BY ŻYŁO SIĘ LEPIEJ.
WSZYSTKIM!
Program wyborczy
PLATFORMY OBYWATELSKIEJ
Warszawa 2007
Spis treści
Spis treści
Donald Tusk, Polska zasługuje na cud gospodarczy....................................
4 Donald TUSK
Polska zasługuje na cud gospodarczy
Donald Tusk, Przewodniczący PO RP
C o pewien czas zdarzają s...
Donald TUSK 5
pozwoleń, zakazów, koncesji, ustaw. Proponujemy wszystkim siłom politycz-
nym, z prawa i z lewa – dajm...
6 Bronisław KOMOROWSKI
Wstęp do Programu PO
Bronisław Komorowski, wiceprzewodniczący PO, koordynator prac programowyc...
Deklaracja Ideowa 7
DEKLARACJA IDEOWA PLATFORMY OBYWATELSKIEJ
Przyjęta przez Klub Poselski Platforma Obywatels...
8 Deklaracja Ideowa
człowieka lub grupę ludzi wystawia całą wspólnotę na niebezpieczeństwo. Ale
także granic władzy pub...
Deklaracja Ideowa 9
polityka konkurencji, ochrony własności prywatnej i twardego rozprawienia się
przez państwo z prz...
10 Państwo silne, tanie i przyjazne
BY ŻYŁO SIĘ LEPIEJ. WSZYSTKIM
Program Platfo...
Suwerenne państwo, silny samorząd 11
Państwo Polskie będzie lepiej zorganizowane – dla obywateli. Aby stali się
o...
12 Państwo silne, tanie i przyjazne
• po trzecie – potrzebne są rozwiązania ustrojowe wspomagające zdol-
...
Efektywna demokracja lokalna 1
w samorządzie lokalnym została oparta na naturalnych, tradycyjnych struktu-
rach funkcjo...
14 Państwo silne, tanie i przyjazne
 Usprawnimy organizację władzy ustawodawczej i procesu legislacyjnego.
...
Służba cywilna; kodeks wyborczy 15
wództwie, powinno należeć sprawowanie nadzoru nad samorządem terytorial-
nym, spraw...
16 Państwo silne, tanie i przyjazne
Rozwiązania większościowej ordynacji wyborczej i jednomandatowych okrę-
gów wyb...
Wolność i bezpieczeństwo obywateli 17
2. Polska dbająca o wolność i bezPieczeństwo obywateli
W olni obywatele i...
18 Wolność i bezpieczeństwo obywateli
 Konieczne jest zwolnienie premiera od odpowiedzialności za służby spe-
...
Własność i sprawiedliwość 19
sowej w jednej policji finansowej na kształt włoskiej Guardia di Finanse, od-
powiedzialne...
20 Własność i sprawiedliwość
 Upowszechnienie własności wśród obywateli.
Konieczne jest umocnienie w Polsce ...
Własność a państwo 21
Przychód podatnika będący różnicą między wartością rynkową a odpłatnoś-
cią poniesioną przy naby...
22 Własność i sprawiedliwość
 W spółkach skarbu państwa wprowadzimy przejrzyste zasady nadzo-
ru właścicielskieg...
Zdrowe finanse, niskie podatki 23
4. Polska zdrowych Finansów i niskich Podatków. nowoczesna gosPodarka
P roponuje...
24 Zdrowe finanse, niskie podatki
 Uzdrowienie finansów publicznych
..
Polskie finanse publiczne są cho...
Naprawa finansów publicznych 25
Budżety wieloletnie. Rząd powinien przedstawiać parlamentowi ramowy plan
finansowy ...
26 Zdrowe finanse, niskie podatki
jest warunkiem koniecznym utrwalenia na wysokim poziomie tempa
...
Proste i sprawiedliwe podatki 27
jąc możliwie jak najmniejsze obciążenia działalności gospodarczej i życia obywa-
teli....
28 Zdrowe finanse, niskie podatki
Podatek liniowy ma inwestycyjny charakter. Proponujemy, aby przedsiębiorca
mógł je...
Nowoczesny VAT; likwidacja parapodatków 29
stanowiłyby koszt uzyskania przychodu (pomniejszałyby podsta-...
30 Zdrowe finanse, niskie podatki
uzależniona od możliwości ograniczania wydatków państwa, w tym uszczelniania
systemu...
Odbiurokratyzowanie gospodarki 1
instytucji: samorząd, nauka, firmy. Partnerstwo publiczno-prywatne jest na dro-
dze...
32 Zdrowe finanse, niskie podatki
Chcąc przeciwdziałać złym praktykom w tworzeniu prawa, proponujemy wprowadze-
nie sy...
Bezpieczeństwo energetyczne
Przemysł stoczniowy. Przy uwzględnieniu powyższych czynników będziemy
dążyć do m.in. ...
4 Polska zdrowa
 Skuteczny i ograniczony nadzór regulacyjny
Opowiadamy się za istotnym ograniczeniem reglamen...
Dla dobra pacjentów 5
Na ochronę zdrowia wydajemy znacznie mniejszy odsetek PKB niż kraje.
wysoko rozwinięte. Ponadto s...
6 Polska zdrowa
autonomiczny – poza wpływem czynników politycznych. Instytucje ubezpiecze-
niowe muszą z sobą konkurow...
Skuteczna restrukturyzacja 7
– będą traktowani przez fundusze ubezpieczeniowe tak samo.
To wymaga wprowadzenia okreś...
8 Polska zdrowa
• Dokończymy rozpoczętą w 2005 roku restrukturyzację publicznych
placówek ochrony ...
Ustawa o systemie ochrony zdrowia 9
Konieczne jest określenie obowiązków zakładów opieki zdrowotnej.
w zakre...
40 Polityka społeczna
między aktywami i pasywami. Umożliwi także włączenie w przekształ-
cenia B...
Na rzecz rodziny 41
nicowana sytuacja rodzin. Tymczasem to rodzina jest przecież najsprawniejszą
organizację socjalną, n...
42 Polityka społeczna
by można było kontynuować rozwój zawodowy, nie tracąc upraw-
nień ...
Sprawny rynek pracy 4
– opracowanie programów wsparcia (o charakterze zadaniowym)
dla rodzi...
44 Polityka społeczna
– stworzenie warunków dla otwartości instytucji publicznych na ze-
wnęt...
Nowoczesna edukacja 45
– decentralizację poprzez samorządy (zwłaszcza wojewódzkie) i or-
ganizacje poz...
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
Polska ZasłUguje Na Cud
of 90

Polska ZasłUguje Na Cud

Polska zasługuje na cud - program partii PO
Published on: Mar 4, 2016
Published in: News & Politics      Education      
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Polska ZasłUguje Na Cud

  • 1. BY ŻYŁO SIĘ LEPIEJ. WSZYSTKIM! Program wyborczy PLATFORMY OBYWATELSKIEJ Warszawa 2007
  • 2. Spis treści Spis treści Donald Tusk, Polska zasługuje na cud gospodarczy..................................... 4 Bronisław Komorowski, Wstęp do programu PO .......................................... 6 Deklaracja.Ideowa.Platformy.Obywatelskiej ................................................. 7 By żyło się lepiej. Wszystkim Program Platformy Obywatelskiej (październik 2007) 1... Państwo silne, tanie i przyjazne . ........................................................ 10 2. Polska dbająca o wolność i bezpieczeństwo obywateli ...................... 17 ... Polska silna, oparta na własności i sprawiedliwości ........................... 19 4... Polska zdrowych finansów i niskich podatków. Nowoczesna gospodarka ................................................................... 23 5... Polska zdrowa .................................................................................... 4 6... Polityka społeczna: rodzina, praca, solidarne społeczeństwo ............ 40 7... Bezcenny kapitał – sektor wiedzy ....................................................... 50 8... Polska w Europie. Polityka regionalna, spójność i wzrost .................. 55 9... Polska w Europie. Odpowiedzialność za polską wieś ........................ 59 10. Media elektroniczne – wyzwanie cywilizacyjne .................................. 66 11... Polska w Europie. Kultura narodowa, dziedzictwo, polityka kulturalna ............................................................................... 69 12. Silna i bezpieczna Polska w Unii Europejskiej . .................................. 74
  • 3. 4 Donald TUSK Polska zasługuje na cud gospodarczy Donald Tusk, Przewodniczący PO RP C o pewien czas zdarzają się w Polsce wybory, które mają fundamental- ne znaczenie. Wiążą się zwykle z bardzo konkretnym wyzwaniem, kon- kretną szansą, którą można wygrać lub przegrać. W roku ‘89 wybieraliśmy wolność. Udało się, pamiętam dobrze to wzruszenie. Polacy poprzez świa- domą demokratyczną decyzję uzyskali niepodległość i demokrację. Kolejnym fundamentalnym wyborem było referendum w sprawie przystąpienia do Unii Europejskiej. Znów Polacy, wbrew namowom wielu polityków, okazali swą mądrość i bardzo świadomie, zdecydowanie i jednoznacznie zapewnili Polsce miejsce wśród najlepiej rozwiniętych państw świata. Dzisiejszy wybór jest równie łatwy do zdefiniowania. W dniu październiko- wych wyborów Polacy muszą zdecydować, czy chcą zachodnioeuropejskiego poziomu życia, sprawnej organizacji i demokratycznych standardów czy wolą kłótnie, bałagan i wschodnioeuropejski model „demokracji”. Nadszedł donio- sły moment, dziś, pierwszy raz, stawką wyborów jest po prostu dobrobyt. Po wyborach, jeśli Platforma Obywatelska wygra i tym samym otrzyma od Polaków mandat do rządzenia, zaproponujemy ogólnonarodowy pakt na rzecz Narodowego Programu Wielkiej Budowy, porozumienie wszystkich sił politycznych. Proponuję, żeby 22 października zawrzeć pakt, którego ce- lem będzie realizacja polskiego cudu gospodarczego, nic więcej, nic mniej. Zgódźmy się na podstawowe założenia, które go warunkują. Rozmawiajmy. o nich już teraz, w kampanii. Nie ma lepszego i uczciwszego tematu. Platfor- ma i ja osobiście jesteśmy gwarantem, że będą one obowiązywać również po wyborach. Efektem będą autostrady, drogi szybkiego ruchu, mosty, wiadukty, miesz- kania, stadiony, ale także rozwój mniejszych miast i miejscowości. Wyrówny- wanie warunków życia na wsi i przywrócenie opłacalności produkcji rolnej. Dostosowanie edukacji do wyzwań współczesności. Zmiana systemu opieki zdrowotnej z niewydolnego ustroju pracy niewolniczej lekarzy i pielęgniarek na sprawdzony na Zachodzie mechanizm, dający pacjentowi prawo wyboru ubezpieczyciela i łatwy dostęp do specjalistów, a służbie zdrowia normalne warunki i płace. Zlikwidujmy wreszcie gmatwaninę niepotrzebnych przepisów,
  • 4. Donald TUSK 5 pozwoleń, zakazów, koncesji, ustaw. Proponujemy wszystkim siłom politycz- nym, z prawa i z lewa – dajmy Polakom zachodnioeuropejski dostatek i stabilność. Państwo to ludzie, a ojczyzna to ich marzenia. Władza, politycy i urzędy są tylko po to, żeby pomagać ludziom w realizacji ich zamierzeń. Ja znam ma- rzenia swoich dzieci, są dla mnie tak samo święte jak dla wszystkich innych rodziców w Polsce, wiem, że nie możemy ich zawieść, że musimy im zbudo- wać normalny europejski kraj. Ja i cała Platforma Obywatelska jesteśmy gotowi na rozmowę i umowę. z każdym, kto przyłączy się do planu wielkiej budowy, kto rozumie, że dziś przyszedł czas na polski cud gospodarczy. Wstępem do tej rozmowy o Polsce jest niniejszy program: propozycja Platformy Obywatelskiej dotycząca tego, co należy zrobić, żeby w Polsce nastąpił cud gospodarczy. Donald TUSK
  • 5. 6 Bronisław KOMOROWSKI Wstęp do Programu PO Bronisław Komorowski, wiceprzewodniczący PO, koordynator prac programowych Konferencji Programowej PO RP P olska jest państwem wolnych obywateli. Dzięki odwadze wielkiego ru- chu „Solidarność”, dzięki mądrości wielu Polaków odzyskaliśmy tę wolność w 1989 roku. Udało się nam zbudować państwo niepodległe, de- mokratyczne, państwo wolnego rynku, państwo zrywające więzy pojałtań- skich uzależnień, państwo integrujące się z Zachodem, z Europą. Tym na- szym wielkim narodowym osiągnięciom towarzyszyły różne słabości, błędy i potknięcia, ale główny kierunek przemian był i jest zdecydowanie słusz- ny. Chcemy więc naprawy a nie destrukcji państwa, chcemy umocnienia. a nie osłabienia demokracji i wolnego rynku, chcemy szybszego marszu ku zachodnim standardom życia i rozwoju – by wszystkim w Polsce żyło się lepiej. Byśmy zdołali zrealizować wielki narodowy cel, jakim jest dogonienie peletonu państw tzw. Starej Unii Europejskiej. Byśmy mogli wykorzystać te parę lat szczególnej szansy, jaką dają pierwsze lata naszego członkowstwa w UE. Te wielkie narodowe cele możemy osiągnąć tylko razem, tylko wspól- nie – wszyscy! Nie zgadzamy się więc na dzielenie Polski na liberalną i soli- darną, Polaków na bogatych i skazanych na ubóstwo, na „wykształciuchów” i „ciemny lud”, na III i IV RP! Na to sztuczne dzielenie i konfliktowanie Polski i Polaków odpowiadamy – Polska jest dobrem wspólnym, jest wspólną dumą i wspólną pracą. To PO prostu POlska! W tym duchu prowadziliśmy prace nad programem Platformy Obywa- telskiej. Wiosną bieżącego roku przeprowadziliśmy kilkanaście konferencji programowych, zorganizowaliśmy wiele wewnętrznych i publicznych debat. Dziś przedstawiamy nasz dorobek w przekonaniu, że zbliża się czas łączenia. a nie dzielenia, czas pracy a nie burzenia, czas ładu a nie kolejnych re- wolucji. Przedstawiamy w przekonaniu, że dobra modernizacja Polski może. i powinna przebiegać w zgodzie z polską tradycją, polskim umiłowaniem wol- ności, w zgodzie z tradycyjnym systemem wartości, opartym o współpracę podstawowych wspólnot: rodziny, narodu, społeczności lokalnych, państwa, kościołów i organizacji społecznych. By żyło się lepiej! Wszystkim. Bronisław KOMOROWSKI
