Toplu Katalog?  Bilginin varlığından haberdar olma.  Tek bir ara yüzden kütüphanelerde bulunan kaynakları arama,  Dinamik dil geçişli, kullanıcı dostu ara yüzler,  Üretilen bilgi kaynaklarına dünyanın her yerinden erişim,  Bunun getireceği prestij 3
  • 4. Neden Toplu Katalog?  Bilgiye Erişim gy ş  Kütüphaneler Arası Ödünç Verme (ILL),  Kaynak/belge istekleri  Kaynak/belge isteklerinin iletilmesi  İstenen Kaynak/belgelerin gönderilmesi ve teslimatın yapılması  Online kaynaklara erişim Neden Toplu Katalog?  Kayıt değişimi ve standartlaşma, y ğş ş ,  Standart kayıt girişleri,  Kayıtların paylaşılması,  Kataloglama maliyetlerinin ve zaman kaybının minimum düzeye indirilmesi,  Maksimum düzeyde işbirliği 4
  • 5. Projenin Amacı  Türkiye Üniversite Kütüphaneleri Toplu Kataloğu’nun oluşturulması,  Türkçe-İngilizce-Almanca-Fransızca dillerinde değişebilen tek bir ara yüzden Türkiye Üniversite Kütüphaneleri’nde bulunan kaynakların bibliyografik bilgilerine erişim,  Bibliyografik bilgilerin paylaşımı ve kataloglama maliyetlerinin düşürülmesi  Türkiye’de üretilen bilginin uluslararası paylaşıma açılması  Ulusal ve uluslararası kütüphaneler arası ödünç verme işleminin daha aktif ve kısa sürede gerçekleştirilmesinin sağlanması. Tarihçe  ÜNAK-OCLC Konsorsiyumunun Kurulması (2000)  WorldCat aboneliklerinin başlaması (2001)  WorldCat eğitim toplantısı ve kayıt girişlerinin başlaması (2001)  Kayıt sayısının artmasının beklenmesi (2001-2004)  Toplu k t l T l katalog i i çalışmalara b l için l l başlanması (2004)  Örnek projelerin incelenmesi (2004)  Projenin planlanması 5
  • 6. Projenin Aşamaları  Örnek kayıtların gönderilmesi ve kayıtların test edilmesi,  Projenin tanıtılması için toplantıların yapılması,  Üye kütüphanelerin belirlenmesi, Ü  Yazılımın yüklenmesi ve test edilmesi,  Kullanıcı eğitimi  OCLC WorldCat aboneliği olan kütüphanelerin daha önce WorldCat’e girmiş oldukları bibliyografik bilgilerin OCLC tarafından sisteme aktarılması,  Diğer kayıtların aktarılması  Kayıt l K t alma/verme maliyetlerinin ü / li tl i i üye kütü h kütüphaneler il l ile birlikte belirlenmesi.  Sistemin kullanıma açılması,  ILL servisinin kullanıma açılması,  Kullanım koşullarının belirlenmesi,  Sistemin son kullanıcılara açılması. Yapılan Çalışmalar  Kayıtların incelenmesine yönelik listelerde duyurular yapıldı.  WorldCat üyesi 9 kütüphanenin göndermiş olduğu kayıtlar, OCLC’ye gönderildi,  Kayıtların değerlendirilmesi sonucunda uygun olduğu OCLC tarafından belirtildi.  Fiyat belirleme işlemlerinde son aşamaya gelindi.  Projenin tanıtılmasına yönelik toplantılar düzenlendi.  Devlet kurumları ile ilgili yazışmalar yapıldı. 6
  • 7. Yapılan Çalışmalar  Kullanılacak programın prototipi geliştirildi (TÜTOK). Ü  Geliştirilen prototipe OCLC’de bulunan kayıtlar aktarıldı.  Farklı kütüphanelerden alınan kayıtlar prototipe aktarıldı.  Türkçe ara yüz hazırlandı.  Kullanıma açılması ve görüşlerin alınması.  Gelecek görüşler doğrultusunda geliştirme çalışmalarının yapılması. Yapılması Planlanan Çalışmalar  Üye olacak kütüphanelerin y p belirlenmesi.  Maliyet için kaynak araştırmasını yapılması ve proje için kaynak bulunması.  Yazılımın kurulacağı bilgisayarın ğ g y bulunacağı yerin saptanması.  Yazılımın kurulması. 7
