Polska 2030 – wyzwanie 10 Wzrost kapitału społecznego Polski Kuba Wojnarowski spotkanie otwierające projekt Foresight Ob...
Punkt wyjścia do „pisania” wyzwania 10 <ul><li>teza o dużym znaczeniu kapitału społecznego dla rozwoju cywilizacyjnego kra...
Co w wyzwaniu 10 się znalazło? <ul><li>przeciwstawienie kapitału adaptacji i przetrwania – kapitałowi rozwojowemu </li></u...
Uwarunkowania kapitału społecznego w Polsce <ul><li>czynniki historyczne (rozbiory, II wojna światowa, okres PRL, także tr...
Kapitał przetrwania i adaptacji vs kapitał rozwojowy Wymiar gospodarczy Wymiar społeczny Wymiar kulturowy egalitaryzm, ukr...
Efekt – niski poziom kapitału społecznego AD 2009 <ul><li>Jak to wygląda w liczbach? </li></ul><ul><li>zaufanie ludzi do s...
Cele do realizacji <ul><li>zwiększenie poziomu deklarowanego uogólnionego zaufania ludzi do innych do poziomu ok. 40% </...
Rekomendacje działań – jak osiągnąć cele? <ul><li>podstawowe obszary działania: </li></ul><ul><ul><li>edukacja </li></ul><...
Rekomendacje w obszarze edukacji <ul><li>wprowadzenie nowego modelu kształcenia na poziomie podstawowym </li></ul><ul><ul>...
Rekomendacje w obszarze relacji państwo - obywatel <ul><li>realizacja propozycji zawartych w wyzwaniu 9 raportu – Sprawne ...
Rekomendacje w obszarze NGOs <ul><li>zapewnienie wieloletniej strategii rozwoju społeczeństwa obywatelskiego uwzględniając...
Rekomendacje w obszarze kultury <ul><li>poprawa jakości debaty publicznej poprzez wykorzystanie nowoczesnych technologii o...
Rola organizacji pozarządowych <ul><li>warunek - wzmocnienie instytucjonalne trzeciego sektora w wymiarach: </li></ul><ul>...
of 13

Wzrost kapitału społecznego Polski - Jakub Wojnarowski

Pracownia Badań i Innowacji Społecznych "Stocznia" w ramach projektu Foresight Obywatelski realizuje cykl spotkań dotyczących przemian we współczesnym świecie oraz ich konsekwencji dla sektora pozarządowego i aktywności obywatelskiej. Poruszane będą tematy globalizacji, technologii, przyszłości obywatelstwa, wartości i postaw w społeczeństwie. 17 grudnia 2009 roku odbyło się spotkanie "Obywatelska Polska 2030", na którym członkowie Zespółu Doradców Strategicznych Prezesa Rady Ministrów zaprezentowali Raport "Polska 2030". Cykl spotkań jest częścią projektu Foresight Obywatelski, którego ogólnym celem jest stworzenie warunków do myślenia o rozwoju sektora pozarządowego i aktywności obywatelskiej w dłuższej perspektywie. Pracownia Badań i Innowacji Społecznych "Stocznia" chce w ten sposób zapoczątkować proces wspólnego zastanawiania się w gronie liderów środowiska nad zmianami w otoczeniu sektora - zidentyfikować je, zastanowić się, w jaki sposób będą wpływać na jego funkcjonowanie, rozważyć jakie wyzwania ze sobą niosą. Chce zachęcić do grupowej refleksji na temat przyszłych działań i dalekosiężnych celów zarówno poszczególnych organizacji pozarządowych, jak i sektora w całości. Projekt stanowi platformę wymiany doświadczeń, pomysłów i propozycji, dającą możliwość wspólnego namysłu dla obecnych, ale - co szczególnie ważne - także przyszłych liderów środowiska, nie tylko z Warszawy, ale także spoza niej. Foresight Obywatelski jest pierwszym tego typu projektem zogniskowanym ściśle na polskich organizacjach pozarządowych.