  • 6. Deklaracja Ideowa 7 DEKLARACJA IDEOWA PLATFORMY OBYWATELSKIEJ Przyjęta przez Klub Poselski Platforma Obywatelska w dniu 21 grudnia 2001 r. Tworzymy Platformę Obywatelską w imię wspólnej wiary w sens i możliwości dobrej polityki we współczesnym świecie. Na progu trzeciego tysiąclecia prag- niemy uwolnić energię Polaków, by czerpać dumę z godnego miejsca Rzeczy- pospolitej w jednoczącej się Europie. 1. Polityka w służbie człowieka Platforma Obywatelska zrodziła się z protestu przeciwko złej polityce. Dobra polityka pozostaje w służbie człowieka, nie zaś jakiejkolwiek doktryny lub inte- resu. Polityka łączy się z moralnością tylko tam, gdzie pielęgnowane są cnoty obywatelskie. Gdzie patriotyzm stawiany jest ponad walkę o partyjne interesy. Gdzie autorytet państwa wymusza bezwzględne przestrzeganie prawa, także przez rządzących. Gdzie roztropność nakazuje powściągać grupowe spory.. Zaś honor ceniony jest bardziej niż spryt. Platforma Obywatelska chce przywrócić blask tradycyjnym ideałom republi- kańskim. Ideałowi Państwa jako dobra wspólnego i skutecznego strażnika spra- wiedliwości oraz bezpieczeństwa. Ideałowi obywatela – jako osoby wolnej i od- powiedzialnej za los swój i swojej rodziny. 2. Fundament wartości Fundamentem cywilizacji Zachodu jest Dekalog. Wierzymy wspólnie w trwałą wartość norm w nim zawartych. Nie chcemy, by Państwo przypisywało sobie rolę strażnika Dekalogu. Ale Państwo nie może pozwalać, by jedni – łamiąc zawarte w nim zasady – pozbawiali w ten sposób godności i praw innych albo deprawowali tych, którzy nie dojrzeli jeszcze do pełnej odpowiedzialności za swoje życie. Dlatego zadaniem Państwa jest roztropne wspieranie rodziny i tra- dycyjnych norm obyczajowych, służących jej trwałości i rozwojowi. Dlatego pra- wo winno ochraniać życie ludzkie, tak jak czyni to obowiązujące dziś w Polsce ustawodawstwo, zakazując również eutanazji i ograniczając badania genetycz- ne. Zadaniem polityki jest ciągłe wytyczanie granic, których przekroczenie przez
  • 7. 8 Deklaracja Ideowa człowieka lub grupę ludzi wystawia całą wspólnotę na niebezpieczeństwo. Ale także granic władzy publicznej, których przekroczenie narusza autonomię jed- nostki. Dobra polityka potrafi obronić obywateli przed anarchią i prywatą. 3. PlatForma – ruch otwarty Tworzymy partię polityczną, by móc wspólnie uczestniczyć w demokratycz- nych wyborach do parlamentu i samorządu terytorialnego. Demokracja potrze- buje partii politycznych. Ale wiemy zarazem, że partyjniactwo uczyniło wiele zła we współczesnej Polsce. Partie wypełniają zaledwie niewielką część aktywności publicznej Polaków. Dlatego Platforma Obywatelska chce być miejscem spotkania i wspólnej ak- tywności dla uczestników zaprzyjaźnionych stowarzyszeń i organizacji, dla ludzi podzielających nasze ideały, lecz poświęcających się nie działalności politycz- nej, ale pracy w swoim zawodzie lub środowisku. Nie chcemy i nie będziemy budować zamykającej się organizacji własnego aparatu. Dlatego chcemy, by władze Platformy były w rękach tych, których Polacy obdarzyli zaufaniem i man- datem wyborczym. 4. uwolnić energię Polaków „Zdolność człowieka do inicjatywy i przedsiębiorczości stanowi źródło bo- gactwa społecznego, zaś wolny rynek jest najbardziej skutecznym narzędziem wykorzystywania zasobów i zaspokajania potrzeb”. Te słowa Jana Pawła II, po- chodzące z encykliki Centesimus Annus (IV, 32, 34), dobrze wyrażają nasze przekonanie o wartości twórczego i aktywnego wysiłku człowieka w procesie gospodarczym. Nie na darmo Platforma postawiła sobie za cel uwolnić energię Polaków. Niestety, po 12 latach niepodległości, Polska znowu przestała doganiać ucie- kający w szybkim rozwoju świat. Polskę ogarnia fala stagnacji i niewiary w przy- szłość. Główną przyczyną jest paraliżowanie rozwijającej się przedsiębiorczo- ści i obywatelskiej inicjatywy przez biurokrację, złe prawo i grupowe interesy związków zawodowych. Nie ma innej drogi do szybkiego rozwoju i dobrobytu jak powrót do idei wolności. Nie ma innej skutecznej polityki gospodarczej – jak
  • 8. Deklaracja Ideowa 9 polityka konkurencji, ochrony własności prywatnej i twardego rozprawienia się przez państwo z przyczynami paraliżu przedsiębiorczości. 5. być Polakiem w zjednoczonej euroPie Platformę Obywatelską zrodziło także nasze wspólne marzenie o zjednoczo- nej Europie. Obecność Polski w procesie budowania Unii Europejskiej traktuje- my jako postulat wynikający z dogłębnego zrozumienia polskiego interesu na- rodowego we współczesnym świecie i racji stanu naszego Państwa. Obecność ta otworzy przed nami nowe możliwości unowocześnienia Państwa, poprawy jakości życia ludzi, a także pogłębienia narodowej tożsamości i współodpowie- dzialności za losy Europy. Stąd miłość i poświęcenie dla Ojczyzny, znajomość polskiej historii i kultury, wreszcie świadome przenoszenie narodowej i rodzinnej tradycji – to szczególnie doniosłe zadania dla naszego pokolenia. Pokolenia, które jako pierwsze stanęło przed szansą wprowadzenia Polski na równych pra- wach do tworzącej się unii narodów europejskich.
  • 9. 10 Państwo silne, tanie i przyjazne BY ŻYŁO SIĘ LEPIEJ. WSZYSTKIM Program Platformy Obywatelskiej, październik 2007 1. Państwo silne, tanie i Przyjazne P olska potrzebuje nowoczesnej wizji silnego państwa zdolnego do sprosta- nia wyzwaniom rozwojowym XXI wieku. Takiej wizji, która uchroni Rzecz- pospolitą od ponownego osunięcia się w cywilizacyjną i gospodarczą przepaść, a poprzez wyobcowanie w Unii Europejskiej uczyni z naszego kraju słabe pań- stwo postsowieckie, targane konfliktami społecznymi, z których dziś rządzący czynią najważniejsze narzędzie utrzymania władzy. Potrzebna jest nowa koncepcja suwerenności państwowej w warunkach przy- należności do Unii Europejskiej. Niezbędny jest wiarygodny program i sposób komunikacji społecznej, zdolność do wzięcia odpowiedzialności za Państwo. Wymaga to myślenia i działania w duchu idei społeczeństwa obywatelskiego,. z odwołaniem się do kategorii interesu narodowego, a także wzmocnienia po- czucia tożsamości lokalnej i regionalnej. Po to by uruchomić energię społecz- ną oraz indywidualne szanse każdego z nas. Część z proponowanych poniżej zmian wymaga nowelizacji Konstytucji RP.  Zaproponujemy nową polską doktrynę suwerenności państwowej, która będzie definiować i pozwalać skutecznie realizować polskie interesy narodowe w nowych warunkach, wyznaczanych przez procesy globalizacji, rozwoju tech- nicznego, cywilizacji informacyjnej oraz przynależności do Unii Europejskiej. Polski niepodległej i odważnej, nie na klęczkach ani obrażającej się z powo- du kompleksów rządzących. Beneficjentem nowej doktryny suwerenności będą obywatele – obecne i przyszłe pokolenia Polaków. Nowa doktryna doprowadzi również do wzmocnienia sił organicznych naszego kraju w każdej sferze życia gospodarczego i społecznego, także w sferze kulturowo-edukacyjnej. Wzmoc- nimy potencjał instytucjonalny Państwa, skuteczność rządu na różnych obsza- rach polityki wewnętrznej, zagranicznej i europejskiej. Stworzymy mechanizmy pozwalające na racjonalne zarządzanie zasobami administracji publicznej,. co będzie prowadzić do skokowej poprawy jakości jej pracy i radykalnego obni- żenia jej kosztów.
  • 10. Suwerenne państwo, silny samorząd 11 Państwo Polskie będzie lepiej zorganizowane – dla obywateli. Aby stali się oni wreszcie rzeczywistymi domownikami naszego kraju, z poczuciem wpływu na sprawy publiczne. Administracja będzie przyjazna i pomocna w załatwianiu spraw, z którymi przychodzą obywatele oczekujący wsparcia, inwestorzy czy przedsiębiorcy.  Rząd Platformy Obywatelskiej zadeklaruje nową umowę społeczną rządu .. z samorządem dla przeprowadzenia rozległego program decentralizacji – samo- rząd nie może być jak dziś jedynie przedmiotem manipulacji ze strony centrum. Taka umowa, zaakceptowana przez społeczności i władze lokalne oraz regional- ne powinna dać impuls do skokowego wzrostu aktywności obywatelskiej i wyko- rzystania ogromnego potencjału rozwojowego, jaki tkwi w samorządzie lokalnym i regionalnym. Decentralizacja nie jest jedynie aktem dobrej woli władzy central- nej, lecz staje się koniecznym, cywilizacyjnym warunkiem właściwego zarządza- nia sprawami publicznymi i skutecznej dbałości o polski interes narodowy..Idea. państwa pomocniczego oznacza w tym wypadku umocnienie zdolności wspólnot lokalnych i regionalnych do administrowania swoimi sprawami. Chodzi o decentralizację rozumianą jako gwarancja rozwoju lokalnego i re- gionalnego, co oznacza wzmacnianie źródeł rozwoju kraju w ogólności, oraz jako instrument zarządzania sprawami publicznymi. Decentralizacja wzmacnia też moc decyzyjną władzy centralnej. Dopiero w takich warunkach ustrojowych rząd jest w stanie zajmować się programowaniem polityki państwowej i jej sku- teczną realizacją, skupiając się na sprawach i problemach rzeczywiście istot- nych z punktu widzenia interesu narodowego. Powrót do realizacji programu decentralizacji i jego intensyfikacja jest ko- nieczna, aby uruchomić wielki potencjał społeczny i przedsiębiorczość Polaków. Wymaga to: • po pierwsze wzmocnienia podstaw majątkowych samorządu oraz znacznej decentralizacji dyspozycji środkami publicznymi na rzecz sa- morządów, m.in. poprzez radykalne zwiększenie udziału samorządów w podatkach centralnych, także pośrednich; • z drugiej strony niezbędne jest podjęcie pilnych prac państwowych nad standardami wykonywania zadań publicznych prowadzonych przez samorząd;
  • 11. 12 Państwo silne, tanie i przyjazne • po trzecie – potrzebne są rozwiązania ustrojowe wspomagające zdol- ność samorządów do ponoszenia coraz większej odpowiedzialności za stan spraw publicznych. Obecnie samorząd otrzymuje coraz więcej zadań, ale bez wystarczających pieniędzy na ich realizację. Ten stan jest nie do utrzymania, np. w Polsce lokal- nej trwa kryzys w sferze oświaty, pomocy społecznej, ochrony zdrowia, drogow- nictwa itp. Kryzys finansowy szczególnie dotyka powiaty ziemskie, które odpo- wiadają za realizację licznych i drogich usług publicznych, a przecież powinny także podejmować działania na rzecz rozwoju lokalnego w skali ponadgminnej. Niezdolność powiatów do współfinansowania zadań tego rodzaju uniemożliwia im korzystanie ze środków UE, co już obecnie prowadzi do znaczącego upośle- dzenia pod tym względem Polaków żyjących poza dużymi miastami. Dotyczy to ponad 50 procent obywateli naszego kraju. Platforma Obywatelska będzie dążyć do wzmocnienia majątkowych podstaw działania samorządu województw i samorządu lokalnego, poprzez przekazanie na ich rzecz dalszych źródeł dochodów publicznych oraz mienia państwowego. i licznych instytucji (w tym także funduszy, agencji i przedsiębiorstw państwo- wych ogólnego znaczenia gospodarczego), mających znaczenie dla rozwoju regionalnego i lokalnego. Wprowadzenie standardów wykonywania zadań publicznych wzmocni. i urealni pozycję obywatela jako odbiorcy świadczeń administracyjnych i usług publicznych oraz pozwoli na ograniczenie zadań zleconych i dotacji celowych i przekształcenie większości z nich w zadania własne. Wprowadzenie standar- dów umożliwi kontrolę samorządu na gruncie kryterium legalności, po wtóre zaś nastąpi zbilansowanie zadań i środków przyznawanych na ich realizację. Dyskusji wymaga, czy wtedy samorząd, zwłaszcza na uboższych terenach, do- finansowany zostanie właściwie obliczaną subwencją ogólną (bez ograniczeń w kształtowaniu struktury wydatków), czy też np. utworzony zostanie krajowy samorządowy fundusz wyrównawczy. W płaszczyźnie ustrojowej niezbędna jest stabilizacja podziału administra- cyjnego państwa, bez czego jest nie jest możliwe zaangażowanie lokalnych społeczności w realizację przedsięwzięć rozwojowych, skoro wciąż nie jest jas- ne, czy dana gmina albo powiat nie zostanie zlikwidowana lub przyłączona do sąsiedniej jednostki terytorialnej. Struktura terytorialna Polski jest prawidłowa –.
