Sanja Bratina
Istorijat
 Melaholija reč starogrčkog porekla – melan
(crn) i chole (žuč)
 Mania – mainesthai (biti mahnit)
 Melaholija...
Simptomi
 tuga, beznadje, krivica, povlačenje od drugih,
nesanica ili prevelika potreba za snom,
promene apetita (nedosta...
Simpotmi u odnosu na dob
pojavljivanja
 U svim životnim dobima
 Simptomi depresije variraju u odnosu na dob
pojavljivanj...
Savremene teroije
psihopatologije
 etiopatogenetski činioci poremećaja: činioci
vulnerabilnosti, činioci i mehanizmi otpo...
Epidemiološki pristup –
epidemiologija celoživotnog
toka
 Epidemiologija životnog toka, kao jedan
od epidemiloških pristu...
 Šema br 1 nam pokazuje ključne faktore koje
treba uključiti u celoživotni model depresije
 Ključni periodi u životu – f...
Činioci otpornosti
 optimizam kao atribucioni stil,
 unutrašnji lokus kontrole,
 samoefikasnost,
 samopoštovanje,
 so...
Kako depresija utiče na ličnost
 Dijateza – stres modeli
 Model patoplasticiteta – ličnost
modifikuje tok i kliničku sli...
Uticaj depresije na radnu i
životnu sposobnost
Podaci iz Srbije
 Najčešće korišćen zbirni pokazatelj – DALI označava godine života
korigovane u odnosu na nesposobnost (...
Faktori koji utiču na
perzistentnost bolesti
 preplavljujući uzroci (kao na primer u
epidemijama)
 neefikasnost prevenci...
 depresivnost perzistira uled toga što
osobe ne traže tretman za svoju
depresiju kada se pojavi relaps kao i
usled toga š...
Prevalenca depresije
 U Velikoj Britaniji i SAD se prevalenca
depresije nije menjala tokom prethodnih
15 godina, pristup ...
 Francuski istraživači Kovess – Masfety, Briffault i Sapinho
(Kovess – Masfety, V., Briffault, X., i Sapinho, D., 2005) s...
 U Kesslerovom istraživanju (Kessler,
prema Kovess – Masfety, V., Briffault,
X., i Sapinho, D., 2005) je izvešteno da
pos...
Genetski podaci
 Procene učestalosti poremećaja raspoloženja bipolarnog tipa kod najbližih srodnika se
kreću u rasponu od...
 Prevalenca velike depresije iznosi 4 – 5%, a
prema nekim autorima izmedju 10% i 25% kod
žena i izmedju 5 i 12% kod muška...
 Bipolarni poremećaj je manje čest od
velike depresije, a prevalenca je oko 1%
 Prosečni uzrast pojavljivanja bipolarnog...
 Skoro trećina depresivnih je izvestila da
razmišlja o suicidu, a pokušaj suicida je imalo
9% depresivnih
 Prema rezulta...
Komorbiditet
 panični poremećaj,
 agorafobija,
 socijalna fobija,
 generalizovan anksiozni poremećaj,
 postraumatski ...
 Problemi pri klasifikaciji poremećaja
raspoloženja se najčešće javljaju usled
njihove velike heterogenosti.
Distimija
Prevalenca distimije
- 3% do 6%, u SAD
- Holandija 4,6%
- U evropskim zemljama prevalenca ovog
poremćaja se kreće od 2.1% ...
Komorbiditet distimije
 Uobičijani komborbiditet je sa velikom
depresivnom epizodom (do 75%),
anksioznim poremećajima (do...
Poremećaji raspoloženja
Poremećaji raspoloženja
of 27

Poremećaji raspoloženja

Published on: Mar 4, 2016
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Poremećaji raspoloženja

  • 1. Sanja Bratina
  • 2. Istorijat  Melaholija reč starogrčkog porekla – melan (crn) i chole (žuč)  Mania – mainesthai (biti mahnit)  Melaholija i manija – nazivi za dva od tri tipa mentalnih poremećaja koje je prepoznao i opisao Hipokrit još u 4. veku pre nove ere  Aretej iz Kapadokije (II vek pre ne) – melanholija i manija su povezane manifestacije istog poremećaja  Krepelin (19 vek), manično – depresivna bolest je jedan od dva osnovna tipa psihoza.