  • 8. Yapılması Planlanan Çalışmalar  Üye olan kütüphanelerin WorldCat’te bulunan kayıtlarının ve onun dışındakilerin aktarılması,  Kullanıcı eğitimlerinin verilmesi,  Kayıt alma/verme maliyetlerinin üye kütüphaneler ile birlikte belirlenmesi.  Sistemin kullanıma açılması, ç ,  ILL hizmetinin kullanıma açılması,  Kullanım koşullarının belirlenmesi,  Sistemin son kullanıcılara açılması. Proje Anketi • Anket gönderilen üniversite sayısı: 82 • YÖK’le yazışmalar • e-posta adresleri • Yanıt veren üniversite sayısı: 62 • Yanıt vermeyen üniversite sayısı: 20 • Katılım oranı: %76 8
  • 9. Proje Anketi Göndermeyen Üniv. AKDENİZ ÜNİV KAFKAS ÜNİV. ANADOLU Ü İ ÜNİV. KARADENİZ TEKNİK İ İ ATATÜRK ÜNİV. KOCAELİ ÜNİV. BEYKENT ÜNİV. MARMARA ÜNİV. CUMHURİYET ÜNİV. OSMAN GAZİ ÜNİV. GAZİANTEP ÜNİV. TOBB ETU Üniv. GİRNE AMERİKAN ÜNİV. UFUK ÜNİV. HALİÇ ÜNİV ÜNİV. YÜZÜNCÜ YIL ÜNİV ÜNİV. İSTANBUL TEKNİK ÜNİV. YAKIN DOĞU ÜNİV İSTANBUL ÜNİV. Proje Anketi Ankete Katılan Kütüphanelerin; Toplam kayıt sayısı: 4.137.736 En çok kayıt : Bilkent, ODTÜ, Ankara, 9 Eylül, Boğaziçi (200 binin üzerinde) Toplam dergi sayısı: 22.187 Bu konudaki düşünce: Mutlaka olmalı Bütçe ayıran kütüphane sayısı: 8 (1000-5000) Worldcat üyesi kütüphane: 18 MARC desteği: 59 9
  • 10. TÜTOK  Türkiye Üniversiteleri TOplu y p Katalogu  http://unak.pica.nl  Kayıt sayısı: 104.892 10
  • 11. TÜTOK TÜTOK’un Bileşenleri?  Ulusal bir bilgi ağı g ğ  Ulusal çevrim içi toplu katalog  Ulusal bilgi paylaşım sistemi  Ulusal bilgi-belge dağıtım sistemi 11
  • 12. Ulusal Bilgi Ağı  Türkiye Üniversite Kütüphaneleri ve y p Kullanıcıları  Kütüphanelerde bulunan her türlü bilgi kaynağına erişim  Kitap, dergi, cd-rom vs.  Internet kaynakları (e-veri tabanları (e veri vs.)  Sayısal ortama aktarılmış her türlü resim, eski eserler vs. Ulusal Çevrimiçi Toplu Katalog  Güncel kütüphane yer bilgileri  Kaynağın tek bir kayda bağlı olarak, hangi kütüphanelerde bulunduğu  Erişilebilirlik bilgileri  Kapsamlı tarama olanakları  Olanağı olmayan kütüphanelerin bu bilgilere erişimi bil il i i i  5 milyondan fazla kaynağa erişim  30.000 den fazla dergiye erişim vs. 12
  • 13. Ulusal Bilgi Paylaşım Sistemi  Son kullanıcılar oturdukları yerden y kütüphanelerde bulunan kaynaklara erişebilecek  Bu kaynakları kullanmak için isteyebilecek  Hızlı bir şekilde bu kaynakları kendi kütüphanelerinden alabilecekler Ulusal Bilgi-Belge Dağıtım Sistemi  Kendine en yakın kütüphaneleri y p görebilecek  Daha az bir maliyetle, daha hızlı bir şekilde istediği kaynağa erişebilecek  Amaç aradığı kaynağa 24 ile 48 saat içinde erişimin sağlanması sağlanması. 13