  • 12. Efektywna demokracja lokalna 1 w samorządzie lokalnym została oparta na naturalnych, tradycyjnych struktu- rach funkcjonalno-przestrzennych z miastami różnej wielkości jako centrami lokalnymi; ich siatka ukształtowała się już w końcu XIX w. Dzisiejsza wielkość powiatu ziemskiego (przeciętnie ok. 80 tys. mieszkańców) gwarantuje moż- liwość dobrej organizacji lokalnego życia zbiorowego, a jednocześnie mapa powiatowa nie generuje konfliktów społecznych, co samo w sobie jest war- tością nie do przecenienia. Należy też podkreślić, że dla uboższych rejonów kraju właśnie mapa powiatowa stanowi podstawową gwarancję dostępu oby- wateli do instytucji oraz usług publicznych, i w tym sensie jest ona istotnym narzędziem solidaryzmu społecznego. Platforma Obywatelska uważa, że nie należy podważać tej struktury; być może jedynie trzeba stwarzać zachęty dla konsolidacji mniejszych miast na prawach powiatu z okalającymi powiatami ziemskimi, jednakże nie poprzez wchłonięcie takiego miasta przez powiat, lecz w ramach konstrukcji wspólnych władz dla miasta na prawach powiatu i powiatu ziemskiego. Platforma Obywatelska będzie dążyć do tego, by wszystkie miasta „pre- zydenckie” (powyżej 50 tys. mieszkańców) uzyskały status miast na prawach powiatu, z jednoczesną konsolidacją na tym poziomie władz miasta i powia- tu. Rozwiązanie to bardzo zwiększy zdolność rozwojową skonsolidowanych jednostek, a przy tym nie naruszy samodzielności gmin z terenu powiatu. Większym aglomeracjom miejskim zaproponujemy rozwiązania metropolital- ne, umożliwiające programowanie rozwoju w skali całej aglomeracji miejskiej, bez naruszania kompetencji „regularnych” władz samorządowych (miast, gmin wiejskich i powiatów) z terenu aglomeracji. Platforma Obywatelska będzie dążyć do zwiększenia wpływu gmin na pracę powiatu. Dlatego wydaje się korzystne, aby – obok radnych – w skład rady po- wiatu z mocy prawa wchodzili także wójtowie i burmistrzowie z danego terenu. Powiat powinien być określony nie tylko jako wspólnota mieszkańców, ale także jako związek gmin z terenu powiatu. Konieczne jest stworzenie mechanizmów finansowych (płacowych) pozwala- jących zatrzymać w administracji samorządowej pracowników wysokiej klasy. Wszystkie te rozwiązania mają radykalnie zwiększyć efektywność demokracji lokalnej i regionalnej oraz zdolność samorządu do działania na rzecz rozwoju.
  • 13. 14 Państwo silne, tanie i przyjazne  Usprawnimy organizację władzy ustawodawczej i procesu legislacyjnego. .. Konieczne jest wzmocnienie i podniesienie jakości działania aparatu legislacyj- nego rządu i Parlamentu. Działania te powinny prowadzić do uproszczenia sy- stemu prawnego oraz poprawy jego wewnętrznej spójności i przejrzystości.. W szczególności potrzebne jest odpartyjnienie Senatu tak, aby mógł on w proce- sie legislacyjnym rzeczywiście pełnić istotną rolę stabilizującą i korygującą. Doko- namy przeglądu systemu prawnego i ograniczenia zakresu rządowych aktów wy- konawczych do ustaw, z czym winien wiązać się wzrost roli prawa miejscowego, stanowionego przez sejmiki województw i samorząd lokalny – jako konsekwencja przyjęcia rozwiązań decentralistycznych. Przeanalizujemy praktykę legislacyjną implementacji w Polsce przepisów prawa europejskiego, aby wyeliminować re- gulacje dublujące przepisy europejskie bezpośrednio obowiązujące, co niekiedy prowadzi do stanowienia rozwiązań sprzecznych z prawem europejskim.  Wzmocnimy mechanizmy koordynacji poziomej pracy rządu i admini- .. stracji rządowej. W ostatnim dziesięcioleciu zostały poczynione daleko idące kroki na rzecz wzmocnienia pozycji Prezesa Rady Ministrów jako kierownika Rady Ministrów i zwierzchnika administracji rządowej. Wciąż jednak szwanku- ją mechanizmy koordynacji. Doprecyzujemy rolę gabinetów politycznych mini- strów oraz dyrektorów generalnych i wzmocnimy ich współpracę z kancelarią. i gabinetem Premiera rządu. Skoordynujemy i wzmocnimy obsługę merytoryczną urzędów państwowych, poprzez wyodrębnienie służb (korpusów) we wszystkich dziedzinach obsługi rządu i ministerstw, a także urzędów centralnych i urzędów wojewódzkich, ta- kich jak służba legislacyjna rządu, służba prawna, służba zamówień publicz- nych, służba audytu wewnętrznego, służba kadr i szkolenia itd. Polska jest bodaj jedynym dużym krajem europejskim, w którym nie ma agendy rządowej odpowiedzialnej za zarządzanie zasobami administracji publicznej i jej rozwój instytucjonalny. Stworzymy przejrzyste mechanizmy analizy i zarządzania za- sobami administracji rządowej: kadrowymi, organizacyjnymi, finansowymi, ma- jątkowymi. Doprowadzi to do racjonalizacji zasobów, podniesienia kompetencji i radykalnego ograniczenia kosztów administracji. Konieczne jest ograniczenie uprawnień wojewody, dziś będącego politycznym i administracyjnym konkuren- tem samorządu. Do zadań wojewody – poza reprezentowaniem rządu w woje-
  • 14. Służba cywilna; kodeks wyborczy 15 wództwie, powinno należeć sprawowanie nadzoru nad samorządem terytorial- nym, sprawy porządku publicznego i bezpieczeństwa zbiorowego. Uprawnienia koordynacyjne w powiatach powinny przysługiwać staroście, a w miastach na prawach powiatu – prezydentowi. Zlikwidujemy nieefektywne agencje oraz fun- dusze celowe, a środki finansowe pozostające w dyspozycji tych funduszy wpro- wadzimy do budżetów władz publicznych różnych szczebli.  Służba cywilna Jednym z najbardziej rażących błędów ustrojowych ostatniego okresu jest złamanie zasady, że najwyższe stanowiska administracyjne należą do służby cywilnej. Prowadzi to do niebezpiecznego procesu opanowywania państwa przez niekompetentnych partyjnych aparatczyków, których celem nie jest dobro obywateli, a zabezpieczenie interesów ich politycznych mocodawców. Odbu- dujemy i rozszerzymy zakres działania apolitycznej służby cywilnej, z objęciem tymi zasadami także administracji samorządu terytorialnego. Wyraźnie rozdzieli- my sfery: polityczną i administracyjną oraz partnerstwo tych dwóch segmentów służby publicznej w zarządzaniu publicznym. Oznacza to m.in. oddanie kierowni- ctwa urzędami administracyjnymi w ręce służby cywilnej i odpowiedzialność tych kierowników przed rządzącymi politykami za profesjonalizm urzędników i ich wy- soki poziom etyczny oraz gotowość urzędów do wykonywania zadań publicznych. Należy dążyć do zbudowania profesjonalnego korpusu wojewodów. Przy wyposażaniu służby cywilnej w atrybuty stabilizacji zawodowej, jed- nocześnie niezbędne jest wprowadzenie odpowiedzialności – dyscyplinarnej. i finansowej, ale także karnej, za skutki bezprawnych decyzji lub zaniechań. Zero pobłażania dla korupcji w administracji i polityce. Dla osób skazanych prawomocnymi wyrokami, należy zamknąć dostęp do służby publicznej w administracji państwowej i w samorządzie. Zakaz dotyczyć powinien radnych i burmistrzów, ministrów, posłów oraz senatorów.  Kodeks Wyborczy Przeprowadzimy głębokie i kompleksowe zmiany w prawie wyborczym, któ- rych celem będzie zwiększenie dostępność wyborów: dwudniowe głosowanie, możliwość głosowania pocztowego, prawo do głosowania w miejscu pobytu. (a nie zameldowania), w tym głosowanie za granicą lub przez pełnomocnika.
  • 15. 16 Państwo silne, tanie i przyjazne Rozwiązania większościowej ordynacji wyborczej i jednomandatowych okrę- gów wyborczych powinny być wprowadzone niezwłocznie w samorządzie, jesz- cze przed najbliższymi wyborami w 2010 roku. W wyborach do Sejmu rozważamy zastosowanie ordynacji mieszanej, zasadniczo o charakterze większościowym,. w okręgach jednomandatowych, zaś dla pozostałej, niewielkiej części miejsc man- datowych – można utrzymać ordynację proporcjonalną. Wprowadzimy bezpośred- nie wybory starostów. Zlikwidujemy immunitet parlamentarny w dotychczasowym kształcie, nie eliminując zasady nietykalności osobistej posłów i senatorów.  Trzecia władza Do najpoważniejszych, zlekceważonych problemów ustrojowych naszej trans- formacji należy, obok kwestii służby cywilnej, sfera sądownictwa powszechnego. i to w dwóch aspektach: kariery sędziowskiej i statusu sędziego oraz statusu prokuratury. Stanowisko sędziego powinno być ukoronowaniem kariery prawniczej. Nale- ży uruchomić dostęp do zawodu sędziowskiego dla doświadczonych prawników różnych profesji (adwokaci, radcowie prawni, prokuratorzy). Wyłaniani być po- winni przez specjalne komisje, reprezentujące przekrój zawodów prawniczych, zdolne ocenić predyspozycje i co najważniejsze – charakter kandydatów. Nomi- nacja prezydencka jako konwencjonalny akt końcowy powinna pozostać. Miejsce i rola Prokuratury powinny zostać na nowo zdefiniowane. Jak nigdy dotąd po 1989 roku prokuratura jest wykorzystywana w walce politycznej. Szczególnie wi- dać to było, gdy ludzie Premiera aresztowali ludzi Prezydenta w imię niejasnych po- litycznych interesów. Oprócz złych intencji rządzących umożliwia to anachroniczny model usytuowania prokuratury. Patologię tworzy przekazanie prokuraturze (jesz- cze w latach 50.) funkcji nadzorczych nad dochodzeniami i śledztwami. Te funkcje docelowo będzie pełnił sędzia śledczy. Rzeczą prokuratury winno być sporządzanie. i popieranie aktów oskarżania przez sądami. Powinno to stanowić podstawę oceny prokuratorów i ich awansu zawodowego. Potrzebna jest zmiana struktury orga- nizacyjnej i terytorialnej Prokuratury. Organem nadzorującym i stosującym areszt tymczasowy w ramach samodzielnie prowadzonego śledztwa może być w pol- skich warunkach tylko niezawisły sędzia. Rozłączenie funkcji Ministra Sprawiedli- wości i Prokuratora Generalnego, będzie zwieńczeniem procesu naprawy systemu. sprawiedliwości.
