Q“~°= ã¨Oáê^Œ‰õΩÅ∞
„á⁄IIJ_»Ñ¨ ã¨`«º<å~åÜ«∞}
ã¨ÅǨ =∞O_»e
P‰õΩÅ Éèí∂=∞Ü«∞º
Ãã·<£û ã¨∂Ѩ~ü"≥·[~ü(i>ˇÿ~ü¤)SCERT-AP
JÅ¡O <å~åÜ...
`≥ÅOQÍ}`˘=fi
1. ã¨Oáê^ŒH©Ü«∞O
„Ѩ*Å LѨC uO@∞#flO^Œ∞‰õΩ...
2. ÔQãπì Z_ç’iÜ«∞Öò
`≥ÅOQÍ} „Ѩ*Ï"≥Å∞¡=Ö’...W#∞=∞_çOKåe q~°ã¨O 3–...
3 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011
ÔQãπì Z_ç’iÜ«∞Öò
`≥ÅOQÍ}„Ѩ*Ï"≥Å∞¡=Ö’
„ѨÉèí∞`«fi,™ê„=∂[º"å^Œ=ºuˆ~Hõ`«W#∞=∞_çOKåe
`≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì ™ê...
4#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
=ÚO^Œ∞‰õΩ =™êÎÜ«∂..? J<Õk J@∞Oz `≥ÅOQÍ} q+¨Ü«∞OÖ’ ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO ZO^Œ∞H˜ÖÏO˜ "≥·Yi „Ѩ^Œi≈™ÈÎOk
J<...
5 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011
WÖÏO˜ „Ѩ`ÕºHõ`«Å =Å¡ =ÚO^Œ∞‰õΩ =zÛ# „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ, ™ê=∂lHõ `≥ÅOQÍ} J<Õ PHÍOHõ∆Å∞ Éèíq+¨º`ü #=¸<å#∞...
6#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
Jã¨=∞ ã¨=∂[OÖ’ JkèHÍ~°O HÀã¨O J„~°∞Å∞™êKÕ "åÔ~=Ô~·<å JOu=∞OQÍ Jã¨=∂#`«Å#∞, ^ÀÑ≤_ôx xeÑ≤ LOK«∞`å~°x,
`≥...
7 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011
~°K«ÛHõ@ì
ÃãÃÑìO|~ü17™êfi`«O„`«ºOHÍ^Œ∞,qb#OÖÏO˜q„^ÀǨÏO
''P<å˜ ~ÀA PQÆã¨∞ì 15
|∂Ok HÀã¨=Ú QÍOnèx `«...
8#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
JO^Œiã¨"≥∞‡
–Ö’ÔH ~å*òѨ=<£
™ê^è•~°}OQÍ `«=∞ ǨωõΩ¯Å HÀã¨"≥∂, _ç=∂O_»¡ HÀã¨"≥∂
„ѨÉèí∞`åfiÅ#∞ W~°∞‰õΩ#...
9 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011
K≥Ok# 'ÖϺOHÀ Ѩ=~ü ¿ãì+¨<£—‰õΩ ÉÁQÆ∞æ =∞# ã≤OQƈ~}˜
#∞OKÕ JO^Œ∞`«∞#flk. ^•xfl xÅ∞ѨÙ^ŒÅ KÕ~ÚOKåe.
J...
10#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
#_»∞ã¨∞Î#fl HÍÅO
qb#=∂?q"≥∂K«#=∂?q„^ÀǨÏ=∂?
–Ö’ÔH ~å*òѨ=<£
ÃãÃÑìO|~ü 17#∞ ZÖÏ J~°÷O KÕã¨∞HÀ"åÅx QÆ`« ...
11 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011
Pã¨H˜Î. x*ÏxH˜ x*ÏO <≥„Ǩ˙‰õΩ QÍh, P<å˜ HÍO„ÔQãπ‰õΩ
QÍh q^èÕÜ«Ú_≥·# |O@∞(„a©+π ~å}˜ J~Ú`Õ U_»= x*...
12#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsìÅ∞, ã¨Oã¨÷Å∞("≥Ú^Œ˜ =~°æO) ‰õÄ_® ÃãÃÑìO|~ü
17#∞ =∞~À J~°÷OÖ’<≥·<å q"≥∂K«# k#OQÍ ÉèÏqã¨...
13 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011
„ѨHõ˜OK«∞‰õΩ#fl ‰õ=¸ºxã¨∞ì áêsìx =∂"À ã¨∂ÊùiÎ JO>Ë
L„QÆ"å^Œ ã¨∂Êùˆ~Î Jx, P =∂~åæxfl J#∞ã¨iOKÕ "å~°...
14#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
#_»∞ã¨∞Î#fl HÍÅO
q"≥∂K«#?q„^ÀǨÏO?qb#O?
–<åQÆ=~°ú<£ ~åÜ«∞Å
''Jyfl H©ÅÅO^Œ∞ ZQÆã≤
JǨÏó~°Ç¨Ï=¸ áÈ~å_ç#
=...
15 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011
ÃãÃÑìO|~ü 17 D Ѩi}Ï=∂ÅxflO˜H© <åOk ѨeH˜#
~ÀA. P ~ÀA#∞ x~°ã¨#QÍ áê˜OKåÅx H˘O^Œ~°∞, "Õ_»∞HõÅ∞
[~°∞...
16#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ}
#_»∞ã¨∞Î#flHÍÅO
P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞=^Œ∞Ì–áÈ~å_ç`≥ÅOQÍ}fã¨∞H˘^•ÌO!
– |O^Œw
„Ѩ`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ q^•º~°∞÷...
17 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011
<å˜ x*ÏO x~°O‰õΩâ◊ áêÅ#‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ ™êy#
™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@OÖ’ 6 "ÕʼnõΩ ÃÑ·QÍ <ÕÅH˘iy<å~°∞.
1969Ö’ ...
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
Nad aug-sep-11
of 56

Nad aug-sep-11

Published on: Mar 3, 2016
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Nad aug-sep-11

  • 1. Q“~°= ã¨Oáê^Œ‰õΩÅ∞ „á⁄IIJ_»Ñ¨ ã¨`«º<å~åÜ«∞} ã¨ÅǨ =∞O_»e P‰õΩÅ Éèí∂=∞Ü«∞º Ãã·<£û ã¨∂Ѩ~ü"≥·[~ü(i>ˇÿ~ü¤)SCERT-AP JÅ¡O <å~åÜ«∞} Z_ç@~ü–#=∞¿ãÎ `≥ÅOQÍ} z‰õΩ¯_»∞ „ѨÉèÏHõ~ü J_»fiˆHò–<åºÜ«∞ ã¨ÅǨ ^•~°∞ ã¨Oáê^Œ‰õΩÅ∞ _®IIã≤.HÍjO ã¨Oáê^ŒHõ =~°æO a.=∞kÌÖ˘ _®IIZ.ã≤Öχ<åÜ«∞H± ¿ãflǨÏÅ`« ZO. „HÍOu q„Hõ"£∞ ã¨Oáê^Œ‰õΩxL`«Î~°O Hõ`«∞ÎÅ HÀÖÏ@OÖ’Hõ`«∞ÎÅ HÀÖÏ@OÖ’Hõ`«∞ÎÅ HÀÖÏ@OÖ’Hõ`«∞ÎÅ HÀÖÏ@OÖ’Hõ`«∞ÎÅ HÀÖÏ@OÖ’ <≥`«∞Î<≥`«∞Î<≥`«∞Î<≥`«∞Î<≥`«∞Θ *Ï_»Å *Ï˝Ñ¨HÍÅ `≥ÅOQÍ}˜ *Ï_»Å *Ï˝Ñ¨HÍÅ `≥ÅOQÍ}˜ *Ï_»Å *Ï˝Ñ¨HÍÅ `≥ÅOQÍ}˜ *Ï_»Å *Ï˝Ñ¨HÍÅ `≥ÅOQÍ}˜ *Ï_»Å *Ï˝Ñ¨HÍÅ `≥ÅOQÍ} . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . J#QÆ#QÍJ#QÆ#QÍJ#QÆ#QÍJ#QÆ#QÍJ#QÆ#QÍ =∞}˜Ñ¨Ó~ü ~å¢+¨ìO, ¿ã<åѨu lÖÏ¡=∞}˜Ñ¨Ó~ü ~å¢+¨ìO, ¿ã<åѨu lÖÏ¡=∞}˜Ñ¨Ó~ü ~å¢+¨ìO, ¿ã<åѨu lÖÏ¡=∞}˜Ñ¨Ó~ü ~å¢+¨ìO, ¿ã<åѨu lÖÏ¡=∞}˜Ñ¨Ó~ü ~å¢+¨ìO, ¿ã<åѨu lÖÏ¡ D lÖÏ¡Ö’ <åQÍÅ∞, ‰õΩH©Å∞ x=tã¨∞Î<åfl~°∞.D lÖÏ¡Ö’ <åQÍÅ∞, ‰õΩH©Å∞ x=tã¨∞Î<åfl~°∞.D lÖÏ¡Ö’ <åQÍÅ∞, ‰õΩH©Å∞ x=tã¨∞Î<åfl~°∞.D lÖÏ¡Ö’ <åQÍÅ∞, ‰õΩH©Å∞ x=tã¨∞Î<åfl~°∞.D lÖÏ¡Ö’ <åQÍÅ∞, ‰õΩH©Å∞ x=tã¨∞Î<åfl~°∞. <åQÍÅ∞ HÀ™êÎO„^èŒÖÏO<åQÍÅ∞ HÀ™êÎO„^èŒÖÏO<åQÍÅ∞ HÀ™êÎO„^èŒÖÏO<åQÍÅ∞ HÀ™êÎO„^èŒÖÏO<åQÍÅ∞ HÀ™êÎO„^èŒÖÏO˜"å~°∞˜"å~°∞˜"å~°∞˜"å~°∞˜"å~°∞ ‰õΩH©Å∞ `≥ÅOQÍ} ÖÏO‰õΩH©Å∞ `≥ÅOQÍ} ÖÏO‰õΩH©Å∞ `≥ÅOQÍ} ÖÏO‰õΩH©Å∞ `≥ÅOQÍ} ÖÏO‰õΩH©Å∞ `≥ÅOQÍ} ÖÏO˜ "å~°∞.˜ "å~°∞.˜ "å~°∞.˜ "å~°∞.˜ "å~°∞. ‰õΩH©Å∞ ã¨^Œ~°<£ Ç≤ÏÖòû _ç¢ã≤ìH± HÍ"åÅx H˘Ï¡_»∞`«∞<åfl~°∞.‰õΩH©Å∞ ã¨^Œ~°<£ Ç≤ÏÖòû _ç¢ã≤ìH± HÍ"åÅx H˘Ï¡_»∞`«∞<åfl~°∞.‰õΩH©Å∞ ã¨^Œ~°<£ Ç≤ÏÖòû _ç¢ã≤ìH± HÍ"åÅx H˘Ï¡_»∞`«∞<åfl~°∞.‰õΩH©Å∞ ã¨^Œ~°<£ Ç≤ÏÖòû _ç¢ã≤ìH± HÍ"åÅx H˘Ï¡_»∞`«∞<åfl~°∞.‰õΩH©Å∞ ã¨^Œ~°<£ Ç≤ÏÖòû _ç¢ã≤ìH± HÍ"åÅx H˘Ï¡_»∞`«∞<åfl~°∞. <åQÍÅ∞ =ºuˆ~H˜ã¨∞Î<åfl~°∞.