NADBUŻ NADBUŻAŃSCY OLĘDRZY - OLĘ rolnicy, budowniczowie, rzemieślnicy i melioranciANTONI CHORĄŻY...
Olędry i Olędrzy w PolscePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
OLĘDRZY (Hollendrzy, Holędrzy, Holendrzy, Olędrzy, Olendrzy). Pierwotnie osadnicy z Fryzji i Niderlandów, najczęście...
PRAWO HOLENDERSKIE (olęderskie) Korzyści z prawa (h)olenderskiego: wolność osobista wieloletnia bądź wieczyst...
PRZYCZYNY KOLONIZACJI NA ZIEMIACH POLSKICH prześladowania religijne w Niderlandach - emigracja protestantów w po...
TYPY OSAD I GOSPODARSTW Typy osad - zabudowa rzędowa - zabudowa rozproszona (kolonijna) Typy zabudowy...
REGULACJE PRAWNE I USTRÓJ OSAD Przywilej lokacyjny (kontrakt osadniczy) Możliwie precyzyjnie regulował stosu...
REGULACJE PRAWNE I USTRÓJ OSAD Ustrój gminy olęderskiej Silny samorząd był jednym z najistotniejszych w...
NADBUŻAŃSCY OLĘDRZYPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
PIERWSI „ZASADŹCY” NADBUŻAŃSKICH OLĘDRÓW Leszczyńscy herbu Wieniawa z Leszna – dziedzice po księżn...
PIERWSI OLĘDRZY NAD BUGIEM Pierwsza grupa osadników z Żuław Gdańskich Neubruch – rok 1617 Brühl - (Ryll...
DOKUMENTACJA HISTORYCZNAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
DOKUMENTACJA HISTORYCZNAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
DOKUMENTACJA HISTORYCZNAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
DOKUMENTACJA HISTORYCZNAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
LESZCZYŃSCY h. Wieniawa z Leszna – działalność w XVI i XVII w.Z fragmentu komentarza do Przywileju lokacyjnego miasta Lesz...
LESZCZYŃSCY h. Wieniawa z Leszna – działalność w XVI i XVII w.Zwerbowana przez zasadźcę grupa braci czeskich, złożona głów...
LOKALIZACJA NEUDORF-NEUBRUCHPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
LOKALIZACJA NEUDORF-NEUBRUCH – wg mapy z 1700 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Władysław hr. Leszczyński - jako wieloletni protektor nadbużańskich olędrów Syn Rafała Leszczyńskiego - hrab...
Zmiany właścicieli dóbr sławatyckich W 1667 roku dobra sławatyckie zakupił Michał Kazimierz Radziwiłł, podkancle...
Zmiany właścicieli dóbr sławatyckich Sukcesorem dóbr staje się Piotr Wittgenstein. Umiera bezdzietnie w ...
LOKALIZACJA NEUDORF-NEUBRUCH (Neubrow) Kolonie macierzyste Neudorf - Neubruch Najbliższe kolonie „córki” (migracja z...
DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Księga małżeństw par. rzymsko-kat. w Sławatyczach – od 1685 roku Wię...
DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Grzegorza Hünebu...
DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małże...
DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa luteranów: Jakuba Ryluka z Katarzyną Witówną - w 1707 ...
DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Jakuba Zelenta – z Olendrów - luteranina, z panną...
DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Jana Zelentyna (Zelenta, przyp. autora) z panną Katarzy...
DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisyPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Grzegorza Bütowa z Marianną Pastrichówną – w 1732 rokuPre...
DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Franciszka Parczewskiego z Zofią Chorążanką – w 1751 ...
DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Michała Wita z Marianną Pastryk w 1785 roku (przy ...
DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa z użyciem nazwy wsi Neydorf (łacina) z 1777. ...
DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Michała Parczewskiego z Felicjaną Chorążyną - z użyciem ...
DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Pierwsza wzmianka metrykalna świadcząca o obecności olędrów niemieckich we ...
Inwentarz „Państwa Sławatyckiego” 1764-5 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Wieś niemieckich Holędrów Neybroff (późn. Mościce Górne)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni C...
Wieś niemieckich Holędrów Neydroff (późn. Mościce Dolne)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni ...
Wieś niemieckich Holędrów Neybroff (późn. Mościce Górne) – 1 str.Prezentacja: Nadbużańscy olęd...
Wieś niemieckich Holędrów Neybroff (późn. Mościce Górne) – str. 2, fragm. 1Prezentacja: Nadbużańscy olędr...
Wieś niemieckich Holędrów Neybroff (późn. Mościce Górne) – str. 2, fragm. 2Prezentacja: Nadbużańscy olędr...
Wieś niemieckich Holędrów Neybroff (późn. Mościce Górne) – str. 2, fragm. 3Prezentacja: Nadbużańscy olędr...
Wieś niemieckich Holędrów Neydroff (późn. Mościce Dolne) – str.1, fragm. 1Prezentacja: Nadbużańscy olędr...
Wieś niemieckich Holędrów Neydroff (późn. Mościce Dolne) – str.1, fragm. 2Prezentacja: Nadbużańscy olędr...
Wieś niemieckich Holędrów Neydroff (późn. Mościce Dolne) – str. 1, fragm. 3Prezentacja: Nadbużańscy olędr...
Wieś niemieckich Holędrów Neydroff (późn. Mościce Dolne) – str. 2Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Ant...
Proporcje w pochodzeniu nazwisk we wsiach niemieckich Holędrów Neybroff i Neydroff W okresie sporządzania in...
Wieś Nowosiółki - Holendrowie Ruscy – fragm. 1Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Wieś Nowosiółki - Holendrowie Ruscy – fragm. 2Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Wieś Nowosiółki - Holendrowie Ruscy – fragm. 3Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Sumariusz Generalny wszelki Państwa Sławatyckiego - XVIII w.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
DOKUMENTACJA HISTORYCZNA – powinności olędrów wg Inwentarza „Państwa Sławatyckiego z 1765 roku” … „Holędrow...
DOKUMENTACJA HISTORYCZNA – powinności olędrów wg Inwentarza „Państwa Sławatyckiego z 1765 roku” …„Ciż Holę...
DOKUMENTACJA HISTORYCZNA – powinności olędrów wg Inwentarza „Państwa Sławatyckiego z 1765 roku” „Sądzą się o...
DOKUMENTACJA HISTORYCZNA – Attynencye „Państwa Sławatyckiego wg inwentarza 1765 roku” – różnice w ilości sprzężaju ko...
Kopia Przywileju Karola Stanisława Radziwiłła (1734 – 1790) dla miasta Sławatycz… ...
Migracja olędrów z Nejdorf – Nejbrow od schyłku XVIII w. Główne dotychczasowe źródła utrzymania: ...
Migracja olędrów z Nejdorf – Nejbrow od schyłku XVIII i w XIX wieku.Kierunki migracji:Pierwsza grupa, m...
Przywilej lokacyjny – kol. Holendry n/Bugiem - 1776 r. Gm. Przyborowo (prawobrzeżny Bug, naprzeciwko Włodawy...
Naliczenie czynszu dzierżawnego – 1779 r. (Holendry – Gm. Przyborowo (prawobrzeżny Bug, naprzeciwko Włodawy)Prezentacja:...
Naliczenie czynszu dzierżawnego Holendry – Gm. PrzyborowoPrezentacja: Nadbużańscy olędrz...
HOLENDRY - kolonia założona w 1776 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
HOLENDRY - kolonia założona w 1776 r. (Stanisławówka od 1931 r.) ...
LOKALIZACJA NEUDORF-NEUBRUCH (Neubrow) i pobliskich tzw. kolonii „córek”Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Ant...
KOLONIE „CÓRKI” – Holendry Zabuskie i ŚwierżeńskiePrezentacja: Olędrzy Nadbużańscy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
ROBOTY ZIEMNE Z KOŃMI I WOZAMIMigracja w poszukiwaniu nowych, lepszych warunkówgospodarowania nie rozwiązała głodu ziemi o...
ROBOTY ZIEMNE Z KOŃMI I WOZAMI Z czasem zyskują uznanie wielu przedsiębiorców w Królestwie Polskim, w Rosji, Prusach i zni...
ROBOTY ZIEMNE Z KOŃMI I WOZAMI W latach 60-tych i 70-tych „żelaźniaki” zastępowane są przez wozy ogumione, wyposażane doda...
ROBOTY ZIEMNE Z KOŃMI I WOZAMI Tradycja przetrwała do końca lat 70-tych XX wieku, choć zdarzały się przypadki zleceń takic...
OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMIPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mości...
OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI – wozy w drodze na wyrobiskoPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Ch...
OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI – dawny zaprzęg z ładunkiem wiezionym do miejsca b...
OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI Dawny zaprzęg na wyrobisku, tzw. „paj...
OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI – karczunek drzew i wywóz ziemi – lata 60-tePrezentacja: Nadbużańscy olęd...
OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI Lata międzywojenne, po bokach bracia Chorąży z Holen...
OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI Dojazd do miejsca rozładunku wozuPrezentacja: Nadbużańscy ol...
OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI Rozładunek wozu przy budowie nasypu drogiPrezentacja: Nadbużańsc...
OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI Wóz w stanie gotowości do załadunkuPrezentacja: Nadbużańscy o...
OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI Wozy z wyposażeniem do wyjazdu w nieznane miejsce robót – lata 60-te XX wi...
OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI Eksponaty wyposażenia „wozaków”Prezentacja: Nad...
WYSTAWA „OLĘDERSCY WOZACY” – Sławatycze 26.07.2009 Projekt i wykonawstwo: Antoni Chorąży – Mościce Dolne. Eksp...
WYSTAWA „OLĘDERSCY WOZACY” – Sławatycze 26.07.2009 Projekt i wykonawstwo: Antoni Chorąży – Mościce Dolne. Eksp...
DOŻYNKI POWIATOWE 2009 – WYSTAWA OLĘDERSKAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Cieśle, tracze i inni rzemieślnicy Niemalże samowystarczalna wspólnota olęderska, dość zamknięta na przenikanie do jej...
Cieśle, tracze i inni rzemieślnicy Dziewiętnasty wiek sprzyjał rozwojowi rzemiosła. Przygotowania wyjazdów ...
Cieśle, tracze i inni rzemieślnicy Inną, niż roboty ziemnych z końmi i wozami profesją wymagającą opuszczenia rodz...
Cieśle, tracze i inni rzemieślnicy – narzędzia ciesielskie i trackiePrezentacja: Nadbużańsc...
Cieśle, tracze i inni rzemieślnicy – narzędzia ciesielskie i trackie ...
Tracze – rekonstrukcja. Wystawa. Biesiada Nadbużańska Dni Sławatycz – 2012. Projekt i...
Tracze – rekonstrukcja. Wystawa. Dni Sławatycz – 2012 Swoich umiejętności jako tracze – próbują goście z Flandrii Zacho...
Kościół ewangelicki w Nejdorfie zbudowany w 1760 rokuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Modlitewniki ewangelickie dawnych parafian nejdorfskich zachowane do dnia dzisiejszegoPrezentacja: Na...