  • 14. Kullanıcılar Açısından  Üye olan bütün kütüphanelerin kaynaklarını tek bir ara yüzden tarayabilecek  Diğer kütüphane kaynaklarına rahatlıkla erişebilecek  Çevrimiçi olarak anında istekte bulunabilecek  İşlemlerin her aşamasında e-posta ile bilgilendirilebilecek veya isteğini takip edebilecek  İstemiş olduğu kaynağı kendi kütüphanesinden alabilecek ve iade edebilecek  Tam metin dergilere belirlenen lisanslar bazında erişebilecek Kütüphaneciler Açısından  Kataloglanmış bir kayıt tekrar tekrar g ş y kataloglanmayacak  Daha kaliteli kayıtlar üretilecek  Kayıtlar standart bir hale gelecek  Daha etkin bir iletişim ve işbirliği sağlanacak  Bütün bunların getireceği prestij. 14
  • 15. Katılım Şekli  Bütün üniversite kütüphanelerine p açık  Gelecek için bütün kütüphanelere açık  Üyelik anlaşmaları  Kayıt yükleme  Kaynakların paylaşım politikası  Kayıt dağıtım anlaşmaları Şu andaki durum  Toplam 86 kütüphane  Toplam 6 milyon civarında kayıt  Toplam 35 bin civarında dergi  Farklı otomasyon programları  BLISS  YORDAM  KYBELE  INNOPAC  MİLAS  İSKENDERİYE  E-LİBS  VTLS 15
  • 16. Program Kurulduktan Sonra Yapılacaklar  İlk Aşama  Kütüphanecilerin eğitilmesi  Kayıtların bibliyografik ve yer bilgilerinin aktarılması  Aktarılan kayıtların belirlenecek standartlara göre düzeltilmesi  Yeni kayıtların sürekli olarak sisteme ay a ü oa a girilmesi  Internet üzerinden son kullanıcılara açılması. Program Kurulduktan Sonra Yapılacaklar  İkinci Aşama ş  ILL için kullanıcı bilgilerinin girilmesi  Bu bilgilerin güncellenmesi  Dağıtımla ilgili ücretlerin belirlenmesi  ILL hizmeti verecek kütüphanelerin belirlenmesi ve bunların şartları  ILL hizmetinin son kullanıcılara açılması. 16
  • 17. Komisyonlar veya Çalışma Grupları  Yönetim Komisyonu y  Kataloglama Komisyonları  Dağıtım Komisyonları  Teknik İşlemler Komisyonu Yönetim  Sistemin yönetim yapısının y y p belirlenmesi  Alt komisyonların belirlenmesi  Çalışmaların denetlenmesi  Eğitim programlarının belirlenmesi  Maliyetlerin belirlenmesi M li tl i b li l i  Diğer unsurlar. 17
  • 18. Kataloglama Komisyonları  Veri tabanı standartları  İndeksleme  Kataloglama standartları  Sınıflama  Bibliyografik tanımlama vs.  Veri giriş standartları  MARC, PICA3 vs..  Çıkabilecek problemler ve çözümler  Eğitim programları Kayıt Paylaşım Komisyonları (ILL)  Ödünç verme ve alma prosedürleri ç p  Kullanıcı kayıt standartları ve güvenlik  Bütçe vs. dengeleme işlemleri  Çıkabilecek problemler ve çözümler  Eğitim Eğiti 18
  • 19. Teknik İşlemler Komisyonu  Programların işler durumda g ş bulundurulması  Güncellemeler  İlgili firma ile ilgili bağlantılar  Çıkabilecek problemler ve çözümler  Eğitim. Eğiti Uluslararası Yapı 19