<åQÍÅ∞ =ºuˆ~H˜ã¨∞Î<åfl~°∞.<åQÍÅ∞ =ºuˆ~H˜ã¨∞Î<åfl~°∞.<åQÍÅ∞ =ºuˆ~H˜ã¨∞Î<åfl~°∞.<åQÍÅ∞ =ºuˆ~H˜ã¨∞Î<åfl~°∞. ‰õΩH©Å∞ =¸_»∞ <≥ÅÅ∞QÍ H˘Ï¡_»∞`«∞<åfl~°∞.‰õΩH©Å∞ =¸_»∞ <≥ÅÅ∞QÍ H˘Ï¡_»∞`«∞<åfl~°∞.‰õΩH©Å∞ =¸_»∞ <≥ÅÅ∞QÍ H˘Ï¡_»∞`«∞<åfl~°∞.‰õΩH©Å∞ =¸_»∞ <≥ÅÅ∞QÍ H˘Ï¡_»∞`«∞<åfl~°∞.‰õΩH©Å∞ =¸_»∞ <≥ÅÅ∞QÍ H˘Ï¡_»∞`«∞<åfl~°∞. ^èŒ∂O^è•O, =OÏ"å~°∞Ê ÖÏO^èŒ∂O^è•O, =OÏ"å~°∞Ê ÖÏO^èŒ∂O^è•O, =OÏ"å~°∞Ê ÖÏO^èŒ∂O^è•O, =OÏ"å~°∞Ê ÖÏO^èŒ∂O^è•O, =OÏ"å~°∞Ê ÖÏO˜ H˘Ï¡@ HÍ^Œ∞.˜ H˘Ï¡@ HÍ^Œ∞.˜ H˘Ï¡@ HÍ^Œ∞.˜ H˘Ï¡@ HÍ^Œ∞.˜ H˘Ï¡@ HÍ^Œ∞. 39, 53= *ÏfÜ«∞ ~°Ç¨Ï^•~°∞Å#∞ `«"Õfiâß~°∞.39, 53= *ÏfÜ«∞ ~°Ç¨Ï^•~°∞Å#∞ `«"Õfiâß~°∞.39, 53= *ÏfÜ«∞ ~°Ç¨Ï^•~°∞Å#∞ `«"Õfiâß~°∞.39, 53= *ÏfÜ«∞ ~°Ç¨Ï^•~°∞Å#∞ `«"Õfiâß~°∞.39, 53= *ÏfÜ«∞ ~°Ç¨Ï^•~°∞Å#∞ `«"Õfiâß~°∞. `«=∞ ã¨OѨ^Œ#∞ ^ÀK«∞ÔHàı§ ÖÏsÅ#∞ Å∂`«=∞ ã¨OѨ^Œ#∞ ^ÀK«∞ÔHàı§ ÖÏsÅ#∞ Å∂`«=∞ ã¨OѨ^Œ#∞ ^ÀK«∞ÔHàı§ ÖÏsÅ#∞ Å∂`«=∞ ã¨OѨ^Œ#∞ ^ÀK«∞ÔHàı§ ÖÏsÅ#∞ Å∂`«=∞ ã¨OѨ^Œ#∞ ^ÀK«∞ÔHàı§ ÖÏsÅ#∞ Å∂© KÕã¨∞Î<åfl~°∞.© KÕã¨∞Î<åfl~°∞.© KÕã¨∞Î<åfl~°∞.© KÕã¨∞Î<åfl~°∞.© KÕã¨∞Î<åfl~°∞. J~°"≥· ~ÀAÅ∞QÍ ~°"å}Ï ã¨ÎOaèOzOk.J~°"≥· ~ÀAÅ∞QÍ ~°"å}Ï ã¨ÎOaèOzOk.J~°"≥· ~ÀAÅ∞QÍ ~°"å}Ï ã¨ÎOaèOzOk.J~°"≥· ~ÀAÅ∞QÍ ~°"å}Ï ã¨ÎOaèOzOk.J~°"≥· ~ÀAÅ∞QÍ ~°"å}Ï ã¨ÎOaèOzOk. _èçb¡–=∞}˜Ñ¨Ó~ü, =∞}˜Ñ¨Ó~ü–ã¨^Œ~°<£ Ç≤ÏÖòû‰õΩ_èçb¡–=∞}˜Ñ¨Ó~ü, =∞}˜Ñ¨Ó~ü–ã¨^Œ~°<£ Ç≤ÏÖòû‰õΩ_èçb¡–=∞}˜Ñ¨Ó~ü, =∞}˜Ñ¨Ó~ü–ã¨^Œ~°<£ Ç≤ÏÖòû‰õΩ_èçb¡–=∞}˜Ñ¨Ó~ü, =∞}˜Ñ¨Ó~ü–ã¨^Œ~°<£ Ç≤ÏÖòû‰õΩ_èçb¡–=∞}˜Ñ¨Ó~ü, =∞}˜Ñ¨Ó~ü–ã¨^Œ~°<£ Ç≤ÏÖòû‰õΩ ã¨O|O^è•Å∞ `≥yáÈÜ«∂~Ú.ã¨O|O^è•Å∞ `≥yáÈÜ«∂~Ú.ã¨O|O^è•Å∞ `≥yáÈÜ«∂~Ú.ã¨O|O^è•Å∞ `≥yáÈÜ«∂~Ú.ã¨O|O^è•Å∞ `≥yáÈÜ«∂~Ú. ZO`« qz„`«O...?ZO`« qz„`«O...?ZO`« qz„`«O...?ZO`« qz„`«O...?ZO`« qz„`«O...? XHõ lÖÏ¡#∞ ™êkèOK«_®xH˜ WO`«XHõ lÖÏ¡#∞ ™êkèOK«_®xH˜ WO`«XHõ lÖÏ¡#∞ ™êkèOK«_®xH˜ WO`«XHõ lÖÏ¡#∞ ™êkèOK«_®xH˜ WO`«XHõ lÖÏ¡#∞ ™êkèOK«_®xH˜ WO`«˜ J^Œ∞ƒù`« áÈ~å@O˜ J^Œ∞ƒù`« áÈ~å@O˜ J^Œ∞ƒù`« áÈ~å@O˜ J^Œ∞ƒù`« áÈ~å@O˜ J^Œ∞ƒù`« áÈ~å@O =∞i `≥ÅOQÍ} HÀã¨O...?=∞i `≥ÅOQÍ} HÀã¨O...?=∞i `≥ÅOQÍ} HÀã¨O...?=∞i `≥ÅOQÍ} HÀã¨O...?=∞i `≥ÅOQÍ} HÀã¨O...? –ã≤.HÍjO ~°K«#Å∞, K«O^•Å∞ ѨOѨ=eû# z~°∞<å=∂ ¿ãflǨÏÅ`« ZO., WO.<≥O.1–1–305, ÉÏÖÏr HÍÅh, "≥∂ǨÏ<£#QÆ~ü, H˘`«Î¿Ñò ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£–500 035 á¶È<£ <≥O. 9290745490 #_»∞ã¨∞Î#fl`≥ÅOQÍ}=∂㨠Ѩ„uHõ PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011 ã¨OѨ٘: 1 ã¨OzHõ: 7 #∂~°∞ ѨÓÅ∞ qHõã≤OK«h, "Õ~Ú PÖ’K«#Å∞ ã¨OѶ¨∞i¬OK«h J#fl@∞¡ „Ѩ*Ï#∞‰õÄÅ"≥∞ÿ# aè#fl PÖ’K«#ʼnõΩ =∂ Ѩ„uHõÖ’ KÀ@∞O@∞Ok. Hõ#∞Hõ D Ѩ„uHõÖ’ =Ú„kOz# Jaè„áêÜ«∂Å∞ ~°K«~Ú`«Å"Õ. ã¨Oáê^ŒHõ =~åæxH˜ UH©ÉèÏ=O LO_»#=ã¨~°O ÖË^Œ∞. ©K«~ü [~°fleã¨∞ì Jã≤ÃãìOò „á⁄ÃѶã¨~ü [~°fleã¨∞ì 1#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} [~°fleã¨∞ì W."≥∞~ÚÖò:–nadusthunnatelangana@g.mail.com
  • 2. `≥ÅOQÍ}`˘=fi 1. ã¨Oáê^ŒH©Ü«∞O „Ѩ*Å LѨC uO@∞#flO^Œ∞‰õΩ... 2. ÔQãπì Z_ç’iÜ«∞Öò `≥ÅOQÍ} „Ѩ*Ï"≥Å∞¡=Ö’...W#∞=∞_çOKåe q~°ã¨O 3–6 3. ~°K«ÛHõ@ì ÃãÃÑìO|~ü 17 qb#O HÍ^Œ∞ q„^ÀǨÏO HÍjO 7 4. #_»∞ã¨∞Î#flHÍÅO JO^Œi ã¨"≥∞‡ Ö’ÔH ~å*òѨ=<£ 8–9 qb#=∂? q„^ÀǨÏ=∂? Ö’ÔH ~å*òѨ=<£ 10–13 q"≥∂K«#? qb#O? q„^ÀǨÏO? <åQÆ=~°ú<£~åÜ«∞Å 14–15 P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ =^Œ∞Ì |O^Œw 16–17 ~åÜ«∞Å `≥ÅOQÍ} =OK«#ˆH Ü«∞O.#iû=ÚÅ∞ 18–19 „ѨѨOpHõ~°}–PO„^èŒ=Åã¨"å^ŒO #~°ã≤OǨï_»∞ 20–23 „Ѩu+¨ìOÉèí#Ö’ J"≥∞iHÍ Pi÷Hõ =º=ã¨÷ Z.#iûOǨ ‡Ô~_ç¤ 24–26 5. K«~°Û `≥ÅOQÍ} K«~°ÛÖ’ H˘xfl "åã¨Î"åÅ∞ P‰õΩÅ Éèí∂=∞Ü«∞º 27–30 z#fl ~å„ëêìÅ∞–„ѨQÆuH˜ KÀ^ŒHõ â◊‰õΩÎÅ∞ _®IIl.ÅK«ÛÜ«∞º 31–35 UHõѨHõ∆ ã¨∂K«#Å∞ Ö’ÔH ~å*òѨ=<£ 36–37 6. Q˘O`«∞ „Ѩ`ÕºHõ `≥ÅOQÍ}... ^Œo`« |Ǩï[# ^Œ$HõÊ^äŒO l.K«O„^ŒÜ«∞º 38–41 `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O ¢ã‘ÎÅ∞ nÑ≤Hõ 42–43 r`«<£ =∞~åO_ô 44–47 `≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xH˜ ™ê=∂lHõ <åºÜ«∞O K«ÅHÍx "≥OHõòÜ«∂^Œ"£ 48–49 7. Hõ~°Ñ¨„`« ™êÇ≤Ï`«ºO LitHõ∆ʼnõΩ =ºuˆ~HõOQÍ áÈ~å_»∞^•O q~°ã¨O 50–52 Jqhu... Jaè=$kú #=¸<å ‰õΩ„@ RDF 53–55 8. L^Œº=∞ ã¨OQÆ`«∞Å∞ ã≤OQƈ~}˜Ö’ QÆ^ŒÌ~ü „ѨKå~°*Ï`« ã¨=Ú‡ ~å[Ü«∞º 56 2#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} ã¨Oáê^ŒH©Ü«∞O „Ѩ[ÅLѨCuO@∞#flO^Œ∞‰õΩ.... L^ÀºQÆ∞Å ã¨"≥∞‡‰õΩ W~°"≥· ~ÀAÅ∞ xO_®~Ú(ÃãÃÑìO|~ü 13– JHÀì|~ü 2) `≥ÅOQÍ}Ö’ „ѨÉèí∞`«fi, Z~Ú_≥_£ ã¨Oã¨÷Åxfl =¸`«Ñ¨_®¤~Ú. ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ö’ HÀ™êÎO„^èŒ L^ÀºQÆ∞Å∞ JkèHõOQÍ Ñ¨xKÕ¿ã ã¨Oã¨÷Å∞ q∞#Ǩ ~Ú¿ãÎ Ü«∂=`«∞Î `≥ÅOQÍ} |O^Œ~ÚOk. ^•^•Ñ¨Ù <åÅ∞QÆ∞ ÅHõ∆Å L^ÀºQÆ∞Å∞ `«=∞ Ѩ#∞Å#∞ =∂<Õâß~°∞. „ѨÉèí∞`«fiO XHõ ~°HõOQÍ ã¨ÎOaèOzOk. áêʼnõΩÅ "≥·Ñ¨Ù #∞Oz =KÕÛ U ɡkiOѨÙÅ∞ ѨxKÕÜ«∞ÖË^Œ∞. WHõ¯_ç =~°‰õΩ ÉÏQÆ∞Ok. HÍ~åºÅÜ«∂Å =ÚO^Œ∞ >ˇO@∞¡ "Õâß~°∞. ~ÀA ã¨ÉèíÅ∞, ã¨=∂"ÕâßÅ∞ [~°∞QÆ∞`«∞<åfl~Ú. qq^èŒ ~°HÍÅ x~°ã¨# ~°∂áêÅ∞ ‰õÄ_® „Ѩ^Œi≈ã¨∞Î<åfl~°∞. L^Œº=∞O HÍ~åºÅÜ«∂Å∞ ^•˜ ~À_»¡ g∞kH˜ ~å=eû LOk. „ѨÉèí∞`«fi L^ÀºQÆ∞ÅO>Ë „Ѩ*Ï¿ã=‰õΩÅ∞. „Ѩ[Å LѨC uO@∞#flO^Œ∞‰õΩ "åi ~°∞}O f~°∞ÛHÀ"åe. P „Ѩ[‰õΩ `≥ÅOQÍ} =¿ãÎ<Õ "≥ã¨∞Å∞ÉÏ@∞ LO@∞Ok. rq`«O H˘O`≥·<å ÉÏQÆ∞O@∞Ok. "åi ÉÏQÆ∞ HÀã¨O "åà◊§ „â◊=∞#∞ uO@∞#fl L^ÀºQÆ∞Å∞QÍ ™ê=∂lHõ ÉÏ^茺`«#∞ HõzÛ`«OQÍ <≥~°"Õ~°Û=eûOk. J=ã¨~°"≥∞ÿ`Õ H˘xfl `åºQÍʼnõΩ ã≤^ŒúѨ_®e. L^Œº=∂xfl PѶ‘ã¨∞ =ÚO^Œ∞ #∞Oz ~À_»∞¤ g∞kH˜ fã¨∞Hõ~å"åe. HÀ™êÎO„^èŒ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å, Éèí∂™êfi=ÚÅ, "åºáê~°∞Å Pi÷Hõ =¸ÖÏÅÃÑ· ^≥|ƒH˘Ïìe. JOu=∞OQÍ Pi÷Hõ kQƃO^è•xH˜ ã≤^ŒúѨ_®e. JHõ∆~° *Ï˝#O `≥eã≤# =∞#∞+¨µÅ∞QÍ „Ѩ[ÅÖ’ K≥·`«<åºxfl fã¨∞Hõ~å"åe. ˆH=ÅO <åÅ∞QÆ∞ ÅHõ∆Å L^ÀºQÆ∞Å∞ áÈ~å@O KÕ¿ãÎ<Õ `≥ÅOQÍ} ~å^Œ<Õ "åã¨Î"åxfl ã¨HõÅ [#∞ʼnõΩ J~°÷O KÕ~ÚOKåe. ZO^Œ∞HõO>Ë HÀ™êÎO„^èŒ ^ÀÑ≤_ç^•~°∞ʼnõΩ _èçb¡ áêʼnõΩʼnõΩ J"≥∞iHÍ =∞^ŒÌ`«∞ LOk. Hõ#∞Hõ `≥ÅOQÍ} J_»∞¤Ñ¨_»∞`«∞<åfl â◊„`«∞=Ù KåÖÏ |Å"≥∞ÿ#"å_»∞. JÏ¡O˜ â◊„`«∞=Ù#∞ ‰õÄÖÏÛÅO>Ë <åÅ∞QÆ∞ HÀ@¡ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ XHõ¯˜ HÍ"åe. JÏ¡ UHõO KÕ¿ã ÉÏ^茺`«#∞ L^ÀºQÆ∞Å∞, q^•º~°∞÷Å∞, Láê^蕺ܫÚÅ∞, Ü«Ú=`« ã‘fiHõiOKåe. S^Œ∞QÆ∞~°∞ L^ÀºQÆ∞Å∞ XHõ ©OQÍ U~°Ê_ç „QÍ=∂ʼnõΩ "≥àϧe. P „QÍ=∞OÖ’x ã¨|ƒO_» ‰õΩÖÏÅ „Ѩ[Å#∞ K≥·`«#ºO KÕã≤ ~À_»¡g∞kH˜ fã¨∞Hõ ~å"åe. ~À_»¡#∞ `«"ÕfiÜ«∂e. Ô~·Å∞ ѨÏìÅ#∞ `˘ÅyOKåe. "≥Ú`«ÎO ^ÕâßxH˜ `≥ÅOQÍ}‰õΩ ã¨O|O^è•Å#∞ `≥Q˘æÏìe. `≥ÅOQÍ}‰õΩ =ºuˆ~‰õΩÖˇ·# ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ#∞ `«iq∞ H˘Ïìe. Jx"å~°ºOQÍ ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ `«=∞ Ѩ^Œ=ÙÅ#∞ =keÃÑ˜ì „Ñ¨[Å`À Hõeã≤ L^Œºq∞OKÕ@@∞¡ KÕÜ«∂e. J‰õΩO˜`« nHõ∆`À ѨxKÕ¿ãÎ `«Ñ¨Ê `≥ÅOQÍ} ~å^Œ∞. Hõ#∞Hõ L^ÀºQÆ∞ʼnõΩ =∞^ŒÌ`«∞QÍ q^•º~°∞÷Å#∞, „Ѩ[Å#∞ HõkeOz =∞iO`« |ÖÏxfl á⁄O^•e. q∞e>ˇOò áÈ~åÏÅ ^•fi~å<Õ `≥ÅOQÍ} =ã¨∞ÎOk `«áêÊ Hõq∞©Å`À, ÖÏcÅ`À ~å^Œ<Õ ã¨`åºxfl QÆ∞iÎOKåe. T
  • 3. 3 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011 ÔQãπì Z_ç’iÜ«∞Öò `≥ÅOQÍ}„Ѩ*Ï"≥Å∞¡=Ö’ „ѨÉèí∞`«fi,™ê„=∂[º"å^Œ=ºuˆ~Hõ`«W#∞=∞_çOKåe `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì ™ê^èŒ# HÀã¨O #_»∞ã¨∞Î#fl ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡‰õΩ qѨ¡= ~°K«~Ú`«Å ã¨OѶ¨∞O *Ë*ËÅ∞ ѨÅ∞‰õΩ`ÀOk. `≥ÅOQÍ} ã¨HõÅ r=# ~°OQÍÅ #∞Oz "≥Å∞¡"≥uÎ# „Ѩ*Ï ã¨OK«Å<åxH˜ q~°ã¨O ã¨OѨÓ~°‚ =∞^ŒÌ`«∞ „ѨHõ˜™ÈÎOk. `≥ÅOQÍ} ™êyã¨∞Î#fl D Hõ_»Ñ¨˜ áÈ~å@O W©=e HÍÅOÖ’x J~°∞^≥·# ™ê=¸Ç≤ÏHõ =ºH©ÎHõ~°}QÍ `≥Å∞QÆ∞ „Ѩ[Å K«i„`«Ö’ xezáÈ`«∞Ok. q^•º~°∞÷Å∞, Ü«Ú=‰õΩÅ∞, „QÍg∞}∞Å∞, PÖ’K«<åѨ~°∞Å∞ KÕã¨∞Î#fl PO^Àà◊#‰õΩ Ãã·^À_»∞QÍ ã≤OQƈ~}˜ HÍi‡‰õΩÅ∞, Psìã‘ HÍi‡‰õΩÅ∞, ©K«~°∞¡ „ÃÑ·"Õ@∞ ~°OQÆOÖ’x HÍi‡‰õΩÅ∞, „ѨÉèí∞`«fi L^ÀºQÆ∞Å∞ J‰õΩOiî`« nHõ∆`À ã¨"≥∞‡ ™êyã¨∞Î<åfl~°∞. „ѨÉèí∞`«fi ÃÇÏK«ÛiHõʼnõΩ, ɡkiOѨÙʼnõΩ `«ÖÁOK«‰õΩO_® ã¨"≥∞‡ #_»∞™ÈÎOk. J~Ú`Õ ZѨʘ =Öˇ<Õ WO`« ÃÑ^ŒÌ „Ѩ*ÏO^Àà◊#Ö’ ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ ÉèÏQÆ™êfi=∞ºO H˘~°=_çOk. =ÚYºOQÍ HÍO„ÔQãπ „Ѩ*τѨux^èŒ∞Å∞, <åÜ«∞‰õΩÅ∞ ˆHO„^ŒOÃÑ· XuÎ_ç `Õ=_®xH˜ `«y# Ѩ^Œú`«∞Å#∞ ZOK«∞HÀ=_»O ÖË^Œ∞. `≥ÅOQÍ} `≥zÛ<å, WzÛ<å HÍO„ÔQ¿ã J<Õ c~åÅ∞ áÈ=_»O `«Ñ¨Ê UHõ HõO~î°O`À ˆHO„^ŒO "≥∞_»Å∞ =OK«ÖËHõáÈ`«∞<åfl~°∞. L^Œº=∞ XuÎ_çH˜ `«@∞ìHÀÖËHõ ~år<å=∂Å∞ KÕÜ«∞_»O `«Ñ¨Ê D ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡Ö’ „H˜Ü«∂jÅ ÉèÏQÆ™êfi=∞ºO fã¨∞HÀ=_»O ÖË^Œ∞. `≥Å∞QÆ∞^Õâ◊O áêsì WѨʘH© Ô~O_»∞ Hõà◊¡ ã≤^•úO`å<Õfl JkèHÍiHõOQÍ =Öˇ¡ "Õ™ÈÎOk. P áêsì `≥ÅOQÍ} <åÜ«∞‰õΩÅ∞ "≥Ú^Œ@ ~år<å=∂Å∞ KÕã≤<å, P `«~åfi`« XHõ_»∞QÆ∞ ‰õÄ_® =ÚO^Œ‰õΩáÈÖËHõ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å P„QÆǨ xH˜ QÆ∞~°=Ù`«∞<åfl~°∞. z=iH˜ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ „ѨuxkèQÍ K≥ѨÙÊH˘<Õ ©P~üZãπ Jkè<åÜ«∞Hõ`«fiO ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡Ö’ ~å[H©Ü«∞â◊H˜ÎQÍ áêÅ∞ѨOK«∞H˘x L^Œº=∂xfl L^èŒ$`«O KÕÜ«∞_»O ÖË^Œ∞. J~Ú<å `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å áÈ~å@`«`«fiO D ã¨"≥∞‡Ö’ J^Œƒù`«OQÍ =ºHõÎ=∞=Ù`ÀOk. `≥ÅOQÍ} ѨH∆Í# <åºÜ«∞O L#fl^Œx ÉèÏqOKÕ"å~°∞ ZHõ¯_»∞<åfl ã¨Ç¨ #∞Éèí∂u`À L^ÕfiQÍxH˜ Ö’#ÜÕ∞ºO`«QÍ D PO^Àà◊# ™êQÆ∞`ÀOk. ã¨"≥∞‡ f„==∞ÜÕ∞º H˘nÌ HÀ™êÎ ^ŒàÏs ÃÑ@∞ì|_ç^•s =~°æO L<å‡^Œ ™ê÷~ÚÖ’ =∂Ï¡_»∞`ÀOk. `≥ÅOQÍ}#∞ J_»∞¤HÀ=_®xH˜ "åà◊√¡ KÕã¨∞Î#fl „Ѩܫ∞`åflÅ∞, „Ѩã¨OQÍÅ∞ XHõ Z`«Î~Ú`Õ† ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO `≥ÅOQÍ}‰„Ѩ[Å PHÍOHõ∆#∞ Q“~°qOz ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^Œ∞`À ‰õÄ_ç# „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìxfl W=fi‰õΩO_® J*Ï^£ x"ÕkHõ ¿Ñ~°∞`À ~åÜ«∞Å `≥ÅOQÍ} Jh, ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^Œ∞#∞ ˆHO„^Œáêe`« „áêO`«O Jh =^ŒO`«∞Å#∞ „Ѩ[Ö’¡H˜ =keOk. Wk ã¨=∞㨺 Ѩiëê¯~åxH˜ ^ÀǨÏ^ŒÑ¨_»^Œ∞. =∞iO`« [˜ÅO KÕã¨∞ÎOk. XHõ ~°HõOQÍ Wk `≥ÅOQÍ} W=fi#x K≥ѨÊ_»"Õ∞. =¸_»∞ „áêO`åÅ "å~°∂ H˘Ï¡_»∞‰õΩO@∂ LO>Ë =∞m¡ ZxflHõÅ ^•HÍ HÍňH∆ѨO KÕÜ«∂Å<Õ L^ÕÌâ◊O `«Ñ¨Ê x*Ï~Úf`À `≥ÅOQÍ} ã¨=∞㨺‰õΩ Ѩiëê¯~°O "≥uˆH L^ÕÌâ◊O WO^Œ∞Ö’ ÖË^Œ∞. x*ÏxH˜ WѨʘˆH ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡#∞ XHõ Ѩ^äŒHõO „ѨHÍ~°O Ç≤ÏO™êѨÓi`«O KÕâß~°∞. ,,,, ~ÀAÅ∞QÍ âßOuÜ«Ú`«OQÍ [~°∞QÆ∞`«∞#fl ã¨"≥∞‡Ö’ ÃãÃÑìO|~ü 27 = `Õn Ѷ¨∞@#Å`À "≥Ú^ŒÖˇ·# x~°ƒO^èŒO D ~°Hõ"≥∞ÿ# J<åºÜ«∞"≥∞ÿ# „ѨKå~åÅ`À, „Ѩuáê^Œ#Å`À =∞iO`« L„kHõÎ=∞=Ù`«∞Ok. `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ J_»QÆx Hõ~°∂flÅ∞, J#O`«Ñ¨Ù~°O lÖÏ¡Å#∞ ‰õÄ_® HõeÑ≤ „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ìO U~åÊ@∞ KÕÜ«∂Å<Õ PÖ’K«<Õ LO>Ë JO`« HõO>Ë ^•~°∞}O =∞~˘Hõ˜ LO_»É’^Œ∞. ^ŒâßÉÏÌÅ∞QÍ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å PHÍOHõ∆ „ѨÉèí∞`åfixH˜ Hõhã¨OQÍ ‰õÄ_® J~°÷O HÍÖË^Œx nxfl|˜ì ã¨Ê+¨ì=∞=Ù`«∞Ok. 1956Ö’ PO„^èŒ~å„+¨ìOÖ’ qb#"≥∞ÿ# `≥ÅOQÍ} =∂„`«"Õ∞ HÍ"åÅx P „áêO`« „Ѩ[Å∞ HÀ~°∞`«∞<åfl~°∞. ÃÑ·QÍ ~åÜ«∞Åã‘=∞‰õÄ K«i„`«Ö’ ZO`À H˘O`« ™⁄O`« Jã≤Î`«fiO L#flk. P <åÅ∞QÆ∞ lÖÏ¡Ö’¡ Ô~O_»∞ lÖÏ¡Å#∞ `≥ÅOQÍ}Ö’, =∞~À Ô~O˜x HÀ™êÎÖ’ HõeÑ≤`Õ P „áêO`« Jã≤Î`«fiO ѨÓiÎQÍ ~°^ŒÌ~ÚáÈ~Ú#>Ëì. nxH˜ P „áêO`« „Ѩ[Å∞ ã¨=∞‡uOKÕ J=HÍâ◊O ‰õÄ_® ÖË^Œ∞. W=hfl ѨÙHÍ~å¡..?, „ѨKå~åÖÏ..?, x[OQÍ<Õ Ñ¨iëê¯~åÅ∞QÍ