Informacje o życiu zboru ewangelickiego w Nejdorfie - z prasy ewangelickiej 1889 r. Nr 5. 3 (1...
Informacje o życiu zboru ewangelickiego w Nejdorfie - z prasy ewangelickiej 1889 r. ...
Informacje o życiu zboru ewangelickiego w Nejdorfie - z prasy ewangelickiej 1889 r. ...
Kościół olędrów katolików w Domaczewie – zbudowany w 1854 roku (kaplica), powiększony w 1905 roku ...
Dawny kościół katolicki p.w. św. Michała w Sławatyczach - świątynia również dla olędrów katolików z lewego b...
Dokumenty metrykalne z kościoła rzym.-kat. w Sławatyczach - 1837 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce...
Dokumenty metrykalne z kościoła rzym.-kat. w Sławatyczach ...
Dokumenty metrykalne z Kościoła rzym.-kat. w Sławatyczach ...
Dokumenty metrykalne z Kościoła rzym.-kat. w Sławatyczach ...
Spis mieszkańców wsi Sajówka 1894 – 1914 – statystyka wyznaniowaPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Do...
Spis mieszkańców wsi Sajówka 1894 – 1914 – lista dla nazwiska WittPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce ...
Spis mieszkańców wsi Sajówka 1894 – 1914 – lista dla nazwiska RylPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce D...
Spis mieszkańców wsi Zańków 1894 – 1914 – lista dla nazwiska RylPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Do...
NADBUŻAŃSCY OLĘDRZY I ICH POTOMKOWIE - XX i XXI wiek Rok 1905 przynosi złagodzenie carskich represji. Do zamkniętych na...
NADBUŻAŃSCY OLĘDRZY I ICH POTOMKOWIE - XX i XXI wiek Zaangażowany politycznie pastor Ewald Lodwich, związany z polskim n...
Domaczewo 1 lipca 1928 roku – wizyta Prezydenta I. MościckiegoPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Nejdorf - 1 lipca 1928 roku – wizyta Prezydenta I. MościckiegoPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Nejdorf - 1 lipca 1928 roku – wizyta Prezydenta I. MościckiegoPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Mościce Dolne – drewniany most na Bugu – okres międzywojennyPrezentacja: Olędrzy Nadbużańscy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Mościce Dolne – drewniany most na Bugu – okres międzywojennyPrezentacja: Olędrzy Nadbużańscy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Nejdorf - 1 lipca 1928 roku – wizyta Prezydenta I. MościckiegoPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Nejdorf - 1 lipca 1928 roku – wizyta Prezydenta I. Mościckiego „Niechże wszystkim to wiadomem będzie, iż Roku P...
DOŻYNKI W NEJDORF-NEJBROWIE – PASTOR E. LODWICH – lata 30-te XX wiekuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy...
Nejdorf - 1 lipca 1928 roku – wizyta Prezydenta I. Mościckiego R...
Zmiana nazwy kolonii olęderskich Ksiądz Ewald Lodwich, wnioskodawca ...
PRZYDOMKI DO KILKU NAZWISK OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH BAUM LODWICH, RYL, RYLL ...
NADBUŻAŃSCY OLĘDRZY I ICH POTOMKOWIE – II wojna światowa 1 września 1939 - wojna, kilkanaście dni później uderzają so...
NADBUŻAŃSCY OLĘDRZY I ICH POTOMKOWIE – II wojna światowa Życie staje się trudne, jednych i drugich nękają bandy Poleszu...
PRZESIEDLEŃCY z Wielkopolski, Mazowsza i Kujaw do Mościc – 1940 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce ...
PRZESIEDLEŃCY z Wielkopolski, Mazowsza i Kujaw do Mościc – 1940 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce ...
PRZESIEDLEŃCY z Wielkopolski, Mazowsza i Kujaw do Mościc – 1940 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce ...
CZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ Dokumenty z parafii rzym.-kat. w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olęd...
CZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ Dokumenty z parafii rzym.-kat. w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olęd...
CZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ Dokumenty z parafii rzym.-kat. w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olęd...
CZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ Dokumenty z parafii rzym.-kat. w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olęd...
CZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ Dokumenty z parafii rzym.-kat. w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olęd...
CZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ Dokumenty z parafii rzym.-kat. w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olęd...
CZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ Dokumenty z parafii rzym.-kat. w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olęd...
Powojenne Mościce Dolne - lewy brzeg Jest rok 1945. Trudne decyzje na prawym brzegu. – Czy wróci tu Polska? Tu są nasz...
Powojenne Mościce Dolne - lewy brzeg Nad Bugiem zaś zaczyna się walka o ziemię i domostwa przynajmniej w części re...
Powojenne Mościce DolnePrezentacja: Olędrzy Nadbużańscy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Mościce Dolne ( d. Nejdorf ) – stare budynki olęderskiePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne (wg J...
Mościce Dolne (d. Nejdorf - Niz) Stary langhof na naturalnej terpie – lata 60-tePrezentacja: Nadbuża...
Mościce Dolne (d. Nejdorf - Niz) ten sam stary langhof - lata 70-te ...
Mościce Dolne – stare budynki olęderskie – technika budowy domów Komin "deskowy". Sposoby osad...
Mościce Dolne – budynki olęderskie w ruiniePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne (wg J. Górak: Olę...
MOŚCICE DOLNE – LANGHOF PO MODERNIZACJIPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MOŚCICE DOLNE – BUDYNKI UNIESIONE NA SŁUPACHPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MOŚCICE DOLNE – BUDYNKI NA SZTUCZNYM WZNIESIENIUPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MOŚCICE DOLNE – BUDYNKI NA SZTUCZNYM WZNIESIENIUPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MOŚCICE DOLNE – BUDYNKI NA SZTUCZNYM WZNIESIENIUPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MOŚCICE DOLNE – STARY LANGHOF OLĘDERSKI NA TERPIEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MOŚCICE DOLNE – LANGHOF OLĘDERSKI NA TERPIEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Cmentarze w ruinie – ewangelicki w Nejdorf i katolicki w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce...
Cmentarze ewangelicki w Zańkowie – lewy brzeg BuguPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
STARE NARZĘDZIA I PRZEDMIOTY Z MOŚCIC DOLNYCHPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
STARE NARZĘDZIA I PRZEDMIOTY Z MOŚCIC DOLNYCHPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
STARE NARZĘDZIA I PRZEDMIOTY Z MOŚCIC DOLNYCHPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
STARE NARZĘDZIA I PRZEDMIOTY – PRZETWÓRSTWO LNU - KUZAWKAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
STARE NARZĘDZIA I PRZEDMIOTY – PRZETWÓRSTWO LNU - KUZAWKAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
WYSTAWA „OLĘDRZY NA POLESIU” – Sławatycze 26.07.2008Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
WYSTAWA „OLĘDERSCY WOZACY” – Sławatycze 26.07.2009Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
WYSTAWA „OLĘDERSCY WOZACY” – DOŻYNKI POWIATOWE - KOBYLANY 2009Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_An...
DOŻYNKI POWIATOWE – KOBYLANY 2009 – WIENIEC GMINY SŁAWATYCZEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
DOŻYNKI GMINNE – LISZNA 2010 – WYSTAWA OLĘDERSKAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
DOŻYNKI GMINNE – LISZNA 2010 – WYSTAWA OLĘDERSKAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
DOŻYNKI GMINNE – LISZNA 2010 – WYSTAWA OLĘDERSKAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
DOŻYNKI GMINNE – LISZNA 2010 – WYSTAWA OLĘDERSKAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
ROCZNIK NADBUŻAŃSKIE SŁAWATYCZE (m.in. prezentacja tematyki olęderskiej) Skany książek dostępne w Intern...
DOŻYNKI POWIATOWE – LEŚNA PODL. 2010 stoisko Gminy SławatyczePrezentacja: Nadbużańscy ol...
MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH I Spotkanie – kwiecień 2010 - grobowiec rodziny pastora E. Lodw...
Tablica na grobowcu rodziny pastora Ewalda Lodwicha w SiedlcachPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_A...
Tablica na grobowcu rodziny pastora Ewalda Lodwicha w SiedlcachPrezentacja: Nadbużańscy ol...
MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH I Spotkanie – kwiecień 2010 (Mościce D. - po powodzi w 2010 rok...
MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH II Spotkanie – październik 2010 (UG w Sławatyczach)Pr...
MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH II Spotkanie – październik 2010 (nad łukiem Bugu w Sławatyczac...
MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH II Spotkanie – październik 2010 (UG w Sławatyczach – wystawy fot...
MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH II Spotkanie – październik 2010 (Sugry)Prezentacja: Na...
MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Spotkanie – październik 2010 (u rodziny Zelent we Włodawie)P...
III MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICHNabożeństwo ekumeniczne z udziałem księży trzech wyznań – Sława...
III MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Nabożeństwo ekumeniczne z udziałem księży trzech wyznań...
III MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Urząd Gminy w Sławatyczach – 28.04.2...
III MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Spływ rzeką Bug na odcin...
III MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Zwiedzanie nadbużańskiej okolicy – 28.04.- 2....
IV MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Mościce Dolne, Wiejskie Centrum Aktywności Społecznej...
IV MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Urząd Gminy Sławatycze – 9.05.2012Prezentacj...
IV MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Spływ rzeką Bug na odcinku Sławatycze – Mościce Dolne...
RODZINNA TRADYCJA - ZJAZD RODZINY ZELENT „KUPIEC”Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
PODTOPIENIA ZIMOWE – MOŚCICE DOLNE 2010Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
PODTOPIENIA ZIMOWE – MOŚCICE DOLNE 2010Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE 2010Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
PODTOPIENIA ZIMOWE – MOŚCICE DOLNE 2010. EWAKUACJA ZWIERZĄTPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
PODTOPIENIA ZIMOWE – MOŚCICE DOLNE 2010. EWAKUACJA ZWIERZĄTPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
PODTOPIENIA ZIMOWE – MOŚCICE DOLNE 2010. EWAKUACJA ZWIERZĄTPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
PODTOPIENIA ZIMOWE – MOŚCICE DOLNE 2010. EWAKUACJA ZWIERZĄTPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE 2010 Uszczelnianie (smołowanie) łódkiPrezentacja: Nadbużań...
PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE 2010 Powodziowy pejzażPrezentacja: Nadbużańscy olędrz...
PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE 2010 Powodziowy pejzaż i pływaniePrezentacja: Nadbużańscy o...
PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE 2010 Zaopatrzenie wiejskiego sklepuPrezentacja: Nadbużańscy...
PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE Suszenie łodzi po powodzi.Prezentacja: Nadbużańscy olęd...
PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE 1969Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE 1969Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
TRADYCJA KULINARNA III Europejski Festiwal Smaku – Lublin 2011Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Anto...
TRADYCJA KULINARNA III Europejski Festiwal Smaku – Lublin 2011Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Anto...
TRADYCJA KULINARNA Dom Heleny Kunc – Wereszczyńskiej. Przygotowanie poczęstunku na III Europejski Festiwal Smaku – Lub...