Published on: Mar 4, 2016
Published in: News & Politics      
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Wzrost kapitału społecznego Polski - Jakub Wojnarowski

  • 1. Polska 2030 – wyzwanie 10 Wzrost kapitału społecznego Polski Kuba Wojnarowski spotkanie otwierające projekt Foresight Obywatelski Stocznia 17 grudnia 2009
  • 2. Punkt wyjścia do „pisania” wyzwania 10 <ul><li>teza o dużym znaczeniu kapitału społecznego dla rozwoju cywilizacyjnego kraju (Putnam, Coleman, Czapiński), podobnym do znaczenia kapitału intelektualnego (wyzwanie 6 w raporcie) - rysunek </li></ul><ul><li>teza o konieczności wspólnoty działania dla realizacji celów zawartych w raporcie i uniknięcia dryfu rozwojowego, sprzyjająca demografia </li></ul><ul><li>konieczność uwzględnienia roli obywateli i organizacji pozarządowych w realizacji celów raportu ( problem – w raporcie ze względu na charakter opisywanych problemów i proponowane rekomendacje działań, „państwo” traktowane jest jako siła dominująca i sprawcza) </li></ul><ul><li>konieczność uwzględnienia czynników „miękkich” – kultury, zaufania społecznego, wartości wyznawanych przez Polaków </li></ul><ul><li>chęć znalezienia punktów wspólnych dla pozostałych 9 wyzwań przedstawianych w raporcie – w obszarach takich jak edukacja, poziom zaufania społecznego, debata publiczna, troska o dobro wspólne, kształtowanie przestrzeni publicznej, opis wartości </li></ul>
  • 3. Co w wyzwaniu 10 się znalazło? <ul><li>przeciwstawienie kapitału adaptacji i przetrwania – kapitałowi rozwojowemu </li></ul><ul><li>analiza kapitału społecznego w różnych obszarach i kategoriach </li></ul><ul><ul><li>zaufanie społeczne – ludzi do ludzi oraz ludzi do instytucji </li></ul></ul><ul><ul><li>poziom aktywności obywatelskiej – zarówno w zakresie uczestnictwa w wyborach jak i w organizacjach społecznych </li></ul></ul><ul><ul><li>struktura organizacji pozarządowych </li></ul></ul><ul><ul><li>potencjał kulturowy i kreatywny – brak silnej nowej elity – klasy kreatywnej </li></ul></ul><ul><ul><li>postawy i wyznawane wartości – troski o dobro wspólne </li></ul></ul>
  • 4. Uwarunkowania kapitału społecznego w Polsce <ul><li>czynniki historyczne (rozbiory, II wojna światowa, okres PRL, także transformacja społeczna i ekonomiczna), </li></ul><ul><li>wykształcony amoralny familizm, w którym interes osobisty i partykularny dominuje nad społecznym i wspólnotowym, </li></ul><ul><li>brak języka objaśniania świata w okresie transformacji i obecnie, nieumiejętność komunikowania się elit </li></ul><ul><li>nastawienie na indywidualizm w działaniu </li></ul><ul><li>wykształcony kapitał przetrwania uzupełniony o kapitał adaptacyjny, </li></ul><ul><li>brak kapitału rozwojowego wzmacniającego współpracę i otwartość </li></ul><ul><li>niska jakość kapitału intelektualnego i brak kapitału finansowego (brak rozwiniętych form filantropii, małe zaangażowanie społeczne przedsiębiorstw) </li></ul>
  • 5. Kapitał przetrwania i adaptacji vs kapitał rozwojowy Wymiar gospodarczy Wymiar społeczny Wymiar kulturowy egalitaryzm, ukryta rywalizacja, bezpieczeństwo, przystosowanie, roszczeniowość, mała stabilizacja konserwatyzm struktur społecznych, paternalizm, bierność, nadmiar opiekuńczości, brak poszanowania prawa, afirmacja prywatności i dystans wobec państwa kolektywizm, oportunizm, imitacyjność, konformizm, ksenofobia, brak zaufania do obcych indywidualizm, krytycyzm, kreatywność, otwartość i tolerancja społeczeństwo zmiany, demokratyzacja, zaradność, samopomoc, uczestnictwo obywatelskie, legalizm, lojalność obywatelska merytokracja, zasady rywalizacji, ryzyko, innowacyjność, odpowiedzialność, sukces Kapitał przetrwania i adaptacji Kapitał społeczny rozwojowy Wymiar generacyjny marzenia, samorealizacja, odwaga, naturalna mobilność, aspiracje, strategia radzenia sobie, nowe wzorce konsumpcji – postmaterializm, orientacja na przyszłość, globalizm przystosowanie, obawy, roszczenia, narzekanie, potrzeba stabilności, konsumpcja a potrzeby podstawowe, orientacja na przeszłość, prowincjonalizm
