ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena
Politiske parti og val
Foto: Marit Hom...
ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena
Kva er eit politisk parti?
Eit politis...
ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena
Politikk og ideologi
• Dei ulike polit...
ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena
Frå høgre til venstre
Vi plasserer gje...
ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena
Ta del i demokratiet
Noreg er eit demo...
ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena
Røysterett
• Noreg er eit
representati...
ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena
Valdeltakinga
• Berre halvparten av
fø...
ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena
Veljarar på vandring
• Etter 2. verdsk...
ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena
Valordninga
• Direkte val og forholdst...
ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena
Kommunestyre- og
fylkestingsval
• Det ...
of 10

Politiske parti og val nn

Presentasjon politiske parti og val nynorsk
Published on: Mar 4, 2016
Published in: Education      
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Politiske parti og val nn

  • 1. ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena Politiske parti og val Foto: Marit Hommedal/Scanpix
  • 2. ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena Kva er eit politisk parti? Eit politisk parti er • ein organisasjon med felles politiske synspunkt • eit viktig bindeledd mellom veljarane og styringsorgana i Noreg Ved val er det kandidatane og vallistene til partia vi røyster på. Foto: Vegard Wivestad/Scanpix Foto: Svein Erik Furulund/Scanpix
  • 3. ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena Politikk og ideologi • Dei ulike politiske partia har ulike meiningar om korleis samfunnet skal vere. • Politikken til partia er bygd på politiske ideologiar som – sosialisme – liberalisme – konservatisme Kollasj: Hege Røyert/Scanpix
  • 4. ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena Frå høgre til venstre Vi plasserer gjerne dei politiske partia på ei linje frå høgre til venstre. •Høgresida: – Høgre (H) og Framstegspartiet (FrP) •Sentrumsparti: – Senterpartiet (Sp), Venstre (V), Kristeleg Folkeparti (KrF) •Venstresida: – Arbeidarpartiet (Ap), Sosialistisk Venstreparti (SV) og Partiet Raudt
  • 5. ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena Ta del i demokratiet Noreg er eit demokrati. For at det skal fungere, må mange ta del i det. •Du kan ta del ved å – ytre deg i offentlege debattar – bli med i ein interesse- organisasjon eller eit politisk parti – vere med på aksjonar – nytte røysteretten Foto: Natur og Ungdom
  • 6. ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena Røysterett • Noreg er eit representativt demokrati. – Vi vel representantar som styrer på vegner av oss. • Du har røysterett frå det året du fyller 18 år. • Ved stortingsval kan du berre røyste om du er norsk statsborgar. • Ved kommune- og fylkestingsval kan innvandrarar røyste om dei har budd i Noreg i 3 år.
  • 7. ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena Valdeltakinga • Berre halvparten av førstegongsveljarane i dag nyttar røysteretten sin. • Valdeltakinga totalt har gått ned dei siste 40 åra. • I dag er det ingen skilnad i valdeltakinga mellom menn og kvinner eller mellom by og land. • Valdeltakinga er høgare blant eldre enn blant yngre.
  • 8. ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena Veljarar på vandring • Etter 2. verdskrigen var veljarane trufaste mot dei politiske partia. • Frå 1980-åra fekk vi ei endring. Veljarane vandrar no mellom partia. – Fleire byter parti frå val til val. – Bytet skjer mellom parti som ligg politisk og ideologisk nært kvarandre. • Nokre forklaringar: – høgare utdanningsnivå – auka tilgang til informasjon – større sosial og geografisk mobilitet – nye veljarar sidan førre val
  • 9. ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena Valordninga • Direkte val og forholdstalsval – Direkte val: Veljarane røyster direkte på representantar frå valdistriktet sitt ved å gi si røyst til eit partis valliste. – Forholdstalsval: Partilistene får same prosentdel mandat som dei får røyster. • Det er 19 utjamningsmandat ved stortingsval. – For å få utjamningsmandat må partiet over sperregrensa på 4 %. • Talet på valde representantar frå kvart valdistrikt heng saman med arealet og innbyggjartalet i fylket. Foto: Cornelius Poppe/Scanpix
  • 10. ndla.no - versjon 2.0Nasjonal digital læringsarena Norwegian digital learning arena Kommunestyre- og fylkestingsval • Det er fire år mellom kvart val, neste gong i 2019. • Ein kommune eller eit fylke er éin valkrins. • Listene kan vere partilister, tverrpolitiske lister eller lister som ikkje høyrer til noko parti. • Det er ofte lågare oppmøte ved lokalval enn ved stortingsval. Foto: Erik Johansen/Scanpix