WIEJSKIE CENTRUM AKTYWNOŚCI SPOŁECZNEJ W MOŚCICACH DOLNYCHPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Ant...
WIEJSKIE CENTRUM AKTYWNOŚCI SPOŁECZNEJ W MOŚCICACH DOLNYCH Uroczystość otwarcia w 2011 roku...
RZEKA BUG - MOŚCICE DOLNEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
RZEKA BUG - MOŚCICE DOLNEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
RZEKA BUG - MOŚCICE DOLNEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
RZEKA BUG - MOŚCICE DOLNEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MOŚCICE DOLNE - OLĘDERSKIE WIERZBYPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MOŚCICE DOLNE - OLĘDERSKIE WIERZBYPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MOŚCICE DOLNE - OLĘDERSKIE WIERZBYPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MOŚCICE DOLNE - OLĘDERSKIE WIERZBYPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MOŚCICE DOLNE - OLĘDERSKIE WIERZBYPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
OLĘDERSKIE WIERZBY W ZAŃKOWIEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
ZAŃKÓW – DROGA PRZEZ DAWNĄ OLĘDERSKĄ WIEŚPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MOŚCICE DOLNE - WIERZBY i PLECIONY PŁOT Gospodarstwo Kazimierza HolcaPrezentacja: Nadbużańscy olędrz...
Nabożeństwo w filiale lubelskiej par. kościoła ewang.-augsb. w Kuzawce n/Bugiem – dom rodziny Zelent ”Mielnik’ -...
Nabożeństwo w filiale lubelskiej par. kościoła ewang.-augsb. w Kuzawce n/Bugiem – dom rodziny Zelent ”Mielnik’ -...
Nabożeństwo w filiale lubelskiej par. kościoła ewang-augsb. w Kuzawce n/Bugiem – dom rodziny Zelent ”Mielnik’ –...
Nabożeństwo w filiale lubelskiej par. kościoła ewang-augsb. W Kuzawce n/Bugiem – dom rodziny Zelent ”Mielnik’ ...
Nabożeństwo w filiale lubelskiej par. kościoła ewang-augsb. w Kuzawce n/Bugiem – dom rodziny Zelent ”M...
Sławatycze. Vis a vis siebie 100 - letnie najnowsze świątynie: kościół katolicki p.w. MBR i cerkiew prawosławna O...
Jabłeczna. Zabytkowa cerkiew unicka, obecnie kościół rzym.-kat. p.w. Przemienienia Pańskiego, drewniany, w...
MAPA NAZWISK (Polska i Niemcy) - RYLLPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MAPA NAZWISK (Polska i Niemcy) - RYLPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MAPA NAZWISK (Polska i Niemcy) - LodwichPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
MAPA NAZWISK (Polska i Niemcy) – Zelent – Selent)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
Powojenne Mościce Dolne - lewy brzeg Dzisiejsza wieś Mościce Dolne – to niewielka enklawa dawnych kolonii olęderski...
Dziękuję Prezesowi Nekielskiego Stowarzyszenia Kulturalnego Panu Jerzemu Osypiukowi i wszystkim współorganizatorom ...
Nadbużańscy Olędrzy. Rolnicy, budowniczowie, rzemieślnicy i melioranci
of 227

Nadbużańscy Olędrzy. Rolnicy, budowniczowie, rzemieślnicy i melioranci

Published on: Mar 3, 2016
Published in: Education      
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Nadbużańscy Olędrzy. Rolnicy, budowniczowie, rzemieślnicy i melioranci

  • 1. NADBUŻ NADBUŻAŃSCY OLĘDRZY - OLĘ rolnicy, budowniczowie, rzemieślnicy i melioranciANTONI CHORĄŻY – Mościce DolnePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 2. Olędry i Olędrzy w PolscePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 3. OLĘDRZY (Hollendrzy, Holędrzy, Holendrzy, Olędrzy, Olendrzy). Pierwotnie osadnicy z Fryzji i Niderlandów, najczęściej wyznania mennonickiego, którzy w XVI-XVII wieku zakładali wsie w Prusach Królewskich, wzdłuż Wisły i jej dopływów, na Kujawach, Mazowszu i w Wielkopolsce. Posiadali umiejętność melioracji i reprezentowali wysoką kulturę rolną. Byli wówczas najzamożniejszą grupą chłopów. Zachowywali wolność osobistą, własną religię i przekonania. Po I rozbiorze Polski częściowo wyemigrowali na Ukrainę. Z czasem termin utracił swoje znaczenie narodowościowe, zaś olędrami zwano wszystkich osadników, otrzymujących przywileje opierające się na prawie wprowadzonym przez niderlandzkich kolonistów.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 4. PRAWO HOLENDERSKIE (olęderskie) Korzyści z prawa (h)olenderskiego: wolność osobista wieloletnia bądź wieczysta dzierżawa gruntów możliwość przekazania gruntów spadkobiercom zbiorowa, solidarna odpowiedzialność całej gminy olęderskiej za powinności wobec pana szczególny charakter samorządu gminnego Wyróżnikiem tego osadnictwa były kwestie prawne, a nie etniczne, religijne czy gospodarcze, zaś słowo olęder nie było tożsame z osadnikiem holenderskim.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 5. PRZYCZYNY KOLONIZACJI NA ZIEMIACH POLSKICH prześladowania religijne w Niderlandach - emigracja protestantów w poszukiwaniu bardziej tolerancyjnego środowiska sytuacja gospodarcza w Niderlandach - spustoszenia wojenne, powszechny głód, epidemia dżumy i częste powodzie spustoszenie Prus po wojnie polsko-krzyżackiej i dążenie feudałów do zwiększenia zysków, - spustoszone i opuszczone przez dotychczasowych mieszkańców wsie na pograniczu Prus krzyżackich - dążenie właścicieli ziemskich do zwiększenia swoich dochodów, m.in. poprzez zagospodarowanie nowych ziem, szczególnie zaś osuszenie mokradeł oraz wyrąb lasówPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 6. TYPY OSAD I GOSPODARSTW Typy osad - zabudowa rzędowa - zabudowa rozproszona (kolonijna) Typy zabudowy gospodarstw - styl fryzyjski - styl niemiecki - styl polski Inne elementy - melioracja, kanały i stawy, groble, wały, jazy, śluzy, przepusty, wiatraki - wierzby rosochate, topole, płoty plecionePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 7. REGULACJE PRAWNE I USTRÓJ OSAD Przywilej lokacyjny (kontrakt osadniczy) Możliwie precyzyjnie regulował stosunki gminy olęderskiej z panem i innymi osobami i instytucjami – (wolnizna, dzierżawa = emfiteuza) Zależność osobista i prawna Osadnicy olęderscy byli ludźmi wolnymi. Zależność osobista od pana nie istniała w ogóle, co podkreśla większość przywilejów dla nowych wsi. Mogli w dowolnej chwili sprzedać swoje gospodarstwo i opuścić majętność.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 8. REGULACJE PRAWNE I USTRÓJ OSAD Ustrój gminy olęderskiej Silny samorząd był jednym z najistotniejszych wyróżników osadnictwa olęderskiego. Samorząd gminny stanowił sołtys z dwoma lub trzema ławnikami. Nie byli mianowani przez pana, ale obierani przez wszystkich mieszkańców osady. Wybory do samorządu odbywały się najczęściej co roku, czasami tylko kadencja wynosiła dwa albo trzy lata. Samorząd z jednej strony pełnił rolę pośrednika między osadą a dworem. Z drugiej strony sołtys i ławnicy zajmowali się administracją gminy i jej sądownictwem.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 9. NADBUŻAŃSCY OLĘDRZYPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 10. PIERWSI „ZASADŹCY” NADBUŻAŃSKICH OLĘDRÓW Leszczyńscy herbu Wieniawa z Leszna – dziedzice po księżnej Fedorze (Teodorze) Leszczyńskiej, drugiej żonie Andrzeja Leszczyńskiego, zmarłej w 1598 roku Wcześniej, Fedora była żoną księcia Aleksandra Prońskiego, właściciela dóbr sławatyckich do jego śmierci w 1595 roku. Procesy spadkowe toczą się do 1615 roku. Dziedzicem dóbr sławatyckich zostaje Rafał Leszczyński, syn Andrzeja i Anny z Firlejów, ożeniony z córką Teodory – Anną Radzymińską, spadkobierczynią po matce. Kontrakt związany z osadzeniem olędrów nad Bugiem w okolicy miasteczka Sławatycze zostaje spisany we Włodawie w dniu 3 czerwca 1617 roku.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 11. PIERWSI OLĘDRZY NAD BUGIEM Pierwsza grupa osadników z Żuław Gdańskich Neubruch – rok 1617 Brühl - (Ryll, Ryl), Lodewich – (Ludwig, Ludwik, Lodwig, Lodwich), Witt – (Wit), Sillentin – (Selent, Zelent, Zelentyn), Kuntz (Kunc, Kunz), Asmann, Bodryk, Horn, Mamrau, Kelt, Olbrecht, Ties Druga grupa osadników z Żuław Gdańskich Neudorf-Neubruch - po powstaniu kozackim i „potopie” szwedzkim: Baum, Krebs, Holz (Holc), Pastrich (Pastrik, Pastryk), Hildebrandt, Schippenbeill, Hüneburg (Huneborg), Bütow (Bytow, Bytoff, Bytof), Bendik (Bendyk, Będyk) , Bab, Mülart (Mulart, Milard), Popko, Brzóska, (późn. Rozin, Heyda, Kling, Milch i inni), Inni „Olędrzy” (przełom XVII i XVIII w.) - XVII / XVIII wiek (radziwiłłowskie „Państwo Sławatyckie”) – osadnicy polscy na prawie olęderskim (koligacje, osadnicy ze Śląska) Parczewski, Ślązak, Chorąży, Łuszczewski, Krukowski, Jarocki, Jasiński, Buraczyński, Kuczyński, Wereszczyński, Dąbrowski, Jaworski, Kozakiewicz, Trybuchowicz, Wilczyński, Witowski, Konopko, Wawryszewicz, Winowski, Malicki, i inniPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 12. DOKUMENTACJA HISTORYCZNAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 13. DOKUMENTACJA HISTORYCZNAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 14. DOKUMENTACJA HISTORYCZNAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 15. DOKUMENTACJA HISTORYCZNAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 16. LESZCZYŃSCY h. Wieniawa z Leszna – działalność w XVI i XVII w.Z fragmentu komentarza do Przywileju lokacyjnego miasta Leszna,wystawionego w Krakowie dnia 30 IV 1547 przez Zygmunta I Starego, królapolskiego, na prośbę Rafała Leszczyńskiego, dziedzicznego posesora tych dóbr,wpisanego do akt grodzkich wschowskich dnia 17 VI 1597 r., dowiedzieć sięmożna, że: „Lokacja Leszna przeprowadzona została w połowie XVI w. na tereniewsi. Inicjatorem tego przedsięwzięcia był Rafał Leszczyński, kasztelanprzemęcki, dziedziczny posesor dóbr leszczyńskich. W 1547 r. uzyskał on u królapolskiego, Zygmunta I Starego przywilej lokacyjny, pozwalający mu jakodziedzicznemu właścicielowi wsi Leszno na sprowadzenie z zachodu grupyrzemieślników i kupców. Starając się o przywilej królewski zezwalający napodniesienie wsi Leszno do rangi miasta, Rafał Leszczyński prowadził jużkonkretne działania przygotowawcze. Licząc na napływ osadników, zacząłwznosić domy, osadzając w nich najpierw ludzi ze swej służby i dając im prawotargowe, pozwalające na uprawianie rzemiosła i handlu. Szacuje się, żeosadników miejscowych, pochodzących z okolic miasta było około 200. W 1548 r.dołączył do nich większą grupę przybyszy (około 800 osób). Byli nimi członkowiejednego z odłamów kościoła reformowanego, nazywani braćmi czeskimi lubjednotą braterską, wygnani z Czech. Wędrując ze Śląska, przechodzili oni przezWielkopolskę (za zgodą Andrzeja Górki, starosty generalnego Wielkopolski) doPrus Książęcych, pod opiekę księcia Albrechta Hohenzollerna.