  • 16. Wolność i bezpieczeństwo obywateli 17 2. Polska dbająca o wolność i bezPieczeństwo obywateli W olni obywatele i bezpieczne państwo to wartości będące podstawą działa- nia Platformy Obywatelskiej. Naszym celem jest redukcja zagrożeń bezpie- czeństwa państwa i porządku publicznego przy wzroście poczucia bezpieczeństwa obywateli, bez nadmiernego ograniczania ich swobód i wolności. Przywrócenie rzeczywistej kontroli parlamentu nad służbami specjalnymi i stworzenie mechani- zmów, które uniemożliwią ich wykorzystywanie w walce politycznej.  Przeprowadzimy strategiczny przegląd bezpieczeństwa – audyt za- grożeń i zadań oraz kompetencji odpowiedzialnych służb. Określimy, w jakich wypadkach powinno się dążyć do zwiększenia, a w jakich do ograniczenia ich kompetencji. Audyt ten nie tylko określi zagrożenia związane z przestępstwami gospodarczymi, finansowymi oraz korupcją, ale wskaże też braki – dublowanie działalności służb oraz obszary umykające ich kompetencjom i działaniom.  Stworzymy scentralizowany i skoordynowany system zwalczania najpo- ważniejszych zagrożeń bezpieczeństwa państwa, a zwłaszcza przestępczości zorganizowanej, korupcji, szpiegostwa oraz terroryzmu. Niezbędny będzie tak- że samorządowy system ratownictwa, ochrony ludności oraz zarządzania kryzy- sowego i prewencji przestępczości pospolitej. Ponadto wprowadzimy sprawny system koordynacji i wymiany informacji, oparty na nowoczesnym, zintegrowa- nym systemie teleinformatycznym, rejestrach i bazach danych oraz teleinforma- tycznych systemach wspomagania dowodzenia i zarządzania kryzysowego.  Rozdzielimy MSWiA na dwa ministerstwa i wzmocnimy kompetencje ministra spraw wewnętrznych. Minister spraw wewnętrznych będzie odpowie- dzialny za wszystkie zagadnienia związane z bezpieczeństwem wewnętrznym państwa (szpiegostwo, terroryzm czy zagrożenia interesów ekonomicznych). Obecnie zadania te realizuje szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wyposażony w takie kompetencje i stosowne instrumenty minister spraw we- wnętrznych odpowiadałby za bezpieczeństwo wewnętrzne państwa, nadzorując działania Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
  • 17. 18 Wolność i bezpieczeństwo obywateli  Konieczne jest zwolnienie premiera od odpowiedzialności za służby spe- .. cjalne, gdyż nie ma on fizycznych możliwości kontrolowania ich działań. Planujemy likwidację fikcyjnego stanowiska ministra koordynatora służb specjalnych. Zastąpi go sekretarz stanu w kancelarii premiera odpowiedzialny za koordynację wymiany informacji pomiędzy służbami i pracę analityczną na szczeblu rządu. Postulujemy. wprowadzenie skutecznej kontroli parlamentarnej nad służbami specjalnymi po- przez nadanie Sejmowej Komisji ds. Służb Specjalnych uprawnień śledczych.  Zreformujemy policję. Będzie to możliwe poprzez zmianę funkcji i od- .. biurokratyzowanie Komendy Głównej oraz likwidację stanowisk dublujących się kompetencyjnie. Wzmocnimy finansowo i etatowo Centralne Biuro Śledcze.. Wyłączone ze struktur policji Krajowe Centrum Informacji Kryminalnych stanie się instrumentem koordynowania pracy różnych służb i ścigania sprawców prze- stępstw w rękach ministra spraw wewnętrznych oraz analizowania zagrożeń bezpieczeństwa wewnętrznego państwa.  Ujednolicimy i zmodernizujemy systemy teleinformatyczne i rejestry .. wspomagające zwalczanie przestępczości. W Polsce brakuje nowoczesne- go ogólnokrajowego systemu informatycznego i łączności specjalnej – w tym mobilnej. Powoduje to powolną i skomplikowaną wymianę informacji pomiędzy służbami, co prowadzi do złej koordynacji działań służb bezpieczeństwa. Reje- stry państwowe i ewidencja ludności powinny zostać uporządkowane. Należy zmodernizować i zintegrować je tak, aby ludzie nie musieli czekać w kolejkach, a obsługujący ich urzędnicy mieli szybki dostęp do niezbędnej informacji.  Zadbamy, aby zwiększanie uprawnień operacyjnych służb nie powodo- .. wało ograniczania praw obywatelskich. Wprowadzenie jasnej, ustawowej defi- nicji czynności operacyjno-rozpoznawczych uniemożliwi stosowanie metod poli- cyjnych do inwigilacji życia publicznego.  By zwalczyć korupcję, nieodzowne jest przyjęcie ponadpartyjnego paktu antykorupcyjnego, określającego metody walki z tym zjawiskiem. Musi. on obejmować nie tylko działania organizacyjne, wykrywcze i procesowe, ale również prewencyjne. Doprowadzimy do integracji służby skarbowej i finan-
  • 18. Własność i sprawiedliwość 19 sowej w jednej policji finansowej na kształt włoskiej Guardia di Finanse, od- powiedzialnej za ochronę ekonomicznych interesów państwa, w tym za walkę. z korupcją. Wprowadzimy elektroniczny obieg dokumentów w administracji oraz przetarg elektroniczny, co ograniczy uznaniowość komisji i ukróci tzw. ustawianie przetargów.  Doprowadzimy do wzrostu znaczenia i odpowiedzialności oraz samo- .. dzielności finansowej samorządów w systemie ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa powszechnego. Włączymy samorząd terytorialny w struktu- rę systemu bezpieczeństwa oraz wdrożymy model prowadzenia wspólnych działań w sytuacjach kryzysowych przez różne poziomy organów władzy pub- licznej. Dzięki połączeniu prewencji policyjnej ze strażami miejskimi czy gmin- nymi w jednolitą lokalną policję prewencyjną poprawimy skuteczność walki. z bezprawiem. Nowa struktura zajmie się zapobieganiem przestępczości ulicznej oraz ściganiem sprawców tych przestępstw. Na jej działanie samo- rządy będą wpływać poprzez wyznaczanie zadań i stosowanie instrumentów finansowych. Lokalna policja prewencyjna jako część policji państwowej pod- legać będzie nadzorowi komendantów wojewódzkich. Jej powstanie zostanie poprzedzone ogólnopolską debatą oraz konsultacjami społecznymi. 3. Polska silna, oParta na własności i sPrawiedliwości I stotnym elementem wolności obywatela jest wolność gospodarcza oparta na własności prywatnej. Instytucja państwa powstała dlatego, że ludzie uznali ją za najlepszego gwaranta ich wolności. Prawo do własności jest – obok prawa do życia i wolności – jednym z podstawowych praw człowieka i stanowi podstawę ładu prawnego, ekonomicznego i społecznego. Własność jest warunkiem wol- ności obywatelskiej. Wielu Polaków wychowywanych w socjalizmie do dziś utożsamia własność prywatną i wolny rynek z zacofaniem, wyzyskiem i krzywdą. Dlatego niezbęd- na jest zmiana stosunków własnościowych lub formuł zarządzania spółdziel- czości mieszkaniowej, zarządzaniu majątkiem skarbu państwa i majątkiem komunalnym.
  • 19. 20 Własność i sprawiedliwość  Upowszechnienie własności wśród obywateli. Konieczne jest umocnienie w Polsce nowoczesnego modelu gospodarki wol- norynkowej opartego na własności prywatnej. Dokonać tego można poprzez zmianę stosunków własnościowych, aby możliwie jak największa liczba obywa- teli stała się właścicielami (mieszkań, domów, akcji, udziałów, zwracanego mie- nia etc.). Własność uczyni Polaków wolnymi i niezależnymi, a jednocześnie po- zwoli im na efektywne włączenie się do procesów gospodarczych. To da szansę na stworzenie w naszym kraju licznej i silnej klasy średniej, która w rozwiniętych krajach wolnorynkowych stanowi fundament stabilnej gospodarki nastawionej na zwiększanie dobrobytu wszystkich obywateli.  Likwidacja użytkowania wieczystego gruntu Użytkowanie wieczyste wprowadzono w Polsce w okresie, gdy ze względów doktrynalnych nie była możliwa sprzedaż gruntów państwowych. Wykorzysty- wano je, o czym przypomniał Trybunał Konstytucyjny, jako przywilej dla zasłu- żonych dla ówczesnego reżimu. Prawo to nie daje tej pewności co własność. i wiąże się z rosnącymi opłatami. Władze samorządowe powinny upowszech- niać prawo własności, pozwalając na sprawniejsze prowadzenie obrotu nieru- chomościami gruntowymi. Konieczne jest też zabezpieczenie prawa własności i dziedziczenia przez właścicieli gruntów leżących na ziemiach odzyskanych po II wojnie światowej.  Przekształcenie praw spółdzielczych w prawo własności Platforma Obywatelska przygotuje rozwiązania ustawowe, aby spółdzielcze własnościowe i spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przekształcić w prawo własności. Elementem tego procesu winno być odejście od dotychczasowego modelu wielkich, niewydolnych, oddalonych od mieszkańców spółdzielni miesz- kaniowych na rzecz wspólnot mieszkaniowych i małych spółdzielni, w których mieszkańcy mają realny wpływ na podejmowane decyzje.  Mieszkania komunalne powinny być zbywane najemcom na ich wniosek .. za określoną bonifikatą, uzależnioną od okresu najmu. Podobnie mieszkania za- kładowe, tyle że oprócz okresu najmu przy ustalaniu zniżki powinien być brany pod uwagę staż pracy w zakładzie pracy, który mieszkanie wybudował.
  • 20. Własność a państwo 21 Przychód podatnika będący różnicą między wartością rynkową a odpłatnoś- cią poniesioną przy nabyciu mieszkań będzie zwolniony od podatku, a zbycie mieszkań komunalnych i zakładowych powinno mieć charakter powszechny.  Upowszechnienie własności w gminach: spółki komunalne .. W gminach jako jednostkach administracyjnych oraz społecznościach lokalnych realizuje się gospodarka rynkowa. Dlatego należy promować spółki komunalne, które są znacznie bardziej wydajne niż zakłady budżetowe.  Zaproponujemy zmiany legislacyjne, dzięki którym godziwa i szybka za- .. płata za wywłaszczone mienie pozwoli na przyspieszenie koniecznych proce- sów inwestycyjnych. Jednocześnie zaś sprawi, iż wywłaszczeni nie będą się odwoływać od decyzji wywłaszczeniowych. Naprawi to sytuacje, gdzie pojęcie słusznego odszkodowania nie zostało dokładnie zdefiniowane, zaś procesy od- szkodowawcze ciągną się latami, na ogół ze szkodą dla wywłaszczonego.  Wprowadzimy wieloletni plan prywatyzacyjny, oddzielając prywatyzację .. od planowania budżetowego. Określimy przeznaczenie przychodów z prywaty- zacji na istotne dla obywateli cele, w tym np. zwiększenie wpływów na fundusz rezerwy demograficznej, by zabezpieczyć emerytury. Celem prywatyzacji winno być oddzielenie gospodarki od polityki (w tym likwidacja własności mieszanej, tj. prywatno-państwowej) oraz poprawa konkurencyjności sektorów gospodarki. Obecnie ponad 20 proc. PKB pochodzi od podmiotów z udziałem skarbu pań- stwa. Udział ten musi się zmniejszyć do 10 proc.  W obszarze stanowiącym o bezpieczeństwie energetycznym i kluczowej infrastrukturze gospodarczej Polski zwiększyć należy uprawnienia regulacyjne państwa będące alternatywą dla własności państwowej. Formami prywatyzacji winny być preferowana sprzedaż poprzez giełdę i sprzedaż inwestorowi strate- gicznemu. Część spółek należy przekazać samorządom. Fundusze z ich prywaty- zacji będą mogły przeznaczyć na realizację zadań własnych. Ważnym czynnikiem jest.jawność i przejrzystość procedur przedprywatyzacyjnych i prywatyzacyjnych. Konieczny jest dostęp do informacji o prowadzonych postępowaniach przetargo- wych (z zachowaniem wymagalnej poufności) oraz obowiązek ujawniania podej- mowanych decyzji wraz z podaniem kryteriów wyboru doradców i inwestorów.
  • 21. 22 Własność i sprawiedliwość  W spółkach skarbu państwa wprowadzimy przejrzyste zasady nadzo- ru właścicielskiego i otwarty tryb powoływania członków zarządów i rad nad- zorczych. Będą oni wyłaniani w jawnym konkursie, z określonymi zasadami (poprzez ogłoszenie naboru na listę kandydatów do RN). Niezbędne jest przestrzeganie, oprócz kryteriów merytorycznych, także warunków etycznych, takich jak brak konfliktu interesów, fachowość, apolityczność i niekaralność. Określimy cele polityki nadzoru właścicielskiego wraz z oceną efektywno- ści działań członków rad nadzorczych. Zasadne jest ponadto wprowadzenie. w spółkach skarbu państwa obowiązków informacyjnych, porównywalnych. ze standardami rynku giełdowego. Publikowane winny być także opinie i zale- cenia audytorów zewnętrznych. Należy doprowadzić do konsolidacji w rękach Ministerstwa Skarbu Państwa funkcji związanych z nadzorem właścicielskim i zarządzaniem składnikami mienia państwowego, znajdującego się w gestii różnych resortów. Zasadne jest uzależnienie wynagrodzenia członków zarzą- du od osiągnięcia wyznaczonych celów finansowych i wzrostu wartości spółek. Aby było to możliwe, należy znowelizować ustawę kominową (docelowo znieść jej zapisy), ograniczającą w sposób nienaturalny i sprzeczny z regulacjami. UE zarobki członków zarządów i rad nadzorczych.  Reprywatyzacja. Rozwiązanie problemu reprywatyzacji to nie tyl- .. ko moralny obowiązek, ale również niezbędny krok do zapewnienia po- czucia stabilności obecnych właścicieli, usprawnienie procesów gospo- darczych i oddalenie niebezpieczeństwa dla budżetu, jakie stanowią nieustające procesy przed polskim i międzynarodowym wymiarem spra- wiedliwości. Reprywatyzacja przyspieszy oderwanie się w sferze gospo- darczej od powiązań peerelowskich. Obejmie wszystkie przypadki naru- szeń prawa, tj. dotknięcia wadą niespójności aktów wywłaszczeniowych z ówcześnie obowiązującym porządkiem prawnym, niewykonania zobo- wiązań ustawowych państwa wobec obywateli w zakresie ich rekompen- sowania oraz niewłaściwego stosowania przepisów, w tym stosowania prawa wstecz. Tam, gdzie jest to jeszcze możliwe, należy zwrócić mienie. w naturze, a gdzie tego uczynić już nie można, należy przyznać inną formę rekompensowania.
