„Elastyczne formy zatrudnienia – skutki społeczne i ekonomiczne” Projekt współfinansowany ze środków ...
Plan prezentacji Cele badania i metodologia Wizerunek elastycznego ...
Cele badania i metodologia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społec...
Główne cele badania Cel Główny • Uzyskanie informacji na temat społecznych i ekonomicznych skutków funkcjonowania tzw. ...
Czym jest elastyczność?W przepisach regulujących polski rynek pracy nie funkcjonuje termin „elastyczne zatrudnienie”W wymi...
Elastyczne formy pracy Elastyczne formy organizacji Elast...
Czym jest elastyczność?Elastyczne zatrudnienie jest pojęciem często pojawiającym się dyskursie publicznymW publicznym dysk...
Pracodawcy Pracobiorcy Otoczenie systemowe,zastanych d...
Wizerunek elastycznegozatrudnienia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Fundusz...
Rozwój elastycznych form zatrudnienia i organizacji czasu pracy w Polsce i wwojewództwie dolnośląskim zachodzi w sytuacji ...
57% 52% pracodawców i pracodawców i 57%52% pracobiorców i ...
Elastyczne formy zatrudnienia z punktu widzenia pracodawcy  Znaczące zmniejszenie...
Elastyczne formy zatrudnienia z punktu widzenia pracobiorcy Pracownicy wydają się byd przekona...
Elastyczne formy zatrudnienia z punktu widzenia pracobiorcy ...
Na Dolnym Śląsku najbardziej pożądanym i docelowym modelemzatrudnienia jest model tradycyjny. bardziej ceni się trwałośd i...
Najbardziej preferowana forma organizacji czasu pracy Pracobiorcy59% tylko um...
Najbardziej preferowana forma zatrudnienia ze względu na formę obecnego zatrudnienia Projekt wspó...
Najbardziej preferowana forma organizacji czasu pracy Pracobiorcy59% tylko um...
Elastyczne zatrudnienie na DolnymŚląsku - praktyka Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Eu...
Perspektywa Perspektywapracobiorców ...
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ...
 67% mieszkaoców Dolnego Śląska w ciągu ostatnich dwóch lat pracowało u jednego pracodawcy 10% pracuje obecnie u kilku ...
 Dominującą formą organizacji czasu pracy w aktualnym miejscu zatrudnienia jest standardowy, ośmiogodzinny dzieo pracy ...
skala zatrudnienia w ramach EFZPoszczególne podregiony województwa dolnośląskiego różnią się umiarkowanie podwzględem stru...
Portret elastycznego pracownika Zatrudnienie na przestrzeni dwóch ostatnich lat Umowa na czas nieokreślony- 63% ...
Portret elastycznego pracownika Pracujący w ramach umów na czas określony, to częściej mężczyźni, niż kobiety. Niemal 70%...
Zatrudnieni w ramach form elastycznych Osoby uczące się Osoby na emeryturze lub na rencie Osoby bez dzieci Oso...
Zatrudnieni w ramach form elastycznych W zdecydowanej większości (oprócz samozatrudnienia), zostali zmuszeni przez ...
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ...
dwa na trzy miejsca pracy w województwie dolnośląskimmają formę umowy o pracę na czas nieokreślony, I...
niewielki odsetek firm stosuje elastyczne zatrudnienie Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskie...
 Wykorzystywane formy zatrudnienia zależą od wielkości firmy, ale chodzi tu raczej o wykorzystanie większego zestawu niż...
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ...
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ...
Pracodawcy wykorzystujący wyłącznie elastyczne Pracodawcy wykorzystujący zarówno umowy o ...
 Ze strony pracodawcy proces decyzyjny prowadzący do wyboru elastycznych form zatrudnienia wbrew odczuwanej empatii wobe...
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ...
 Charakterystyka „elastycznych” miejsc pracy pod względem czasu trwania zatrudnienia, jak również stanowiska, którego za...
Bardzo szeroki jest wachlarz stanowisk, na których zatrudnia się w ramach formelastycznych Projekt współfina...
Pracownicy zatrudnieni w ramach form elastycznych rzadziej liczyd mogą nadodatkowe benefityJedynie 16% zatrudnionych w ram...
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ...
W wymiarze społecznym W wymiarze ekonomicznymW wymiarze mikro ...
 Jakie są szanse i zagrożenia związane z rozwojem elastycznego zatrudnienia? Jakośd elastyczne...
Nierównowaga pozycji pracobiorcy i pracodawcy  Korzyści dla w...
Dwa typy zatrudnionych w ramach EFZ Pracobiorcy decyzyjni Pracobior...
Konsekwencje EFZ dla dwóch typów zatrudnionych Pracobiorcy decyzyjni ...
 Na obecnym etapie, województwo Dolnośląskie doświadcza jedynie krótkofalowych i ograniczonych zasięgiem skutków stosowa...
Zagrożenia i ryzyka związane z elastycznym zatrudnieniem EFZ jak...
Szanse związane z elastycznym zatrudnieniem ...
 Czy elastyczne zatrudnienie przyczynia się do poprawy sytuacji na rynku pracy? EFZ a bezrobocie i miejsca ...
W województwie dolnośląskim praktyka zatrudniania w EFZ nie jest oznaką sprawnego, elastycznego ry...
Doświadczenia innych krajów wskazują, że elastyczne formy zatrudnienia i organizacji czasu pracy mogą byd z powo...
Wyniki badao: Ocena skuteczności działao w zakresie aktywizacji zawodowej osób i grup ...
PodsumowanieProjekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ...
Czym jest elastyczność? Work – Life- Flexicurity ...