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 17. LESZCZYŃSCY h. Wieniawa z Leszna – działalność w XVI i XVII w.Zwerbowana przez zasadźcę grupa braci czeskich, złożona głównie zsukienników (tkaczy), zatrzymała się w Lesznie, gdzie czekały wymierzonewcześniej działki, a nawet gotowe domy.Razem z rodzinami i pojedynczymi przybyszami z różnych stron, pierwsza gminamiejska w Lesznie mogła liczyć około 1500 osób. Była to grupa polsko-śląska, apod względem językowym polsko-niemiecka (język czeski szybko zanikał narzecz niemieckiego).W 1567 r. Leszno przejął Rafał Leszczyński, bratanek założyciela miasta,najbogatszy wówczas magnat wielkopolski, senator, kierownik mennicykoronnej, kasztelan śremski. Został członkiem jednoty braterskiej i wybitnymdziałaczem reformacyjnym.Na początku XVII w. kolejny dziedzic, Andrzej Leszczyński, wojewoda brzesko-kujawski, zorganizował w Lesznie polski zbór braci czeskich (dotąd był tam tylkozbór niemiecki) i zreformował szkołę leszczyńską. Jego syn i następca RafałLeszczyński, starosta wschowski, podniósł ją w 1624 r. do poziomu tzw.gimnazjów akademickich, jakimi były podobne szkoły w Gdańsku i Toruniu. W1628 r. przybyła do Leszna duża, bo licząca 1500 lub nawet 2000 osób grupabraci czeskich, wygnanych przez Habsburgów z Czech, w tym także ze Śląska, poklęsce czeskiego powstania narodowego pod Białą Górą w 1620 r.”Jest zatem możliwe, że kilku osadników z polsko brzmiących nazwiskami mogło trafićnad Bug wraz z często goszczącymi tu przedstawicielami rodu Leszczyńskich.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 18. LOKALIZACJA NEUDORF-NEUBRUCHPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 19. LOKALIZACJA NEUDORF-NEUBRUCH – wg mapy z 1700 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 20. Władysław hr. Leszczyński - jako wieloletni protektor nadbużańskich olędrów Syn Rafała Leszczyńskiego - hrabia Władysław Leszczyński i jego małżonka Świętosława byli największymi protektorami pierwszych olęderskich osadników nad Bugiem. Władysław hr. Leszczyński sprecyzował zarówno przywileje dla osadników, jak i mieszczan sławatyckich - którym odebrano część nadbużańskich łęgów i przydzielono olędrom. Wykazywał również troskę o ich byt materialny i praktyki religijne. Kilka ostatnich lat przed zakupem dóbr sławatyckich przez Radziwiłłów bialskich protektorami olędrów byli: brat i syn - Andrzejowie.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 21. Zmiany właścicieli dóbr sławatyckich W 1667 roku dobra sławatyckie zakupił Michał Kazimierz Radziwiłł, podkanclerzy litewski, hetman polny litewski, wojewoda wileński, VI ordynat nieświeski, IV ordynat ołycki, III pan na Białej. Dobra te, nazwane przez Radziwiłłów „Państwem Sławatyckim” - pozostają ich własnością do1828 roku. Następnie, po ślubie w 1828 roku Stefanii Radziwiłłówny (1809- 1832) z hrabią Ludwikiem von Wittgensteinem (1799-1866), carskim generałem, protestantem, urodzonym z Polki - ogromne dziedzictwo Radziwiłłów (ok. 1 miliona ha) po młodo zmarłej Stefanii staje się jako tzw. „scheda wittgensteinowska” własnością jej męża i dzieci, Piotra i Marii Wittgensteinów. W 1861 roku Ludwig Wittgenstein otrzymuje dziedziczny tytuł książęcy. Umiera w 1866 roku.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 22. Zmiany właścicieli dóbr sławatyckich Sukcesorem dóbr staje się Piotr Wittgenstein. Umiera bezdzietnie w 1877 r. Dobra na terenie Cesarstwa Rosyjskiego i Królestwa Polskiego stają się własnością siostry Piotra – Marii, małżonki księcia Chlodwiga zu Hohenlohe-Schillingsfürst, kanclerza Rzeszy i premiera Prus w latach 1894 – 1900. Księżna Maria zmarła w 1897 roku, jej mąż w 1901 r. Pozostawiają pięciorgu dzieciom olbrzymi spadek. Księżna Maria nie zgadza się na propozycję przyjęcia przez jej syna Filipa obywatelstwa Cesarstwa Rosyjskiego. Dzieci, nie będące poddanymi carskimi nie mogą dziedziczyć dobór w tymże Cesarstwie, a na ich sprzedaż otrzymują od cara niewiele czasu. W ten sposób dawna radziwiłłowska fortuna została rozprzedana za bardzo niskie ceny towarzystwom ziemiańskim, prywatnym nabywcom, bądź dotychczasowym dzierżawcom.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 23. LOKALIZACJA NEUDORF-NEUBRUCH (Neubrow) Kolonie macierzyste Neudorf - Neubruch Najbliższe kolonie „córki” (migracja z Nejdorf- Nejbrowa od końca XVIII wiekuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 24. DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Księga małżeństw par. rzymsko-kat. w Sławatyczach – od 1685 roku Większość wyznawców stanowią olędrzy nadbużańscy z Nejdorf-Nejbruch z wpisem zamieszkania – Holendry, Holędry, Olendry lub OlędryPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 25. DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Grzegorza Hüneburga z Elżbietą Wittówną Holendrów w 1687 roku Księga małżeństw par. rzymsko-kat. w Sławatyczach – od 1685 rokuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 26. DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Krzysztofa Dąbrowskiego z Anną Chorążówną z Olendrów w 1703 roku, przy świadkach: Stanisławie, Parczewskim, Marcinie Dąbrowskim, Zuzannie i Zofii ParczewskiejPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 27. DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa luteranów: Jakuba Ryluka z Katarzyną Witówną - w 1707 roku, świadkowie: Piotr Lodwig, Marcin Dąbrowski, Katarzyna LodwikowaPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 28. DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Jakuba Zelenta – z Olendrów - luteranina, z panną Katarzyną Klikowską – katoliczką - w 1718 rokuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 29. DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Jana Zelentyna (Zelenta, przyp. autora) z panną Katarzyną Kuncówną – w 1731 rokuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 30. DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisyPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 31. DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Grzegorza Bütowa z Marianną Pastrichówną – w 1732 rokuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 32. DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Franciszka Parczewskiego z Zofią Chorążanką – w 1751 roku, świadkowie: Kazimierz Chorąży, Joanna ParczewskaPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 33. DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Michała Wita z Marianną Pastryk w 1785 roku (przy świadkach – Jakubie Chorążym i Antonim Buraczyńskim (zmiana księdza, błędy w pisowni nazwisk- przyp. autora)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 34. DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa z użyciem nazwy wsi Neydorf (łacina) z 1777. Michał Ryll (nie katolik) i Marianna katoliczka Ryllowa, świadkowie: Piotr Lodwik i Zuzanna WitównaPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 35. DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Zapis małżeństwa Michała Parczewskiego z Felicjaną Chorążyną - z użyciem nazwy wsi Neybrof (łacina) z 1777 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 36. DOKUMENTACJA METRYKALNA – najstarsze zapisy Pierwsza wzmianka metrykalna świadcząca o obecności olędrów niemieckich we wsi Sajówka w 1791 roku. Nazwiska: Ryl, Pastrych (Pastrich), Hyneborg (Hüneburg).Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 37. Inwentarz „Państwa Sławatyckiego” 1764-5 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 38. Wieś niemieckich Holędrów Neybroff (późn. Mościce Górne)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 39. Wieś niemieckich Holędrów Neydroff (późn. Mościce Dolne)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 40. Wieś niemieckich Holędrów Neybroff (późn. Mościce Górne) – 1 str.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 41. Wieś niemieckich Holędrów Neybroff (późn. Mościce Górne) – str. 2, fragm. 1Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 42. Wieś niemieckich Holędrów Neybroff (późn. Mościce Górne) – str. 2, fragm. 2Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 43. Wieś niemieckich Holędrów Neybroff (późn. Mościce Górne) – str. 2, fragm. 3Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 44. Wieś niemieckich Holędrów Neydroff (późn. Mościce Dolne) – str.1, fragm. 1Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 45. Wieś niemieckich Holędrów Neydroff (późn. Mościce Dolne) – str.1, fragm. 2Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 46. Wieś niemieckich Holędrów Neydroff (późn. Mościce Dolne) – str. 1, fragm. 3Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 47. Wieś niemieckich Holędrów Neydroff (późn. Mościce Dolne) – str. 2Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 48. Proporcje w pochodzeniu nazwisk we wsiach niemieckich Holędrów Neybroff i Neydroff W okresie sporządzania inwentarza we wsi Neybroff 30 nazwisk (z ogólnej liczby 69), a we wsi Neydorff 26 (z ogólnej liczby 61) miało pochodzenie niesłowiańskie, co stanowiło 43%. Powyższe dotyczy brzmienia nazwisk a nie liczby noszących je osób w tych wsiach* * Zapis z zachowaniem pisowni nazw wg inwentarza państwa SławatyckiegoPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 49. Wieś Nowosiółki - Holendrowie Ruscy – fragm. 1Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 50. Wieś Nowosiółki - Holendrowie Ruscy – fragm. 2Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 51. Wieś Nowosiółki - Holendrowie Ruscy – fragm. 3Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 52. Sumariusz Generalny wszelki Państwa Sławatyckiego - XVIII w.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 53. DOKUMENTACJA HISTORYCZNA – powinności olędrów wg Inwentarza „Państwa Sławatyckiego z 1765 roku” … „Holędrowie wszyscy Bydła swego nikomu na stronę pod winą i karą przedawać nie powinni, tak Ci jako i Ruscy tylko im wolno między sobą przedawać, a jeśliby kogo koniecznie przymuszała potrzeba, to ze dworu u takich kupować będą a jeśliby który potajemnie na stronę przedał, takowy jako za kryminał powinien być karany - raz na zawsze przykazuje się tą Dyspozycją”.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 54. DOKUMENTACJA HISTORYCZNA – powinności olędrów wg Inwentarza „Państwa Sławatyckiego z 1765 roku” …„Ciż Holędrowie aby Drzewa Fruktowe i morwowe w ogrodach swoich sadzili nie otkazując się tym, że w zimie wymarzają, gdyż jest na to sposób, obłożyć dobrze gnojem i słomą, to marznąć nie będą, z których (Holędrów) jeżeliby miał się żenić - nie wprzód mu ślub powinien być dany aż póki cztery drzewa Fruktowe w ogrodzie swoim nie zasadzi i nie zaszczepi” .Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 55. DOKUMENTACJA HISTORYCZNA – powinności olędrów wg Inwentarza „Państwa Sławatyckiego z 1765 roku” „Sądzą się obydwie wsie przed Woytami swemi y Gromadami a w większych sprawach przed obydwoma Woytami y Gromadami, od których sądu dopiero któraby strona nie była kontenta appeluie do Dworu. Obierają Woytami corocznie Gromady we wtorek Świąteczny wybrawszy statecznych Trzech Ludzi pod któremi się kreskują, takoż y Radzkiego Jednego. Po obraniu Woyta drugiego Radzkiego Woyt sam obiera który mu się podoba. Z win które na Woyta nie powinny przy Elekcji nowego, stary Woyt każdy na Gromadę swoją Beczkę Piwa podług dawnego Zwyczaju stawić powinien.”Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 56. DOKUMENTACJA HISTORYCZNA – Attynencye „Państwa Sławatyckiego wg inwentarza 1765 roku” – różnice w ilości sprzężaju konnego *Attynencja (przyległość) - historyczna jednostka osadnicza nie związana funkcjonalnie z miastem, jednak leżąca pod obszarem jego jurysdykcji, **syny – synowie (w tym przypadku ilość synów poszczególnych gospodarzy w dymie- zagrodzie gospodarskiej), ***sprzężaj - konie, bydło zaprzęgane do wozu, pługa itp.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 57. Kopia Przywileju Karola Stanisława Radziwiłła (1734 – 1790) dla miasta Sławatycz… … w związku z tym, że łąki mieszczan sławatyckich były im niegdyś „w Holendryą odebrane. Przywilej zwalniał mieszczan z części podatków i czynszów. Była to aprobacja przywilejów nadanych przez hrabiego Władysława Leszczyńskiego, syna RafałaPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne (dokument zarchiwow. w par. MBR w Sławatyczach