  • 20. Yurt Dışındaki Program Kullanıcıları Ülke Kurum Adı Kayıt(Mil) Yer (Mil) Kullanıcı Hollanda OCLC PICA GGC- 14 25 900 NCC Almanya GBV GVK 25 50 1500 Almanya DDB Iltis 9 16 400 Almanya HeBIS HeBIS 11 16 300 Almanya BSZ SWB 13 30 750 Fransa ABES SUDOC 8 19 900 Avusturalya NLA NBU 15 30 400 İngiltere OCLC PICA LinkUK 5 40 ? Yurt Dışından Örnekler  ZDB http://pacifix.ddb.de:7000/DB=1.1/SET=3/TTL=1/LNG http://pacifix ddb de:7000/DB=1 1/SET=3/TTL=1/LNG =EN/  SUDOC http://cuivre.sudoc.abes.fr/LNG=EN/DB=2.1/IMPLAND =Y/COOKIE=U10178,Klecteurweb,D2.1,Eba4db5f1- 0,I250,B341720009+,SY,A%5C9008+1,,J,NLECTEUR+P SI,R212.175.107.51,FN/DB_START  GBV http://www.gbv.de/en/  HeBISH http://hebis.rz.uni-frankfurt.de/OPC- BIN/psi_db_login.perl?DB=2.5&LNG=DU&CHARSET=IS O-8859-1&SRT=YOP&ZUGANG=std2.5 20
  • 21. Sonuç • Tüketmek ya da • Üretmek, • Pazar olmak, ya da • Pazarda olmak Kamil Bey, Ben size iki Kütüphane birliginden soz edeyim. Bunlarden birisi biz (HeBIS) digeri sizin web sayfanizda adi gecen GBV. HeBIS tamami ile Hessen eyaletine bagli, calisanlari memur sifatinda. HeBIS her kütüphaneden (Lokal Sistem) bir yöneticinin söz sahibi oldugu bir sistem ile yönetiliyor. Bu lokal kütühanelerin DATA'lari CBS sistemin icinde, durum boyle olunca her lokal sistem kendi menfaetleri dogrultusunda politika izliyor ve bu durum HeBIS icin karar alma sikintilari doguruyor. Buna ek olarak almanyadaki ekonomik sikintilar göz önüne alindiginda yetismis elemani hemen ise alamiyorsunuz cunku devletin bir personal politikasi var. Durum boyle olunca bu kulvarda yetrinca aktiv ve lider konumuna gelinemiyor. GBV ise devlete tam bagli degil her ne kadar calisanlari memur sitatüsunde ise karak mekanizmasinda ekonomist bir insan var ve burayi bir sirket gibi yönetiyor. Mesela bir Lokal sisteme gidiyor ben sana ve senin kütühanen icin su hi hizmetleri sunuyorum b tl i bunun karsiligindada su parayi talep ediyorum diyor (Acikca si bunda da cok basarili). Su k ili i d d it l di di (A ik ib d d kb ili) S anda yedi eyaletin kütühane sistemlerini yönetiyorlar. Hic bir sorunlari yok (personal dahil) ve almanyada bu konuda liderler. Bunlari size yazmamin nedeni belki size yeni bir kulvar acmak istemem. Bu isi illada devlet ile yapmak zorunda degilsiniz. Yani yüzde elli devlet yüzde elli özel sirket olabilir. (Belkide tam özel olabilir). Bugun bir Sabanci veya Koc grubu bu ise pozitif bakabilir. Lütfen size akil verdigimi veya ukalalik yaptigimi dusunmeyin. Burada bu iste calistigimdan beri neden benim ulkemde bu sistem yok/kurulamazmi diye düsüncelerim var. Dusunebiliyormusunuz anadoluda bir ögrenci Istanbuldaki Sabanci veya ITÜ kütühanesinde bir yayina ulasma imkani bulabilecek. Bu sistem bilginin sadece bir ortamda kalmasini engelleyecek insanlarin ufku acilacak. Sizlerde benim gibi dusundugunuz icin inanin cok seviniyor ve sizleri bu calismalarinizdan dolayi kutluyorum. Size (bilmiyorum sizda varmi?) "CBSArchitectur.ppt" powerpoint presentasyonunu gonderiyorum 2002 de Leiden da oldugumuz zaman bunu Clemens Buijs tanitmisti. Bizde oldukca fazla dükuman var am bunlar cogunlukla teknik dokumanlar su anda isinize yarayacaklarini düsünmüyorum. Saygilarimla Suat Suna 21
  • 22. Fil Hikayesi (6 Kör Adam) Teşekkürler Sorular? http://www.unak.org.tr/tok/index.html 22

Related Documents