Punoi:
Përmbajtja e projektit:
• Jeta
• Krijimtaria
• Tituj të veprave
• Mirënjohje
• Ndërkombëtare
• Shiko edhe këtë
• Bu...
aim Frashëri lindi më 25 maj 1846 në Frashër të Përmetit dhe vdiq më 20
Ntetor 1900 në lagjen Erenqoj të Stambollit, ku ed...
ë vendlindje bëri mësimet
Nllore dhe nisi të mësonte
persishten pranë teqesë
bektashiane. Më 1865 familja u
shpërngul në ...
ë 1886 Naim Frashëri botoi
Mpoemën e tij të famshme
Bagëti e Bujqësi, atë greqisht
Dëshira e vërtetë e shqiptarëve (O
alit...
emancipimin e gruas, qeverisjen
d e m o k r a t i k e , t ë v e n d i t ( n j ë
"demokraci prej pleqet", pra të një
ngjyre...
• Tejhyjylat (Ëndërrimet, 1885)
• Shqipëria (1880, botuar më 1897)
• Bagëti e Bujqësi [1], 1886
• Dëshira e vërtetë e shqi...
• Një numër i madh shkollash të niveleve të ndryshme në territoret
shqiptare e mbajnë emrin "Naim Frashëri".
• Buste e mon...
Naim Frasheri
of 8

Naim Frasheri

Jeta dhe Veprat e Naim Frasherit
Published on: Mar 3, 2016
Published in: Education      
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Naim Frasheri