  • 58. Migracja olędrów z Nejdorf – Nejbrow od schyłku XVIII w. Główne dotychczasowe źródła utrzymania: uprawa ziemi, hodowla bydła rzemiosło, prace melioracyjne, budowa umocnień wodnych, mostów i budynków przystosowanych do życia na terenach nizin rzecznych Przyczyny migracji: rozdrobnienie gospodarstw (rodziny wielodzietne), sytuacja polityczna (utrata niepodległości, skutki wojen, walki powstańcze)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 59. Migracja olędrów z Nejdorf – Nejbrow od schyłku XVIII i w XIX wieku.Kierunki migracji:Pierwsza grupa, mieszana wyznaniowo - założenie kolonii Holendryna dobrach Adama księcia Czartoryskiego (prawy brzeg), lata 1776– 1779, kilka rodzin (Michał Ryl, Tomasz Paszkiewicz, Józef Wereszczyński,Antoni Trybuchowicz, Wojciech Chorąży, Andrzej Chorąży)Druga grupa - protestanci - lewy brzeg Bugu, wsie mało zaludnionew odległości 3 – 8 km: Zańków i Sajówka, oraz częściowo Liszna -kilkadziesiąt rodzin. W tym czasie tereny pod zaborem austriackim.Od lat 30-tych XIX wieku, protestanci, 50 – 70 km od wsimacierzystych: Zabuskie Holendry, Holendry Świerżowskie, orazczęściowo zasiedlanie istniejących wsi wołyńkich: Zamostecze,Nowiny, Jaźwiny, Aleksandrówka, Oleszkiewicze, i inne, na Wołyniu(kilkadziesiąt rodzin)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 60. Przywilej lokacyjny – kol. Holendry n/Bugiem - 1776 r. Gm. Przyborowo (prawobrzeżny Bug, naprzeciwko Włodawy)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 61. Naliczenie czynszu dzierżawnego – 1779 r. (Holendry – Gm. Przyborowo (prawobrzeżny Bug, naprzeciwko Włodawy)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 62. Naliczenie czynszu dzierżawnego Holendry – Gm. PrzyborowoPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 63. HOLENDRY - kolonia założona w 1776 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 64. HOLENDRY - kolonia założona w 1776 r. (Stanisławówka od 1931 r.) Dotyczy postanowienia Starosty Powiatowego Brzeskiego w sprawie zmiany m.in. nazwy kolonii Holendry na kolonię Stanisławówka (koło Komarówki)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 65. LOKALIZACJA NEUDORF-NEUBRUCH (Neubrow) i pobliskich tzw. kolonii „córek”Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 66. KOLONIE „CÓRKI” – Holendry Zabuskie i ŚwierżeńskiePrezentacja: Olędrzy Nadbużańscy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 67. ROBOTY ZIEMNE Z KOŃMI I WOZAMIMigracja w poszukiwaniu nowych, lepszych warunkówgospodarowania nie rozwiązała głodu ziemi olęderskichrodzin nad Bugiem.Olędrzy, wyspecjalizowani w różnego rodzaju robotachziemnych i budowlanych już od połowy XIX wiekurozpoczynają wyjazdy na roboty ziemne z końmi i wozami.Współuczestniczą w budowach nasypów kolejowych,wąwozów, kanałów, mostów, niwelacjach terenu podpowstające manufaktury i obiekty przemysłowe.Najwięcej pracy jest carskiej Rosji i w Prusach. Jednakżeziemie polskie są pod zaborami. Niełatwo kierować sięsentymentami w wyborze klienta.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 68. ROBOTY ZIEMNE Z KOŃMI I WOZAMI Z czasem zyskują uznanie wielu przedsiębiorców w Królestwie Polskim, w Rosji, Prusach i zniewolonych państwach Cesarstwa Austrowęgierskiego. W okresie międzywojennym najchętniej pracują na odradzających się ziemiach kresowych II RP, jak również przy budowie COP, portów morskich, fortyfikacji wojskowych, i wielu nowych budowach w całej Polsce. Po II wojnie światowej, jeszcze tzw. żelaźniakami pracują przy odgruzowywaniu i odbudowie wielu polskich miast, budowie nasypów kolejowych, dróg i kanałów melioracyjnych. Dość liczna grupa mężczyzn pracuje dorywczo przy bieżącym utrzymaniu kanałów melioracyjnych dojeżdżając na w odległości do 40 km.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 69. ROBOTY ZIEMNE Z KOŃMI I WOZAMI W latach 60-tych i 70-tych „żelaźniaki” zastępowane są przez wozy ogumione, wyposażane dodatkowo w hamulce niezbędne w terenach górzystych i wysokich skarpach. Niewielkie niegdyś konie zastępują silniejsze konie pociągowe. Jednakże w dalszym ciągu zaprząg konia z charakterystyczną duhą (u olędrów „dugą”), jest ten sam. Ten rodzaj zaprzęgu, to tajemnica olęderskiego sukcesu w tego typu pracach.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 70. ROBOTY ZIEMNE Z KOŃMI I WOZAMI Tradycja przetrwała do końca lat 70-tych XX wieku, choć zdarzały się przypadki zleceń takich prac w trudnodostępnych terenach województwa zachodniopomorskiego jeszcze w ostatniej dekadzie minionego wieku. Dziś olęderskich wozaków, konie, wozy i szpadle - zastąpiły maszyny. Mimo to, niektórzy potomkowie olędrów nadbużańskich są przedsiębiorcami lub robotnikami kontynuującymi tradycję przodków – już za pomocą nowoczesnego sprzętu.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 71. OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMIPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 72. OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI – wozy w drodze na wyrobiskoPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 73. OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI – dawny zaprzęg z ładunkiem wiezionym do miejsca budowy nasypuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 74. OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI Dawny zaprzęg na wyrobisku, tzw. „paju”Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 75. OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI – karczunek drzew i wywóz ziemi – lata 60-tePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 76. OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI Lata międzywojenne, po bokach bracia Chorąży z Holendrów-Stanisławówki, w środku robotnik najemnyPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 77. OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI Dojazd do miejsca rozładunku wozuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 78. OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI Rozładunek wozu przy budowie nasypu drogiPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 79. OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI Wóz w stanie gotowości do załadunkuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 80. OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI Wozy z wyposażeniem do wyjazdu w nieznane miejsce robót – lata 60-te XX wiekuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 81. OLĘDRZY NA ROBOTACH ZIEMNYCH Z KOŃMI I WOZAMI Eksponaty wyposażenia „wozaków”Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 82. WYSTAWA „OLĘDERSCY WOZACY” – Sławatycze 26.07.2009 Projekt i wykonawstwo: Antoni Chorąży – Mościce Dolne. Ekspozycja prywatnaPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 83. WYSTAWA „OLĘDERSCY WOZACY” – Sławatycze 26.07.2009 Projekt i wykonawstwo: Antoni Chorąży – Mościce Dolne. Ekspozycja prywatnaPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 84. DOŻYNKI POWIATOWE 2009 – WYSTAWA OLĘDERSKAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 85. Cieśle, tracze i inni rzemieślnicy Niemalże samowystarczalna wspólnota olęderska, dość zamknięta na przenikanie do jej wnętrza zwyczajów sąsiadów, sama otwarta była na wszelkie możliwości zarobkowania. Pierwsi osadnicy wnieśli na tę ziemię wiele nowości z dziedziny hodowli, uprawy ziemi, sadownictwa, pszczelarstwa i rzemiosła. Umiejętności te dziedziczyli ich potomkowie, będąc niejako „żywiołem” twórczym oddziaływującym na nieco zacofane sąsiednie wsie z ludnością o wschodnich korzeniach, która za czasów Jagiellonów migrowała tu ze wschodniej Ukrainy bądź Ziemi Pińsko – Turowskiej.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 86. Cieśle, tracze i inni rzemieślnicy Dziewiętnasty wiek sprzyjał rozwojowi rzemiosła. Przygotowania wyjazdów na roboty ziemne z końmi wymagały współuczestnictwa wielu fachowców. Choć były to profesje ogólnie znane, ale nigdzie indziej jak tu ogrom pracy mieli rzemieślnicy obrabiający drewno i okucia do wyrobu i naprawy wozów konnych, uprzęży, i wyposażenia wozaków w szpadle, kilofy, lady, kufry, beczki i inny sprzęt. Zajęcia te wypełniały zwłaszcza zimowy i wczesnowiosenny czas cieśli, stolarzy, kołodziejów, stelmachów, bednarzy, rymarzy, tkaczy. Szczególną profesją było kowalstwo, nie tylko stacjonarne, gdyż większa grupa olęderskich wozaków chętnie widziała w swym gronie tych rzemieślników podczas odległych wyjazdów na roboty ziemne.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 87. Cieśle, tracze i inni rzemieślnicy Inną, niż roboty ziemnych z końmi i wozami profesją wymagającą opuszczenia rodzinnych domów na tygodnie lub miesiące była praca traczy i ciesiołka. Zwłaszcza tracze na długi okres czasu wychodzili ze swoimi dużymi piłami do wzdłużnego i poprzecznego cięcia drewna, i innymi użytecznymi narzędziami - takimi jak sznur ciesielski, ośnik, siekiera - w odległe miejsca. Cieśle posiadali też inne użyteczne narzędzia, jak strugi (heble), piłki, narżnice, dłuta, młotki, kątowniki i kątomierze, miary, świdry różnych rozmiarów, ściski, znaczniki, i inne.