  • 3. Simptomi  tuga, beznadje, krivica, povlačenje od drugih, nesanica ili prevelika potreba za snom, promene apetita (nedostatak ili pojačan), gubitak polne želje, gubitak zadovoljstava koja su do tog stanja bila prisutna u životu osobe koja je postala depresivna.  Simptomi „maskirane“ depresije, agitiranost, iscrpljujuće aktivnosti, preterana pričljivost...  Uobičajeno, depresivne osobe su pasivne, sporo i teško govore, češće ćute, umeju da zanemare ličnu higijenu i izgled, da razvijaju hipohondrijske tegobe, malodušne su, osećaju nelagodnost i strah.
  • 4. Simpotmi u odnosu na dob pojavljivanja  U svim životnim dobima  Simptomi depresije variraju u odnosu na dob pojavljivanja.  Depresivna deca mogu biti preterano aktivna, agresivna ili povučena, bez poriva ka kontaktu sa drugima  Adolescenti – negativizam, antisocijalna ponašanja, pojačano osećanje neshvaćenosti  Odrasli – zaboravnost, distraktibilnost, manjak pažnje i koncentracije, a najtipičnije je osećanje duboke tuge u često neskladu sa stvarnom životnom situacijom.
  • 5. Savremene teroije psihopatologije  etiopatogenetski činioci poremećaja: činioci vulnerabilnosti, činioci i mehanizmi otpočinjanja poremećaja, medijatori i moderatori izmedju kauzalnih faktora, neposredni mehanizmi nastanka i formiranja poremećaja, činioci i mehanizmi održavanja poremećaja, činioci i mehanizmi otpornosti i činioci relapsa  mesto poremećaja u odnosu na ostale poremećaje u šta spadaju: modeli prikazivanja poremećaja, priroda granica izmedju različitih poremećaja, granica izmedju poremećaja i normalnosti i odnos konkretnog poremećaja sa ostalim poremećajima.
  • 6. Epidemiološki pristup – epidemiologija celoživotnog toka  Epidemiologija životnog toka, kao jedan od epidemiloških pristupa, traga za razumevanjem načina na koji su determinante zdravlja i bolesti u interakciji tokom celoživotnog raspona ljudskog života.
  • 7.  Šema br 1 nam pokazuje ključne faktore koje treba uključiti u celoživotni model depresije  Ključni periodi u životu – fetalni razovoj, detinjstvo, adolescencija, odraslo doba takodje predstavljaju tranzicije depresije  Ovi tranzicioni periodi mogu biti pod uticajem mnogobrojnih faktora rizika – stresni dogadjaji, komorbidni mentalni poremećaji, nizak SES,  Protektivni faktori – promocija mentalnog zdravlja ili tretmani (primer – rani tretman depresije)
  • 8. Činioci otpornosti  optimizam kao atribucioni stil,  unutrašnji lokus kontrole,  samoefikasnost,  samopoštovanje,  socijalne veštine,  adekvatan socijalni milje,  ekonomski status,  zadovoljstvo profesijom,  ekstraverzija,  samouveličavajuće iluzije
  • 9. Kako depresija utiče na ličnost  Dijateza – stres modeli  Model patoplasticiteta – ličnost modifikuje tok i kliničku sliku  Scar hipoteza – poremećaj menja ličnost  Spektar hipoteza
  • 10. Uticaj depresije na radnu i životnu sposobnost
