De Lofoten Grillig enweerbarstig Tekst: Linda Korsten Fotografie: Ruben Schipper
De Vikingen ...
grote verrassing van een aantal vissers. Robert had de hoop al Een paar dagen eerder. Het patrijspoortje van het ...
een mengeling van klassieke muziek en volks- muziek van de Lofoten speelt, trekt langzaam Al die baaien ...
of 4

National Geographic Traveler Lofoten

Reportage over de Lofoten in National Geographic Traveler
Published on: Mar 3, 2016
Published in: Travel      
Source: www.slideshare.net


Transcripts - National Geographic Traveler Lofoten

  • 1. De Lofoten Grillig enweerbarstig Tekst: Linda Korsten Fotografie: Ruben Schipper
  • 2. De Vikingen staan bekend De als gevreesde plunderaars, maar dat zijn ze niet altijd geweest. Lofoten. De naam van deze Ze werken liever op een olieplatform. Ook zwaar en gevaarlijk Noorse eilandengroep die zich uitstrekt in de Noordelijke IJs- werk, maar je hebt een veel geregelder inkomen.’ zee roept steevast associaties op met rekken vol stokvis. Mooie Robert en zijn broer Terje, overigens geen familie van de plaatjes, maar er gaat een wereld achter deze visserijtraditie bekende Noorse poolreiziger Roald Amundsen, wonen in de schuil waarin de romantiek ver te zoeken is. De kabeljauw die regio Svolvær. In de hoop een beter beeld te krijgen van het te drogen hangt wordt ’s winters gevangen, als de golven hoog leven op de Lofoten praten we op het terras van Terjes huis, zijn en de scherpe rotsen in de kustwateren hun tanden laten gelegen aan het prachtige fjord in het gehucht Liland. Op de zien. ‘Het is zwaar werk,’ beaamt visser Robert Amundsen. achtergrond ruist een waterval, en een zeearend cirkelt boven ‘Vooral als je gauw zeeziek wordt, zoals ik.’ ons terwijl ons gezelschap pikt van gedroogde en gezouten ka- Toen hij als 16-jarige begon, hing hij bijna constant over- beljauw – ongekookt. Terjes 2-jarig dochtertje Ina Marie valt boord terwijl hij zoveel mogelijk doorwerkte. Dat is inmiddels erop aan alsof het chips is. alweer 30 jaar geleden. ‘Ik heb er weleens over nagedacht om Het leek er een tijdlang op dat de kabeljauw aan het verdwij- iets anders te gaan doen, maar ja.’ Hij wijst naar zijn 12-jarige nen was uit de wateren rond de Lofoten, door overbevissing op zoon Trygre. ‘De nieuwe generatie wil geen visser meer worden. de Barentszee. Maar vorig jaar winter is het tij gekeerd – tot In het voorjaar hangt overal op de eilanden stokvis te drogen, zoals hier op Vaelroy. Rechterpagina: De replica’s van Vikingschepen van museum Lofotr geven een blik terug in de tijd. Vorige pagina’s: Traditionele huisjes in het oude vissersdorp Å op Moskenesøya.110 national geographic traveler national geographic traveler 111
  • 3. grote verrassing van een aantal vissers. Robert had de hoop al Een paar dagen eerder. Het patrijspoortje van het propeller- Intussen ben ik al vaker in Noorwegen geweest, van Stavan- ’s Avonds voel ik me vreemd onrustig, een ritueel dat zich opgegeven. Hij vertelt over schepen die zo volgeladen terug- vliegtuig dat mij en fotograaf Ruben Schipper naar Leknes op ger tot de Noordkaap. Het hele land is prachtig, vind ik, maar iedere dag zal herhalen. Het wordt maar niet donker, ter- kwamen dat ze zonken, tragisch genoeg net toen de vissers in de Lofoten brengt, biedt een mooi zicht op de grillige, bergach- vanuit de lucht zie ik al snel dat de Lofoten pas echt spectacu- wijl het toch al laat is. De zon hangt vrolijk hoog aan de he- de haven waren aangekomen. In de baai bij Liland wisten twee tige kustlijn. De zee heeft allerlei tinten blauw, van diepblauw lair zijn. Maar het landschap oogt ook kwetsbaar. Al die kleine mel, zo vol van zichzelf dat hij vergeet het toneel te ruimen. vissers het te overleven, maar in Svolvær ging er één met zijn – ver uit de kust – tot azuurblauw, wanneer een zandstrandje baaien en eilanden, de zandstranden en de azuurblauwe zee Het is haast alsof er iets mis is met de natuurlijke orde in de boot ten onder. Onverantwoordelijk, vinden de broers. onder het water doorloopt. Rode vissershuizen klampen zich – je moet er niet aan denken dat zich hier een natuurramp wereld en het hele universum op het punt staat te exploderen. Robert en Terje behoren tot een klein groepje vissers dat vast aan de vaak smalle strook tussen berg en water. voltrekt. Dat de archipel voorkomt op Unesco’s werelderfgoed- Ik hang maar een dekbed voor het raam om mijn