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 88. Cieśle, tracze i inni rzemieślnicy – narzędzia ciesielskie i trackiePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 89. Cieśle, tracze i inni rzemieślnicy – narzędzia ciesielskie i trackie Tracze często towarzyszyli cieślom przy większych zleceniach robót budowlanych. Niejednokrotnie cieśle sami wykonywali prace traczy, zwłaszcza przy dorabianiu brakujących elementów budynku, mostu, lub umocnień fortyfikacyjnych.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 90. Tracze – rekonstrukcja. Wystawa. Biesiada Nadbużańska Dni Sławatycz – 2012. Projekt i wykonawstwo: Antoni Chorąży – Mościce Dolne. Ekspozycja prywatnaPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 91. Tracze – rekonstrukcja. Wystawa. Dni Sławatycz – 2012 Swoich umiejętności jako tracze – próbują goście z Flandrii Zachodniej (Belgia) Projekt i wykonawstwo: Antoni Chorąży – Mościce DolnePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 92. Kościół ewangelicki w Nejdorfie zbudowany w 1760 rokuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 93. Modlitewniki ewangelickie dawnych parafian nejdorfskich zachowane do dnia dzisiejszegoPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 94. Informacje o życiu zboru ewangelickiego w Nejdorfie - z prasy ewangelickiej 1889 r. Nr 5. 3 (15) marca 1889 Informacja o całej par. ew.- augsb. w Nejdorf i jej historii. Wzmianka o kilkunastu zaledwie, licznie powtarzających się nazwiskach: Zelent, Ryl, Ludwig, Kunc, Hineborch, Popko, i in. Informacje dot. urodzin, zgonów, zaślubin, uczestników konfirmacji i przyjętych komunii św. w roku.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 95. Informacje o życiu zboru ewangelickiego w Nejdorfie - z prasy ewangelickiej 1889 r. Nr 15. 3 (15) sierpnia 1889 Refleksja nad stanem parafii ewangelicko-augsburskiej w Nejdorf. Wszyscy członkowie zboru używają tylko jednego języka - polskiego. Wszyscy należą do stanu drobnych rolników. To są czynniki ułatwiające pracę duchownego. Utrudnieniem natomiast jest fakt pracy mężczyzn z dala od domu. Wracają tylko na zimę. Izolacja geograficzna powodem zbliżenia praktyk i zwyczajów religijnych - do katolickich. Wielkie przywiązanie wyznawców do swojego pastora. W opinii autora, są to związki o cechach patriarchalnych. Autor pozostaje z nadzieją na zmiany na lepsze w zborze. Wiąże się to z instalacją na stałe nowego pastora - administratora (ksiądz E. Schultz)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 96. Informacje o życiu zboru ewangelickiego w Nejdorfie - z prasy ewangelickiej 1889 r. Nr 7. 3 (15) stycznia 1889 Informacja o poświęceniu 11 (23) października) nowego cmentarza w parafii Nejdorf- Nejbrowo przez księdza T. Zirkwitza. Cały plac z przyległą górką (Borek) został przekazany bezinteresownie. Wydzielono na dobrach księcia Hohenlohe. Pomoc okazał administrator dóbr - pan Triburcy. Jako ciekawostkę zapisano fakt, że parafia składa się z ewangelików używających polskiej mowy.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 97. Kościół olędrów katolików w Domaczewie – zbudowany w 1854 roku (kaplica), powiększony w 1905 roku Stan po remoncie w ostatnich latach Stan w okresie międzywojennymPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 98. Dawny kościół katolicki p.w. św. Michała w Sławatyczach - świątynia również dla olędrów katolików z lewego brzegu BuguPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 99. Dokumenty metrykalne z kościoła rzym.-kat. w Sławatyczach - 1837 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 100. Dokumenty metrykalne z kościoła rzym.-kat. w Sławatyczach Skrócony opis 1847 r. … zawarte zostało religijne małżeństwo między Antonim Chorążym młodzianem Holendrem w Kolonii Nejbrow zamieszkałym i tamże urodzonym … z Teresą córką ...małżonków Jaworskich we wsi Jabłeczna zamieszkałych …Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 101. Dokumenty metrykalne z Kościoła rzym.-kat. w Sławatyczach Skrócony odpis Akt małżeństwa z 1858 roku ….w przytomności świadków Michała Kunc … i Michała Zelent … obydwóch Holendrów gospodarzy rolnych nad rzeką Bugiem w Cesarstwie Rosyjskim zamieszkałych na dniu dzisiejszym zawarte zostało religijne małżeństwo pomiędzy Ludwikiem Kunc młodzianem lat dwadzieścia sześć Holędrem gospodarzem rolnym na wsi Holendry zwanej w Cesarstwie Rosyjskim …a panną Anną córką Antoniego i Józefy z Holców małżonków Chorążych, na Holendrach zamieszkałych…Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 102. Dokumenty metrykalne z Kościoła rzym.-kat. w Sławatyczach Akt urodzenia z 1883 roku w języku rosyjskimPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 103. Spis mieszkańców wsi Sajówka 1894 – 1914 – statystyka wyznaniowaPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 104. Spis mieszkańców wsi Sajówka 1894 – 1914 – lista dla nazwiska WittPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 105. Spis mieszkańców wsi Sajówka 1894 – 1914 – lista dla nazwiska RylPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 106. Spis mieszkańców wsi Zańków 1894 – 1914 – lista dla nazwiska RylPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 107. NADBUŻAŃSCY OLĘDRZY I ICH POTOMKOWIE - XX i XXI wiek Rok 1905 przynosi złagodzenie carskich represji. Do zamkniętych na okres dwudziestu kilku lat kościołów katolickich powracają księża. W latach 1913 – 1919 buduje się nowy kościół w Sławatyczach i rozbudowuje kaplica w Domaczewie. Nadbużańscy olędrzy niejednokrotnie wcielani są do armii carskiej. Kontynuowana jest dawna tradycja robót z końmi i wozami, hodowla i rzemiosło. Tak naprawdę wolna Polska na tych terenach funkcjonuje od końca 1920 roku. Wszyscy mieszkańcy Nejdorf – Nejbrowa (ówczesna pisownia) określają swoją narodowość - jako polską. Rozpoczyna się nowy czas pracy i nadziei. Wiele inicjatyw gospodarczych i duchowych do życia potomków olędrów nadbużańskich wnoszą proboszczowie parafii: protestanckiej – ks. Ewald Lodwich, i katolickiej – ks. Piotr Tatarynowicz. Powstają Koła Młodzieży: przy par. Ewangelickiej w Mościcach i Katolickiej w Domaczewie. Działa Kółko Rolnicze, Spółdzielnia Mleczarska i Ewangelicka Kasa Kredytowa.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 108. NADBUŻAŃSCY OLĘDRZY I ICH POTOMKOWIE - XX i XXI wiek Zaangażowany politycznie pastor Ewald Lodwich, związany z polskim nurtem narodowym głosi teorię o kaszubskim pochodzeniu olęderskich osadników nad Bugiem - noszących niesłowiańskie nazwiska. Teoria ta, nie jest jednak udowodniona wiarygodnymi dokumentami. Doprowadza do wizyty w dni 1 lipca 1928 roku w Domaczewie i Nejdorf-Nejbrowie prezydenta II RP, Ignacego Mościckiego, nawiązując w swym przemówieniu do kaszubskiego rodowodu olędrów nad Bugiem. Zaraz po tej wizycie składa stosowne wystąpienie do władz samorządowych w Brześciu n/Bugiem o zmianę nazwy kolonii Nejdorf na Mościcze Dolne, a Nejbrow – na Mościcze Górne. Również władze sanacyjne w Polsce dążą do zmiany nazw obco brzmiących wsi i kolonii. Urzędowy zapis zmienionej od 1 stycznia 1929 roku brzmi jednak nieco inaczej: Mościce Dolne i Górne. Mijają lata, w latach 30-tych w obu koloniach i w kościele ewangelickim pojawiają się niejednokrotnie jacyś obcy ludzie z Wołynia. To dawni niemieccy osadnicy na Ukrainie, wzniecają niepokój i głoszą inną niż pastor i zwyczajni ludzie teorię o tożsamości olędrów. Większość ludzi uważa siebie za Holendrów, tak się utarło przez wieki. Jednak zasiany niepokój pozostaje. Ludzie są zagubieni. Sporo z nich przestaje ufać zarówno pastorowi, jak i owym przybyszom. Zbliża się wojna…Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 109. Domaczewo 1 lipca 1928 roku – wizyta Prezydenta I. MościckiegoPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 110. Nejdorf - 1 lipca 1928 roku – wizyta Prezydenta I. MościckiegoPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 111. Nejdorf - 1 lipca 1928 roku – wizyta Prezydenta I. MościckiegoPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 112. Mościce Dolne – drewniany most na Bugu – okres międzywojennyPrezentacja: Olędrzy Nadbużańscy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 113. Mościce Dolne – drewniany most na Bugu – okres międzywojennyPrezentacja: Olędrzy Nadbużańscy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 114. Nejdorf - 1 lipca 1928 roku – wizyta Prezydenta I. MościckiegoPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 115. Nejdorf - 1 lipca 1928 roku – wizyta Prezydenta I. Mościckiego „Niechże wszystkim to wiadomem będzie, iż Roku Pańskiego tysiąc dziewięćset dwudziestego ósmego dnia pierwszego miesiąca lipca o godzinie szóstej po południu w plebanii parafii Ewangelicko – Augsburskiej Św. Trójcy w Nejdorf- Nejbrowie, gminy Domaczewskiej, powiatu Brzeskiego na Polesiu odbyło się uroczyste powitanie przybyłego w te strony Najdostojniejszego Gościa, PREZYDENTA RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pana IGNACEGO MOŚCICKIEGO i złożenie mu najgłębszej czci i hołdu przez przedstawicieli Zboru, miejscowego Kółka Rolniczego „Łan” oraz zaprzyjaźnionych z niem organizacyj: Ewangelickiej Spółdzielni Kredytowej i Spółdzielni Mleczarskiej – w miejscu. O czem niniejszy akt sporządzony przez obecnych podpisany i potomności na wieczną rzeczy pamiątkę przekazany został” Ze strony gości akt podpisali: - prezydent Ignacy Mościcki, Wincenty Tyszko, wicewojewoda poleski, Piotr Olewiński, poseł na Sejm II RP, Michał Mościcki, sekretarz legacyjny, płk Kazimierz Stamirowski, szef sztabu DOK IX i goście towarzyszący delegacji. Natomiast ze strony tutejszej społeczności podpisy złożyli: - Michał Józef Bytof, M. Baum – Azbum*, Lodwich – Brzóskowski*, Karol Zelent – Dubelt*, Edward Zelent – Witowski*, Zygmunt Zelent – Dubelt*, Edward Zelent – Pawłowski*, Lidia Szypelbaumówna, Elżbieta Lodwichowa, Leokadia Zelent – Pawłowska*, Ks. Ewald Lodwich-Ledwa*, August Zelent – Pasieczny*, Jan Ryl – Janowski*, Michał Kojc, Adolf Zelent – Kupiec*, Jan Baum – Kapitan*, Karol Baum – Mielnik* oraz przedstawiciele starszyzny zborowej.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 116. DOŻYNKI W NEJDORF-NEJBROWIE – PASTOR E. LODWICH – lata 30-te XX wiekuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 117. Nejdorf - 1 lipca 1928 roku – wizyta Prezydenta I. Mościckiego Relacja z wizyty Pana Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego w Województwie Poleskim. Pan Prezydent, na początku swojej podróży odwiedził Domaczewo i kolonie Nejdorf- Nejbrowo. Witany był przez wójta gminy Domaczewo - Edwarda Zelenta-Pawłowskiego i księdza Ewalda Lodwicha, oraz licznie zgromadzonych mieszkańców.