 Elastyczne instrumenty zatrudnienia (zarówno wymiarze formy jak i organizacji zatrudnienia) nie są wystarczającym warun...
Jakie wskazówki płyną z badań? Można rozważyd podjęcie działao w dwóch kierunkach – działania systemowe i informacyjne, ...
Jakie wskazówki płyną z badań?Działania systemowe: Niwelowanie negatywnych skutków – Przygotowanie planów działania...
Jakie wskazówki płyną z badań?Działania informacyjne Na poziomie ogólnospołecznym: – Działania zmierzające do upows...
Dziękujemy za uwagęZapraszamy do lektury raportuz badao…. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w rama...
of 60

Elastyczne formy zatrudnienia – skutki społeczne i ekonomiczne

Published on: Mar 4, 2016
Published in: Education      
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Elastyczne formy zatrudnienia – skutki społeczne i ekonomiczne

  • 1. „Elastyczne formy zatrudnienia – skutki społeczne i ekonomiczne” Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego laboratorium badań społecznych sp. z o.o. ul. bernardyńska 22 m 3 02-904 warszawalaboratorium badao społecznych sp. z o.o. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego tel. 602 259 272ul. bernardyoska 22 m. 3, 02-904 warszawa, t: +48 22 300 14 59, f: +48 300 15 50www.laborato.pl, kontakt@laborato.pl 1 www.laborato.pl
  • 2. Plan prezentacji Cele badania i metodologia Wizerunek elastycznego Skutki wykorzystania zatrudnienia elastycznego zatrudnienia Elastyczne zatrudnienie na Podsumowanie Dolnym ŚląskuProjekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
  • 3. Cele badania i metodologia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 3
  • 4. Główne cele badania Cel Główny • Uzyskanie informacji na temat społecznych i ekonomicznych skutków funkcjonowania tzw. elastycznych form zatrudnienia na poziomie mikro i makrospołecznym Dolnego Śląska Wybrane cele szczegółowe • Nakreślenie perspektyw stosowania EFZ • Opis społecznych uwarunkowao stosowania w praktyce EFZ • Weryfikacja alternatywności EFZ wobec tradycyjnych form zatrudnienia • Prognoza sytuacji na dolnośląskim rynku pracy w zakresie funkcjonowania EFZ • Analiza skutków stosowania EFZ w różnych wymiarachProjekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 4
  • 5. Czym jest elastyczność?W przepisach regulujących polski rynek pracy nie funkcjonuje termin „elastyczne zatrudnienie”W wymiarze poznawczym nietypowe formy zatrudnienia (dla odróżnienia od umowy o pracę na czas nieokreślony w pełnym wymiarze godzin)zdolnośd przystosowania się do nowych warunków, na dynamicznie zmieniającym się rynku orazumiejętnośd adaptacji do pojawiających się nowych rozwiązao technologicznych Elastycznośd…  podstawy zatrudnienia  zatrudnienia w przedsiębiorstwie  czasu pracy  finansowa/wynagrodzeo  miejsca pracy/elastycznośd  funkcjonalna/pracy/ról i stanowisk przestrzenna Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 5 5
  • 6. Elastyczne formy pracy Elastyczne formy organizacji Elastyczne formy zarządzaniaElastyczne formy zatrudnienia czasu pracy czasem pracy• Zatrudnienie w ramach • Telepraca, praca na • Zadaniowy czas pracy umowy-zlecenia odległośd, tzn. wykonywana • Równoważny czas pracy• Zatrudnienie w ramach przez pracownika regularnie • Przerywany czasy pracy umowy o dzieło spoza zakładu pracy • Praca w ruchu ciągłym lub• Umowa o pracę na czas • Work-sharing (przejściowe praca zmianowa określony zmniejszenie wymiaru czasu • Indywidualny rozkład czasu• Umowa o pracę nakładczą pracy osób zatrudnionych w pracy, w tym ruchomy czas (chałupnictwo) firmie w celu uniknięcia pracy i skrócony tydzieo zwolnieo)• Umowa o pracę na pracy zastępstwo • Job-sharing (dzielenie • Praca weekendowa stanowiska pracy między• Umowa o pracę na okres • Praca na wezwanie, tzn. dwóch lub więcej próbny dyżury domowe pracowników zatrudnionych• Umowa agencyjna w niepełnym wymiarze czasu pracowników, pozostawanie• Samozatrudnienie, w tym pracy) w gotowości do świadczenia kontrakty menadżerskie pracy• Praca tymczasowa (leasing pracowniczy) Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 6
  • 7. Czym jest elastyczność?Elastyczne zatrudnienie jest pojęciem często pojawiającym się dyskursie publicznymW publicznym dyskursie Work – Life- Flexicurity UmowyBalance (WBL) Flexploitation śmieciowe Wyzwania Wyzysk Przewaga Rynek otwartej pracowników konkurencyjna pracodawcy gospodarki Niniejszy raport jest próbą obiektywnego spojrzenia na funkcjonowanie elastycznych instrumentów rynku pracy w województwie dolnośląskim Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 7 7
  • 8. Pracodawcy Pracobiorcy Otoczenie systemowe,zastanych danych , Analiza MODUŁ 1: MODUŁ 1: MODUŁ 1: Analiz desk research Analiza desk research Analiza desk- research MODUŁ 2: MODUŁ 3:Metody jakościowe  IDI z pracodawcami (N=30)  FGI pracobiorcami (N=10) MODUŁ 4: MODUŁ 5: MODUŁ 6:  Studium przypadku pracodawców  Studium przypadku  IDI z IRP i organizacjami (N=3) pracobiorców (N=3) pracodawców (N=6) MODUŁ 7:  Mini grupy z udziałem pracodawców i pracobiorców (N=2) MODUŁ 8: MODUŁ 9:Ilościowe Metody  CATI z pracodawcami (N=400)  CATI z pracownikami (N=1000) MODUŁ 10: Panel ekspercki Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 8 8