  • 22. Zdrowe finanse, niskie podatki 23 4. Polska zdrowych Finansów i niskich Podatków. nowoczesna gosPodarka P roponujemy program awansu cywilizacyjnego. Jego realizacja umożliwi szybki wzrost jakości życia i zarobków. Wiemy, jak istotnie przyspieszyć proces skracania dystansu cywilizacyjnego, który dzieli Polskę od krajów za- chodnich Unii Europejskiej. Obraz polskiej gospodarki jest tylko pozornie dobry. To prawda, iż nadzwy- czajnie szybkiemu wzrostowi gospodarczemu towarzyszy spadek bezrobocia, coraz szybszy wzrost zarobków oraz niska inflacja. Nie jest to jednak zasługa polityki rządu, lecz oddolnych reform w polskich przedsiębiorstwach połączo- nych z efektami przystąpienia Polski do Unii Europejskiej oraz wpływu bardzo dobrej koniunktury w gospodarce globalnej. Z powodu zaniechania reform utrzy- manie tak dobrych wskaźników makroekonomicznych jest w dłuższym okresie mało prawdopodobne. Polskiej gospodarce grozi przegrzanie – wzrost inflacji. i spowolnienie wzrostu gospodarczego, czego skutki najdotkliwiej odczują oso- by znajdujące się w najgorszym położeniu materialnym. Utrzymanie korzystnej sytuacji wiąże się z koniecznością odblokowania po- tencjału polskiej gospodarki, który jest dławiony wysokimi podatkami i pozapłaco- wymi obciążeniami pracy, wysokim długiem publicznym, złym i skomplikowanym prawem, złym stanem infrastruktury i zatrzymaniem prywatyzacji. Proponujemy odpowiedzialną politykę gospodarczą, umożliwiającą osiągnięcie poziomu do- chodu na osobę porównywalnego z krajami zachodnimi Unii Europejskiej za 15, a nie jak to obecnie jest prognozowane – za 40 lat. Platforma Obywatelska proponuje Polakom pakiet działań prowzrostowych, wychodząc z założenia, że jedyna polityka solidarna, to polityka utrwalenia wy- sokiego tempa wzrostu gospodarczego. Dlatego nasza propozycja skierowana jest przede wszystkim do tych, którzy najbardziej potrzebują awansu ekono- micznego i społecznego. Polityka odblokowywania potencjału gospodarczego to również najlepiej po- jęta polityka prorodzinna. Jedynie szybki wzrost zarobków zagwarantuje ludziom młodym odpowiedni poziom bezpieczeństwa ekonomicznego, niezbędny do pod- jęcia odpowiedzialnej decyzji o założeniu rodziny i posiadaniu dzieci. Utrzymanie wysokiego tempa wzrostu wynagrodzeń jest również odpowiedzią na narastający problem emigracji, której główną przyczyną są niskie zarobki w kraju.
  • 23. 24 Zdrowe finanse, niskie podatki  Uzdrowienie finansów publicznych .. Polskie finanse publiczne są chore i potrzebują gruntownej reformy. Zmiany powinny objąć struktury i stany dochodów publicznych, wydatków publicznych, długu publicznego (wewnętrznego i zewnętrznego), organizację sektora finansów publicznych oraz zarządzanie finansami publicznymi. Ta gruntowna reforma jest ważną częścią polityki prowzrostowej. Umożliwi ona nie tylko zmniejszenie obcią- żeń podatkowych, ale również spadek rynkowych stóp procentowych i zwiększe- nie aktywizacji zawodowej. Z tego punktu widzenia jest najważniejszym elemen- tem proinwestycyjnej i prozatrudnieniowej polityki makroekonomicznej.  Zmiana organizacji zarządzania finansami publicznymi Coraz powszechniej stosowaną na świecie metodą jest zarządzanie zorien- towane na osiąganie zaplanowanych rezultatów (zarządzanie poprzez cele. i rezultaty). Metoda ta opiera się na odpowiedniej metodologii przygotowywania. i rozliczania budżetu. Przede wszystkim na przyznawaniu pieniędzy budżetowych na zadania (budżet zadaniowy), możliwość przesuwania funduszy budżetowych na kolejne lata (zasada n+2) oraz wprowadzenie budżetów wieloletnich. Każdy dział administracji rządowej powinien mieć określone zhierarchizowa- ne cele działania. Ministrowie i szefowie agend rządowych będą rozliczani przez premiera z porównania tego, co zamierzali, z tym, co osiągnęli, na podstawie wskaźników wykonawczych, monitorowanych przez określony departament. w kancelarii premiera. Budżet zadaniowy. Ministrowie nie powinni dostawać funduszy na funkcjo- nowanie ich urzędów, lecz na realizację zadań, służących do osiągnięcia za- planowanych celów. Co więcej, powinni umieć udowodnić, że danego zadania nie da się zrealizować w inny, tańszy sposób. Po zakończeniu roku muszą być rozliczani z tego, czy wykonali całe zadanie, czy koszty nie przerosły kosztów zakładanych pierwotnie i czy udało im się wygospodarować oszczędności. Zasada n+2. Aby uniknąć wydawania przez jednostki administracji publicznej za wszelką cenę pieniędzy pod koniec roku oraz po to, aby ułatwić realizację programów i zadań, należy wprowadzić unijną zasadę n+2. Według niej, pienią- dze przyznane na realizację konkretnego programu na postawie budżetu dane- go roku mogą być wydawane jeszcze w kolejnych dwóch latach. Możliwe jest rozwinięcie tej metody do formuły n+3.
  • 24. Naprawa finansów publicznych 25 Budżety wieloletnie. Rząd powinien przedstawiać parlamentowi ramowy plan finansowy na kolejnych pięć lat. Byłyby w nim uwzględnione wydatki w kolejnych latach przeznaczane na finansowanie poszczególnych działów administracji na oraz strategiczne programy rządowe. Konsolidacja finansów publicznych. Przeprowadzimy istotną konsolidację. finansów publicznych, likwidując kosztowne zakłady budżetowe, gospodarstwa pomocnicze, agencje i fundusze celowe. . By zagwarantować skuteczność wieloletniego planowania budżetowego, po- żądane jest wprowadzenie odpowiednich zapisów do konstytucji. Można jednak przyjąć, że jeszcze przed dokonaniem tych zmian możliwe jest, na podstawie konsensusu politycznego, uznanie mocy obowiązującej wieloletnich planów bu- dżetowych.  Deficyt budżetowy i dług publiczny W Polsce sytuacja gospodarcza jest dobra, nie ma więc powodów, aby w kasie państwa był deficyt. Jego wciąż wysoki poziom prowadzi wprost do narastania długu publicznego. Koszty nadmiernego deficytu budżetowego poniosą obywa- tele, którzy w przyszłości będą musieli płacić wyższe podatki. Nadmierny wzrost długu publicznego prowadzi natomiast do wzrostu stóp procentowych na rynku, czego efektem jest spowolnienie rozwoju gospodarki i wyższe ceny towarów. i usług. W miarę wzrostu długu publicznego rosną koszty jego obsługi. Dzisiaj wynoszą już około 3 proc. PKB, 11 proc. wydatków budżetowych. To ponad poło- wa wydatków na publiczną służbę zdrowia. Szybki wzrost gospodarczy stwarza idealną okazję do trwałej poprawy kondycji finansów publicznych, między innymi poprzez ograniczenie wydatków publicznych. Trwałe osłabienie wzrostu wydat- ków poniżej nominalnego tempa wzrostu PKB umocniłoby wzrost gospodarczy. Odpowiedzialna polityka rządu polega na zastosowaniu kotwicy nominalnej nie na deficycie budżetowym, ale właśnie na wydatkach publicznych. • Prowzrostowa reguła fiskalna – kotwica, ograniczająca realny wzrost wydatków Wprowadzimy regułę fiskalną, polegającą na ograniczeniu realnego tempa wzrostu wydatków publicznych, dzięki czemu ich udział w PKB będzie maleć. Ograniczenie udziału wydatków publicznych w PKB
  • 25. 26 Zdrowe finanse, niskie podatki jest warunkiem koniecznym utrwalenia na wysokim poziomie tempa wzrostu gospodarczego, a więc również tempa wzrostu zarobków oraz tempa tworzenia nowych, atrakcyjnych miejsc pracy. Reguła taka, po- łączona z konsolidacją sektora finansów publicznych, wymusi dyscy- plinę w kształtowaniu wydatków publicznych oraz zwiększenie ichefek- tywności. Dotychczas brak kontroli nad wzrostem wydatków sprzyjał marnotrawieniu środków publicznych oraz, w konsekwencji, utrzymy- waniu wysokiego opodatkowania.  Niskie, proste i sprawiedliwe podatki Obciążenia fiskalne są w Polsce bardzo duże w relacji do PKB. System po- datków i świadczeń społecznych jest przy tym niepotrzebnie skomplikowany, komplikując sytuację dochodową podatników. Przykładem jest obciążenie fiskal- ne związane z umową o pracę, gdzie progresywny podatek od dochodów osobi- stych PIT występuje jednocześnie z degresywnymi składkami na ubezpieczenia społeczne. Progresja w PIT wywołana jest, po pierwsze – istnieniem kwoty wol- nej, a po drugie – wzrastaniem stawki podatku (aż do 40%) wraz z przekracza- niem przez podatnika kolejnych progów dochodu. Degresja obciążeń składkami na ubezpieczenia społeczne wynika z tego, że z jednej strony nie ma kwoty wol- nej (tzn. płaci się składki według pełnej stawki procentowej – nawet od najmniej- szego zarobku), a równocześnie od kwoty wynagrodzenia powyżej określonego pułapu nie płaci się już składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Efekt jest taki, że chociaż różnice efektywnych stóp obciążeń podatkowych są duże (od 0 do 40 proc.), rozpiętość efektywnych stóp wszystkich obciążeń podatkowych. i parapodatkowych jest znacznie mniejsza. Ponadto, po przekroczeniu pewnego po- ziomu dochodów całkowite obciążenie staje się degresywne, tzn. efektywna stopa ob- ciążenia fiskalnego obniża się wraz ze wzrostem dochodu. Trzeba też zwrócić uwagę, że podstawa opodatkowania, dla celów PIT, jest zdefiniowana i skalkulowana nieco inaczej niż podstawa do wyliczenia należnych składek na ubezpieczenia społecz- ne. Ta niczym nieuzasadniona różnica dodatkowo zmniejsza przejrzystość systemu. i prowadzi do niepotrzebnego zwiększenia kosztów obsługi finansowo-płacowej firm. Punkt wyjścia dla nowej strategii podatkowej. Uważamy, że system podatkowy powinien zapewnić zebranie przez państwo niezbędnej kwoty podatków, powodu-
  • 26. Proste i sprawiedliwe podatki 27 jąc możliwie jak najmniejsze obciążenia działalności gospodarczej i życia obywa- teli. Potrzeby społeczne muszą natomiast być zaspokajane poprzez odpowiednie przygotowanie wydatków budżetu. Należy maksymalnie uprościć podatki i zwięk- szyć jednoznaczność przepisów podatkowych, by zmniejszyć koszty ponoszone przez przedsiębiorców, związane z dostosowaniem się do przepisów podatko- wych, oraz obniżyć ryzyko podatkowe działalności gospodarczej. Wprowadzenie podatku liniowego: • Sprawiedliwość Koncepcja podatku liniowego zapewnia jednolite zasady opodatkowania do- chodów ze wszystkich źródeł. Ponadto zakłada uchylenie zwolnień dających nie- uzasadnione przywileje niektórym grupom podatników. Takie zwolnienia powodu- ją przerzucanie ciężaru opodatkowania na osoby nie korzystające ze zwolnień. • Prostota. Podatek liniowy jest najprostszym z podatków dochodowych. Decyduje o tym nie tylko jednolita stawka, ale także inne elementy. Umożliwia on uproszczenie systemu poprzez uproszczenie deklaracji podatkowych, a także przepisów dotyczących opo- datkowania dochodów osobistych i dochodów z działalności gospodarczej. • Promocja przedsiębiorczości, efektywności, pracowitości Proste i jednolite zasady podatku liniowego powodują, że zanika zjawisko podejmowania decyzji gospodarczych pod wpływem przesłanek wynikających z cech systemu fiskalnego. To z kolei pomaga skoncentrować ekonomiczne wysił- ki Polaków na pracy oraz przedsiębiorczości. Aktywność zawodowa małżonków Wysokie krańcowe stopy podatkowe mają charakter demotywujący. Przy pro- gresywnych stawkach podatkowych zjawisko to dotyczy szczególnie nie pra- cujących zarobkowo kobiet, których mężowie mają wysoki dochód. Jeżeli mał- żonkowie rozliczają się wspólnie, rozpoczęcie pracy zarobkowej przez kobietę oznacza bezwarunkowe opodatkowanie stopą krańcową 30 proc. lub 40 proc. Rozwiązaniem jest wprowadzenie jednolitej, niskiej stawki podatkowej. • Promocja działalności inwestycyjnej
  • 27. 28 Zdrowe finanse, niskie podatki Podatek liniowy ma inwestycyjny charakter. Proponujemy, aby przedsiębiorca mógł jednorazowo odliczyć od dochodu pełną kwotę wydatków inwestycyjnych. Takie rozwiązanie byłoby szczególnie pomocne przedsiębiorcom rozpoczynają- cym działalność.  Założenia nowego systemu podatków dochodowych • Zlikwidowanie podziału na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) i podatek dochodowy od osób prawnych (CIT); • Wprowadzenie w miejsce PIT i CIT dwóch podatków – od dochodów osobistych (wynagrodzeń) oraz od działalności gospodarczej, bez względu na jej formę; • Wprowadzenie jednolitej stawki procentowej (np. 15 proc.) dla wszyst- kich dochodów podlegających opodatkowaniu – zarówno osobistych, jak i z działalności gospodarczej; • Zlikwidowanie obowiązujących zwolnień podatkowych i wprowadzenie zasady powszechności opodatkowania na jednolitych zasadach; • Wprowadzenie zasady, że dochód opodatkowany jest tylko raz –. w momencie wytworzenia (m.in. likwidacja opodatkowania dywidend. i opodatkowania spadków); • Założenia podatku od dochodów osobistych – Opodatkowanie dochodów osobistych stawką 15 proc.; – Utrzymanie kwoty wolnej od opodatkowania dla podatnika i każde- go dziecka (ulga prorodzinna); – Zlikwidowanie opodatkowania odsetek (w następstwie zasady jedno- krotnego opodatkowania dochodu i preferencji dla oszczędzania); • Założenia podatku dochodowego od przedsiębiorstw – Wprowadzenie jednolitych zasad opodatkowania dla właścicieli wszystkich przedsiębiorstw; – Opodatkowanie wszystkich przedsiębiorstw według jednolitej stawki podatkowej 15 proc.; – Podatek nakładany tylko na etapie osiągnięcia zysku przez przed- siębiorstwo. Dystrybucja zysku (np. w formie wypłaty dywidendy) nie byłaby opodatkowana; – Wszystkie racjonalne wydatki służące działalności gospodarczej