  • 4. 4#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} =ÚO^Œ∞‰õΩ =™êÎÜ«∂..? J<Õk J@∞Oz `≥ÅOQÍ} q+¨Ü«∞OÖ’ ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO ZO^Œ∞H˜ÖÏO˜ "≥·Yi „Ѩ^Œi≈™ÈÎOk J<Õk KåÖÏ =ÚYºO. HÀ™êÎ ^ŒàÏs ã¨OѨ#fl =~åæÅ#∞ ã¨O`«$Ñ≤ÎѨ~°KåÅ<Õ ^Œ∞~°∞^ÕÌâ◊O `«Ñ¨Ê WO^Œ∞Ö’ =∞ˆ~g∞ ÖË^Œ∞. `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å PHÍOHõ∆#∞ QÆ∞iÎOz, Q“~°qOKÕ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ ^Œ$+≤ì ÖËHõáÈ=_»O =ÖË¡ Wxfl =∞_»`«¿ÑpÅ∞ ÃÑ_»∞`ÀOk. PO„^茄Ѩ^Õâò U~åÊ@∞Ö’, P `«~åfi`« [iy# J<åºÜ«∂xfl ã¨=iOK«_®xH˜ „ѨÉèí∞`«fiO ã≤^ŒúO HÍ=_»O ÖË^Œ∞. `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å PO^Àà◊##∞ Ѩ˜ìOK«∞‰õΩO>Ë ~å*ϺOQÆ „Ѩ„H˜Ü«∞ ^•fi~å `«Ñ¨ÊHõ <åºÜ«∞"≥∞ÿ# Ѩiëê¯~°O ^˘~°∞‰õΩ`«∞Ok. HÍh „ѨÉèí∞`«fiO <åºÜ«∞ ÉèÏ=# g∞^Œ P^è•~°Ñ¨_»‰õΩO_® ~å[H©Ü«∞ „ѨÜ≥∂[<åÅ HÀã¨O P^è•~°Ñ¨_çOk. =∞#k Ju ÃÑ^ŒÌ „Ѩ*Ï™êfi=∞º ^Õâ◊=∞x x`«ºO K≥ѨÙÊH˘<Õ áêÅHõ=~åæÅ∞ XHõ áê~°¡"≥∞O@s „Ѩ„H˜Ü«∞#∞ J=∞Å∞ KÕÜ«∞_®xH˜ ã≤^ŒúO HÍ=_»O ÖË^Œ∞. Éè∫QÀoHõOQÍ, áêÅ<åѨ~°OQÍ `≥ÅOQÍ}‰õΩ XHõ ~å„+¨ì Ǩϟ^• HÍ"åÅ#_»O D =º=ã¨÷ ѨikèÖ’x Ju z#fl HÀiHõ. PO„^茄Ѩ^ÕâòÖ’ ÉèÏQÆ"≥∞ÿ#Ѩʘ #∞Oz HÀ™êÎ ^ŒàÏs ÃÑ@∞ì|_»∞ ^•~°∞Å #∞Oz Z^Œ∞~˘¯O@∞#fl q=Hõ∆‰õÄ, J<åºÜ«∂xH©, =#~°∞Å ^ÀÑ≤_ôH© „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ì"Õ∞ Ѩiëê¯~°=∞x `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å PHÍOHõ∆. JOu=∞OQÍ W"åà◊ Wk P`«‡Q“~°= L^Œº=∞OQÍ ‰õÄ_® =∂iáÈ~ÚOk. WO`« „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ PHÍOHõ∆#∞ Ô~O_»∞ „áêO`åÅ „Ѩ[Å =∞^茺 ã¨=∞㨺QÍ, `≥Å∞QÆ∞ *Ïu ã¨=∞㨺QÍ HÀ™êÎ, ~åÜ«∞Åã‘=∞ ^ŒàÏs ã¨OѨ#fl=~åæÅ∞ ^Œ∞„+¨ÊKå~°O KÕã¨∞Î<åfl~Ú. Wk ZO`« =∂„`«O Ô~O_»∞ „áêO`åÅ „Ѩ[Å ã¨=∞㨺 HÍ^Œ∞. Ô~O_»∞ „áêO`åŠѨOѨHÍÅ ã¨=∞㨺 HÍ^Œ∞. `≥ÅOQÍ} „áêOfÜ«∞ ~å[H©Ü«∞ â◊‰õΩÎÅ∞ ÖË=nã≤# L^Œº=∞OQÍ K«∂_»@O =Å¡ HÀ™êÎ, ~åÜ«∞Åã‘=∞ „áêO`åÅ ~å[H©Ü«∞<åÜ«∞‰õΩÅ#∞ ã¨O`«$Ñ≤ÎѨK«~åÅx, "åà◊¡ „ѨÜ≥∂[<åÅ∞ ‰õÄ_® <≥~°"Õ~åÛÅ<Õ ^Œ∞QÆú`À ˆHO„^ŒO =º=ǨÏi™ÈÎOk. P „áêO`åÅ ã¨OѨ#fl=~åæÅ "å^Œ#Å#∞, `≥ÅOQÍ} ~å[H©Ü«∞ â◊‰õΩÎÅÃÑ· KÕã¨∞Î#fl P~ÀѨ}Å#∞ Ѩ˜ìOK«∞H˘x "åiH© <åºÜ«∞O KÕÜ«∂Å#∞HÀ=_»O =ÖË¡ `≥ÅOQÍ}Ѩ@¡ <åºÜ«∞ÉèÏ=##∞ „Ѩ^Œi≈OK«ÖËHõáÈ`ÀOk. WO`« ÃÑ^ŒÌ L^Œº=∞O [~°∞QÆ∞`«∞<åfl =∞ø#OQÍ LO_»@"≥∂, J<åºÜ«∞"≥∞ÿ# Ѩiëê¯~åÅ#∞ "≥`«Hõ_»"≥∂ KÕ™ÈÎOk. `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì PO^Àà◊# „Ѩ[fiie¡#ѨÙÊ_»ÖÏ¡ U^À XHõ |∂~°∞˚"å áêsì <Õ`«$`«fiO =Ç≤ÏOz#=∂@ "åã¨Î="Õ∞ HÍ=K«∞Û, `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ìOÖ’ „Ѩ*Ï „ѨÜ≥∂[<åÅ∞#fl>Ë¡ P „áêO`« |∂~°∞˚"å=~°æ „ѨÜ≥∂[<åÅ∞ ‰õÄ_® LO_»=K«∞Û, „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ì _ç=∂O_£Ö’<Õ D Ѩiq∞`«∞Å∞-„Ѩ`ÕºHõ`«Å∞ JO`«iflÇ≤Ï`«O ‰õÄ_® HÍ=K«∞Û. J~Ú<å `≥ÅOQÍ} PHÍOHõ∆ J`«ºO`« „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ"≥∞ÿ#k. JO^Œ∞=Å¡<Õ qѨ¡"À^Œº=∞O, qѨ¡= ~°K«~Ú`«Å ã¨OѶ¨∞O 1968–69, 1972Å #∞OKÕ qѨ¡=OÖ’ ÉèÏQÆOQÍ<Õ „Ѩ`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} _ç=∂O_£#∞ |ÅѨ~°∞ã¨∂Î, áÈ~å@OÖ’ áêÅ∞ѨOK«∞‰õΩO@∞<åfl~Ú. <åºÜ«∞ÉèÏ=# L#fl „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ "å^Œ∞Å∞ U „áêOfÜ«ÚÖˇ·<å `≥ÅOQÍ}‰õΩ ã¨OѶ‘∞ÉèÏ=O „ѨHõ˜ã¨∞Î<åfl~°∞. „Ѩ`ÕºHõ ~å¢+¨ì=∞O>Ë<Õ Éè∫QÀoHõOQÍ, áêÅ<åѨ~°OQÍ ~å„+¨ì „ѨuѨuÎ HõeÊOK«_»O. WO`« =~°‰õΩ ^Õâ◊OÖ’ U~°Ê_»¤ ~å„ëêìÅhfl JÏ¡ U~°Ê_»¤"Õ. ~å*ϺOQÆ „Ѩ„H˜Ü«∞ ^•fi~å =∂„`«"Õ∞ Jk ™ê^茺O. J~Ú`Õ `≥ÅOQÍ}‰õΩ L#fl L^Œº=∞ ã¨O„Ѩ^•Ü«∞O =Å¡ H˘`«ÎQÍ U~°Ê_Õ ~å„+¨ìOÖ’ J~°÷=O`«"≥∞ÿ#, =∂#gÜ«∞"≥∞ÿ#, „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ ã¨=∂[O ~°∂á⁄O^•Å<Õ PHÍOHõ∆Å∞ =ºHõÎ=∞=Ù`«∞<åfl~Ú. 1960Å<å˜ L^Œº=∞OÖ’ ‰õÄ_® D PÖ’K«#Å∞ L<åfl~Ú. =∞e ^Œâ◊ L^Œº=∞O „áê~°OÉèí=∞ÜÕ∞º<å˜H˜ `≥ÅOQÍ}Ö’ L[fiÅ"≥∞ÿ# #∂`«# „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ L^Œº=∂Å∞ #_»∞ã¨∞Î#flO^Œ∞ =Å¡, P `«~åfi`« ™ê=∂lHõ L^Œº=∂Å∞ ~°OQÆO g∞kH˜ ~å=_»O =Å¡ „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ `≥ÅOQÍ} Jh, ™ê=∂lHõ `≥ÅOQÍ} J<Õ PHÍOHõ∆Å∞ =ÚO^Œ∞‰õΩ =KåÛ~Ú. ^Õâ◊OÖ’ U „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ì L^Œº=∞OÖ’ ‰õÄ_® WÖÏO˜ J`«º^Œ∞ƒù`«"≥∞ÿ# ÉèÏ= ã¨OѶ¨∞~°¬} [~°QÆÖË^Œ∞. *Ï~°öO_£ U~åÊ@∞ "≥#∞Hõ ÖÏÖòYO_£ J<Õ x<å^ŒO L^Œº=∞ „áêÜ«∞OÖ’ Z^ŒQÆ_®xH˜ ‰õÄ_® JHõ¯_ç qѨ¡=â◊‰õΩÎÅ K≥·`«#ºO, Éèíq+¨º`ü ã¨=∂[ ^Œ~°≈#"Õ∞ Ѩx KÕâß~Ú. J~Ú<å JHõ¯_» U~°Ê_çOk Éè∫QÀoHõ „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ì"Õ∞. ^•xfl ÖÏÖòYO_£QÍ =∂ˆ~Û qѨ¡= =ӺǨ xfl áÈ~å@ „Ѩ[Å∞ x[O KÕ¿ã PK«~°}Ö’ <Õ˜H© H˘#™êQÆ∞ `«∞<åfl~°∞.