  • 9. Wizerunek elastycznegozatrudnienia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 9
  • 10. Rozwój elastycznych form zatrudnienia i organizacji czasu pracy w Polsce i wwojewództwie dolnośląskim zachodzi w sytuacji niskiej wiedzy na temat tychform, opierającej się głównie na stereotypach zaczerpniętych z dyskursu publicznego. Umowy śmieciowe Przeciwdziałanie kryzysowi Elastyczne podstawy Elastyczne formy zatrudnienia organizacji czasu pracy Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 10
  • 11. 57% 52% pracodawców i pracodawców i 57%52% pracobiorców i pracobiorców 14% pracobiorców i pracobiorców 57% pracowników potrafi wskazad 13% pracodawców kojarzy pojęcie wskazuje konkretne konkretne formy nie ma żadnych elastycznego formy elastycznego skojarzeo z pojęciem zatrudnienia zatrudnieniaSkojarzenia spontaniczne Pracownicy Pracownicy  Godziny/czas pracy  Formy pracy  Brak korzyści dla pracowników  Godziny/czas pracy  Formy zatrudnienia  Korzyści dla pracodawcy  Praca tymczasowa  Praca tymczasowa  Miejsce pracy  Brak korzyści dla pracodawcy  Miejsce pracy  Brak korzyści dla pracowników Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 11
  • 12. Elastyczne formy zatrudnienia z punktu widzenia pracodawcy  Znaczące zmniejszenie obciążeo finansowych  Zwiększenie elastyczności zarządzania personelem  Możliwośd sprawdzenia umiejętności pracownika przed jego zatrudnieniem  Mniejszą lojalnośd pracownika, brak identyfikacji z firmą  Koniecznośd większego zaangażowania firmy w proces poszukiwania i rekrutacji nowych pracowników („permanentna rekrutacja”).  Mniejsze zaangażowanie firmy w szkolenie własnych pracowników  Możliwe niewywiązywanie się z pracowników z zobowiązaoświadomośd negatywnych korzyści wynikające ze stosowania elastycznychkonsekwencji tej formy form zatrudnienia są zdecydowanie bardziejzatrudnienia dla pracobiorców wymierne (namacalne, konkretne), niedogodności często pozostają zaś w sferze hipotetycznej (mogą lecz nie muszą wystąpid) lub dotyczą pracowników. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 12
  • 13. Elastyczne formy zatrudnienia z punktu widzenia pracobiorcy Pracownicy wydają się byd przekonani o nieuchronności stosowania EFZ wobec kryzysu na rynku pracy. dostrzegają także (lub powtarzają za utartymi stereotypami) ich pozytywny wpływ na życie rodziny – poprzez zwiększenie elastyczności czasu pracy możliwośd godzenia ról rodzinnych i zawodowych, możliwośd zwiększenia zarobkowania. Jednocześnie powszechne jest stojące w opozycji do ostatniego, przekonanie o „niesprawiedliwości” tego typu form zatrudnienia wobec pracowników. Obserwujemy silne negatywne nacechowanie postaw wobec elastycznego zatrudnienia Przywilej EFZ są nadużywane, tzn. wykorzystywane w Brak pracodawcy sytuacjach bez uzasadnienia bezpieczeostwa dla pracownika mogłyby byd atrakcyjną propozycją, o ile pracownik miałby Wyzysk jakąkolwiek możliwośd wyboru, czy chce z nich skorzystad. pracownika Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 13
  • 14. Elastyczne formy zatrudnienia z punktu widzenia pracobiorcy % Zalety/korzyści % Słabe strony/wadyelastyczny czas pracy, pracuje gdy/kiedy chcę 15% brak stałej pracy / stabilizacji 25% brak świadczeo wynikających z kodeksu pracy-urlop,pozwalają szybciej znaleźd pracę/zarabiad 11% 23% chorobowe, socjał, ZUS itd.możliwośd godzenia pracy i życia rodzinnego (młode 10% brak bezpieczeostwa/niepewnośd jutra/wolnienie z 20%matki, opieka) dnia na dzieomożna dostosowad do potrzeb/preferencji/określonej 9% wykorzystywanie pracownika 14%dyspozycyjnośd pracownikadają możliwośd dorobienia pracownikom/pracy u kilku 8% niskie zarobki 13%pracodawcówkorzyści ekonomiczne/niższe koszty pracy/oszczędnośd 7% są niekorzystne dla pracownika 12%na ZUSie i podatkachduży wachlarz możliwości , różnorodnośd form 7% umowy są zbyt krótkie 7%zatrudnienia, elastycznośdzwiększają zatrudnienie/można dad 7% brak ciągłości lat pracy 7%pracę/zarobek/zmniejszyd bezrobociekorzystne dla pracodawcy - bez sprecyzowania 6% pracownicy nie preferują takich umów 4% nieuregulowany czas pracy, koniecznośd pełnejmożliwośd rozwoju, przekwalifikowania 5% 3% dyspozycyjności Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 14