  • 28. Nowoczesny VAT; likwidacja parapodatków 29 stanowiłyby koszt uzyskania przychodu (pomniejszałyby podsta- wę opodatkowania) w chwili poniesienia wydatku; – Wprowadzenie możliwości „przeniesienia” straty podatkowej na następne lata, bez ograniczeń czasowych ani kwotowych (strata poniesiona w roku podatkowym mogłaby zostać odliczona w przy- szłych latach, aż do wyczerpania straty); • Podatek VAT Platforma Obywatelska napisała nową ustawę o VAT. Wykorzystaliśmy moż- liwości, jakie daje dyrektywa UE 2006/112, i wiemy, że będzie to system no- woczesny, zachęcający do inwestowania, rozwoju wielu branż i usług. Ustawa zakłada między innymi eliminację biurokracji i wielu uciążliwych dla przedsię- biorców obowiązków administracyjnych. Przy jej pisaniu ustawy wzięliśmy pod uwagę ważną społeczną przesłankę – pozostawienie stawki zredukowanej na część towarów (żywność, leki). • Kierunki dalszych zmian podatkowych Wprowadzenie przejrzystego i prostego systemu fiskalnego powinno obej- mować również składki na ubezpieczenia społeczne. Postulat godny rozważe- nia to wprowadzenie liniowego obciążenia przychodów z umowy o pracę jedną stawką, zawierającą obecne obciążenia PIT oraz wybranych składek na ubez- pieczenia społeczne, fundusze celowe itp. Polski system podatkowy jest skomplikowany, pełen opłat pozapłacowych, po- datków, które utrudniają życie obywatelom i prowadzenie działalności gospodar- czej. Opowiadamy się za likwidacją wielu pozapłacowych parapodatków.  Obniżenie pozapłacowych kosztów pracy Jednym z najważniejszych zadań rządu powinno być istotne obniżanie. „klina podatkowego”. Obciążenia parapodatkowe rozkładają się nierównomiernie. i najmocniej uderzają w osoby najmniej zarabiające i produktywne oraz naj- gorzej wykształcone. Docelowo klin podatkowy powinien być na tyle niski, aby nie wywoływał zniekształceń na rynku pracy. Biorąc jednak pod uwagę obec- ną sytuację na polskim rynku pracy, przede wszystkim należy go obniżyć dla pracowników osiągających najniższe dochody. Skala tych obniżek powinna być
  • 29. 30 Zdrowe finanse, niskie podatki uzależniona od możliwości ograniczania wydatków państwa, w tym uszczelniania systemu transferów socjalnych. W praktyce istotne obniżenie „klina podatkowego” jest więc uzależnione od gruntownej reformy finansów publicznych, której postulat jest zwarty w naszym programie. Obniżenie klina podatkowego zwiększy aktywi- zację zawodową, co doprowadzi do zwiększenia potencjału polskiej gospodarki. Niższa składka rentowa dla osób wchodzących na rynek pracy po raz pierwszy Ponieważ bezrobocie jest największe wśród osób młodych, proponujemy ra- dykalne obniżenie kosztów pracy dla tej grupy, poprzez zniesienie składki ren- towej lub ustalenie jej na niskim poziomie (np. 3 proc.) dla osób po raz pierwszy podejmujących pracę.  Dokończenie prywatyzacji Własność państwowa, jak pokazuje praktyka, skazuje gospodarkę i przedsię- biorstwa na zacofanie i stanowi źródło patologii. Dokończenie prywatyzacji jest bar- dzo ważnym elementem polityki odblokowywania potencjału polskiej gospodarki.  Przyjęcie euro Przyjęcie euro będzie korzystne dla polskiej gospodarki. Obecnie jednak Pol- ska spełnia zaledwie trzy z pięciu kryteriów z Maastricht, które warunkują przyję- cie europejskiej waluty. Wyzwaniem jest wciąż obniżenie deficytu budżetowego. Trzeba jednak podkreślić, iż z czasem zagrożone może być również spełnienie kryterium inflacyjnego. Proponowana przez nas polityka makroekonomiczna istotnie ułatwiłaby przyjęcie wspólnej waluty. Wejściu do strefy euro powinny towarzyszyć działania zabezpieczające przed nieuzasadnionym wzrostem cen detalicznych.  Innowacyjna gospodarka Powinniśmy wspierać innowacyjny rozwój regionów. Fundusze strukturalne umożliwiły dwa lata temu wprowadzanie polityki spójności jako jednego z pod- stawowych elementów strategii lizbońskiej. Samorząd najlepiej może realizo- wać strategię szybkiego wzrostu, ponieważ dysponuje funduszami. Kluczem do stworzenia regionów wiedzy i innowacji będzie właściwa synergia pomiędzy fun- duszami strukturalnymi, które możemy już wydawać na innowacje, a funduszem nowych technologii i badań. Podstawą musi być tworzenie porozumień trzech
  • 30. Odbiurokratyzowanie gospodarki 1 instytucji: samorząd, nauka, firmy. Partnerstwo publiczno-prywatne jest na dro- dze do tego celu absolutnie konieczne i wymagane.  Usuwanie barier hamujących rozwój przedsiębiorstw Polityka państwa musi sprzyjać małym i średnim przedsiębiorstwom. Ważnym celem. jest. odbiurokratyzowanie gospodarki. Trzeba obniżyć opłaty związane. z rozpoczęciem działalności i uzyskaniem koncesji oraz zezwoleń, których liczbę należy zmniejszyć. Niezbędne jest też przyspieszenie i usprawnienie procedury. zakładania firm, zmniejszenie zakresu i dokuczliwości kontroli, zmniejszenie obowiązków w zakresie sprawozdawczości i poszerzenie praw przedsiębiorców. Temu celowi służyłoby m. in. ustanowienie rzecznika praw przedsiębiorców,. instytucji niezależnej od administracji rządowej, współdziałającej z organizacja- mi pracodawców i przedsiębiorców w imię ochrony ich praw. Oprócz ciągle rozwijającego się sektora bankowego w Polsce potrzebne jest także finansowo przyjazne otoczenie małego biznesu. Będziemy wspierać dzia- łalność istniejących oraz nowych regionalnych i lokalnych funduszy pożyczko- wych i gwarancyjnych, a także promować korzystanie przez małe i średnie firmy z innych ofert rynków finansowych, np. venture capital, seed capital, business angels czy pozagiełdowy regulowany rynek papierów wartościowych. Oprócz promocji sądów polubownych i arbitraży należy wzmocnić wydziały go- spodarcze sądów powszechnych i uprościć procedury, np. poprzez wprowadze- nie procedury ustnej, zmniejszenie liczby powiadomień, uproszczenie wymogu wydawania uzasadnienia prawnego, złagodzenie wymogów przy przedstawianiu dowodów. Trzeba wprowadzić też zmiany w trybie pracy sądów – szczególnie gospodarczych i sądów pracy, np. przez powołanie instytucji przedprocesowej oceny pozwu i odrzucanie pozwów bezpodstawnych. Niezbędne jest ponadto zwiększenie uprawnień pracowników sądowych nie mających statusu sędziów, poprzez umożliwienie orzekania referendarzom sądowym co najmniej w postępo- waniach nakazowych i upominawczych. Trzeba doprowadzić do zmian w prawie dotyczącym egzekucji należności, w tym przepisów dotyczących egzekucji ko- morniczej. Jesteśmy zwolennikami całkowitej informatyzacja ksiąg wieczystych, wraz ze zdefiniowanym elektronicznym dostępem zewnętrznym do tych akt. Proponujemy wprowadzenie kodeksu działalności gospodarczej..Systemowo.i.ko- rzystnie ureguluje on zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce.
  • 31. 32 Zdrowe finanse, niskie podatki Chcąc przeciwdziałać złym praktykom w tworzeniu prawa, proponujemy wprowadze- nie systemu badania kosztów obowiązków administracyjnych (KOA). Każdy przepis prawa będzie wyceniany pod kątem kosztów jej realizacji przez adresata normy. Podstawą walki z korupcją będzie zwalczanie jej przyczyn, przede wszystkim po- przez likwidację barier utrudniających wymianę handlową, ograniczanie administra- cyjnej reglamentacji działalności gospodarczej, wprowadzanie transparentnych prze- pisów dotyczących wydawania koncesji, prywatyzację przedsiębiorstw państwowych i spółek skarbu państwa, wprowadzanie przejrzystych zasad działania systemu po- datkowego oraz transparentny proces uzyskiwania decyzji administracyjnych.  Polityka.sektorowa .. Energetyka. Działania w tym sektorze będą prowadziły do szybkiego wzrostu konkurencji, stymulacji rozwoju rynku i tym samym racjonalizowania kosztów. i cen. W rezultacie uzyskamy szybki wzrost konkurencyjności całej gospodarki narodowej umożliwiający zrównoważony rozwój Polski. Przemysł farmaceutyczny. Platforma Obywatelska podejmie w przyszłości m.in. takie działania, jak liberalizacja polityki cenowej i działania zwiększają- ce konkurencję leków generycznych, regularna nowelizacja wykazów leków (uwzględnianie nowych preparatów odtwórczych), umieszczanie na listach re- fundacyjnych leków oryginalnych faktycznie innowacyjnych i wprowadzenie za- sady, że pierwszy preparat generyczny powinien być tańszy od oryginalnego odpowiednika. Konieczne będzie wprowadzenie monitoringu ordynacji leków. Ponadto ważne będą działania wobec państwowych przedsiębiorstw farmaceu- tycznych, które należy prywatyzować. Konsolidacja firm natomiast winna mieć charakter rynkowy, a nie administracyjny. Przemysł stalowy. W najbliższych latach najważniejszym zadaniem administracji rządowej będzie rozliczenie pomocy publicznej udzielonej zakładom hutniczym oraz kontrola i egzekucja wykonania planowanych zadań inwestycyjnych w sprywatyzowa- nych przedsiębiorstwach. Równie istotne jest wspieranie projektów inwestycyjnych o dużej wartości rozwoju technologicznego. W umowach prywatyzacyjnych istnieją za- pisy zobowiązujące inwestorów do inwestycji modernizacyjnych i rozwojowych. Należy bezwzględnie starać się te zobowiązania wyegzekwować, ale wychodzić naprzeciw także nowym planom w tej dziedzinie. Wspierając nowe projekty technologiczne, należy mieć na uwadze słabo technologicznie rozwiniętą produkcję wyrobów płaskich.
  • 32. Bezpieczeństwo energetyczne Przemysł stoczniowy. Przy uwzględnieniu powyższych czynników będziemy dążyć do m.in. prywatyzacji sektora stoczniowego, szukając partnerów mają- cych odpowiednie zabezpieczenie kapitałowe i technologiczne oraz posiada- jących strategie globalne gwarantujące przetrwanie polskich przedsiębiorstw nawet podczas światowej bessy. Przemysł zbrojeniowy. Przeszkodą w rozwoju tej gałęzi przemysłu jest czę- sto podległość sektora różnym resortom. Należy zatem utworzyć jeden ośrodek decyzyjny, odpowiedzialny za całość programu restrukturyzacji, zarówno reali- zację, jak i sprawy właścicielskie oraz własnościowe. Należy połączyć zmiany strukturalne ze zmianami właścicielskimi i powiązaniem kapitałowym z zachod- nimi korporacjami, preferując przy tym projekty ukierunkowane na nowe rozwią- zania technologiczne. Pomoc publiczna – wsparcie dla rozwoju. Poza wyjątkami, dotyczącymi za- kończenia procesów transformacji niektórych sektorów gospodarki oraz wspie- rania przedsiębiorstw poddawanych nieuczciwej grze rynkowej, pomoc publicz- na powinna być przeznaczona na wspieranie rozwoju, a więc na innowacyjność, badania naukowo-techniczne i wdrażanie ich w życie oraz na wspieranie eks- pansji polskiej gospodarki za granicę.  Bezpieczeństwo energetyczne Platforma Obywatelska proponuje zwiększenie bezpieczeństwa energetyczne- go poprzez odwołanie się do własnych zasobów oraz zwiększenie konkurencji.. Jest to możliwe poprzez zwiększenie dywersyfikacji źródeł energii z wykorzy- staniem potencjału krajowego. Postulujemy między innymi odwrócenie procesu realizowanego przez rząd, polegającego na korporatyzowaniu kompleksu pali- wowo-energetycznego, zwłaszcza poprzez konsolidację elektroenergetyki i brak liberalizacji gazownictwa. Proponujemy odejście od strategii kontynuacji techno- logicznej realizowanej przez rząd, zwłaszcza w elektroenergetyce i gazownictwie. Proponujemy wejście w tym dziesięcioleciu w proces przeorientowania energetyki na coraz bardziej innowacyjne technologie energetyczne (obejmujące rozproszo- ną energetykę odnawialną i w szczególności aeroenergetykę, kogenerację gazo- wą, infrastrukturę dla samochodów hybrydowych, infrastrukturę transportu lądo- wego LNG i CNG). Technologie te charakteryzują się dużą zdolności do szybkiej odpowiedzi na sygnały rynkowe, black out oraz potrzeby ochrony środowiska.