  • 1. Punoi: Përmbajtja e projektit: • Jeta • Krijimtaria • Tituj të veprave • Mirënjohje • Ndërkombëtare • Shiko edhe këtë • Burimi i të dhënave
  • 2. aim Frashëri lindi më 25 maj 1846 në Frashër të Përmetit dhe vdiq më 20 Ntetor 1900 në lagjen Erenqoj të Stambollit, ku edhe u varros. Rridhte nga dega e Dakollarëve ose e Dulellarëve e Familjes Frashëri. Eshtrat e tij janë sjellë në Shqipëri. Naim Frashëri në 200 lekshin Shqipëtar:
  • 3. ë vendlindje bëri mësimet Nllore dhe nisi të mësonte persishten pranë teqesë bektashiane. Më 1865 familja u shpërngul në Janinë, ku bashkë me vëllanë më të vogël Samiun, mbaroi gjimnazin grek "Zosimea" (1869). Me vonë punoi pak muaj në Stamboll, si nëpunës i vogël në zyrën e shtypit (1870), po iu shfaq t u b e r k u l o z i d h e u k t h y e n ë vendlindje për klimë të mirë. Në llim ishte nëpunës të dhjetash në Berat e më pas i doganës në Sarandë (1872-1877). Në këtë periudhë Naim Frashëri bëri prova të vjershërimit shqip, nën ndikimin e bejtexhinjve e u dha pas vjershërimit persisht, me sukses, duke botuar më vonë edhe një përmbledhje lirikash Tejhyjylat (Ëndërrimet, 1885). Nën ndikimin e ngjarjeve historike, sidomos të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, njëri nga udhëheqësit e së cilës ishte Abdyli, vëllai i tij më i madh, dhe të veprimtarisë kulturore patriotike të Shoqërisë së Stambollit, në krye të së cilës ishte Samiu, Naim Frashëri braktisi vjershërimin persisht dhe iu kushtua letërsisë shqiptare. Poema e tij e parë e re ishte Shqipëria (1880, botuar më 1897), që entuziazmoi patriotët shqiptarë. Në Stamboll Naim Frashëri ka qenë ndër botuesit kryesorë të revistës "Drita", më pas "Dituria" (1884-1885), ku u botuan shumë vjersha të tij, proza e vargje për shkollat e para shqipe që do të hapeshin, disa shqipërime të shkrimtarit. Ai shërbente si anëtar i Komisionit të Botimeve pranë Ministrisë së Arsimit, më pas si kryetar. Kulla tradicionale e familjes Frashëri në Frashër të Përmetit
  • 4. ë 1886 Naim Frashëri botoi Mpoemën e tij të famshme Bagëti e Bujqësi, atë greqisht Dëshira e vërtetë e shqiptarëve (O alithis pothos ton Alvanon) dhe katër libra për shkollat: "Vjersha për mësonjtoret e para", "E këndimit të çunavet këndonjëtoreja", (në dy vëllime, me poezi, lexime të ndryshme, n j o h u r i t ë p a r a s h k e n c o r e humanitare), si dhe një "Histori të përgjithshme". Më 1888 vijoi me "Dituritë" (ribotuar më 1895 me titullin "Gjithësia", - shkenca të natyrës). Më 1890 doli përmbledhja e lirikave Lulet e verës, pastaj "Mësimet" (proza patriotike dhe të moralit) dhe Fjala utarake (vjersha) më 1894, së fundi më 1898 poema e madhe epike Historia e Skënderbeut dhe poema fetare Qerbelaja etj. Naim Frashëri u shqua për lirikën e tij patriotike me temë aktuale (vjershat "Gjuha shqipe", "Korçës" 1887, etj.), u këndoi me pasion të rrallë mallit dhe bukurive të atdheut ("Bagëti e bujqësia") dhe bëri thirrje të fuqishme për çlirimin e tij (krijime të ndryshme, "Dëshira e vërtetë e shqiptarëve"), si dhe për begatimin e vendit dhe një të ardhme demokratike të tij. Ai i këndoi natyrës, dashurisë (poema "Bukuria", një ndër kryesoret e tij, 1890), miqësisë, jetës intime (me brengën për të afërmit që bori). Poema "Historia e Skënderbeut" qe një kurorëzim i veprës së tij, "testamenti i tij politik e poetik", me grishje të hapëta për çlirim nga Turqia është shkruar sipas traditës së madhe barletiane. Në poemat epike ai u ndikua nga historitë e vjershëruara të Lindjes dhe nga bejtexhinjtë frashëriotë, po duke iu kundërvënë këtyre me shqipen e kulluar apo me shkarkirnin e dogmës fetare (në "Qerbelaja" dhe në veprat e tjera, që i hartoi për afrimin e elementit besimtar në lëvizjen kombëtare). Naim Frashëri u shqua edhe për poezinë meditative, nisi në shqipet poezinë lozoke (vjersha "Perëndia" 1890). Shkroi dhe proza për të vegjlit dhe bëri disa përshtatje mjeshtërore fabulash të La Fontenit. Botëkuptimi i Naimit ishte në thelb panteist e idealist. Me admirimin e madh që kishte për racionalizimin e Dekartit dhe si pasues i shquar i iluministëve francezë Volter, Ruso, etj., me besimin e plotë në s h k e n c a t d h e n ë r o l i n e t y r e revolucionar në shoqëri (pranimi i teorisë Kant-Laplas dhe i darvinizmit, që i propagandoi me guxim të madh për kohën), me demokratizimin e tij dhe antimonarkizmin, besimin në aftësitë e pashtershme të popullit të vet për të qëndruar, për t'u çliruar, për të vajtur përpara me hov, Naim F r a s h ë r i u b ë n j ë v e p r i m t a r revolucionar në tërë fushat, si shkrimtar, njeri i mendimit, njeri politik. E gjithë veprimtaria e tij letrare dhe kulturore ishte e lidhur ngushtë me çlirimin dhe përparimin e vendit, me çlirimin shpirtëror dhe ndriçimin e masave të popullit. Ai kishte besim të plotë në aftësinë e mendjes për të njohur realitetin e për të vënë në shërbim të njeriut njohjen e ligjeve të botës. Kërkonte arsimim për të gjithë,
  • 5. emancipimin e gruas, qeverisjen d e m o k r a t i k e , t ë v e n d i t ( n j ë "demokraci prej pleqet", pra të një ngjyre shqiptare), ngrinte lart vetitë e karakterit të shqiptarëve (besën, t r i m ë r i n ë , b u j a r i n ë ) , t r a d i t a t k o m b ë t a r e q ë n g a l a s h t ë s i a pelazgjike. Bënte thirrje për miqësi me fqinjtë në kushtet e respektit reciprok, shpallte dashurinë në gjithë popujt e racat, ngrihej me forcë kundër Megali Idesë e pansllavizmit, duke admiruar vetitë dhe kulturën e popujve të tjerë (poezinë përparimtare lindore, atë greke, latine, rilindjen evropiane, romantizmin evropian, prej të cilave dhe u ndikua). Naim Frashëri luajti, përkrah Samiut e pas Kristoforidhit, një rol themelor për shqipen e re letrare, të cilën e shkroi me një pasuri të veçantë fjalori e sidomos frazeologjike, duke u mbështetur kryesisht në gjuhën e popullit, e shkroi të pastër dhe bëri një punë të dukshme për pasurimin e saj, duke e ngritur atë në lartësinë e një gjuhe arti të zhvilluar dhe kulture. Ndikimi i Naim Frashëri, me gjallje të shkrimtarit dhe pas vdekjes, jo vetëm te shkrimtarët shqiptarë të kohës, por edhe të periudhës së mëvonshme, ishte i madh. Pas Çlirimit u vunë në pah dhe u çmuan gjerësisht meritat dhe vlerat e punës dhe të krijimtarisë së tij, përmes studimesh të ndryshme. Ribotimet e veprave të tij janë të shumta; përveç tyre janë bërë edhe disa botime kritike shkencore të veprave të Naimit. Për merita kulturore në Shqipërinë jepet urdhri që mban emrin e poetit kombëtar.
  • 6. • Tejhyjylat (Ëndërrimet, 1885) • Shqipëria (1880, botuar më 1897) • Bagëti e Bujqësi [1], 1886 • Dëshira e vërtetë e shqiptarëve (O alithis pothos ton Alvanon) • Vjersha për mësonjtoret e para • E këndimit të çunavet këndonjëtoreja, (në dy vëllime, me poezi, lexime të ndryshme, njohuri të para shkencore humanitare) • Histori të përgjithshme • Lulet e verës, 1890 • Mësimet, (proza patriotike dhe të moralit) • Fjala utarake, (vjersha) 1894 • Historia e Skënderbeut, (poemë epike) 1898 • Qerbelaja (poemë fetare) • Perëndia, 1890 • Fjalët e Qiririt (publikuar për herë të parë në numrin e parë të rrevistë "Drita")
  • 7. • Një numër i madh shkollash të niveleve të ndryshme në territoret shqiptare e mbajnë emrin "Naim Frashëri". • Buste e monumente tjera të gurës së "Naim Frashërit". • Libra mbi dhe për krijimtarinë e Naim Frashërit. • Me mijëra fëmijë janë pagëzuar me emrin "Naim" në shenjë të shprehjes së adhurimit të prindërve të tyre. • Emrin përkëdhelës i përdorur nga populli dhe intelektualët : Naimi. • Busti i Naim Frashërit në Bukuresht