  • 11. Podaci iz Srbije  Najčešće korišćen zbirni pokazatelj – DALI označava godine života korigovane u odnosu na nesposobnost (engl. DALY=Disability Adjusted Life Years) koji predstavlja zbir izgubljenih godina života zbog prevremene smrti (engl. YLL=Years of Life Lost) i izgubljenih godina "zdravog" života zbog nesposobnosti (engl. YLD = Years Lost due to Disability) (Murray i sar., 2001).  Unipolarna depresija je, prema rezultatima studije globalnog opterećenja bolesti u u 2000. godini sa 11,9% bila vodeći uzrok izgubljenih godina života zbog nesposobnosti u svetu, kako kod muškaraca (9,7%), tako i kod žena (14,5%) I četvrti uzrok ukupnog opterećenja bolestima i povredama u svetu sa 4,5% svih DALIja.  Prema procenama za 2002. godinu unipolarna depresija je sa preko 67 miliona DALI-ja (4,5% svih DALI-ja) i dalje četvrti uzrok ukupnog opterećenja bolestima i povredama u svetu (Murray i sar., 2001; WHR 2003).  U Srbiji bez Kosova i Metohije, prema podacima studije opterećenja bolestima i povredama u Srbiji u 2000. godini unipolarna depresija je bila odgovorna za 52.900 DALI-ja, i sa stopom od 7 DALI-ja na 1000 našla se na četvrtom mestu od ukupno 18 odabranih poremećaja zdravlja za koje je opterećenje računato (Janković, 2003).
  • 12. Faktori koji utiču na perzistentnost bolesti  preplavljujući uzroci (kao na primer u epidemijama)  neefikasnost prevencije (primer astma)  teškoće da se bolest prepozna ili dijagnostifikuje (primer karcinom pankreasa)  rekurentnost i remisije bolesti (primer migrena)  neefikasnost, neuspešnost tretmana (primer hronična opstruktivna bolest pluća)  osobe koje ne traže pomoć – tretman (kao na primer hipertenzija)  nedostupnost adekvatnog tretmana kada je potreban i zahtevan
  • 13.  depresivnost perzistira uled toga što osobe ne traže tretman za svoju depresiju kada se pojavi relaps kao i usled toga što efektivan i proaktivan tretman i kada je tražen često nije dostupan
  • 14. Prevalenca depresije  U Velikoj Britaniji i SAD se prevalenca depresije nije menjala tokom prethodnih 15 godina, pristup zbrinjavanju značajno poboljšan.  Stabilnost prevalence mentalnog zdravlja tokom perioda od 40 godina je izveštena i u istraživanju Murphy – a i saradnika (Murphy et al, 2004)
  • 15.  Francuski istraživači Kovess – Masfety, Briffault i Sapinho (Kovess – Masfety, V., Briffault, X., i Sapinho, D., 2005) su poredili prevalencu, faktore rizika i način tretiranja depresije izmedju dva perioda u Francuskoj (1991 i 2005), uzimajući u obzir promene u socijalnim uticajima i vrstu zdravstvenog zbrinjavanja. Došli su do zaključaka da se opšta prevalenca depresije lagano povećala tokom perioda od 14 godina, medjutim, došlo je do dramatičnog povećanja broja osoba koje su tvrdile da se osećaju depresivno te prijavljivale neke od depresivnih simptoma. Poroporcija osoba koje konsultuju psihijatre usled depresivnosti se nije promenila, dok je proporcija osoba koje se obraćaju lekarima opšte prakse umanjena, a osoba koje se obraćaju psiholozima za konsultacije uvećana tri puta. Upotreba psihofarmaka je značajno umanjena, dok je upotreba psihoterapije povećana.