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 118. Zmiana nazwy kolonii olęderskich Ksiądz Ewald Lodwich, wnioskodawca zmiany nazwy kolonii Nejdorf-Nejbrowo występuje do władz wojewódzkich o restytucję nazwy Mościce na Mościcze. W swoim pierwotnym wniosku ksiądz Lodwich wystąpił o zmianę tej nazwy na Mościcze. Nawiązywało to - miejscowej tradycji i porównania na przykład do sąsiedniej - dużej osady Sławatycze. Nazwa Mościce została zapisana w uchwale władz administracyjnych i w przyszłości utrzymała moc.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 119. PRZYDOMKI DO KILKU NAZWISK OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH BAUM LODWICH, RYL, RYLL ZELENT LUDWIG Azbum Adamowski Bekieca Komiażnik Borkowy Dojcz Andrzejczuk Buninowski Kowal Cieśla Duchowny Brzóskowski Daniluk Kowalczuk Człeczko Feteryk Grutkowy Dołeczkowy Kowalczuk Dubelt Grabowski Handziuk Fońka Krystianowski Dziędziel Grochowski Jakubyk Frydruk Kucharuk Horyczny Jasieńczuk Jańczuk Galoca Michalczuk Jańczuk Jurańczuk Ledwa Hans Mostowy Kamiężny Kapitan Marciniuk Hiruk Olszyński Kasjer Marciniuk Matros Jedynak Przewoźny Kowal Michaluk Nadbużny Jenerał Stachowski Krestuszek Panycz Nadrowny Jurańczuk Walkowski Kupiec Petruczyk Posesor Kapral Wania Lipiński Petrulan Ślusaruk Wojciechowski Mazanowski Ślusarz Mielnik Mocny Olszyński Przydomki ułatwiały Pasieczny HILDENRANDT HÜNEBURG identyfikacje ludności Pawłowski noszącej to samo, Podzieleniec Tokarz Bocian licznie nazwisko Sas rodowe ŻywyPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 120. NADBUŻAŃSCY OLĘDRZY I ICH POTOMKOWIE – II wojna światowa 1 września 1939 - wojna, kilkanaście dni później uderzają sowieci. Gaśnie nadzieja. Większość olęderskich potomków zamieszkuje na prawym brzegu Bugu. Tam niepodzielnie rządzą sowieci. Zapada decyzja radzieckich władz okupacyjnych o likwidacji domostw znajdujących się do 2 km od rzeki. Rzekomo w trosce o możliwy ostrzał. Okupanci – tymczasowi przyjaciele – snują plany pozbycia się ludności o niesłowiańskich nazwiskach, a przy tym protestantach. Wszyscy mieszkający w tej strefie są przerażeni wizją budowania na nowo. Osadnikom o korzeniach niemieckich podsuwane są propozycje określenia narodowości z możliwością wsparcia przez Rzeszę Niemiecką w zagospodarowaniu się na zachodnich ziemiach Polski i w Niemczech. Ludzie boją się zmian, ale boja się także sowietów. Ci drudzy mają dość miejsca, kilka tysięcy kilometrów na wschód od Bugu. Jest zima roku 1940, większość decyduję się na podpisanie volkslist. Wyjeżdżają do różnych obozów przejściowych, stamtąd też kierowani w różne miejsca. Potomkowie olędrów polskich na prawym brzegu nie maja wyboru. Przenoszą swoje domy do przysiółka Kacie koło Domaczewa. Już od dawna mieszka tam kilkanaście rodzin, bliżej Domaczewa. Przenoszone domostwa powoli zapełniają lesiste place przy drodze na Leplówkę. Kilkadziesiąt rodzin protestanckich zostaje też nadal w Kaciach, Domaczewie i innych nieco oddalonych od rzeki wsiach.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 121. NADBUŻAŃSCY OLĘDRZY I ICH POTOMKOWIE – II wojna światowa Życie staje się trudne, jednych i drugich nękają bandy Poleszuków, grabiąc z żywności, ubrań, zwierząt i sprzętu domowego. Po wybuchu wojny niemiecko – radzieckiej, jak głosi stalinowska propaganda „niepewny element – to zagrożenie”. Kilkanaście pozostających do końca rodzin protestanckich trafia na Syberię, W połowie 1942 roku ginie wraz z innymi księżmi i przedstawicielami polskiej inteligencji proboszcz katolickiej parafii w Domaczewie – ks. Stanisław Nowak zagazowany w samochodzie w obozie w Kołdyczewie. Los obozowego więźnia w Dachau przechodzi też ostatni proboszcz par. ewangelickiej w Mościcach ks. W. Lucer, następca ks. H. Zalewskiego, który opuszcza Mościce wraz z grupą przesiedleńców na zachód. Opustoszałe domostwa w lewobrzeżnych Mościcach Dolnych, które zostawili ciągnąc za swoimi współbraćmi z prawego brzegu zamieszkujący je ludzie, zajęli przesiedlani przez okupanta niemieckiego do Generalnego Gubernatorstwa mieszkańcy Zachodniego Mazowsza, Wielkopolski i Kujaw. Nie wprawieni do życia w ciężkich warunkach olęderskiego bytowania, cierpieli nędzę i głód - niejednokrotnie zdani na pomoc nielicznych po tej stronie rzeki rodzin potomków polskich nadbużańskich olędrów.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 122. PRZESIEDLEŃCY z Wielkopolski, Mazowsza i Kujaw do Mościc – 1940 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 123. PRZESIEDLEŃCY z Wielkopolski, Mazowsza i Kujaw do Mościc – 1940 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 124. PRZESIEDLEŃCY z Wielkopolski, Mazowsza i Kujaw do Mościc – 1940 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 125. CZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ Dokumenty z parafii rzym.-kat. w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 126. CZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ Dokumenty z parafii rzym.-kat. w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 127. CZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ Dokumenty z parafii rzym.-kat. w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 128. CZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ Dokumenty z parafii rzym.-kat. w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 129. CZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ Dokumenty z parafii rzym.-kat. w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 130. CZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ Dokumenty z parafii rzym.-kat. w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 131. CZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ Dokumenty z parafii rzym.-kat. w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 132. Powojenne Mościce Dolne - lewy brzeg Jest rok 1945. Trudne decyzje na prawym brzegu. – Czy wróci tu Polska? Tu są nasze domy, tak niedawno wzniesione po przebudowie. Tu leżą doczesne szczątki matek i ojców, dziadów i pradziadów, czasami dzieci … -Decyzja jest jedna, idziemy tam gdzie jest Polska!Spalony most na rzece, ludzie zabierają na łodzie i tratwy co się da, niewielki dorobek życia w czasie wojny, i tego, czego nie zabrali okupanci, wyzwoliciele i zwykli bandyci. I znów pod strzechę leciwych langhofów po tych, którzy wyjechali w 1940 roku na zachód. Oni nie mają możliwości powrotu nad Bug. Jednak większość z nich zatrzymuje się w Polsce po powrocie z syberyjskich łagrów, w większości na w zachodnich ziemiach odzyskanych. Chcą żyć w kraju, który przygarnął ich 330 lat wcześniej…Prezentacja: Olędrzy Nadbużańscy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 133. Powojenne Mościce Dolne - lewy brzeg Nad Bugiem zaś zaczyna się walka o ziemię i domostwa przynajmniej w części rekompensująca pozostawione za Bugiem mienie. Znowu sierp lub kosa, szpadel i „wozka” (roboty ziemne z końmi), ciesiołka i „traczka”. Długie lata nowego dorobku, bieda powodzie, głód i brud. Tak jest co najmniej 20 lat po wojnie. Lata 70-te, powoli znikają leciwe langhofy, ale lepsze domy nadal buduje się tylko drewniane. Wieś tętni życiem, by z początkiem lat 80-tych zacząć powoli wymierać. Trudno tu żyć. Kontakty z ze znajomymi zza wschodniej, jak i zachodniej granicy bardzo ograniczone. Dawni sąsiedzi - wtedy już obcokrajowcy - tęsknią za dawnymi sąsiadami. Z rzadka udaje się komuś jednostronnie lub wzajemnie odwiedzić. Jednakże po zburzeniu muru berlińskiego odsłania się cień zapomnienia, odnawiają kontakty ludzi i rodzin, tworzy się dokumentacja wspólnej historii i dziedzictwa kulturowego.Prezentacja: Olędrzy Nadbużańscy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 134. Powojenne Mościce DolnePrezentacja: Olędrzy Nadbużańscy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 135. Mościce Dolne ( d. Nejdorf ) – stare budynki olęderskiePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne (wg J. Górak: Olęderskie domy nad Bugiem)
  • 136. Mościce Dolne (d. Nejdorf - Niz) Stary langhof na naturalnej terpie – lata 60-tePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 137. Mościce Dolne (d. Nejdorf - Niz) ten sam stary langhof - lata 70-te Widok budynku z drugiej (nie frontowej) strony, kilka lat później, już po elektryfikacji wsi dokonanej w 1968 rokuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 138. Mościce Dolne – stare budynki olęderskie – technika budowy domów Komin "deskowy". Sposoby osadzania krokwi Końce belek pułapowychPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne (wg J. Górak: Olęderskie domy nad Bugiem)
  • 139. Mościce Dolne – budynki olęderskie w ruiniePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne (wg J. Górak: Olęderskie domy nad Bugiem)
  • 140. MOŚCICE DOLNE – LANGHOF PO MODERNIZACJIPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 141. MOŚCICE DOLNE – BUDYNKI UNIESIONE NA SŁUPACHPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 142. MOŚCICE DOLNE – BUDYNKI NA SZTUCZNYM WZNIESIENIUPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 143. MOŚCICE DOLNE – BUDYNKI NA SZTUCZNYM WZNIESIENIUPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 144. MOŚCICE DOLNE – BUDYNKI NA SZTUCZNYM WZNIESIENIUPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 145. MOŚCICE DOLNE – STARY LANGHOF OLĘDERSKI NA TERPIEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 146. MOŚCICE DOLNE – LANGHOF OLĘDERSKI NA TERPIEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 147. Cmentarze w ruinie – ewangelicki w Nejdorf i katolicki w DomaczewiePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 148. Cmentarze ewangelicki w Zańkowie – lewy brzeg BuguPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 149. STARE NARZĘDZIA I PRZEDMIOTY Z MOŚCIC DOLNYCHPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 150. STARE NARZĘDZIA I PRZEDMIOTY Z MOŚCIC DOLNYCHPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 151. STARE NARZĘDZIA I PRZEDMIOTY Z MOŚCIC DOLNYCHPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 152. STARE NARZĘDZIA I PRZEDMIOTY – PRZETWÓRSTWO LNU - KUZAWKAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 153. STARE NARZĘDZIA I PRZEDMIOTY – PRZETWÓRSTWO LNU - KUZAWKAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 154. WYSTAWA „OLĘDRZY NA POLESIU” – Sławatycze 26.07.2008Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 155. WYSTAWA „OLĘDERSCY WOZACY” – Sławatycze 26.07.2009Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 156. WYSTAWA „OLĘDERSCY WOZACY” – DOŻYNKI POWIATOWE - KOBYLANY 2009Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 157. DOŻYNKI POWIATOWE – KOBYLANY 2009 – WIENIEC GMINY SŁAWATYCZEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 