  • 5. 5 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011 WÖÏO˜ „Ѩ`ÕºHõ`«Å =Å¡ =ÚO^Œ∞‰õΩ =zÛ# „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ, ™ê=∂lHõ `≥ÅOQÍ} J<Õ PHÍOHõ∆Å∞ Éèíq+¨º`ü #=¸<å#∞ „ѨuaOa™êÎ~Ú. "å˜ ã¨∂ÊùiÎx xÅɡ@∞ì‰õΩO@∂, „Ѩ`ÕºHõ Éè∫QÀoHõ ~å„+¨ìOÖ’ JkèHÍ~°OÖ’H˜ =KÕÛ áêÅHõ=~åæÅ`À áÈ~å_ç ™êkèOK«∞HÀ=Åã≤# ÅH∆ͺÅq. D ã¨Ê$ǨÏÖ’ H©ÅHõ"≥∞ÿ# JOâ◊O „ѨÉèí∞`åfiÅѨ@¡ Jq ¿ã= KÕã¨∞Î#fl HÍ~Àʈ~ò â◊‰õΩΊѨ@¡ áÈ~å@ ^Œ$HõÊ^äŒO. `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ìOÖ’ „ѨÜ≥∂[<åÅ∞ D_Õ~°∞ÛHÀ"åÅx Ptã¨∞Î#fl áê~°¡"≥∞O@s áêsìʼnõΩ D ^Œ$HõÊ^äŒO LO_»^Œ∞. J~Ú<å ~å„+¨ì ™ê^èŒ#Ö’ "å˜ áê„`« QÆ}hÜ«∞O. JO^Œ∞ˆH `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ Jxfl ~å[H©Ü«∞ áêsìÅ#∞ ѨiÔQuÎã¨∞Î<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ} QÆ∞iOz =∂Ï¡HõáÈ`Õ Ñ¨Ù@ìQÆ`«∞Å∞ LO_»=<Õ Z~°∞Hõ HõeyOK«_»O „Ѩ[Å∞ ™êkèOz# q[Ü«∞O. P =~°æOÖ’<Õ U^À XHõ áêsì ˆ~Ѩ٠JkèHÍ~°OÖ’H˜ =ã¨∞ÎOk HÍ|˜ì "åà◊√¡ „ѨÉèí∞`«fi =ºuˆ~Hõ`« ÃÑÅ∞¡|Hõ‰õΩO_® ™ê„=∂[º"å^Œ =ºuˆ~Hõ`« "≥Å∞¡"≥`«Î‰õΩO_® JѨÙÊ_»Ñ¨ÙÊ_»∂ HÍã¨Î QƘìQÍ Jiz, ~å„+¨ì, ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`åfiÅ#∞ W~°HÍÏ# Ãјì, ɡkiOz, XuÎ_ç `≥zÛ† „Ѩ[Å∞, q^•º~°∞÷Å∞ q∞e>ˇOòQÍ g^èŒ∞Ö’¡H˜ ~å‰õΩO_® gÖˇ·#O`« *Ï„QÆ`«Î fã¨∞H˘x L^Œº=∂xfl #_çÑ≤ã¨∞Î<åfl~°∞. HÍO„ÔQãπ áêsì 㨈~ã¨i.. ©P~üZãπ Jkè<åÜ«∞Hõ`«fi"Õ∞ nxH˜ =∞Oz L^•Ç¨Ï~°}. W^ŒO`å K«∂ã¨∞ÎO>Ë K«i„`« `≥eã≤#"åà◊¡‰õΩ =Åã¨"å^Œ =ºuˆ~Hõ *ÏfÜ≥∂^Œº=∞OÖ’ P<å˜ HÍO„ÔQãπ áêsì =º=Ǩ ~°O QÆ∞~°∞ΉõΩ ~å=K«∞Û. ã¨iQÍæ P =~åæxH˜ K≥Ok# <Õ˜ `«~°O <åÜ«∞‰õΩÖ’¡ XHõ „áêO`«O "åà◊√¡ `≥ÅOQÍ}#∞ ^ÀK«∞‰õΩuO@∂, „Ѩ`ÕºHõ ~å„ëêìxfl J_»∞¤‰õΩO@∞<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ} „áêO`«OÖ’x "åà◊√¡ ~å„+¨ìO ™êkè™êÎ=∞x =ÚO^Œ∞H˘KåÛ~°∞. J~Ú<å 㨈~ ~å„+¨ì _ç=∂O_£ ã¨fiÉèÏ=O s`åº `≥ÅOQÍ}Ö’x áêÅHõ=~°æ â◊‰õΩÎÅÃÑ· „Ѩ[Å∞ XuÎ_ç `≥ã¨∞Î<åfl~°∞. ^•O`À "åiH˜ ~år<å=∂Å∞, _èçb¡ ~åÜ«∞ÉÏ~åÅ∞, J_»áê^Œ_»áê ɡkiOѨÙÅ∞ `«Ñ¨Ê_»O ÖË^Œ∞. `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ#Ö’ `«=∞ „ѨÜ≥∂[<åÅ∞ ‰õÄ_® L#flO^Œ∞ =Å¡ L^Œº=∂ʼnõΩ ky<å "åi =~°æ ã¨fiÉèÏ=O =Å¡ á⁄~°áê@∞# ‰õÄ_® „ѨÉèí∞`«fi, ™ê„=∂[º"å^Œ =ºuˆ~Hõ`«Å#∞ ÃÑOK«_»O ÖË^Œ∞. „Ѩã¨∞Î`«O [~°∞QÆ∞`«∞#fl ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡#∞ =∞iO`« L^èŒ$`«O KÕã≤ `≥ÅOQÍ} ™êkèOK«∞HÀ"åÅ<åfl, ^Õâ◊OÖ’ =∞ˆ~ „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ìO U~°Ê_»¤Ñ¨Ê˜HõO>Ë KåÖÏ aè#fl"≥∞ÿ# „Ѩã¨∞Î`« ã¨O^Œ~åƒùxfl J~°÷O KÕã¨∞HÀ"åÅ<åfl, ˆ~á⁄Ê^Œ∞Ì# U~°Ê_»É’ÜÕ∞ `≥ÅOQÍ} ~å„ëêìxfl J~°÷=O`«"≥∞ÿ# ã¨=∂[OQÍ fiÛk^Œ∞ÌHÀ"åÅ<åfl `«Ñ¨ÊHõ „ѨÉèí∞`«fi =ºuˆ~Hõ`«, ™ê„=∂[º"å^Œ =ºuˆ~Hõ`« W#∞=∞_çOKåeû L#flk. D ã¨OQÆux `≥ÅOQÍ} „áêOfÜ«∞ áêÅHõ â◊‰õΩÎÅ∞ QÆ∞iÎOK«QÆÅ"å? ã¨O^ÕǨÏ"Õ∞. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÃÑ· J=∞Å∞=Ù`«∞#fl x~°ƒO^è•xfl J~°÷O KÕã¨∞HÀ‰õΩO>Ë D q+¨Ü«∞O ã¨∞ÅÉèíOQÍ<Õ `≥Å∞ã¨∞ÎOk. HÍh „Ѩ[Å#∞ Ô~K«ÛQ˘>Ëì „Ñ¨ã¨OQÍʼnõΩ, ˆ~áÈ=∂áÈ `≥ÅOQÍ} =KÕÛ™ÈÎO^Œx QÆ_»∞=ÙÅ`À ‰õÄ_ç# „ѨHõ@#ʼnõΩ, „Ѩ*ÏO^Àà◊# „H˜Ü«∂jÅO H͉õΩO_® =ÚO^Œã¨∞Î Ju *Ï„QÆ`«ÎʼnõΩ Ѩiq∞`«"≥∞ÿ# `≥ÅOQÍ} ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ „ѨÉèí∞`«fiO Ѩ@¡ HÍ~Àʈ~ò â◊‰õΩΊѨ@¡ „Ѩ*Ï =ºuˆ~Hõ`«#∞ Kå@_®xH˜ ã≤^ŒúO HÍ~°∞. D Ѩx ZO`« Hõ+¨ì"≥∞ÿ<å, x+¨Øì~°"≥∞ÿ<å „Ñ¨*Ï™êfiq∞Hõ, ™ê=∂lHõ â◊‰õΩÎÖË KÕÜ«∂eû LOk. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÃÑ· x~°ƒO^è•xfl „ѨÜ≥∂yã¨∂Î, ~å*ϺOQÆ|^Œú PHÍOHõ∆ ‰õÄ_® ™êHÍ~°O H͉õΩO_® J_»∞¤‰õΩO@∞#fl ÉèÏ~°`« áêÅHõ=~°æO ^Õâ◊"åºÑ¨ÎOQÍ „Ѩ[ÅÃÑ· J<ÕHõ ~°∂áêÖ’¡ x~°ƒO^è•xfl „ѨÜ≥∂y™ÈÎOk. J}z"Õ`«, ^ÀÑ≤_ô J<Õq QÀ¡|Öò ^Œ$yfi+¨Ü«∞OQÍ =∂i# D `«~°∞}OÖ’ ZHõ¯_çHõHõ¯_» ™ê÷xHõ „Ѩ[ÅÃÑ· Ç≤ÏO™ê ~°∂áêÅ∞ ÃÑK«Ûie¡áÈÜ«∂~Ú. ~å*ϺOQÆ|^Œú PHÍOHõ∆#∞ Ãã·`«O ==Ú‡ KÕã¨∞Î#fl áêÅHõ=~°æO ~å*ϺOQÆO P^è•~°OQÍ<Õ „Ѩ[Å#∞ <Õ~°ã¨∞ÎÅ#∞ KÕ™ÈÎOk. „Ѩ[Å `«~°Ñ¨Ù# xez#"åiÃÑ· f„="å^Œ∞Å<Õ =Ú„^Œ "Õã≤ x+≤^Œú =∂#=ÙÅ∞QÍ „ѨHõ˜™ÈÎOk. "åi HÍ~°ºHõÖÏáêÅ#∞ Ju"å^Œ K«~°ºÅ∞QÍ, ^Õâ◊ PO`«~°OyHõ Éèí„^Œ`«‰õΩ =ÚѨÙÊQÍ „ѨKå~°O KÕ™ÈÎOk. „Ѩ[ÅÃÑ· Ü«Ú^ŒúO KÕã¨∞Î#fl „ѨÉèí∞`«fi"Õ∞ `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì PHÍOHõ∆#∞ ‰õÄ_® J_»∞¤‰õΩO@∞#fl^Œx `≥ÅOQÍ} "å^Œ∞Å∞ `≥Å∞ã¨∞HÀ=Åã≤ L#flk. `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O #_»∞ã¨∞Î#fl D „Ѩã¨∞Î`« ã¨O^Œ~åƒùxfl J~°÷O KÕã¨∞HÀÖËHõáÈ`Õ `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# =∞iO`« Hõ+¨ì™ê^茺OQÍ =∂iáÈ`«∞Ok. ÃÑ·QÍ WO`« J^Œ∞ƒù`«"≥∞ÿ# „Ѩ*Ï ã¨OK«Å#OÖ’x K≥·`«#ºO J~°Q˘~°QÍ<Õ q[Ü«∞OÖ’ „ѨuѶ¨eOKÕ „Ѩ=∂^ŒO LOk.
