Spis treści
Wstęp ........................................................................ 7
Miejsce Polski na arenie międ...
Wstęp
Rzeczypospolita Obojga Narodów przestała ist­
nieć ostatecznie w 1795 r., czyli po trzecim i osta­
tecznym jej rozbi...
kim z interesami największych sąsiadów: Niemiec
i Związku Radzieckiego, zgodnie myślących o li­
kwidacji polskiej państwow...
że w kierunkach prowadzonej polityki zagranicznej
w stosunku do Ligi Narodów i miejsca wniej Polski,
w polityce wojskowej ...
ciatak wielkich wyzwań. Ale czy tylko oni? To były
najbardziej prominentne postacie, lecz zwolennikami
działania na rzecz ...
równo marszałek Piłsudski, jak i jego następca mar­
szałek Śmigły-Rydz. Piłsudski zamierzał to osiągnąć
przez federację z ...
of 6

Polska mocarstwowa

Fragment książki, spis treści, index - z księgarni internetowej Grzbiet.pl http://grzbiet.pl/sklep/
Published on: Mar 4, 2016
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Polska mocarstwowa

  • 1. Spis treści Wstęp ........................................................................ 7 Miejsce Polski na arenie międzynarodowej wkoncepcji Narodowej Demokracji ................ 13 Wizja federacyjna obozu piłsudczykowskiego ..... 33 Wojsko Polskie - filar bezpieczeństwa ................. 67 Założenia polityki zagranicznej ............................ 121 Zabiegi oZwiązek Bałtycki .................................. 141 Liga Narodów ....................................................... 173 Prometeizm i rola Polski ....................................... 197 Koncepcja kolonialno-emigracyjna ......................249 Koncepcja Międzymorza ...................................... 267 Marszałek Śmigły-Rydz ijego wizja Polski ......... 277 Zakończenie .............................................................. 321 Bibliografia ............................................................... 327 http://grzbiet.pl/ksiazki/polska-mocarstwowa Przykładowy rozdział książki: Polska mocarstwowa Książki historyczne, Wydawnictwo: Bellona Uwaga! Próbka wygenerowana automatycznie, oryginalne wydawnictwo może wyglądać inaczej. Internetowa księgarnia historyczna Grzbiet.pl
  • 2. Wstęp Rzeczypospolita Obojga Narodów przestała ist­ nieć ostatecznie w 1795 r., czyli po trzecim i osta­ tecznym jej rozbiorze. Do tego czasu, mając duży obszar, mogła czuć się jak mocarstwo europejskie, choć zdolność bojowa i siła ekonomiczna nie prede­ stynowały jej do takiej roli. Sny o potędze nie były wówczas obce wielu Polakom. W programach politycznych polskich czołowych stronnictw i obozów politycznych, i to jeszcze przed odzyskaniem niepodległości w listopadzie 1918 r., także można odnaleźć aspiracje do odgrywania przez Polskę znaczącej roli w Europie. Dlatego usiłowano wywalczyć taki jej kształt terytorialny, który odpo­ wiadałby tym dążeniom, ito zarówno wwersji inkor­ poracyjnej (Narodowa Demokracja ijej lider Roman Dmowski), jak i federacyjnej (obóz skupiony wokół Józefa Piłsudskiego), zasadzającej się na wiodącej roli Polski w tej federacji. Mocarstwa zachodnie nie widziały jednak potrzeby popierania tych aspiracji, co więcej, Wielka Brytania kategorycznie je odrzu­ cała w imię swych interesów imperialnych, Francja wspierała tylko nabytki kosztem Niemiec, zaś Stany Zjednoczone były generalnie neutralne, ale udzielały wsparcia Londynowi. Kolidowało to przede wszyst- 7 http://grzbiet.pl/ksiazki/polska-mocarstwowa Przykładowy rozdział książki: Polska mocarstwowa Książki historyczne, Wydawnictwo: Bellona Uwaga! Próbka wygenerowana automatycznie, oryginalne wydawnictwo może wyglądać inaczej. Internetowa księgarnia historyczna Grzbiet.pl