  • 16.  U Kesslerovom istraživanju (Kessler, prema Kovess – Masfety, V., Briffault, X., i Sapinho, D., 2005) je izvešteno da postoji značajno povećanje osoba koje su se u SAD obratile za pomoć profesionalcima iz oblasti mentalnog zdravlja od 20.3% (1990) do 32.9% (2003
  • 17. Genetski podaci  Procene učestalosti poremećaja raspoloženja bipolarnog tipa kod najbližih srodnika se kreću u rasponu od 10 do 20  Medju najbljižim srodnicima bolesnika sa bipolarnim poremećajem uočeno više slučajeva unipolarne depresije nego bipolarnog poremećaja. Procene rizika obolevanja najbližih srodnika osoba sa bipolarnim poremćajem iznose 6.4%, za bipolarni poremečaj, a 13.2% za unipolarnu depresiju. Stepen konkordantnosti za bipolarni poremećaj kod jednojajčanih blizanaca je bio 72%, a kod dvojačanih 14%.  Dostupni podaci o unipolarnoj depresiji pokazuju da genetski činioci nisu tako značajni kao kod bipolarnog poremećaja. Podaci ukazuju na to da srodnici osoba sa unipolarnom depresijom imaju povećan rizik od oboljevanja, ali je taj rizik manji nego kod osoba sa bipolarnim poremećajem Srodnici osoba sa unipolarnom depresijom nemaju povećan rizik od bipolarnog poremećaja. Rizik povećava rana pojava depresije, komorbiditet sa anksioznim poremećajima ili alkoholizam . Kod blilzanaca se u studijama najčešće opisuje monozigotna konkordantnost od 40%, a dizigotna kod 11%  Studijame usvojene dece pokazuju učestalije prisustvo poremećaja raspoloženje kod bioloških roditelja dece, nego od onih koji su decu sa poremećajima raspoloženja usvojili.
  • 18.  Prevalenca velike depresije iznosi 4 – 5%, a prema nekim autorima izmedju 10% i 25% kod žena i izmedju 5 i 12% kod muškaraca  Podaci o dobu pojavljivanja variraju od autora do autora, neki navode da je prosečni uzrast za prvo pojavljivanje bolesti izmedju 40 i 50 godina dok drugi tvrde da je najveći rizik za pojavu velike depresivne epizode je u dobi izmedju 18 i 44 godine, a najmanji kod osoba iznad 65 godina starosti  Depresiji su podložnije žene nego muškarci, češće iz nižih socio-ekonomskih slojeva
  • 19.  Bipolarni poremećaj je manje čest od velike depresije, a prevalenca je oko 1%  Prosečni uzrast pojavljivanja bipolarnog poremećaja je oko 30 godina i podjednako je zastupljen kod oba pola.  11% žena i 5% muškaraca u SAD uzima antidepresive
  • 20.  Skoro trećina depresivnih je izvestila da razmišlja o suicidu, a pokušaj suicida je imalo 9% depresivnih  Prema rezultatima istraživanja izvedenog kod nas, metodom “psihološke autopsije” na uzorku od 200 samoubistava ispostavilo da čak 75% ispitanika zadovoljava kriterijum prisustva najmanje 5 od 9 simptoma depresije. Ipak, samo 6% ispitanika je imalo dijagnostifikovanu depresiju, što može ukazati da najveći broj suicida izvrše osobe u prvoj depresivnoj epizodi (Biro, M)
  • 21. Komorbiditet  panični poremećaj,  agorafobija,  socijalna fobija,  generalizovan anksiozni poremećaj,  postraumatski stresni poremećaj,  zloupotreba supstanci.
  • 22.  Problemi pri klasifikaciji poremećaja raspoloženja se najčešće javljaju usled njihove velike heterogenosti.
  • 23. Distimija
  • 24. Prevalenca distimije - 3% do 6%, u SAD - Holandija 4,6% - U evropskim zemljama prevalenca ovog poremćaja se kreće od 2.1% do 3.7% ili čak 20.6% - U Španiji je trenutna prevalenca distimije u primarnoj zaštiti 4.8%
  • 25. Komorbiditet distimije  Uobičijani komborbiditet je sa velikom depresivnom epizodom (do 75%), anksioznim poremećajima (do 50%), poremećajima ličnosti (od 20 d0 40%, pa i više kod rane pojave poremećaja), somatomorfnim poremećajima (2.8 do 45.2%) i zloupotrebom supstanci (do 50%).

Related Documents