  • 15. Na Dolnym Śląsku najbardziej pożądanym i docelowym modelemzatrudnienia jest model tradycyjny. bardziej ceni się trwałośd istabilnośd, niż możliwośd rozwoju poprzez elastycznośd i zmianę Elastyczne formy zatrudnienia i organizacji czasu pracy postrzegane są przez pracodawców, ale także pracobiorców, jako formuła pracy dodatkowej/sezonowej/dorywczej ewentualnie, przeznaczonej dla specjalistów i osób wykonujących wolny zawód, osób młodych, niemających zobowiązao rodzinnych. W tym znaczeniu elastyczne zatrudnienie traktowane jest w kategoriach przejściowych, a tradycyjny model zatrudnienia jako docelowy Umowa o pracę na czas nieokreślony wydaje się pełnid na rynku pracy rolę zupełnie szczególną – jest niejako celem samym w sobie zewnętrznym gwarantem bezpieczeostwa i stabilizacji, „obiektem pożądania”. Takie postrzeganie umowy o pracę na czas nieokreślony podtrzymują dodatkowo sami pracodawcy. Często traktują oni tak rozumiane tradycyjne zatrudnienie, jako sposób motywowania pracownika do lepszej i bardziej wydajnej pracy Ogromne znaczenie tradycyjnego modelu zatrudnienia na polskim rynku utrwalają preferencje pracodawców co do doświadczenia zawodowego kandydatów do pracy. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 15
  • 16. Najbardziej preferowana forma organizacji czasu pracy Pracobiorcy59% tylko umowa o pracę na 12% tylko formy elastyczneczas określony Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 16
  • 17. Najbardziej preferowana forma zatrudnienia ze względu na formę obecnego zatrudnienia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 17
  • 18. Najbardziej preferowana forma organizacji czasu pracy Pracobiorcy59% tylko umowa o pracę na 12% tylko formy elastyczneczas określony Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 18
  • 19. Elastyczne zatrudnienie na DolnymŚląsku - praktyka Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 19
  • 20. Perspektywa Perspektywapracobiorców pracodawców Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 20 20
  • 21. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 21
  • 22.  67% mieszkaoców Dolnego Śląska w ciągu ostatnich dwóch lat pracowało u jednego pracodawcy 10% pracuje obecnie u kilku pracodawców Elastyczne podstawa zatrudnienia jest typowa dla pracy dodatkowej, w głównym miejscu pracy dominuje zatrudnienie w formach tradycyjnych Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 22 22
  • 23.  Dominującą formą organizacji czasu pracy w aktualnym miejscu zatrudnienia jest standardowy, ośmiogodzinny dzieo pracy Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 23 23
  • 24. skala zatrudnienia w ramach EFZPoszczególne podregiony województwa dolnośląskiego różnią się umiarkowanie podwzględem struktury form zatrudnienia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 24
  • 25. Portret elastycznego pracownika Zatrudnienie na przestrzeni dwóch ostatnich lat Umowa na czas nieokreślony- 63%  Umowa na czas określony- 24% 30-39 lat: 69% , 40-49 lat: 80%, 50+: 68%  Mężczyźni: 26% Miasto powyżej 100 tys. mieszkańców 68%  Do 29 lat: 39% Średnie zawodowe i wyższe : 66%  Miasto 20-50 tys. mieszkańców: 32% Z dziećmi: 66%  Średnie zawodowe: 29%  Są dzieci do 6 lat: 28% Umowa zlecenie- 24% Kobiety: 27%  Umowa w niepełnym wymiarze: 11% Do 29 lat: 48%  Kobiety: 14% Miasto powyżej 50 tys. 27%  Do 29 lat: 20% Średnie ogólnokształcące: 36%  Miasto powyżej 20-100 tys. 15% Wyższe: 29%  Emerytura: 25% Emerytura: 43%  Renta: 15% Renta: 38%  Bez dzieci: 13% Bez dzieci: 27% Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 25 25
  • 26. Portret elastycznego pracownika Pracujący w ramach umów na czas określony, to częściej mężczyźni, niż kobiety. Niemal 70% tej grupy stanowią osoby poniżej 40 roku życia. To pracownicy raczej z wykształceniem zawodowym – średnim lub policealnym (35%) albo zasadniczym (15%), jedną trzecią tej grupy stanowią zaś osoby z wykształceniem wyższym. wśród pracujących na zasadzie samozatrudnienia dominują mężczyźni, którzy stanowią blisko 70% tej grupy. Są to raczej osoby w średnim wieku lub starsze – aż 38% tej grupy stanowią osoby powyżej 50 roku życia. Chod 44% stanowią tutaj osoby z wykształceniem wyższym, to przewagę mają osoby z wykształceniem zawodowym – średnim i policealnym (31%) lub zasadniczym (18%). Pracujący w ramach umów cywilno-prawnych, to równie często kobiety i mężczyźni. Ponad połowę tej grupy stanowią najmłodsi pracownicy (56%), ale bardzo liczna jest też reprezentacja osób powyżej 50 roku życia (28%). Wśród pracujących w ramach umów cywilno-prawnych wysoki jest odsetek osób z wykształceniem wyższym (43%), ale pojawiają się także osoby z najniższym wykształceniem (3%) oraz z wykształceniem średnim ogólnokształcącym (14%) lub średnim zawodowym (29%). Segment ten jest najbardziej zróżnicowany demograficznie. Osoby zatrudnione w niepełnym wymiarze czasu, to w znacznej części kobiety (64%). Ta forma organizacji czasu pracy jest wbrew pozorom najbardziej typowa dla najstarszych pracowników (43%), co może sugerowad, że forma ta wykorzystywana prze osoby chcące wygaszad karierę zawodową lub dorobid do uzyskanych świadczeo emerytalnych czy rentowych. Segment ten jest także zróżnicowany pod względem wykształcenia, chod większy, niż w innych segmentach jest tutaj udział wykształcenia zasadniczego zawodowego (22%) oraz średniego ogólnokształcącego (15%). Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 26