  • 6. Efekt – niski poziom kapitału społecznego AD 2009 <ul><li>Jak to wygląda w liczbach? </li></ul><ul><li>zaufanie ludzi do siebie na poziomie 10 – 12% </li></ul><ul><li>brak zaufania ludzi do instytucji publicznych przede wszystkim – partii politycznych, parlamentu, rządu, urzędników publicznych </li></ul><ul><li>niska frekwencja wyborcza (nie przekraczająca od 2000 r. 60%) </li></ul><ul><li>niski poziom debaty publicznej (tabloidyzacja i „fastfoodyzacja” mediów) </li></ul><ul><li>uczestnictwo w kulturze – na poziomie średniej europejskiej, ale polega głównie na oglądaniu TV, spadek czytelnictwa (o 15% do 37% w samym tylko 2007 r.) </li></ul><ul><li>wartość Indeksu Aktywności Obywatelskiej (mierzony w 20 krajach świata) kumulujący kilkanaście różnych wskaźników – najniższy spośród tych państw (niższy niż w Grecji, Portugalii, 4x niższy niż w Szwecji, Anglii i Holandii) </li></ul><ul><li>niestabilna sytuacja organizacji pozarządowych – krótki czas trwania (ok. 3 lat), niewielkie budżety, brak pracowników najemnych, brak organizacji z kapitałem żelaznym </li></ul><ul><li>niski poziom filantropii (1/3 Polaków przekazuje darowizny), niewielka wartość darowizn od firm (290 mln zł w 2008 r.) </li></ul><ul><li>niski poziom wolontariatu (13 – 20%),uzależniony od fluktuacji na rynku pracy </li></ul>
  • 7. Cele do realizacji <ul><li>zwiększenie poziomu deklarowanego uogólnionego zaufania ludzi do innych do poziomu ok. 40% </li></ul><ul><li>podwojenie wartości indeksu aktywności obywatelskiej do 26 – 30% </li></ul><ul><li>zwiększenie frekwencji wyborczej powyżej 60% i stabilizacja na tym poziomie </li></ul><ul><li>zmniejszenie różnic regionalnych w liczbie organizacji pozarządowych na 10 tys. mieszkańców </li></ul><ul><li>stabilizacja i dywersyfikacja źródeł finansowania NGOs </li></ul><ul><li>tworzenie kapitałów żelaznych organizacji </li></ul><ul><li>zwiększenie wkładu sektora kultury do PKB do poziomu 8 – 10% </li></ul><ul><li>zmniejszenie odsetka osób nie uczestniczących w kulturze z obecnych 60% do 30% </li></ul>
  • 8. Rekomendacje działań – jak osiągnąć cele? <ul><li>podstawowe obszary działania: </li></ul><ul><ul><li>edukacja </li></ul></ul><ul><ul><li>relacje państwo – obywatel </li></ul></ul><ul><ul><li>organizacje pozarządowe i społeczeństwo obywatelskie </li></ul></ul><ul><ul><li>kultura i debata publiczna </li></ul></ul><ul><li>istotne następstwo zdarzeń – część działań będzie miała charakter doraźny, a część strategiczny i długofalowy </li></ul><ul><li>proces długofalowy – budowa państwa składa się z trzech etapów – tworzenia instytucji, kreowania gospodarki rynkowej i kształtowania się społeczeństwa obywatelskiego. Pierwszy etap trwa 6 miesięcy, drugi 6 lat, a trzeci co najmniej 60 lat – lord Ralf Dahrendorf </li></ul><ul><li>nie należy się zrażać powolnym tempem zmian w tym obszarze </li></ul>
  • 9. Rekomendacje w obszarze edukacji <ul><li>wprowadzenie nowego modelu kształcenia na poziomie podstawowym </li></ul><ul><ul><li>realizacja zadań w grupach </li></ul></ul><ul><ul><li>realizacja projektów społecznych realizowanych przez uczniów poza szkołą </li></ul></ul><ul><li>przeformułowanie modelu kształcenia na poziomie wyższym </li></ul><ul><ul><li>wzmacnianie autonomii uczelni </li></ul></ul><ul><ul><li>poprawa jakości nauczania </li></ul></ul><ul><ul><li>budowanie klasy kreatywnej (nowa elita) </li></ul></ul><ul><ul><li>wzmacnianie kapitału intelektualnego (inwestycje w naukę i rozwój, upowszechnienie dostępu do edukacji przedszkolnej, ale także LLL i LWL) </li></ul></ul><ul><li>pogodzenie funkcji egalitarnych i elitarnych szkoły na wszystkich poziomach kształcenia (wyławianie talentów) </li></ul>