  • 33. 4 Polska zdrowa  Skuteczny i ograniczony nadzór regulacyjny Opowiadamy się za istotnym ograniczeniem reglamentacji oraz umocnie- niem wolności gospodarczej. Państwo powinno zapewnić stabilne ramy funk- cjonowania wolnego rynku. Na jego straży musi stać skuteczny i jednocześnie ograniczony nadzór regulacyjny. Tam, gdzie utrzymanie reglamentacji jest nie- zbędne, opowiadamy się za doprowadzeniem do oddzielenia organów regula- cyjnych od bieżącej polityki. Realizacji tych celów powinno służyć wzmocnie- nie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, któremu trzeba przekazać kompetencje niektórych urzędów regulacyjnych. 5. Polska zdrowa P olska zasługuje na sprawny, sprawiedliwy i solidarny system ochrony zdro- wia. Polacy – na prawo do godności w chorobie. Jedynym sposobem na zmianę bardzo złej sytuacji w służbie zdrowia jest po- ważna reforma. Dzięki reformom proponowanym przez Platformę Obywatelską system opieki zdrowotnej stanie się efektywniejszy: • poprawi się jakość i dostępność usług medycznych, • podstawowe leki będą tańsze, • wzrosną zarobki personelu medycznego. Nasz program adresujemy zarówno do pacjentów, jak i lekarzy oraz pielęg- niarek. Jest on równocześnie panaceum na indolencję obecnego rządu i lata zapóźnień w tej dziedzinie.  Nadrobić cywilizacyjne zapóźnienie Przed Polską stoi zadanie zmniejszenia wciąż ogromnego dystansu dzielą- cego nas od innych krajów UE w dziedzinie kondycji zdrowotnej społeczeństwa. Zaledwie co drugi Polak ocenia stan swojego zdrowia jako dobry lub bardzo dobry. W Holandii, Wielkiej Brytanii czy Szwecji odpowiedzi takiej udziela więcej niż 75 proc. ankietowanych. Kolejnym poważnym problemem jest duża śmiertelność niemowląt w Polsce –. 6 na tysiąc urodzeń. W państwach tzw. starej Unii wskaźnik ten wynosi od 3 do 4 na tysiąc urodzeń.
  • 34. Dla dobra pacjentów 5 Na ochronę zdrowia wydajemy znacznie mniejszy odsetek PKB niż kraje. wysoko rozwinięte. Ponadto system jest w dużym stopniu dotowany przez lekarzy. i pielęgniarki, wkładających w swą pracę więcej niż warte są otrzymywane przez nich wynagrodzenia. Zarabiają oni bardzo mało, zarówno w stosunku do wyna- grodzeń innych grup zawodowych w Polsce, jak i dochodów lekarzy i pielęgniarek w innych krajach UE. Wstrzymanie przez PiS reformy służby zdrowia w sytuacji, gdy kraje zachodnie UE udostępniły swoje rynki pracy, sprawiło, że rozpoczął się masowy odpływ perso- nelu medycznego. Jest to bardzo groźna sytuacja, ponieważ w Polsce pielęgniarek i lekarzy – w przeliczeniu na liczbę mieszkańców – jest znacznie mniej niż w innych państwach, które ostatnio przystąpiły do Unii Europejskiej. Już teraz dyrektorzy szpitali mają poważne kłopoty z pozyskaniem lekarzy niektórych specjalizacji. Po- nadto coraz więcej studentów medycyny po ukończeniu nauki chce podjąć pracę za granicą. Jednym z powodów jest konieczność odbycia stażu, co w Polsce okazuje się bardzo trudne ze względu na małą liczbę miejsc. Nasi lekarze i pielęgniarki są tymczasem bardzo chętnie zatrudniani w Europie Zachodniej ze względu na ich wyjątkowe kwalifikacje zawodowe, a także zaangażowanie i poziom moralny. Marnowany jest ogromny potencjał drzemiący w polskim personelu medycz- nym. Międzynarodowi eksperci wskazują bowiem, że w Polsce wydajność le- czenia jest bardzo duża. Są zdumieni, że przy tak niskich nakładach na służbę zdrowia osiąga się w Polsce tak imponujące efekty. Nie byłoby to jednak moż- liwe, gdyby nie poświęcenie lekarzy i pielęgniarek. Praca jest dla większości. z nich misją, której podjęli się, składając przysięgę Hipokratesa. Najwyższy sprzeciw budzi szkalowanie polskich lekarzy. Tej nikczemności dopuszczają się populiści, ponoszący przecież współodpowiedzialność za sytu- ację w służbie zdrowia poprzez zaniechanie reform.  Nadrobić cywilizacyjne zapóźnienie Nadrzędnym celem naszych działań jest dobro chorych.. Platforma. Oby- watelska złożyła w Sejmie projekt ustawy o prawach pacjentów. Znalazły się. w nim gwarancje ochrony tych praw, wsparte przez ustawowo umocowany Urząd Rzecznika Praw Pacjenta. O dostępie do ochrony zdrowia decyduje przede wszystkim powszechność ubezpieczenia zdrowotnego. Dlatego zmienimy system ubezpieczeń. Będzie on
  • 35. 6 Polska zdrowa autonomiczny – poza wpływem czynników politycznych. Instytucje ubezpiecze- niowe muszą z sobą konkurować, zabiegając o pacjentów. Damy obywatelom prawo wyboru funduszu. W tym celu: • Podzielimy Narodowy Fundusz Zdrowia na kilka konkurujących fundu- szy publicznych, oferujących ubezpieczenie w zakresie podstawowym. Jasno określimy zakres i wartość minimalnych świadczeń podstawo- wych. Z czasem dopuścimy do funduszy publicznych inne instytucje ubezpieczeniowe, m.in. korporacje samorządowe i prywatne, działają- ce na równych prawach. • Określimy minimalny zakres świadczeń zdrowotnych wynikających. z ubezpieczenia podstawowego. Będzie to spis świadczeń, procedur, standardów i leków oraz ich wycena, uwzględniająca godziwe wynagro- dzenie lekarzy, pielęgniarek i innych pracowników ochrony zdrowia. • Rząd będzie pokrywał koszty procedur wysokospecjalistycznych,. ratownictwa medycznego, leczenia ofiar katastrof oraz finansował. powszechne programy profilaktyki i promocji zdrowia. • Wprowadzimy system ubezpieczeń dodatkowych. Polisy znajdą się. w ofercie funduszy publicznych i prywatnych instytucji ubezpieczenio- wych. Będzie to ubezpieczenie obejmujące dopłatę do świadczenia podstawowego (np. ponadstandardowe warunki działania, ponadstan- dardowe warunki hospitalizacji) lub finansowanie świadczeń nie obję- tych podstawowym ubezpieczeniem zdrowotnym. • Pacjenci będą mogli wybrać fundusz publiczny w ramach powszechnej składki płaconej przez wszystkich podatników. • Jednolita stawka podstawowego ubezpieczenia zdrowotnego (okre- ślony odsetek wynagrodzenia) naliczana będzie na podstawie PIT. • Stworzymy system nadzoru i kontroli, aby wszystkim zapewnić równy dostęp do świadczeń zdrowotnych, gwarantowanych w ubezpieczeniu podstawowym. • Zadbamy, aby ludzie ubodzy, społecznie wykluczeni i niedostosowani mogli w pełni korzystać z dostępu do ochrony zdrowia.  Reforma systemu finansowania i dostępu Wszyscy świadczeniodawcy (szpitale, przychodnie, praktyki lekarskie i pie- lęgniarskie) – bez względu na to, czy są podmiotami publicznymi, czy prywatnymi.
  • 36. Skuteczna restrukturyzacja 7 – będą traktowani przez fundusze ubezpieczeniowe tak samo. To wymaga wprowadzenia określonych zasad: • Konkurencyjność wymusi poprawę jakości świadczeń. Ubiegające się. o kontrakty szpitale i przychodnie zostaną zmuszone do oferowania szer- szego asortymentu świadczeń i ich wyższej jakości. Dzięki temu zwiększy się dostęp do usług medycznych, podniesione zostaną standardy lecze- nia. Publiczne i niepubliczne placówki ochrony zdrowia będą miały równe szanse zawierania umów z instytucjami ubezpieczenia zdrowotnego. • Samorządy zyskają prawo do dysponowania placówkami ochrony zdro- wia, których są organem założycielskim. Przekształcimy publiczne pla- cówki ochrony zdrowia w spółki prawa handlowego z wyłącznym lub częściowym udziałem organów założycielskich. Dzięki temu zlikwiduje- my ograniczenia dysponowania nimi, dając samorządom prawo dokapi- talizowania, dofinansowania, przekształcenia zakładów opieki zdrowot- nej. Niech decydują o tym gospodarze, czyli społeczności lokalne. • W celu wzmocnienia roli organów założycielskich placówek ochrony zdrowia należy precyzyjnie zdefiniować ich możliwości i obowiązki. Za- dłużenie szpitali powinno być spłacane przez ich właścicieli. Wprowa- dzimy zapis, iż organy założycielskie zobowiązane są co rok pokrywać straty wynikające z działalności zakładów opieki zdrowotnej. Zmusi to właścicieli zakładów opieki zdrowotnej do wzmożonego nadzoru nad zarządami szpitali oraz skłoni do podejmowania działań w zakresie restrukturyzacji i przekształceń. • Istotne jest uregulowanie kwestii związanych z majątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Należy jak najszybciej przygotować normy praw- ne umożliwiające wycenę majątku ZOZ na zasadach obowiązujących. w sektorze niepublicznym. Obecnie wartość ta jest nieadekwatna do rynkowych cen gruntów, obiektów i sprzętu. Dlatego dziś szpital nie może np. skorzystać z kredytu bankowego, a analizy ekonomiczne jego wartości są niewiarygodne. • O tym, które szpitale (placówki medyczne) przetrwają, czyli jak będzie wyglądać sieć szpitali, zadecydują pacjenci, a nie politycy poprzez. arbitralne decyzje administracyjne. Wreszcie pieniądz trafi za pacjen- tem do wybranego przez niego szpitala.
  • 37. 8 Polska zdrowa • Dokończymy rozpoczętą w 2005 roku restrukturyzację publicznych placówek ochrony zdrowia, aby efektywnie wykorzystać publiczne pie- niądze, które już wydano na restrukturyzację. Stworzymy warunki do uczciwej konkurencji w staraniach o pacjenta. Celem restrukturyzacji jest likwidacja bezpośrednich i pośrednich przyczyn zadłużenia placó- wek ochrony zdrowia. • Wprowadzimy referencyjność szpitali.  Leki – bardziej dostępne, nowsze, efektywniejsze Naszym celem jest przejrzysta polityka lekowa, dlatego: • Zmienimy i uprościmy zasady refundacji leków, aby procedury refun- dacji były w pełni przejrzyste, a pacjenci uzyskali dostęp do leków efek- tywniejszych, będących wynikiem najnowszych badań naukowych. • Refundowane będą leki innowacyjne, czyli nowsze, bardziej skuteczne. • Polityka lekowa zostanie oparta na analizach i dowodach naukowych. • Wprowadzimy receptariusz i monitorowanie ordynacji lekarskich. Dzięki. temu pacjenci będą mniej dopłacać do leków z własnej kieszeni. Dziś wskaźnik dopłat jest jednym z najwyższych w Europie.  Lepsze prawo i regulacje Aby skutecznie naprawić system ochrony zdrowia, niezbędne są jak najszybsze zmiany podstawowych ustaw związanych z funkcjonowaniem opieki zdrowotnej. Przede wszystkim określimy w końcu pakiet podstawowych obowiązków pań- stwa oraz praw i obowiązków obywateli w zakresie systemu opieki zdrowotnej. Powinny to regulować przepisy Ustawy o systemie ochrony zdrowia, złożonej. z takich elementów, jak: • Przejrzyste określenie uprawnionych do świadczeń opieki zdrowotnej- Dopracujemy zasady powszechnego i solidarnego systemu. Wszyscy uprawnieni obywatele Rzeczpospolitej powinni korzystać ze świadczeń na równych prawach, bez względu na swój status społeczny, material- ny czy stan zdrowia. W systemie ochrony zdrowotnej należy wyodrębnić grupy, takie jak dzieci, kobiety w ciąży oraz niepełnosprawni, które powinny być obję- te szczególną opieką i traktowane priorytetowo.