  • 27. Zatrudnieni w ramach form elastycznych Osoby uczące się Osoby na emeryturze lub na rencie Osoby bez dzieci Osoby wykonujące dodatkową pracę umowa na umowa na umowy niepełny czas czas cywilno- samozatrud wymiar OGÓŁEM nieokreślony określony prawne nienie czasu Średni czas pracy 42,2 42,6 41,2 37,6 48,7 27,4 standardowy dzieo pracy 55% 64% 54% 18% 23% 0% niepełny wymiar czasu 5% 4% 11% 11% 0% 100% zadaniowy / 21% 14% 10% 46% 64% 0% indywidualny czas pracy równoważny czas pracy / 16% 16% 22% 18% 8% 0% praca zmianowa W przypadku osób wykonujących pracę dodatkową w formie elastycznego zatrudnienia średni czas pracy to 63,4 h tygodniowo! Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 27
  • 28. Zatrudnieni w ramach form elastycznych W zdecydowanej większości (oprócz samozatrudnienia), zostali zmuszeni przez pracodawcę do takiej formy zatrudnienia Częściej niż osoby zatrudnione w ramach umowy na czas nieokreślony skrążą się na:  Czas i organizacje pracy  Formę zatrudnienia  Dochody i wynagrodzenie  Możliwośd godzenia życia rodzinnego z pracą Wyżej szacują ryzyko utraty pracy niż osoby zatrudnione na czas nieokreślony Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 28
  • 29. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 29
  • 30. dwa na trzy miejsca pracy w województwie dolnośląskimmają formę umowy o pracę na czas nieokreślony, Inne EFZ 6% Samozatrudnienie 2% Umowa na cza nieokreślony Umowa o dzieło 65% 2% Umowa zlecenie 6% Umowa o pracę na czas określony lub czas wykonywania określonej pracy 19% Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 30 30
  • 31. niewielki odsetek firm stosuje elastyczne zatrudnienie Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 31 31
  • 32.  Wykorzystywane formy zatrudnienia zależą od wielkości firmy, ale chodzi tu raczej o wykorzystanie większego zestawu niż konkretnych, wybranych instrumentów. Ponad połowa najmniejszych firm (zatrudniających 2-9 pracowników) – 55% - zatrudnia jedynie na podstawie umowy o pracę, ale w grupie tej również największy jest odsetek przedsiębiorców wykorzystujących wyłącznie inne formy niż umowa o pracę na czas nieokreślony (13%). Wśród firm największych trudno znaleźd takie, które nie zatrudniałyby w ramach czterech najpopularniejszych form – czyli umowy o pracę na czas określony lub nieokreślony, umowy zlecenia i staży zawodowych. Rolnictwo jest oparte niemal wyłącznie na umowach o pracę na czas określony lub nieokreślony. Branżą z wąskim wachlarzem form zatrudnienia, z dominującym udziałem umów o pracę jest także produkcja i przemysł, oraz w nieco mniejszym zakresie handel i naprawy. Z dośd szerokim wachlarzem wykorzystywanych form zatrudnienia mamy do czynienia w przypadku branży budowlanej, usługach dla ludności, a także w większym stopniu usługach profesjonalnych oraz administracji i usługach społecznych. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 32
  • 33. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 33
  • 34. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 34
  • 35. Pracodawcy wykorzystujący wyłącznie elastyczne Pracodawcy wykorzystujący zarówno umowy o formy zatrudnienia (7%) pracę, jak i formy elastyczne (41%)• Niemal wyłącznie firmy mikro • Wśród nich znajdują się niemal wszystkie firmy• O raczej stabilnym lub zmniejszającym się średnie i duże, oraz znaczna częśd firm małych stanie zatrudnienia • W ostatnim czasie w firmach tych zwiększał się• Często doświadczają wahao w liczbie stan zatrudnienia, wzrastało także samo pracowników zatrudnienie w ramach EFZ• W większości stosują ośmiogodzinny dzieo • Doświadczają wahao w liczbie pracowników pracy, rzadziej zadaniowy czas pracy oraz okresowego wzrostu obciążenia pracą• Ich podstawową motywacją do wykorzystania • Elastyczne formy oferują EFZ jest obniżenie kosztów specjalistom, pracownikom biurowym, pracownikom usług osobistych i technikom, w tym samozatrudnienie technikom, kierownikom i specjalistom • Stosują szeroki wachlarz form organizacji czasu pracy • Ich podstawową motywacją obok obniżania kosztów są potrzeby związane z okresowym obciążeniem pracą, rotacją i sprawdzaniem pracowników przed ich zatrudnieniem na stałe Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 35
  • 36.  Ze strony pracodawcy proces decyzyjny prowadzący do wyboru elastycznych form zatrudnienia wbrew odczuwanej empatii wobec pracowników jest bardzo racjonalny. Realizowany jest przede wszystkim poprzez kompromis między korzyściami ekonomicznymi (niższe koszty pracy, szkoleo, rekrutacji) a postrzeganymi kosztami wynikającymi z obniżonej lojalności pracowników. Firmy zatrudniające w ramach elastycznych form robią tak głównie ze względu na chęd obniżenia kosztów zatrudnienia oraz łatwośd rekrutacji i redukcji pracowników. Dla wielu przedsiębiorców EFZ są narzędziem zwiększającym szanse przetrwania przedsiębiorstwa w bardzo trudnych warunkach dekoniunktury rynkowej EFZ traktowane są głównie jako doraźne instrumenty w krótkookresowej perspektywie funkcjonowania przedsiębiorstwa Bardzo niewiele firm wykorzystuje elastyczne formy zatrudnienia i organizacji czasu pracy w sposób przemyślany, jako kompleksową strategię zarządzenia zasobami ludzkimi. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 36