  • 6. 6#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} Jã¨=∞ ã¨=∂[OÖ’ JkèHÍ~°O HÀã¨O J„~°∞Å∞™êKÕ "åÔ~=Ô~·<å JOu=∞OQÍ Jã¨=∂#`«Å#∞, ^ÀÑ≤_ôx xeÑ≤ LOK«∞`å~°x, `≥ÅOQÍ} ™êkèOK«∞HÀ"åÅ<åfl... ˆ~á⁄Ê^Œ∞Ì# U~°Ê_Õ `≥ÅOQÍ}#∞ =∂#gÜ«∞ ã¨=∂[OQÍ =∂~°∞ÛHÀ"åÅ<åfl „ѨÉèí∞`«fi =ºuˆ~Hõ, ™ê„=∂[º"å^Œ =ºuˆ~Hõ K≥·`«#ºO ÃÑOá⁄OkOK«∞HÀHõ `«Ñ¨Ê^Œ∞. `≥ÅOQÍ} =#~°∞ÅÃÑ· HÀ™êÎ, ~åÜ«∞Åã‘=∞ ^ŒàÏs ÃÑ@∞ì|_»∞^•~°∞Å ÃÑ`«Î#O áÈ"åÅ<Õ áÈ~åÏxH˜ „Ѩ`ÕºHõ ~å„+¨ìO XHõ HõzÛ`«"≥∞ÿ# +¨~°`«∞ =∂„`«"Õ∞. HÍh `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ìOÖ’ „âßq∞Hõ „Ѩ[ʼnõΩ, ™ê=∂lHõOQÍ #eyáÈ`«∞#fl ã¨HõÅ [#∞ʼnõÄ P =#~°∞Å∞ ^ŒHͯÅx HÀ~°∞‰õΩ<Õ K≥·`«#ºO `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å Kåi„`«Hõ ã¨OѨ^Œ. ^•xfl x[O KÕã¨∞HÀ"åÅO>Ë D ~ÀE, ˆ~Ñ¨Ó „ѨÉèí∞`åfiÅѨ@¡ HÍ~Àʈ~@∞ â◊‰õΩÎÅѨ@¡ *ÏQÆ~°∂Hõ`«`À LO_®e. `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# J=ã¨~°O QÆ∞iOz, ^•x <åºÜ«∞O QÆ∞iOz WѨʘˆH `≥ÅOQÍ} PÖ’K«<åѨ~°∞Å∞ J^Œ∞ƒù`« qâı¡+¨}Å∞ WzÛ L<åfl~°∞. „ѨÉèí∞`«fi =ºuˆ~Hõ`«, ™ê„=∂[º"å^Œ =ºuˆ~Hõ`« ã¨O`«iOK«∞HÀ=∞x K≥ѨÊ_»"≥ÚHõ¯>Ë q~°ã¨O, qѨ¡"À^Œº=∞O "å˜H˜ JOkã¨∞Î#fl KÕ~°∞Ê. *ÏfÜ≥∂^Œº=∞O HÍÅOÖ’ ÃÑÅ∞¡aH˜# =Åã¨"å^Œ =ºuˆ~Hõ`« W`«~° ™ê=∂lHõ ~å[H©Ü«∞ ã¨=∞㨺ÅÃÑ· QÆ∞iÃÑ>Ëì K≥·`«#ºOQÍ Z^ŒQƉõΩO_® "å~Ú^• "ÕÜ«∞_»O =Å¡ P^èŒ∞xHõ ÉèÏ~°`«^Õâ◊ K«i„`«Ö’ ZO`« ÃÑ^ŒÌ #+¨ìO [iyO^À =∞iÛáÈ~å^Œ∞. ã¨∞=∂~°∞ Ô~O_»∞ ^ŒâßÉÏÌÅáê@∞ *ÏfÜ«∞ *ˇO_®#∞, ÉèÏ~°`« *ÏfÜ«∞`«#∞ áê~°=â◊ºOQÍ á⁄QÆ_»ÏxH˜, â◊$u q∞Oz "≥·ÉèígHõiOK«_®xˆH ã¨iáÈ~ÚOk. P =∞`«∞Î #∞Oz `Õ~°∞H˘x K«∂âßHõQÍx ^Õâ◊ "åã¨Î= ^Œ$â◊ºO HõxÑ≤OK«ÖË^Œ∞. =Å"å^Œ =ºuˆ~Hõ`« ‰õÄ_® `å#∞ qkèOz# Ѩiq∞`«∞Ö’¡<Õ =ºHõÎO HÍ=_®xH˜ *ÏfÜ«∞ HÍO„ÔQãπ Zxfl „Ѩܫ∞`åflÅ∞, ‰õΩ„@Å∞ ѨxflO^À `≥eã≤O^Õ. ÃÑ·QÍ P ~ÀAÖ’¡ ã¨=∂O`«~°OQÍ >ˇ„~°iã¨∞ì L^Œº=∂Å∞QÍ xO^Œ "≥∂ã≤# L^Œº=∞ „ã¨=Ou #∞Oz J`«º^Œ∞ƒù`«"≥∞ÿ# Pk"åã‘ L^Œº=∂Å∞, ™ê=∂lHõ L^Œº=∂Å∞ ‰õÄ_® #_çKå~Ú. QÆ^Œ~üáêsì, J#∞jÅ<£, Ü«ÚQÆO`«~ü "≥Ú^ŒÅ∞ ÉèíQÆ`üã≤OQ∑ <åÜ«∞Hõ`«fiO ^•HÍ ™ê„=∂[º"å^Œ =ºuˆ~Hõ áÈ~åÏÅ∞, *’ºuÉÏѨÓÖË, JOÉË^Œ¯~üÅ <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ ™ê=∂lHõ <åºÜ«∞áÈ~åÏÅ∞ K«i„`«Ö’ #"≥∂^Œ∞ HÍ=eû#O`«QÍ HÍÖË^Œ∞. HÍO„ÔQãπ Z`«∞ÎQÆ_»ÖË Ñ¶¨eOKå~Ú. „ѨÉèí∞`«fi =ºuˆ~Hõ`« J#QÍ<Õ H˘O^ŒiH˜ z~å‰õΩ HõÅQÆ=K«∞Û. W^Õ^À qѨ¡= HÍ~°º„Hõ=∞O Jx á⁄~°|_»=K«∞Û. J^Õg∞ HÍ^Œ∞. `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# HÀã¨O ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@O KÕÜ«∞#=ã¨~°O ÖË^Œ∞ HÍ|>Ëì qѨ¡"À^Œº=∞O ‰õÄ_® áê~°¡"≥∞OòÖ’ aÅ∞¡ ÃÑÏìÅ<Õ _ç=∂O_£ KÕ™ÈÎOk. `≥ÅOQÍ} U~°Ê_®¤Hõ ~å„+¨ìO ZÖÏ LO_®Å<Õ q+¨Ü«∞OÖ’ P „áêO`« áêÅHõ =~åæʼnõΩ U^À XHõ #=¸<å L#fl>Ë¡ qѨ¡=HÍ~°∞ʼnõΩ ‰õÄ_® XHõ #=¸<å LO@∞Ok. P q=~åÅ∞ WѨÙÊ_»∞ J=ã¨~°O ÖËHõáÈ~Ú<å `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ# JO>Ë<Õ ˆHO„^ŒOÖ’ JkèHÍ~°OÖ’ L#fl áêÅHõ â◊‰õΩÎÅ =ºuˆ~Hõ HÍ~°º„Hõ=∞O. HÀ™êÎ, ~åÜ«∞Åã‘=∞ áêÅHõ=~åæÅ =ºuˆ~Hõ HÍ~°º„Hõ=∞O. WO`« J^Œ∞ƒù`«"≥∞ÿ# „Ѩ*Ï ã¨OK«Å<åxH˜ `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ<Õ Ñ¨~°=∞ ÅHõ∆ º"≥∞ÿ<å Jk ã¨r=OQÍ xÅ|_®Å<åfl, D ~ÀE ˆ~Ñ¨Ó áÈ~å@ „Ѩ[ʼnõΩ ã¨∂ÊùiÎ W"åfiÅ<åfl, Hõhã¨O `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ŠѨ~°OѨ~åQÆ`« áÈ~å@ `«`«fiO ~°QÆ∞Å∞`«∂ LO_®Å<åfl, ˆ~Ѩ˜ `≥ÅOQÍ} QÆ∞iOz# ã¨fiáêflÅ∞ ѨQƘ HõÅÅ∞QÍ PqÔ~·áȉõΩO_® xÅ|_®Å<åfl „ѨÉèí∞`«fi =ºuˆ~Hõ`«, ™ê„=∂[º"å^Œ =ºuˆ~Hõ`« =∞iO`« W#∞=∞_çOKåe. „Ѩã¨∞Î`« áÈ~å@O =~°ˆH Ѩiq∞`«"≥∞ÿ<å... `≥ÅOQÍ} ~å„+¨ì ™ê^èŒ#Ö’ Zxfl z‰õΩ¯=Úà◊¡#∞ ˆHO„^ŒO "ÕÜ«∞^ŒÅ∞Û‰õΩ#fl^À K«∂KåÜ«∞QÍ `≥Å∞ã¨∞Î<Õ L#flk. ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^Œ∞ ˆHO„^Œáêe`« „áêO`«=∞h, ~åÜ«∞Å `≥ÅOQÍ} J<Õ PÖ’K«#Å∞ ˆ~á⁄Ê^Œ∞Ì# „Ѩuáê^Œ#Å∞QÍ =ÚO^Œ∞‰õΩ =¿ãÎ `≥ÅOQÍ} HÍO„ÔQãπ, ©P~üZãπ ZHõ¯_À XHõ KÀ@ ~årѨ_Õ „Ѩ=∂^ŒO ‰õÄ_® LOk. =zÛ#=~°ˆH KåÅ<Õ "≥·Yi fã¨∞‰õΩ<åfl Pâ◊Û~°ºáÈ#Hõ¯~° ÖË^Œ∞. P =~åæxH˜ "Õ∞Å∞ [iˆQ J=HÍâ◊O LO>Ë JHõ¯_ç`À L^Œº=∂xfl =ÚyOK«=K«∞Û. . HÍ| ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^Œ∞ ˆHO„^ŒOQÍ `≥ÅOQÍ}#∞ ™êkèOK«∞HÀ"åÅO>Ë „ѨÉèí∞`«fi =ºuˆ~Hõ, ™ê„=∂[º"å^Œ =ºuˆ~Hõ K≥·`«#ºO`À áÈ~å_®eû LOk. Jk `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ#ˆHHÍHõ, P ~å„+¨ìOÖ’ ~å*ϺOQÆ|^Œú ã¨O㨯~°}Å∞ ™êkèOz, H˘OK≥O "≥∞~°∞ÔQ·# rq`«O ^ŒHͯÅ<åfl „ѨÉèí∞`«fiOѨ@¡ JѨ„=∞`«ÎOQÍ LO_»Hõ `«Ñ¨Ê^Œ∞. q~°ã¨O T