  • 38. Ustawa o systemie ochrony zdrowia 9 Konieczne jest określenie obowiązków zakładów opieki zdrowotnej. w zakresie nadrzędnym, czyli ratowania życia i zdrowia ludzkiego – bez względu na regulacje ubezpieczenia publicznego i niepublicznego. Uporządkujemy zasady ratownictwa medycznego. Należy wykorzy- stać istniejące struktury do stworzenia sieci jednostek ratunkowych. Instytut Standaryzacji i Taryfikacji Świadczeń musi opracować podsta- wy udzielania tych świadczeń i obowiązki ZOZ. Najważniejszym ele- mentem ustawy jest stworzenie systemu koordynacji powiadamiania. w ratownictwie medycznym. • Ustanowienie instytucji zarządzających i nadzorujących w systemie opieki zdrowotnej Proponujemy powołanie Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń Zdrowotnych.. Instytucja ta czuwałaby nad prawidłowością funkcjonowania zarówno ubez- pieczyciela publicznego, jak i w przyszłości – ubezpieczycieli prywatnych. Opowiadamy się za powołaniem Instytutu Standaryzacji i Taryfikacji Świadczeń Zdrowotnych. Jego zadaniem będzie analizowanie zjawisk epidemiologicznych i – w celu optymalnego finansowania leczenia – opracowywanie standardów wykonawczych oraz kosztowych świad- czeń opłacanych z ubezpieczeń. Instytut będzie ponadto ustalać za- kresy i opracowywać standardy finansowania świadczeń z ubezpie- czeń dodatkowych. • Określenie struktury, odpowiedzialności i zasad funkcjonowania płat- nika publicznego Opowiadamy się za decentralizacją systemu. Samodzielność płatni- ków będzie się zasadzać nie tylko na własnym zarządzaniu zabezpie- czeniem świadczeń na swoim terenie, ale również budowaniu relacji w realizacji i rozliczeniach z innymi płatnikami. Fundusze będą miały prawo łączenia się i inicjowania działań zmierzających do poprawy zdrowotności populacji objętej ubezpieczeniem. • Stworzenie ustawy o restrukturyzacji zakładów opieki zdrowotnej Stworzona przez Platformę Obywatelską ustawa o restrukturyza- cji zakładów opieki zdrowotnej umożliwi przekształcanie się szpitali. w spółki prawa handlowego poprzez rynkową wycenę wartości zakła- dów opieki zdrowotnej, określenie ich realnego zadłużenia, proporcji
  • 39. 40 Polityka społeczna między aktywami i pasywami. Umożliwi także włączenie w przekształ- cenia Banku Gospodarstwa Krajowego jako sprzedawcy udziałów szpi- tala. Udziały te utworzone będą przez ekspertów banku na podstawie bilansu i wartości majątku. Pozwoli to równocześnie na zachowanie proporcji pomiędzy udziałem w spółce przedstawiciela skarbu państwa. i inwestorów prywatnych. Dzięki sprzedaży akcji będzie można spłacić zadłużenie, a włączenie dodatkowych udziałowców zwiększy szanse na lepsze zarządzanie zakładem opieki zdrowotnej. W systemie opieki zdrowotnej panuje chaos. Narastał on od lat. Doprowa- dził do niewydolności systemu i zmarnotrawienia publicznych pieniędzy. Jest zdecydowanie gorzej niż dwa lata temu, gdy obecny obóz rządzący przyjął na siebie odpowiedzialność za resort zdrowia. Platforma Obywatelska uporządkuje system, by zaczął wykonywać swoje zadanie, czyli zwiększanie bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli. 6. Polityka sPołeczna: rodzina, Praca, solidarne sPołeczeństwo P olityka społeczna w Polsce wymaga zasadniczych zmian. Są one niezbęd- ne, by wyrównać szanse i zmienić sytuację osób naprawdę potrzebujących pomocy. Trzeba ich wyrwać z wykluczenia społecznego, niewiary i frustracji. Zmiany mają służyć rozwojowi aktywności obywateli, samodzielności oraz od- powiedzialności za siebie i wspólnoty, do których należą. Wymaga to zasadniczej reorientacji: przejścia od anachronicznego, niewydol- nego państwa opiekuńczego, nigdy nie nadążającego za potrzebami, do modelu państwa nastawionego na zatrudnienie i spójność. Państwa ze skutecznymi na- rzędziami bezpieczeństwa socjalnego, dostępem do usług publicznych, równo- wagą praw i obowiązków w sferze spraw społecznych. Potrzebne jest klasyczne przejście od modelu welfare state do modelu workfare. Zmiany w polityce społecznej muszą się opierać na czterech filarach, tworzą- cych spójny, komplementarny i całościowy system aktywizacji i pomocy.  Filar I. Satysfakcja polskiej rodziny Najwyraźniejszy przykład nierówności społecznych w Polsce stanowi zróż-
  • 40. Na rzecz rodziny 41 nicowana sytuacja rodzin. Tymczasem to rodzina jest przecież najsprawniejszą organizację socjalną, najpełniej i najefektywniej opiekuje się i wspiera zarówno dzieci, jak i ludzi starszych, niepełnosprawnych bądź bezrobotnych. Jeżeli rodzi- na straci zdolność do wypełniania tej funkcji, konieczne będzie zaangażowanie władzy publicznej (domy dziecka, domy opieki dla osób starych i niepełnospraw- nych, zagrożenia uzależnieniem itp.). Taka pomoc jest gorszej jakości i pochła- nia znaczne fundusze publiczne. Dlatego będziemy tworzyć warunki, by rodzina mogła być samodzielna ekonomicznie – przez dostęp do edukacji i pracy, a nie tylko świadczenia finansowe. Polityka na rzecz rodziny musi być również nastawiona na poprawę sytuacji demograficznej i doprowadzić przez pięć lat do poprawy wskaźnika dzietności z 1,2 do 1,8. Żeby polskie rodziny czuły satysfakcję z działań własnego państwa, trzeba: • dokonać przeglądu narzędzi polityki na rzecz rodziny (w tym i świad- czeń rodzinnych) zwracając uwagę na ich efektywność, dopasowanie do potrzeb i koszty, a także opracować koncepcję spójnej, długotermi- nowej polityki prorodzinnej; • zapewnić prymat takim narzędziom wspierania rodziny, jak działania na rzecz promocji samodzielności oraz aktywizacji zawodowej. Polityka rodzinna musi być skupiona na: • Zwiększeniu satysfakcji z rodzicielstwa i macierzyństwa. Służyć temu będzie: – stopniowe wydłużanie urlopu macierzyńskiego do 22 tygodni oraz zapewnienie dobrej opieki lekarskiej związanej z macierzyństwem; – upowszechnienie korzystania z urlopu wychowawczego przez oboje rodziców w różnych jego fazach oraz zwiększenie liczby ro- dzin z niego korzystających z 50 proc. do 70 proc. uprawnionych; – wprowadzenie zasad umożliwiających kontynuację ubezpieczenia emerytalnego przez osoby będące na urlopie macierzyńskim i wy- chowawczym; • Zmniejszeniu poczucia utraty pozycji na rynku pracy ze względu na macierzyństwo i pełnienie funkcji wychowawczych. Stanie się to możliwe dzięki: – upowszechnieniu zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy,
  • 41. 42 Polityka społeczna by można było kontynuować rozwój zawodowy, nie tracąc upraw- nień ochronnych z tytułu urlopu wychowawczego; – upowszechnieniu zatrudnienia podczas sprawowania opieki nad dzieckiem w pełnym (o ile to możliwe) wymiarze lub w zmniejszo- nym, poprzez wykorzystanie formy pracy w domu; – upowszechnieniu w prawie i praktyce działania firm instytucji „kontraktu opiekuńczego” jako porozumienia między pracodawcą. a pracownikiem w celu zwiększenia elastyczności organizacji pra- cy, czasu pracy, aby w różnych fazach opieki nad dzieckiem strony mogły uzgodnić działania na rzecz godzenia interesów; – specjalnym programom powrotu kobiet na rynek pracy po okresie opieki nad dziećmi; • Zwiększeniu wsparcia dla rodzin w sprawowaniu opieki nad dziećmi. i dbałości o rozwój dzieci i młodzieży. W tym celu należy: – wprowadzić ulgi podatkowe o charakterze prorodzinnym, dostęp- ne dla każdej rodziny i równe na każde dziecko; – stworzyć przejrzysty system świadczeń rodzinnych tam, gdzie jest to niezbędne do wyrównania szans dzieci i młodzieży (niepeł- nosprawność, ubóstwo, dysfunkcjonalność). Musi on promować działania na rzecz usamodzielnienia się rodzin, czyli dostępność pracy i zatrudnienia; – upowszechnić usługi opiekuńcze dla małych dzieci (żłobki). i w okresie przed rozpoczęciem edukacji (przedszkola). Istotną rolę w stworzeniu ich sieci muszą odegrać samorządy. One rów- nież powinny dbać o jakość tych usług i dostępność finansową; – zapewnić młodemu pokoleniu realny dostęp do mieszkań; – umożliwić wszystkim dzieciom pełen dostęp do oświaty i na- uki oraz różnych ścieżek edukacyjnych poprzez demokratyczny. system stypendialny; • Radykalnym zmniejszeniu ubóstwa i wykluczenia wśród dzieci. Można to osiągnąć poprzez: – zmiany w zasadach dostępności pomocy (w tym i dożywiania),. by docierała ona do dzieci bez względu na postawy rodziców (ich gotowości do współpracy z pracownikami socjalnymi);
  • 42. Sprawny rynek pracy 4 – opracowanie programów wsparcia (o charakterze zadaniowym) dla rodzin wielodzietnych; – upowszechnienie rodzinnych form opieki zastępczej nad dziećmi, zwłaszcza zawodowych rodzin zastępczych; – stworzenie warunków do konkurencji na rynku usług opiekuńczych finansowanych przez państwo; – wdrożenie skutecznego systemu alimentacyjnego, zapewniające- go dzieciom należne im świadczenia.  Filar II. Sprawny rynek pracy Wyzwania demograficzne i rozwojowe wymagają, by w Polsce wzrosła liczba ak- tywnych zawodowo i zatrudnionych. Aby osiągnąć ambitny cel podwyższenia w 2012 roku wskaźnika zatrudnienia z dzisiejszych 57 proc. do 65 proc. (obecny poziom w UE). – co wymaga zwiększenia liczby miejsc pracy o 2 miliony – należy przede wszystkim: • poprawić skuteczność aktywnej polityki rynku pracy (wzrost nakładów z 0,3 proc. PKB do 0,6 proc. PKB; objęcie większych grup bezrobot- nych działaniami aktywizującymi – z 25 proc. do 4 proc.) i uzyskiwać efektywność zatrudnienia netto powyżej 50 proc., ale pod warunkiem zmiany zarządzania rynkiem pracy, co oznacza: – zmianę algorytmu przydziału funduszy dla województw i powiatów; – adresowanie polityki rynku pracy nie tylko do bezrobotnych, ale także do osób, które nie mają statusu bezrobotnych, a nie są ak- tywne zawodowo (ze względu na niską mobilność, poczucie wy- kluczenia społecznego, niskie kwalifikacje czy wiek) lub są aktyw- ne, ale pracują za granicą; – skreślenie z rejestru bezrobotnych osób, które nie poszukują pracy; – lepsze i szybkie (do 3 oraz do 6 miesięcy bycia bezrobotnym) adresowanie działań aktywizujących poprzez dopasowywanie na- rzędzi do grup ryzyka; – zwiększenie dostępności doradztwa zawodowego i pośrednictwa pracy w działaniach na rzecz bezrobotnych, co wiąże się co naj- mniej z potrojeniem liczby doradców i pośredników pracy w pub- licznych służbach zatrudnienia;
  • 43. 44 Polityka społeczna – stworzenie warunków dla otwartości instytucji publicznych na ze- wnętrzne kontraktowanie usług rynku pracy przy przejrzystym sy- stemie przetargów; – integrację systemu zatrudnienia i pomocy społecznej w wojewódz- twach i powiatach oraz rozwój centrów integracji społecznej; – rozwój ekonomii społecznej, co jest formą subsydiowania zatrud- nienia, m.in. za pośrednictwem spółdzielni socjalnych. • Zmienić politykę wobec niepełnosprawnych, by przerwać proces ich wykluczania, także z rynku pracy, co oznacza: – szybkie przygotowanie we współpracy ze środowiskami osób nie- pełnosprawnych niezbędnych rozwiązań ustawowych. Podstawą nowej polityki będzie dostrzeganie potencjału tej grupy obywateli, a nie ich deficytów fizycznych i psychicznych; – zmiany w systemie edukacji niepełnosprawnych, zwiększenie do- stępności do szkół wyższych (niepełnosprawni stanowią zaledwie 0,5 proc. studiujących; w najbliższych 2, 3 latach odsetek ten po- winien wzrosnąć do 2 proc., czyli do 50 tys. osób); – zapewnienie niepełnosprawnym profesjonalnych usług doradztwa zawodowego i pośrednictwa pracy, by wskaźnik ich zatrudnienia wzrósł z 15 proc. do co najmniej 25 proc. w roku 2012; – oferowanie różnych form wsparcia zatrudnienia osób niepełno- sprawnych, dopasowanych do ich stopnia niepełnosprawności. Wiąże się to z koniecznością ujednolicenia orzecznictwa o niepeł- nosprawności (dla niepełnosprawnych, dla rencistów z powszech- nego systemu i dla rencistów z KRUS); – przejrzyste finansowanie aktywizacji zawodowej niepełnospraw- nych, czego gwarancją będzie odejście od traktowania ich jako przedmiotu transakcji między państwem a pracodawcami. Uznanie naturalnej podmiotowości tych obywateli powinno spowodować,. iż pieniądze przeznaczane na aktywizację powinny iść za nimi (inny model subsydiowania zatrudnienia, inne zasady techniczne- go doposażenia miejsc pracy, ale i edukacji – bon edukacyjno-za- trudnieniowy), przy utrzymaniu modelu kwotowego;
  • 44. Nowoczesna edukacja 45 – decentralizację poprzez samorządy (zwłaszcza wojewódzkie) i or- ganizacje pozarządowe zadań realizowanych przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Fundusz gro- madziłby pieniądze oraz kontraktował i kontrolował wykonywanie usług na rzecz niepełnosprawnych u partnerów zewnętrznych; – stabilne funkcjonowanie rozwiązań zapewniających niepełnosprawnym wsparcie finansowe w sytuacjach tego wymagających oraz odpowied- niej jakości dostęp do systemu ochrony zdrowia w celu rehabilitacji; – promocję zatrudniania niepełnosprawnych w administracji publicz- nej. Stanowią oni zaledwie 0,8 proc. pracowników, a powinno ich być 4 proc. • Stworzyć taki model edukacji, by sprostał zadaniom cywilizacyjnym i po- trzebom zmieniającej się gospodarki. Szczególnie ważne jest, aby prze- widziano w nim warunki do uczenia się przez całe życie, co oznacza: – doskonalenie umiejętności niezbędnych na nowoczesnym rynku pracy (np. wcześniejsze niż obecnie rozpoczęcie nauki języka an- gielskiego); – zdobywanie umiejętności informatycznych; – gwarancje powszechnego dostępu do usług edukacyjnych wyso- kiej jakości dla dorosłych; – promocję wydatków na edukację dorosłych w przedsiębiorstwach oraz upowszechnienie traktowania ich nie jako kosztów, lecz. inwestycji w kapitał ludzki, – upowszechnienie korzystania z poradnictwa zawodowego i infor- macji zawodowej w trakcie całej kariery zawodowej; – jasne określenie warunków finansowania edukacji dorosłych z fun- duszy publicznych (w tym europejskich) zarówno firmowych, jak. i indywidualnych; • Przedstawić realne rozwiązania na rzecz pomniejszania kosztów pracy. oraz czasu ich wdrożenia: – zacząć od zredukowania liczby dni (z 33 do 23), za które w wypad- ku choroby pracownika musi płacić pracodawca;