  • 37. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 37
  • 38.  Charakterystyka „elastycznych” miejsc pracy pod względem czasu trwania zatrudnienia, jak również stanowiska, którego zatrudnienie dotyczy pokazuje, iż elastyczne formy zatrudnienia bardzo często bywają nadużywane, wykorzystywane niezgodnie z intencją ustawodawcy. Niewielki procent zatrudnionych w ramach EFZ (16%) ma szansę na zatrudnienie w ramach umowy na czas nieokreślonyŚredni czas trwania zatrudnienia Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 38
  • 39. Bardzo szeroki jest wachlarz stanowisk, na których zatrudnia się w ramach formelastycznych Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 39
  • 40. Pracownicy zatrudnieni w ramach form elastycznych rzadziej liczyd mogą nadodatkowe benefityJedynie 16% zatrudnionych w ramach EFZ może w najbliższej przyszłości liczyd Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 40
  • 41. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 41
  • 42. W wymiarze społecznym W wymiarze ekonomicznymW wymiarze mikro W wymiarze makroW perspektywie krótkookresowej W perspektywie długookresowej Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 42
  • 43.  Jakie są szanse i zagrożenia związane z rozwojem elastycznego zatrudnienia? Jakośd elastycznego zatrudnienia Doraźny instrument Przemyślana strategia redukcji kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa bez przedsiębiorstw względu na interes pracownika Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 43
  • 44. Nierównowaga pozycji pracobiorcy i pracodawcy  Korzyści dla większości pracodawców  Negatywne konsekwencje dla większości pracowników  Dwa typy zatrudnionych w ramach EFZ Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 44
  • 45. Dwa typy zatrudnionych w ramach EFZ Pracobiorcy decyzyjni Pracobiorcy niedecyzyjni• W dużej mierze sami podjęli • W znacznej części osoby, które zatrudnienie w ramach EFZ, zostały zmuszone do podjęcia ponieważ w ich przypadku bilans zatrudnienia w ramach EFZ przez kosztów i korzyści wypada in plus okoliczności zewnętrzne lub przez dla form elastycznych pracodawcę, chod koszty tej decyzji• Są zadowoleni z aktualnych zdają się przeważad nad korzyściami warunków pracy • Nie są zadowoleni z aktualnych• Pracują w ramach warunków pracy, podjęli samozatrudnienia, albo EFZ to zatrudnienie w EFZ z braku innych forma pracy dodatkowej (np. obok możliwości etatu, nauki) • Pracują w ramach umów cywilno-• Pracownicy deficytowi na rynku prawnych, czasowych, ale nie tylko pracy • Pracownicy mający silną konkurencję na rynku pracy Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 45
  • 46. Konsekwencje EFZ dla dwóch typów zatrudnionych Pracobiorcy decyzyjni Pracobiorcy niedecyzyjni• Godzenie życia zawodowego z osobistym • Trudności w godzeniu życia zawodowego i• Podwyższenie dochodów gospodarstwa rodzinnego domowego i/lub dywersyfikację źródeł • Przeciętnie niższe zarobki przy niekoniecznie dochodu; krótszym czasie pracy, trudności z dostępem• Utrzymanie aktywności zawodowej na do kredytów wysokim poziomie, samorealizację; • Mniejsze poczucie stabilizacji i• Dobra alternatywa dla pracy w ramach bezpieczeostwa dla rodziny umowy na czas nieokreślony • Brak przewidywalności pracy (krótko- i długoterminowo), obawa przed utratą pracy• Przeciążenie pracą (chod jest to świadomy • Narażenie na zjawisko wybór) wyzysku, ograniczenie możliwości awansu• Brak zabezpieczenia socjalnego i zawodowego i szkoleo, realizacji własnych emerytalnego jest małym problemem aspiracji • Brak zabezpieczenia socjalnego i emerytalnego, uprawnieo gwarantowanych kodeksem pracy Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 46
  • 47.  Na obecnym etapie, województwo Dolnośląskie doświadcza jedynie krótkofalowych i ograniczonych zasięgiem skutków stosowania elastycznych instrumentów rynku pracy (z racji też na względnie ograniczoną skalę ich stosowaniem). Obecnie wypracowane praktyki (zarówno negatywne jak i pozytywne) mogą mied jednak ogromne znacznie w perspektywie długoterminowej. Obserwowane na poziomie indywidualnym negatywne konsekwencje stosowania EFZ w przyszłości, jeżeli nie zostaną odwrócone negatywne tendencje, mogą mied ogromne znacznie w wymiarze makro społecznym. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 47
  • 48. Zagrożenia i ryzyka związane z elastycznym zatrudnieniem EFZ jako doraźny instrumenty redukcji kosztówNa poziomie pracowników  Trudnośd w godzeniu życia zawodowego z rodzinnym  Brak zadowolenia z pracy, brak możliwości samorealizacji  Większe obciążenie pracą  Mniejsze poczucie kontroli, sprawczości – poczucie bycia kontrolowanym  Brak poczucia bezpieczeostwaNa poziomie przedsiębiorstwa  Mniejsza lojalnośd i zaangażowanie, mniejsza produktywnośd, brak akumulacji kompetencji  Duża rotacja pracowników („permanentna rekrutacja”), możliwe większe kosztyNa poziomie makro  Pogłębienie kryzysu demograficznego  Kryzys więzi rodzinnych wynikający z braku stabilizacji, przewidywalności  Zwiększenie zasięgu problemów psychologicznych wywołanych długotrwałym stresem, frustracją  Niepokoje społeczne związane z brakiem możliwości zaspokojenia aspiracji zawodowych i materialnych  Dualizacja rynku pracy, nowe podziały społeczne  Obciążenie systemu ubezpieczeo społecznych  Podtrzymanie nierówności na rynku pracy Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 48