  • 7. 7 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011 ~°K«ÛHõ@ì ÃãÃÑìO|~ü17™êfi`«O„`«ºOHÍ^Œ∞,qb#OÖÏO˜q„^ÀǨÏO ''P<å˜ ~ÀA PQÆã¨∞ì 15 |∂Ok HÀã¨=Ú QÍOnèx `«Åz HÍ~° HÀã¨=Ú <≥„Ǩï#∞ á⁄QÆ_ç HÍHÍ ÉÏHÍ =∞O@∂ Ñ≤Å¡Å∞ *ˇO_® K«∞@∂ì qO`«QÆ q#∞K«∞O_çi—— `˘OÉèíÜ≥∂ ^Œâ◊HõOÖ’ q#fláê@ QÆ∞~°∞ÎKÕã¨∞‰õΩO>Ë ÃãÃÑìO|~ü 17‰õΩ ã¨iQÍæ ã¨iáÈ`«∞O^ŒxÑ≤OzOk. PQÆã¨∞ì 15, J~°÷~å„u =zÛOk |∂@HõѨ٠™êfi`«O„`«ºO J<Õ "åà◊√¡ D ^Õâ◊OÖ’ QÆ}hÜ«∞"≥∞ÿ# ™ê÷~ÚÖ’ L<åfl~°∞. J>Ë¡ ÃãÃÑìO|~ü 17‰õΩ `≥ÅOQÍ} q+¨Ü«∞OÖ’ qb#O ÖÏO˜ q„^ÀǨ xH˜ q∞Oz# „áê^è•#º`« Uq∞ LO_»^Œ#∞‰õΩ<Õ "åà◊√¡ KåÖÏ=∞O^Õ L<åfl~°∞. XHõ „áêO`åxH˜ ™êfi`«O„`«ºO =zÛO^Œx K≥áêÊÅO>Ë ÉèÏ= „ѨHõ@#‰õΩ ™ê^èŒ#"≥∞ÿ# ÉèÏ+¨Ö’ =∂~°∞Ê ~å"åe. =∞x+≤ xÅ|_»ÏxH˜ HÍ~°}"≥∞ÿ# HÍà◊¡ H˜Ok Éèí∂q∞ JO^ŒiH˜ ã¨=∂#OQÍ LO_®e. J„yHõÅÛ~üÖ’ ÉèÏQÆ"≥∞ÿ# HõÅÛ~ü „â◊=∞ #∞Oz qHõã≤OKåe. âߢã¨Î, ™êOˆHuHõ ~°OQÍÅÖ’ H˘`«Î^Œ<åxfl Pq+¨¯iOK«_®xH˜ J=ã¨~°"≥∞ÿ# q^Œº „Ѩ[ŠѨ~°O HÍ"åe. r=# „Ѩ=∂} ™ê÷~Úx x~°‚~ÚOKÕ "≥·^ŒºO JO^ŒiH˜ JO^Œ∞ÉÏ@∞Ö’ LO_®e. „Ѩ[Å∞ ¿ãfiK«ÛùQÍ `«=∞ ÉèÏ"åÅ#∞ =ºHõÎO KÕ¿ã J=HÍâ◊O LO_®e. „Ѩ[Å HõàÏ~°∂áêÅ∞ „Ѩ*Ï™êfiq∞HõiOK«|_®e. xK≥Û#"≥∞@¡ ã¨=∂[O ‰õÄeáÈ~Ú JO^ŒiH˜ ã¨=∂# J=HÍâßÅ∞ LO_®e. ã¨∂÷ÅOQÍ K≥áêÊÅO>Ë ‰õÄ_»∞, QÆ∂_»∞, QÆ∞_»¤ JO^ŒiH˜ ã¨=∞‰õÄ~åe. D Hõh㨠J=HÍâßÅ∞ ÖËx ã¨=∂[OÖ’ ™êfi`«O„`«ºO LO^Œx K≥ѨÊ@=∞O>Ë „Ѩ[Å#∞ "≥∂ã¨O KÕÜ«∞@"Õ∞. D J~°÷OÖ’ K«∂¿ãÎ ÅHõ∆ÖÏk =∞Ok „Ѩ[Å∞ =~°æ, ‰õΩÅ, =∞`åʼnõΩ Jf`«OQÍ `≥ÅOQÍ} Ô~·`åOQÆ ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~åÏxfl |ÅѨ~åÛ~°∞. H˘xfl "ÕÅ =∞Ok „Ѩ`«ºHõ∆OQÍ á⁄ÖÁæx J=∞~°∞Öˇ·<å~°∞. Ѷ¨e`«OQÍ =¸_»∞"ÕÅ „QÍ=∂Å∞ Éèí∂™êfi=ÚÅ, *Ïw~ü^•~°∞Å #∞Oz q=ÚH˜Î K≥O^•~Ú. Ѩk ÅHõ∆Å ZHõ~åÅ Éèí∂q∞ „Ѩ[ŠѨ~°"≥∞ÿ#k. „áê^äŒq∞Hõ ™ê÷~ÚÖ’<≥·<å „QÍ=∂ÅÖ’ „Ѩ[Å JkèHÍ~°O J=∞Å∞ KÕÜ«∞|_çOk. „Ѩ[Å∞ `«=∞#∞ `å"Õ∞ ~°H˜∆OK«∞‰õΩ<Õ „Ѩ*Ï Ãã·<åºxfl U~åÊ@∞ KÕã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. „QÍ=∞ ~å[º Hõq∞©Å∞ U~°Ê_ç<å~Ú. „Ѩ*Ï Hõà◊Å∞ qHõã≤OKå~Ú. Éèí∂™êfi=∞º ã¨O|O^è•ÅÖ’ KåÖÏ =∂~°∞Ê KÀ@∞ KÕã¨∞‰õΩOk. ã¨iQÍæ WÏ¡O˜ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ ~å[ºOÃÑ· 1948 ÃãÃÑìO|~ü 13# ÉèÏ~°`« Ãã·#ºO ^•_ç KÕã≤Ok. D ^•_çx ÃãÃÑìO|~ü 17 =~°‰õΩ H˘#™êyOzOk. nxH˜ Ãã·xHõK«~°º Jx ¿Ñ~°∞ÃÑÏì~°∞. ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ ~å[ºO ã¨fi`«O„`«OQÍ LO_»=K«∞Û#x1947 #=O|~üÖ’ ÉèÏ~°`« „ѨÉèí∞`«fiO, g∞~ü L™ê‡<£ JbMÏ<£ XѨÊO^ŒO KÕã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. XѨÊO^ŒOÃÑ· ã¨O`«HõO KÕã≤ Ü«∂_®k QÆ_»=Hõ=ÚO^Õ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ g∞^Œ ã¨~åú~ü Ѩ>ËÖò Ãã·#ºO ^•_çKÕã≤Ok. `≥ÅOQÍ}Ö’ ~°*ÏHÍ~°∞Å PQÆ_®Å#∞ J^Œ∞Ѩ٠KÕÜ«∂Å<Õ ™ê‰õΩ`À Ãã·#ºO „Ѩ"ÕtOzOk. HÍx Ãã·xHõK«~°º =∂„`«O Z‰õΩ¯= ÉèÏQÆO Hõ=¸ºxã¨∞ìÅ g∞^Œ [iáê~°∞. 1946 EÖˇ· 4# ^˘_ç¤ H˘=Ú~°Ü«∞º J=∞~°`«fiO `«~åfi`« PO„^èŒ =∞Ǩ ã¨Éèí P`«‡~°Hõ∆}ÔH·# PÜ«Ú^èŒO Ѩ@ìHõ `«Ñ¨Ê^Œx „ѨHõ˜Oz ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~åÏxH˜ Ñ≤Å∞ѨÙxzÛOk. Ѷ¨e`«OQÍ Éèí∂™êfi=ÚÅ∞, ^Õâò=ÚMòÅ∞ „QÍ=∂Å#∞ =keÃјì Ѩ@ì}ÏʼnõΩ áêiáÈÜ«∂~°∞. "å~°∞ J„Hõ=∞OQÍ P„Hõq∞OK«∞‰õΩ#fl Éèí∂=ÚÅÖ’ Ô~·`«∞‰õÄbÅ∞ Z„~°*ˇO_®Å∞ áê`å~°∞. <å˜ Éèí∂™êfi=ÚÅO`å ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ ¿ãìò HÍO„ÔQãπÖ’ ã¨Éèí∞ºÅ∞. Hõ#∞Hõ gà◊¡O^Œ~°∞ _èçb¡H˜ Ѩ~°∞ÔQuÎ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ ~å[ºOÖ’ Hõ=¸ºxã¨∞ìÅ∞ |ÅѨ_»∞`«∞<åfl~°∞, "åi<≥ÖÏÔQ·<å J^Œ∞Ѩ٠KÕÜ«∞HõáÈ`Õ _èçb¡ HÀ@ =~°‰õΩ „Ѩܫ∂}˜™êÎ~°<Õ ÉèíÜ«∂xfl <≥„Ǩï, Ѩ>ËÖò‰õΩ K≥áêÊ~°∞. D ã¨=∞Ü«∞OÖ’<Õ K≥·<åÖ’ Z<å<£ #∞Oz Z„~°Ãã·#ºO |Ü«∞Å∞^ÕiOk. D Ѩi}Ï=∂Å#∞ ^Œ$+≤ìÖ’ LOK«∞H˘x Éèí∂™êfi=ÚÅ#∞, ^Õâò=ÚMòÅ#∞ ~°H˜∆OK«_®xH˜ Ѩ>ËÖò Ãã·#ºO HõOHõ}O Hõ@∞ìH˘x ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£Ö’H˜ „Ѩ"ÕtOzOk. <åÅ∞QÆ∞"ÕÅ =∞Ok Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsì HÍ~°ºHõ~°ÎÅ#∞ K«OÑ≤, „Ѩ[Å#∞ ÉèíÜ«∂O^Àà◊#‰õΩ QÆ∞iKÕã≤ „Ѩ[Å∞ P„Hõq∞OK«∞‰õΩ<åfl Ѩk ÅHõ∆Å ZHõ~åÅ Éèí∂q∞x uiy Éèí∂™êfi=ÚʼnõΩ WÑ≤ÊOK«@OÖ’ Ѩ>ËÖò q[Ü«∞=O`«"≥∞ÿ<å_»∞. Wk Ѩ>ËÖò ™êkèOz# q[Ü«∞O. Ѩ>ËÖò‰õΩ XHõ áê~°≈fiO Hõ=¸ºxã¨∞ì =ºuˆ~Hõ`«, Ô~O_À áê~°≈fiO =Úã‘¡O =ºuˆ~Hõ`«. Hõ#∞Hõ ѨxÖ’ ѨxQÍ `«# Ç≤ÏO^Œ∂ =∞`À<å‡^Œ ~°∂áêxfl |Ü«∞@Ãјì ÅHõ∆ÖÏk =∞Ok =Úã‘¡OÅ#∞ TK«HÀ`« HÀ~ÚOKå_»x ã¨fiÜ«∞OQÍ ã¨~À[h <åÜ«Ú_»∞ H˘_»∞‰õΩ _®IIZO.Z<£.[Ü«∞ã¨∂~°º „ѨHõ˜Oz L<åfl_»∞. <≥·*ÏO #∞Oz q=ÚH˜Î á⁄O^Õ „Hõ=∞OÖ’ L#fl „Ѩ*ÏÃã·<åºxfl K«O¿Ñã≤ „Ѩ[Å∞ ™êkèOz# q[Ü«∂Å#∞ `«$Oz"Õã≤ Éèí∂=ÚÅ#∞ Éèí∂™êfi=ÚʼnõΩ WÑ≤ÊOz# K«i„`« `≥ÅOQÍ}‰õΩ ™êfi`«O„`«ºO =zÛ#@∞¡ HÍ^Œ∞. ÃãÃÑìO|~ü 17# ÉèÏ~°`« Ãã·#ºO |Å=O`«OQÍ ÃÇ·Ï„^•ÉÏ^£ ~å*Ϻxfl WO_çÜ«∞<£ Ü«¸xÜ«∞<£Ö’ HõÅ∞ѨىõΩ#flk. „Ѩ*Ï áÈ~åÏʼnõΩ q„^ÀǨÏO `«ÅÃјìOk. WOHÍ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å Éèí∂q∞, Éèí∞H˜Î, q=ÚH˜Î PHÍOHõ∆Å∞ <≥~°"Õ~°<Õ ÖË^Œ∞. Jq <≥~°"Õi# ~ÀA# `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ʼnõΩ x["≥∞ÿ# J~°÷OÖ’ ™êfi`«O„`«ºO/q=ÚH˜Î =zÛ#@∞¡. ÖË^ŒO>Ë ÃÑ·# K≥Ñ≤Ê# áê@ÖψQ `≥ÅOQÍ} ™êfi`«O„`«º ã¨O|~åÅ∞ [~°∞QÆ∞`å~Ú.