  • 10. Rekomendacje w obszarze relacji państwo - obywatel <ul><li>realizacja propozycji zawartych w wyzwaniu 9 raportu – Sprawne Państwo – budowa zaufania do państwa poprzez stosowanie zasad zarządzania responsywnego ( prezentacja za chwilę ) </li></ul><ul><li>wykorzystanie nowoczesnych technologii w komunikacji zdarzeń i procesów (objaśnianie świata) </li></ul><ul><li>konsekwentna realizacja zasady subsydiarności (przeformułowanie roli administracji centralnej i wzmocnienie roli samorządów lokalnych) </li></ul><ul><li>zapewnienie partycypacji w procesie legislacyjnym oraz poczucia wpływu (programy edukacyjne, zmiana ordynacji wyborczej, ułatwienie uczestnictwa) </li></ul>
  • 11. Rekomendacje w obszarze NGOs <ul><li>zapewnienie wieloletniej strategii rozwoju społeczeństwa obywatelskiego uwzględniającej źródła finansowania organizacji </li></ul><ul><li>wprowadzenie przepisów ułatwiających zrzeszanie się organizacji oraz budowanie kapitałów żelaznych (powołanie funduszy regionalnych) </li></ul><ul><li>modyfikacja prawa aby umożliwiało zrzeszanie się obywateli ad hoc (pozyskiwanie finansowania, łatwe uzyskiwanie osobowości prawnej) - wykorzystanie istniejącego kapitału społecznego na poziomie lokalnym </li></ul><ul><li>premiowanie samorządów dobrze współpracujących z organizacjami pozarządowymi </li></ul><ul><li>finansowanie obsługi projektów - direct costs lub wprowadzenie grantów instytucjonalnych (indirect costs) </li></ul><ul><li>stabilizacja prawa </li></ul>
  • 12. Rekomendacje w obszarze kultury <ul><li>poprawa jakości debaty publicznej poprzez wykorzystanie nowoczesnych technologii oraz przedefiniowanie roli mediów publicznych </li></ul><ul><li>upowszechnianie dostępu do kultury i promocja otwartych zasobów edukacyjnych (Open Access) </li></ul><ul><li>przeformułowanie zasad tworzenia i zagospodarowywania przestrzeni publicznej w miastach </li></ul><ul><li>wspieranie rozwoju klasy kreatywnej </li></ul><ul><li>- finansowanie kultury i edukacji </li></ul><ul><li>zmiana modelu funkcjonowania </li></ul><ul><li>bibliotek publicznych </li></ul><ul><li>umiejętne wykorzystanie nowych </li></ul><ul><li>technologii </li></ul>
  • 13. Rola organizacji pozarządowych <ul><li>warunek - wzmocnienie instytucjonalne trzeciego sektora w wymiarach: </li></ul><ul><ul><li>ekonomicznym (stabilności finansowej) </li></ul></ul><ul><ul><li>organizacyjnym (zdolności do artykułowania interesów i racji) – OFOP, Forum Darczyńców </li></ul></ul><ul><ul><li>strategicznym – proponowania rozwiązań (Foresight Obywatelski) </li></ul></ul><ul><li>zadania dla organizacji pozarządowych: </li></ul><ul><ul><li>aktywny udział w procesie legislacyjnym </li></ul></ul><ul><ul><li>udział w debacie publicznej poprzez kształtowanie obszarów debaty </li></ul></ul><ul><ul><li>wspólnota działania i relacje międzynarodowe (coraz mniej problemów będziemy mogli rozwiązywać samodzielnie) </li></ul></ul><ul><ul><li>kształtowanie liderów społeczeństwa obywatelskiego i budowanie relacji z administracją publiczną i samorządową na poziomie lokalnym </li></ul></ul><ul><ul><li>pomoc w określeniu następstwa zdarzeń oraz udostępnienie dobrych praktyk (ekonomia społeczna, projekty EQUAL, PO KL, etc.) </li></ul></ul><ul><li>Efekt - dwa konieczne kierunki działań - do wewnątrz sektora – określenie </li></ul><ul><li>wyzwań oraz na zewnątrz - realizacja zadań </li></ul>

Related Documents