  • 3. kim z interesami największych sąsiadów: Niemiec i Związku Radzieckiego, zgodnie myślących o li­ kwidacji polskiej państwowości. Krytyczne wobec tych polskich dążeń byli także pozostali sąsiedzi, a najbardziej Litwa. Mimo niekorzystnego położenia geopolitycznego i strategicznego Polski jej przywódcy i liderzy ugru­ powań politycznych niemal w całym dwudziesto­ leciu międzywojennym snuli plany - jak się okaże nierealistyczne - o uzyskanie pozycji mocarstwo­ wej, przynajmniej mocarstwa regionalnego. Wobec braku możliwości realizacji tych planów z powodów ekonomicznych (pokłosie m.in. rozbiorów i polityki państw zaborczych ograniczającej rozwój gospodar­ czy oraz zniszczeń wojennych), wznacznym stopniu także politycznych (polityka mocarstw wobec Pol­ ski), zdecydowano, że atutem będzie siła militarna. Stąd wzięła się decyzja, aby Wojsko Polskie czasu pokoju było bardzo liczne (do połowy lat trzydzie­ stych XX w. trzecia liczebnie armia europejska, po ZSRR i Francji). Niestety, za liczebnością nie szła faktyczna siła tej armii, miała ona słaby potencjał bojowy i techniczny, co było rezultatem niewielkich możliwości ekonomicznych kraju. Wojsko Polskie było technicznie zacofane, obowiązywała archaiczna doktryna wojenna, a do początku 1939 r. nie opraco­ wano konkretnych planów prowadzenia wojny z po­ tencjalnymi agresorami. Gdzie zatem należy szukać zabiegów o zbudowa­ nie Polski mocarstwowej? Postaram się wykazać, 8 http://grzbiet.pl/ksiazki/polska-mocarstwowa Przykładowy rozdział książki: Polska mocarstwowa Książki historyczne, Wydawnictwo: Bellona Uwaga! Próbka wygenerowana automatycznie, oryginalne wydawnictwo może wyglądać inaczej. Internetowa księgarnia historyczna Grzbiet.pl
  • 4. że w kierunkach prowadzonej polityki zagranicznej w stosunku do Ligi Narodów i miejsca wniej Polski, w polityce wojskowej (armia gwarantem siły i po­ zycji państwa), w próbie lansowania koncepcji Mię­ dzymorza, a nawet w utworzeniu i działalności Ligi Morskiej i Kolonialnej. Liga Morska i Kolonialna szermowała hasłami opozyskanie dla Polski kolonii, twierdząc, że znaczne przeludnienie ibrak zatrudnie­ nia oraz niedostępność wielu surowców upoważniają do ubiegania się owłasne kolonie. Chociaż politycz­ ne kierownictwo państwa nie podejmowało oficjal­ nie sprawy kolonii, to rozpatrywało różne warianty emigracji zPolski, zwłaszcza obywateli narodowości żydowskiej (Palestyna, anawet Madagaskar), ale też nadwyżek ludności rdzennie polskiej, która w kraju nie miała szans na ustabilizowaną egzystencję. Politycy iwojskowi wPolsce, ito wzasadzie wca­ łym dwudziestoleciu, nie bacząc na realne możliwo­ ści państwa, nie tylko propagowali ideę mocarstwo­ wej pozycji Polski, ale nawet czynili wysiłki, aby ją realizować. Dostrzec to można w poczynaniach marszałka Piłsudskiego, w polityce ministra spraw zagranicznych Józefa Becka, sprawującego ten urząd od 1932 r., oraz w wizjach głoszonych ipraktycznie wdrażanych przez generalnego inspektora sił zbroj­ nych po śmierci Piłsudskiego i kandydata na Naczel­ nego Wodza, marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza. Śmigły-Rydz wielokrotnie podejmował praktycz­ ne kroki budowy państwa autokratycznego, które -w jego przeświadczeniu- zdolne byłoby do podję- 9 http://grzbiet.pl/ksiazki/polska-mocarstwowa Przykładowy rozdział książki: Polska mocarstwowa Książki historyczne, Wydawnictwo: Bellona Uwaga! Próbka wygenerowana automatycznie, oryginalne wydawnictwo może wyglądać inaczej. Internetowa księgarnia historyczna Grzbiet.pl