kamer een solo werkt, en dat maakt ze extra kwetsbaar. Als het echt bar De Lofoten staan al lang op mijn verlanglijstje. Tien jaar lijst, wil nog niet zeggen dat ze voorgoed beschermd zijn. De beetje te verduisteren. D is, blijven ze dicht bij elkaar in de buurt. Ze zijn voorzichtiger geleden zag ik de eilanden liggen toen ik op zoek ging naar kans bestaat dat er weer naar olie gezocht gaat worden – bij de geworden sinds ze vader zijn en hebben flinke investeringen orka’s in het Tysfjord, aan de overkant van het Vestfjord op het verkiezingen later dit jaar wordt het verbod op boringen naar e Lofoten liggen flink afgelegen. Vanuit Nederland gedaan in veiligheidsmaatregelen. ‘We houden zoveel mogelijk Noorse vasteland.De hoge pieken oogden ruig en imposant, fossiele brandstoffen opnieuw bekeken. duurt de reis per auto drie dagen, inclusief de vaart op rekening met de weersomstandigheden,’ vertelt Robert, ‘maar er ging een enorme aantrekkingskracht vanuit. Ik was zelfs Even later, als we eenmaal geland zijn en in onze huurauto een nachtboot. En toch is de eilandengroep elk jaar het soms moeten we de netten binnenhalen als het weer eigenlijk jaloers op een gids die de kerst met zijn familie wilde doorbren- zijn gestapt, is het landschap nog indrukwekkender. Ik kan toneel van het Internationaal Kamermuziek Festival, te slecht is. Je kunt het net nu eenmaal niet te lang laten zit- gen en daarom met een rubberbootje de oversteek ging maken, goed zien waarom Noren spreken van de ‘Lofotenmuur’: de dat bezoekers uit de hele wereld trekt. Organisator ten, dus soms’ – hij richt zijn blik naar beneden en pakt een terwijl dat in de winter vanwege de hoge golven en snijdende steile granietrotsen rijzen op sommige plaatsen bijna loodrecht Knut Kirkesæther startte in 2003 het festival om eersteklas elastiekje van tafel – ‘we stretch the limit.’ kou toch echt geen pretje kan zijn. op vanuit zee. musici te laten oefenen en optreden in een ontspannen, vakan- tieachtige omgeving. Inmiddels is het uitgegroeid tot een van de beste kamermuziekfestivals ter wereld, met de beste musici van Noorwegen en vaak ook ver daarbuiten. De spectaculaire omgeving maakt het in elk geval tot één van de bijzonderste. We hebben nog net de laatste kaartjes voor de festivalboot weten te bemachtigen, die slechts één keer per festival vaart. We gaan naar de meest afgelegen eilanden van de Lofoten: Væroy en het uiterste eilandje Røst, dat bijna even zuidelijk ligt als Bodø. Ze behoren tot de weinige eilanden die niet over de weg vanaf het vasteland bereikbaar zijn. Maar eerst moeten we de verraderlijke kustwateren trotse- ren. Vooral de Maelstrom is vermaard (en onder meer vereeu- wigd in A Descent into the Maelstrom van Edgar Allan Poe, die het ‘the great whirlpool’ noemde). De maalstroom doet zijn naam eer aan. Het water perst zich hier tweemaal daags met grote snelheid tussen het onbewoonde eiland Mosken (vlak voor Værøy) en Moskenesøya door – het laatste grote eiland van de Lofoten dat door een weg is verbonden met de andere eilanden. Het klotst maar door. Robert is niet de enige met zeeziekte: ook ik word snel misselijk op het water. Natuur- lijk ben ik de enige die er last van krijgt op de festivalboot. En natuurlijk ben ik mijn tabletjes vergeten. Doodziek kom ik in Røst aan wal, en ik sleep me naar het restaurant van het Bryggenhotel (Havenhotel). De chef lacht me eerst hartelijk uit omdat ik zeeziek ben geworden op zo’n prachtige dag. Maar hij heeft toch ook wel medelijden en biedt me zelfs zijn auto aan om pillen tegen zeeziekte te halen bij de supermarkt, op een half uur loopafstand. Maar het concert begint, ik moet weg. Er zijn op Røst maar weinig plekken om een grote groep mensen onder te brengen, dus vindt het concert plaats in een gymzaal – een bijzondere ervaring, ook vanwege de verrassend goede akoestiek. Voor we van het eiland vertrekken wandel ik toch snel nog even langs de supermarkt – en kom net na sluitingstijd aan. Maar het is geen probleem, ik mag door de laadruimte naar binnen. Lang leve de eilandmentaliteit. Op Væroy vind het concert in een passendere ambiance plaats: een witte houten kerk. Terwijl de Noorse violiste Susanne Lundeng De prachtige, kwetsbare kustlijn van de Lofoten kronkelt en strekt zich uit in zee om later weer op zijn schreden terug te keren. Kleine baaitjes waarvan de uiteinden elkaar bijna raken vormen een veilige haven voor de vele kleine vissersdorpjes.112 national geographic traveler national geographic traveler 113