158. DOŻYNKI GMINNE – LISZNA 2010 – WYSTAWA OLĘDERSKAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 159. DOŻYNKI GMINNE – LISZNA 2010 – WYSTAWA OLĘDERSKAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 160. DOŻYNKI GMINNE – LISZNA 2010 – WYSTAWA OLĘDERSKAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 161. DOŻYNKI GMINNE – LISZNA 2010 – WYSTAWA OLĘDERSKAPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 162. ROCZNIK NADBUŻAŃSKIE SŁAWATYCZE (m.in. prezentacja tematyki olęderskiej) Skany książek dostępne w Internecie: Google: Bialska Biblioteka Cyfrowa Szukaj: Nadbużańskie Sławatycze na stronie http://bbc.mbp.org.plPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 163. DOŻYNKI POWIATOWE – LEŚNA PODL. 2010 stoisko Gminy SławatyczePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 164. MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH I Spotkanie – kwiecień 2010 - grobowiec rodziny pastora E. Lodwicha w SiedlcachPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 165. Tablica na grobowcu rodziny pastora Ewalda Lodwicha w SiedlcachPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 166. Tablica na grobowcu rodziny pastora Ewalda Lodwicha w SiedlcachPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 167. MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH I Spotkanie – kwiecień 2010 (Mościce D. - po powodzi w 2010 roku)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 168. MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH II Spotkanie – październik 2010 (UG w Sławatyczach)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 169. MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH II Spotkanie – październik 2010 (nad łukiem Bugu w Sławatyczach)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 170. MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH II Spotkanie – październik 2010 (UG w Sławatyczach – wystawy fotografii)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 171. MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH II Spotkanie – październik 2010 (Sugry)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 172. MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIA POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Spotkanie – październik 2010 (u rodziny Zelent we Włodawie)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 173. III MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICHNabożeństwo ekumeniczne z udziałem księży trzech wyznań – Sławatycze, 28.04.2011Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 174. III MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Nabożeństwo ekumeniczne z udziałem księży trzech wyznań – Sławatycze, kościół rzym.-kat. MBR, 28.04.2011Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 175. III MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Urząd Gminy w Sławatyczach – 28.04.2011Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 176. III MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Spływ rzeką Bug na odcinku Kuzawka – Mościce Dolne, 28.04.2011Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 177. III MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Zwiedzanie nadbużańskiej okolicy – 28.04.- 2.05.2011Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 178. IV MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Mościce Dolne, Wiejskie Centrum Aktywności Społecznej – 8.05.2012 przyjęcie dla zorganizowane przez Stowarzyszenie „Bużanie”Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 179. IV MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Urząd Gminy Sławatycze – 9.05.2012Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 180. IV MIĘDZYNARODOWE SPOTKANIE POTOMKÓW OLĘDRÓW NADBUŻAŃSKICH Spływ rzeką Bug na odcinku Sławatycze – Mościce Dolne – Jabłeczna, 9.05.2012Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 181. RODZINNA TRADYCJA - ZJAZD RODZINY ZELENT „KUPIEC”Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 182. PODTOPIENIA ZIMOWE – MOŚCICE DOLNE 2010Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 183. PODTOPIENIA ZIMOWE – MOŚCICE DOLNE 2010Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 184. PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE 2010Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 185. PODTOPIENIA ZIMOWE – MOŚCICE DOLNE 2010. EWAKUACJA ZWIERZĄTPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 186. PODTOPIENIA ZIMOWE – MOŚCICE DOLNE 2010. EWAKUACJA ZWIERZĄTPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 187. PODTOPIENIA ZIMOWE – MOŚCICE DOLNE 2010. EWAKUACJA ZWIERZĄTPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 188. PODTOPIENIA ZIMOWE – MOŚCICE DOLNE 2010. EWAKUACJA ZWIERZĄTPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 189. PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE 2010 Uszczelnianie (smołowanie) łódkiPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 190. PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE 2010 Powodziowy pejzażPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 191. PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE 2010 Powodziowy pejzaż i pływaniePrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 192. PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE 2010 Zaopatrzenie wiejskiego sklepuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 193. PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE Suszenie łodzi po powodzi.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 194. PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE 1969Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 195. PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 196. PODTOPIENIA I POWODZIE – MOŚCICE DOLNE 1969Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 197. TRADYCJA KULINARNA III Europejski Festiwal Smaku – Lublin 2011Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 198. TRADYCJA KULINARNA III Europejski Festiwal Smaku – Lublin 2011Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 199. TRADYCJA KULINARNA Dom Heleny Kunc – Wereszczyńskiej. Przygotowanie poczęstunku na III Europejski Festiwal Smaku – Lublin 2011 – olęderskie pierogi tzw. smażeniki z nadzieniem sera i suszonych gruszek z dodatkami smakowymiPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 200. WIEJSKIE CENTRUM AKTYWNOŚCI SPOŁECZNEJ W MOŚCICACH DOLNYCHPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 201. WIEJSKIE CENTRUM AKTYWNOŚCI SPOŁECZNEJ W MOŚCICACH DOLNYCH Uroczystość otwarcia w 2011 rokuPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 202. RZEKA BUG - MOŚCICE DOLNEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 203. RZEKA BUG - MOŚCICE DOLNEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 204. RZEKA BUG - MOŚCICE DOLNEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 205. RZEKA BUG - MOŚCICE DOLNEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 206. MOŚCICE DOLNE - OLĘDERSKIE WIERZBYPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 207. MOŚCICE DOLNE - OLĘDERSKIE WIERZBYPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 208. MOŚCICE DOLNE - OLĘDERSKIE WIERZBYPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 209. MOŚCICE DOLNE - OLĘDERSKIE WIERZBYPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 210. MOŚCICE DOLNE - OLĘDERSKIE WIERZBYPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 211. OLĘDERSKIE WIERZBY W ZAŃKOWIEPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 212. ZAŃKÓW – DROGA PRZEZ DAWNĄ OLĘDERSKĄ WIEŚPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 213. MOŚCICE DOLNE - WIERZBY i PLECIONY PŁOT Gospodarstwo Kazimierza HolcaPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 214. Nabożeństwo w filiale lubelskiej par. kościoła ewang.-augsb. w Kuzawce n/Bugiem – dom rodziny Zelent ”Mielnik’ - 2007 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 215. Nabożeństwo w filiale lubelskiej par. kościoła ewang.-augsb. w Kuzawce n/Bugiem – dom rodziny Zelent ”Mielnik’ - 2007 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 216. Nabożeństwo w filiale lubelskiej par. kościoła ewang-augsb. w Kuzawce n/Bugiem – dom rodziny Zelent ”Mielnik’ – 2007 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 217. Nabożeństwo w filiale lubelskiej par. kościoła ewang-augsb. W Kuzawce n/Bugiem – dom rodziny Zelent ”Mielnik’ – 2008 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 218. Nabożeństwo w filiale lubelskiej par. kościoła ewang-augsb. w Kuzawce n/Bugiem – dom rodziny Zelent ”Mielnik’ – 2008 r. Ks. dr Dariusz Chwastek z Lublina m.in. z gośćmi z Bawarii i LublinaPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 219. Sławatycze. Vis a vis siebie 100 - letnie najnowsze świątynie: kościół katolicki p.w. MBR i cerkiew prawosławna Opieki Matki Bożej – domy modlitwy m.in. dla potomków olędrów polskich i ruskich.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 220. Jabłeczna. Zabytkowa cerkiew unicka, obecnie kościół rzym.-kat. p.w. Przemienienia Pańskiego, drewniany, wzniesiony w 1750r – dom modlitwy m.in. dla potomków olędrów polskich z lewobrzeżnych Mościc Dolnych.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 221. MAPA NAZWISK (Polska i Niemcy) - RYLLPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 222. MAPA NAZWISK (Polska i Niemcy) - RYLPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 223. MAPA NAZWISK (Polska i Niemcy) - LodwichPrezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 224. MAPA NAZWISK (Polska i Niemcy) – Zelent – Selent)Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 225. Powojenne Mościce Dolne - lewy brzeg Dzisiejsza wieś Mościce Dolne – to niewielka enklawa dawnych kolonii olęderskich Neubruch i Neudorf. Ocalała dzięki nieokiełznanej przyrodzie. W 1821 roku rzeka Bug zmienia koryto. Robi uskok w lewo w Sławatyczach i dwa kilometry dalej dzieli Nejdorf na 2 części. W ten sposób współczesne Mościce Dolne stają się dziedziczką kilkusetletniej tradycji nadbużańskich olędrów. Jak długo jeszcze potrwa życie w tej urokliwej nadbużańskiej dolinie? Łęgi zaczynają zarastać chaszczami! Potrzebni są tu nowi olędrzy! ZAPRASZAMYPrezentacja: Olędrzy Nadbużańscy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne
  • 226. Dziękuję Prezesowi Nekielskiego Stowarzyszenia Kulturalnego Panu Jerzemu Osypiukowi i wszystkim współorganizatorom za zaproszenie mnie do wygłoszenia wykładu o Nadbużańskich Olędrach, a Wszystkim Państwu zaobecność, uwagę i wspólnie spędzony czas Antoni Chorąży Nekla, 14 października 2012 r.Prezentacja: Nadbużańscy olędrzy_Antoni Chorąży_Mościce Dolne