  • 5. ciatak wielkich wyzwań. Ale czy tylko oni? To były najbardziej prominentne postacie, lecz zwolennikami działania na rzecz uczynienia z Polski co najmniej mocarstwa regionalnego było wielu polityków, atak­ że duże grupy społeczeństwa ulegające magii tego przesłania. Dwa największe obozy polityczne do 1926 r.: Na­ rodowa Demokracja i obóz piłsudczykowski, wypra­ cowały własne wizje,jakuczynić zPolski mocarstwo. Pierwszy z wymienionych obozów, widząc najwięk­ sze zagrożenie ze strony Niemiec, lansował koncep­ cję utworzenia Polski rozległej terytorialnie (wersja inkorporacyjna), ale bez zbyt dużej liczby mniejszo­ ści narodowych, tzw. koncepcja jagiellońska oparta na przyjaznych relacjach ze wschodnimi sąsiadami. W okresie kierowania Ministerstwem Spraw Zagra­ nicznych (MSZ) przez jej przedstawicieli czyniono wiele, aby utworzyć Związek Bałtycki, w którym główną rolę odgrywałaby Polska. Zdecydowanie inna była wizja obozu skupionego wokół Piłsud­ skiego. Optowano za rozwiązaniem federacyjnym i starano się go realizować. Plany się jednak nie po­ wiodły. Aby więc osłabić Rosję Radziecką (ZSRR). uznawaną za głównego potencjalnego przeciwnika, włączono się do realizacji tzw. prometeizmu (główną rolę miała odgrywać Warszawa) i temu celowi słu­ żyła działalność tego obozu, zarówno za życia Mar­ szałka, jak w pewnym stopniu po jego śmierci. Rzecznikiem Polski jako państwa mocarstwowe­ go, bardziej europejskiego niż światowego, był za- 10 http://grzbiet.pl/ksiazki/polska-mocarstwowa Przykładowy rozdział książki: Polska mocarstwowa Książki historyczne, Wydawnictwo: Bellona Uwaga! Próbka wygenerowana automatycznie, oryginalne wydawnictwo może wyglądać inaczej. Internetowa księgarnia historyczna Grzbiet.pl
  • 6. równo marszałek Piłsudski, jak i jego następca mar­ szałek Śmigły-Rydz. Piłsudski zamierzał to osiągnąć przez federację z państwami powstałymi po rozpa­ dzie Imperium Rosyjskiego (Litwa, Łotwa, Estonia, Białoruś, Ukraina), wktórej Polska miałaby głos naj­ ważniejszy, agdy to zawiodło, czynił starania outwo­ rzenie Związku Bałtyckiego grupującego wymienio­ ne państwa bałtyckie, poszerzonego o Finlandię, ale ponownie bez rezultatu. W tym nurcie mieściła się także koncepcja prometeizmu. Drugi obóz bardziej otwarcie lansował wizję Polski mocarstwowej, ba­ zując na rzekomej sile Wojska Polskiego, wspiera­ nej przez integrację moralną społeczeństwa, dlatego promował hasło: silni, zwarci, gotowi. Z kolei mi­ nister Beck zamierzał doprowadzić do realizacji wi­ zji Międzymorza jako przeciwwagi państw Europy Środkowo-Wschodniej, Bałkanów i Skandynawii dla agresywnych przygotowań wojennych państw o charakterze totalitarnym (Niemcy, Włochy ZSRR), także z wiodącą rolą Polski wtym ugrupowaniu. Społeczeństwo polskie w dużej części podatne było na hasła propagandowe lansujące silną Polskę o mocarstwowych aspiracjach. Ulegało natarczywej propagandzie, nie biorąc pod uwagę słabości pań­ stwa, zwłaszcza ekonomicznej, oraz faktycznego zagrożenia jej bezpieczeństwa zewnętrznego. Wery­ fikatorem tych mrzonek była katastrofa wrześniowa 1939 r. i ogromny zawód, jakie przeżyło nieprzygo­ towane na nią społeczeństwo. Odium klęski spadło na sprawującą władzę w państwie ekipę sanacyjną, 11 http://grzbiet.pl/ksiazki/polska-mocarstwowa Przykładowy rozdział książki: Polska mocarstwowa Książki historyczne, Wydawnictwo: Bellona Uwaga! Próbka wygenerowana automatycznie, oryginalne wydawnictwo może wyglądać inaczej. Internetowa księgarnia historyczna Grzbiet.pl

Related Documents