  • 4. een mengeling van klassieke muziek en volks- muziek van de Lofoten speelt, trekt langzaam Al die baaien hij als 16-jarige negen pieken heeft beklommen. Als tiener had hij er een baan zonlicht over de icoon achter haar. De Jezus-figuur lijkt wel een Viking met zijn en eilanden, heel optimistisch 2,5 dag voor uit- getrokken. Al snel bleek dat het blonde haar en brede borstkas. Uiteindelijk staat hij in vuur en vlam – en dat om tien uur ’s zandstranden wat langer zou gaan duren. Hij had natuurlijk kunnen omkeren, maar avonds. De muziek vult de kerk tot deze zowat uit zijn voegen lijkt te barsten. en de azuur- besloot door te gaan en zichzelf op rantsoen te zetten. Uiteinde- De meeste mensen bezoeken de Lofoten vanwege de natuur, maar ook in cultureel blauwe zee: de lijk deed hij er een week over. Zijn moeder wist nergens van, anders opzicht is er veel te beleven. In Borg vind je bijvoorbeeld het Vikingmuseum Lofotr, dat is lofoten ogen had een reddingmissie hem al snel van de berg geplukt. opgezet rond de grootste Vikingboerderij die ooit werd gevonden. Met wel 83 meter lang moet de boerderij wel van een hoofdman zijn spectaculair. Het outdoorleven heeft Jann nog steeds in zijn greep; hij heeft zich ontpopt tot voorvechter van geweest en de vele vondsten uit de Vikingtijd wijzen er ook op ecotoerisme. Zijn eigen bedrijf was het eerste dat het Noorse dat er op dit eiland (Vestvågøy) minstens één hoofdman moet ecokeurmerk kreeg. De regels hier zijn strenger dan waar ook hebben geleefd. In en rond de boerderij woonden in die tijd ter wereld, vertelt hij, omdat het de meest recente zijn. zo’n 1000 mensen. Terwijl hij praat, besef ik ineens dat hij de bestuurder was De Vikingen staan bij ons bekend als gevreesde plunderaars, van de rubberboot op de orkareis. Hij blijkt mij ook te herin- maar hier wordt al snel duidelijk dat ze dat niet altijd zijn ge- neren. Als de heldhaftige jonge vrouw die ook met orka’s wilde weest. Ze produceerden en exporteerden stokvis, toen al. De snorkelen, maar zich niet over haar angst heen kon zetten. Ik zeilschepen die in de 8ste eeuw werden ontwikkeld maakten vraag hem naar de barre oversteek die hij toen heeft gemaakt het voor sommige benden interessant om plotselinge roof- om kerst te vieren met zijn familie. Ja, natuurlijk waren de gol- overvallen te plegen, zoals de historische aanval op het Britse ven huizenhoog, zegt hij. Hij haalt zijn schouders op. Plotseling klooster Lindisfarne in 793. De rijkdom was natuurlijk interes- kijkt hij me intens aan, de oversteekovertocht ineens weer vers sant, maar de Vikingen kozen niet voor niets voor zo’n bastion op zijn netvlies. ‘Weet je, dat was een prachtige tocht.’ van het christelijke geloof – ze voelden zich bedreigd door de cultus rond ‘Hvitekrist’ (Witte Christus). Ze merkten goed dat Linda Korsten is journalist, dit is haar eerste verhaal voor dit geloof aan het oprukken was en vochten voor hun eigen Traveler. Ruben Schipper werkte eerder ook voor de Neder- heidense overtuigingen. landstalige editie van National Geographic Magazine. Lofotr is een veelbezocht museum, maar het komt heel kleinschalig en authentiek over. De bezoekers verspreiden zich vanzelf over de Vi- kingexpositie, een replica van een Vikingschip waar je echt mee kunt varen en de reconstructie van de boerderij zelf. T ijd om het landschap van de Lofoten van dichterbij te inspecteren. De bergen zijn te steil voor de doorsnee wandelaar, je ervaart ze dan ook het beste van een eer- biedige afstand. We zien veel fietsers die vanaf de weg het landschap op zich laten inwer- ken, er zijn genoeg vlakke weggetjes te vinden waar niet veel verkeer komt. Maar vanuit een kajak overdondert de groots- heid van de Lofoten je pas echt. Het is dé manier om het smalle en hoge Trollfjord te beleven. Hier kun je goed zien dat de bergen op de Lofoten tot zo’n 500 meter hoogte zijn afgesleten door een gletsjer. Daarboven is het landschap ruw en ruig met hoge pieken die boven het kruiende ijs uit- steken. Halverwege de 6 uur durende tocht pick- nicken we aan de rand van het fjord, met uitzicht kaart: armand haye op de ongeveer 1000 meter hoge toppen van het Trollgebergte. Jann Engstad, gids en eigenaar van outdoorbedrijf Lofoten Kajakk, vertelt dat114 national geographic traveler

Related Documents