  • 49. Szanse związane z elastycznym zatrudnieniem EFZ jako przemyślana strategiaNa poziomie pracowników Łatwiejsze godzenie życia zawodowego z rodzinnym Lepsze zarządzanie własnym czasem pracy Możliwośd dokształcania, podejmowania innych aktywności Większe poczucie kontroliNa poziomie przedsiębiorstwa Większe zaangażowanie w pracę, mniejsza liczba zwolnieo, lepsza atmosfera, wzrost motywacji, większa wydajnośd i produktywnośd, doskonalenie kompetencji samodzielnego zarządzania Redukcja kosztów Wspieranie pozycji konkurencyjnej dzięki dostosowaniu do zmiennych warunkówNa poziomie makro Aktywizacji grup pozostających poza rynkiem pracy (absolwenci, kobiety, osoby niepełnosprawne) Zmniejszenie szarej strefy, zwiększenie liczby miejsc pracy Bardziej efektywne wykorzystanie zasobów ludzkich Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 49
  • 50.  Czy elastyczne zatrudnienie przyczynia się do poprawy sytuacji na rynku pracy? EFZ a bezrobocie i miejsca EFZ a aktywizacja pracy zawodowa Odpowiedź na pytanie o wpływ elastycznego zatrudnienia na obniżenie poziomu bezrobocia i wzrost poziomu aktywizacji zawodowej jest trudna i wymaga wzięcia pod uwagę wielu uwarunkowao o charakterze ekonomicznym, indywidulnym jak i systemowym. Przykładowo w ubiegłym dziesięcioleciu w polskiej gospodarce obserwowano zjawisko bezzatrudnieniowego wzrostu gospodarczego, którego przyczyn w pełni nie udało się wyjaśnid. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 50
  • 51. W województwie dolnośląskim praktyka zatrudniania w EFZ nie jest oznaką sprawnego, elastycznego rynku pracy z wysoką mobilnością pracowników, a może byd reakcją na kryzys.  Pozytywny współczynnik korelacji między odsetkiem zatrudnionych w ramach EFZ a indeksem wielowymiarowej deprywacji (r Pearsona=0,85, R2=0,74)  Negatywny współczynnik korelacji między odsetkiem zatrudnionych w ramach EFZ a liczbą pracujących na 1 tys. mieszkaoców EFZ (r Pearsona= - 0,59, R2= -0,35)  Wypowiedzi przedsiębiorców i przedstawicieli instytucji rynku pracy.  Przedsiębiorstwa opierające się na EFZ częściej niż ogółem odnotowują spadek zatrudnienia w ciągu 12 miesięcy i nie planują wzrostu zatrudnienia w przyszłościW przypadku konieczności rezygnacji z EFZ pracodawcy utrzymali by 57% miejscpracy, 43% miejsc pracy zostałoby zlikwidowanych. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 51
  • 52. Doświadczenia innych krajów wskazują, że elastyczne formy zatrudnienia i organizacji czasu pracy mogą byd z powodzeniem adresowane do osób biernych zawodowo powodu obowiązków domowych oraz grup zagrożonych wykluczeniem społecznym. W województwie dolnośląskim kobiety i osoby posiadające dzieci do lat 6 nie odbiegają znacząco od ogółu pod względem stopnia wykorzystania EFZ. W niepełnym wymiarze czasu pracuje 7% kobiet (4% mężczyzn)EFZ są natomiast alternatywną dla: Osób kontynuujących naukę szkolną lub studia – możliwośd łączenia aktywności w celu poprawy swojej przyszłej sytuacji na rynku pracy, zdobycia doświadczenia, sprawdzenia swoich kompetencji; Osób wchodzących na rynek pracy - zarówno dla osób z bardzo krótkim stażem bądź jego brakiem – np. praca tymczasowa, która pozwoli zdobyd pierwsze doświadczenia; Osób starszych, które chcą wygaszad swoją aktywnośd zawodową lub uzupełnid świadczenia emerytalne Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 52
  • 53. Wyniki badao: Ocena skuteczności działao w zakresie aktywizacji zawodowej osób i grup zagrożonych wykluczeniem społecznym na Dolnym ŚląskuZe względu na bardzo niski wskaźnik zatrudnienia (35% wśród osób w wiekuaktywności zawodowej) elastyczne zatrudnienie nie przyczynia się do diametralnejpoprawy sytuacji osób zagrożonych wykluczeniem na rynku pracy. W przypadku tejgrupy mówid możemy o dużym stopniu bierności zawodowej. Jednocześnie jednakdaje ono szansę na zatrudnienie wielu spośród tych, którzy chcą lub muszą pracowad. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 53
  • 54. PodsumowanieProjekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 54
  • 55. Czym jest elastyczność? Work – Life- Flexicurity Umowy Balance (WBL) Flexploitation śmieciowe Wyzwania Wyzysk Przewaga Rynek otwartej pracowników konkurencyjna pracodawcy gospodarkiWyniki badao nie dają jednoznacznych i prostych odpowiedzi w tym zakresie Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 55 55
  • 56.  Elastyczne instrumenty zatrudnienia (zarówno wymiarze formy jak i organizacji zatrudnienia) nie są wystarczającym warunkiem osiągnięcia sukcesu – czy to na poziomie przedsiębiorstwa, regionu, czy całej gospodarki. Instrumenty te są obarczone ryzykiem, i nie stanowią panaceum na wszystkie problemy współczesnych gospodarek. Elastycznośd ma swoje dobre i złe strony. Ważne jest, aby w debacie nad jej dalszym kształtem nie wyciągad zbyt pochopnych wniosków. Niniejsze badania pokazują, że negatywne efekty wykorzystania elastycznych instrumentów rynku pracy są powiązane głównie z sytuacjami ich nadużyd. Elastyczne zatrudnienie nie jest dobre dla każdego pracownika, ale może stanowid udogodnienie w przypadku wybranych grup społeczno-zawodowych, w których specyfika pracy pozwala na rezygnację z tradycyjnych form zatrudnienia bez uszczerbku dla interesu pracobiorcy. Z drugiej strony, dobre praktyki w zakresie stosowania elastycznych instrumentów rynku pracy jako przemyślanej strategii zarządzenia zasobami ludzkimi, z uwzględnieniem interesu pracownika, już dziś wielu przedsiębiorstwom przynoszą pozytywne efekty. Rozpowszechnienie na szerszą skalę pozytywnych wzorców w zakresie ich stosowania, w perspektywie długofalowej, może więc mied wpływ na rozwój ekonomiczny i gospodarczy regionu - przyczynid się do wzrostu konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 56
  • 57. Jakie wskazówki płyną z badań? Można rozważyd podjęcie działao w dwóch kierunkach – działania systemowe i informacyjne, nakierowane na: Modyfikację warunków dalszego korzystania przez pracodawców z EFZ, aby w większym stopniu wykorzystywad szanse, jakie dają te instrumenty, Niwelowanie (w możliwym zakresie) potencjalnych negatywnych skutków społecznych i ekonomicznych wzrostu znaczenia EFZ. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 57
  • 58. Jakie wskazówki płyną z badań?Działania systemowe: Niwelowanie negatywnych skutków – Przygotowanie planów działania uwzględniających zwiększone obciążenie dla opieki społecznej i systemu emerytalnego • Rezerwa środków finansowych w związku z oczekiwaną złą sytuacją materialną części osób długotrwale zatrudnionych w ramach EFZ • Rozwój systemu opieki zdrowotnej i usług opiekuoczych w związku z oczekiwaną złą sytuacją zdrowotną części osób długotrwale zatrudnionych w ramach EFZ • Przygotowanie wsparcia dla osób z problemami psychologicznymi wywołanymi długotrwałym stresem, frustracją (np. depresja, uzależnienia) – Podniesienie gotowości instytucji rynku pracy do udzielania wsparcia pracownikom zatrudnionym w ramach EFZ, którzy z dnia na dzieo tracą pracę – Wsparcie rodzin w opiece nad dziedmi, w celu ułatwienia organizacji życia rodzinnego: • Wydłużenie godzin otwarcia placówek zapewniających opiekę dzieciom, dostosowanie ich do lokalnych uwarunkowao • Wspieranie powstawania placówek przyzakładowych, społecznych (np. poprzez zapewnienie dofinansowania, doradztwa, wchodzenie w partnerstwo publiczno-prywatne) Wykorzystanie pozytywnych aspektów EFZ do poprawy sytuacji grup narażonych na wykluczenie z rynku pracy – Stymulowanie tworzenia elastycznych miejsc pracy dla osób, których sytuacja na rynku pracy jest trudna, a które dzięki EFZ z powodzeniem mogłyby podjąd pracę: • Młodzi rodzice powracający na rynek pracy po pojawieniu się potomstwa • Osoby niepełnosprawne • Osoby o niskich kwalifikacjach Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 58
  • 59. Jakie wskazówki płyną z badań?Działania informacyjne Na poziomie ogólnospołecznym: – Działania zmierzające do upowszechnienia właściwej definicji pojęcia „elastyczne formy zatrudnienia” oraz wzrostu znajomości poszczególnych form i uwarunkowao z nimi związanych – w tym korzyści i kosztów ich wykorzystywania dla pracobiorcy – Działania zmierzające do upowszechnienia wiedzy o kierunku rozwoju rynku pracy i wzrostu znaczenia elastycznego zatrudnienia – należy dążyd do wzrostu świadomości uwarunkowao współczesnej gospodarki opartej na wiedzy, od których nie ma odwrotu – Działania dostarczające wiedzy o sposobach funkcjonowania przy zatrudnieniu w elastycznych formach – o organizacji życia rodzinnego, perspektywach ekonomicznych, zarządzaniu czasem pracy itp. Działania skierowane do pracodawców: – Promocja EFZ i zarządzania czasem, jako narzędzi zwiększenia konkurencyjności firmy, budowania zespołu w oparciu o pracowników o wysokich kompetencjach i wysokim poziomie zaangażowania, budowania prestiżu przedsiębiorstwa jako atrakcyjnego, pożądanego miejsca pracy – Dostarczenie praktycznej wiedzy o elastycznych formach zatrudnienia oraz o elastycznych formach zarządzania czasem - o ich zaletach i wadach z punktu widzenia pracodawcy i pracobiorcy, o dobrych praktykach w wykorzystaniu EFZ, o potrzebie trafnego dobrania instrumentów do potrzeb firmy i pracownika – Oferowanie wsparcia doradczego przedsiębiorcom, którzy chcieliby zacząd wykorzystywad EFZ do świadomego, długofalowego zarządzania zasobami ludzkimi – Nacisk na zrównoważone wykorzystywanie EFZ, zgodne z normami etycznymi i z przepisami prawa Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 59
  • 60. Dziękujemy za uwagęZapraszamy do lektury raportuz badao…. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 60