  • 8. 8#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} JO^Œiã¨"≥∞‡ –Ö’ÔH ~å*òѨ=<£ ™ê^è•~°}OQÍ `«=∞ ǨωõΩ¯Å HÀã¨"≥∂, _ç=∂O_»¡ HÀã¨"≥∂ „ѨÉèí∞`åfiÅ#∞ W~°∞‰õΩ# ÃÑ@ì_®xfl L^ÀºQÆ∞Å∞ KÕ¿ã ã¨"≥∞‡ WѨC_»∞ ã¨HõÅ [#∞Å∞ KÕÜ«∂eû# Ѩiã≤÷u ZO^Œ∞‰õΩ =zÛOk? 2009 #∞Oz L^èŒ$`«OQÍ ™êQÆ∞`«∞#fl L^Œº=∞OÖ’ ã¨HõÅ [#∞ÅO`å ã‘iÜ«∞ãπQÍ ã¨"≥∞‡ "≥·Ñ¨Ù „Ѩܫ∂}˜OK«_®xH˜ HÍ~°}ÏÖËq∞˜? Wq D ~ÀA# `≥ÅOQÍ} Ѩk lÖÏ¡Å#∞ PÖ’zOѨKÕã¨∞Î#fl „Ѩâ◊flÅ∞. 1956 #=O|~ü 1 #∞Oz D~ÀA =~°‰õΩ ã¨"≥∞ÿHõº áêÅ#Ö’ LO@∂ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ ã¨~°fiO HÀÖ’Ê~Ú# q+¨Ü«∞O JO^ŒiH© `≥eã≤O^Õ. =^Œ∞Ì =^ŒÌO@∞<åfl HÀ™êÎO„^èŒ, ~åÜ«∞Åã‘=∞`À HõeÑ≤ LOK«_»O =¸ÖÏ# U ÉèíÜ«∂Å∞, JÉèí„^Œ`«Öˇ·`Õ P ~ÀA# `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ |Ü«∞@ ÃÑÏì~À J=hfl x["≥∞ÿ<å~Ú. "å˜H˜ q∞Oz# PHõ$`åºÅ∞, "≥∂™êÅ∞ â◊~°Ñ¨~°OѨ~°QÍ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å#∞ QÍÜ«∞ѨiKå~Ú. z=iH˜ WѨC_»∞ `≥ÅOQÍ}Ö’ J„ѨHõ˜`«OQÍ XHõ Z=∞Ô~˚hû "å`å=~°}O ~å[º"Õ∞Å∞`«∞#flk. „Ѩ[ʼnõΩ ã¨OѶ¨∞˜`«=∞ÜÕ∞º ǨωõΩ¯ ÖË^Œ∞. ÉèÏ=„ѨHõ@#‰õΩ P™ê¯~°O ÖË^Œ∞. L^Œºq∞OKÕ Ç¨Ï‰õΩ¯ ÖË^Œ∞. "≥∞ÿ<åi©Å∞, Pk"åã¨∞ʼnõΩ ǨωõΩ¯Å∞ ǨÏiOK«|_®¤~Ú. „Ѩ[ʼnõΩ `åQÆ∞h˜x, ™êQÆ∞h˜x J#∞ÉèíqOKÕ Ç¨Ï‰õΩ¯Å∞ ÖË=Ù. `«=∞ „áêO`«OÖ’x HõÔ~O@∞ ѨHõ¯ „áêO`åʼnõΩ `«~°eáÈ`«∞O>Ë JHõ¯_» „Ѩ[Å∞ QÍ_è®O^èŒHÍ~°OÖ’<Õ LOÏ~°∞. `«=∞ ÉÁQÆ∞æ `å=Ú J#∞ÉèíqOK«ÖË~°∞. `«=∞ „áêO`«OÖ’x „áê*ˇ‰õΩì =O^ŒÅ, "ÕÅ H˜Ö’g∞@~°¡ ^Œ∂~°OÖ’x „áêO`åÅ#∞ ã¨ã¨ºâߺ=∞ÅO KÕ™êÎ~Ú HÍh `«=∞‰õΩ `åQÆ_®xH˜ K«∞Hõ¯ LO_»^Œ∞. Éèí∂=ÚŠѨOÑ≤}˜ XHõ L’Ñ≤Ü«∞<£ „_ô"£∞QÍ Ñ¨iǨÏã≤OK«|_»∞`«∂<Õ LO@∞Ok. q^Œº, "≥·^ŒºO =O˜ =∞øoHõ ~°OQÍÅ∞ HÍ~Àʈ~ò Ѩ~°"≥∞ÿ, HÍ~Àʈ~ò ã¨Oã¨÷Å =∂Ѷ≤Ü«∂ `≥ÅOQÍ}Ö’ ~å[º"Õ∞Å∞`«∞#flk. PO„^èŒ ÃÑ`«ÎO^•~°¡ iÜ«∞Öò U¿ãìò "åºáê~åÅ =Å¡ „Ѩ[Å∞ x=ã≤OKÕ Ç¨Ï‰õΩ¯#∞ HÀÖ’ÊÜ«∂~°∞. L#fl T~À¡, L#fl lÖÏ¡Ö’, z=~°‰õΩ Z_®iQÍ =∂i# `≥ÅOQÍ}Ö’#∂ ZHõ¯_® L^ÀºQÍÅ∞ ^˘~°HõHõ W`«~° ~å„ëêìʼnõΩ =Åã¨áÈ=_»O ÃѶ¡F=~°∞¡, xÜ«∂<£ |Å∞ƒÅ∞, #Å¡˜ ~À_»¡#∞ K«∂Ñ≤Oz 'WkQÀ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ Jaè=$kú—Jx PO„^èŒáêʼnõΩÅ∞ |HÍÅ∂^Œ∞ `«∞#fl#∂, J^Õ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£Ö’ J"Õ ÃѶ¡F=~°¡ H˜O^Œ, J"Õ xÜ«∂<£ |Å∞ƒÅ H˜O^Œ "ÕÖÏk =∞Ok `≥ÅOQÍ} ‰õÄbÅ∞, aK«ÛQÍà◊√§ ~ÀAÅ∞ "≥à◊§nã¨∞Î<åfl~°∞. x~°Hõ∆ º~å㨺`«, x~°∞^ÀºQÆO, PHõeKå=ÙÅ∞, KÕ<Õ`« =∞~°}ÏÅ∞, Ô~·`«∞Å P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞... XHõ>Ëq∞˜? „ѨѨOpHõ~°}, ™ê„=∂[º"å^•Å „ѨÜ≥∂QÆâßÅQÍ HÀ™êÎO„^èŒ áêʼnõΩÅ∞, ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å∞ x~°fiÇ≤ÏOz# q+¨ „ѨÜ≥∂QÍʼnõΩ `≥ÅOQÍ} |Öˇ·áÈ~ÚOk. `≥ÅOQÍ} „Ѩ*ÏhHÍxH˜ Hõhflà◊√§ `«Ñ¨Ê WOˆHg∞ q∞QÆÅÖË^Œ∞. HõëêìÅ#∞ =keOK«∞HÀ=_®xH˜ UO KÕÜ«∂Ö’ `≥eÜ«∞x Ѩiã≤÷`«∞ÅÖ’, P`«‡Ç¨Ï`«ºÖ’ ÖËHõ áÈ~åÏÖ’¡ U^À XHõ˜ ZOK«∞HÀ=Åã≤# `«Ñ¨Êxã¨i Ѩiã≤÷u „Ѩ[ʼnõΩ Z^Œ∞Ô~·Ok. JO^Œ∞Ö’ ÉèÏQÆOQÍ<Õ ZO^Œ~À q^•º~°∞÷Å∞, „Ѩ[Å∞ XHõ"≥·Ñ¨Ù P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ KÕã¨∞‰õΩO@∞O_»QÍ, q∞QÆ`å"å~°∞ áÈ~å@ =∂~åæxfl ZOK«∞‰õΩO@∞<åfl~°∞. JO^Œ∞ˆH ã¨HõÅ [#∞Å∞ |*Ï~°∞# Ѩ_®¤~°∞. P áÈ~å@ =∂~°æO Ü≥ÚHõ¯ „Ѩã¨∞Î`« ~°∂ѨOQÍ<Õ ã¨HõÅ[#∞Å ã¨"≥∞‡ <Õ_»∞ „Ѩ[Å =ÚO^Œ∞‰õΩ =zÛOk. `«=∞ HõëêìʼnõΩ, ÉÏ^èŒÅ‰õΩ ã¨"≥∞‡ ^•fi~å LѨâ◊=∞#O Z`«∞‰õΩ¯O@∞#fl `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ÅÖ’x |bÜ«∞"≥∞ÿ# HÍOHõ∆QÍ „Ѩ`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ìO U~°Ê_»=Åã≤# J=ã¨~°=ÚOk. J~Ú`Õ D ã¨"≥∞‡Ö’ ÉèÏQÆOQÍ „Ѩ[Å∞QÍ `å=Ú KÕÜ«∂eû# Ѩ#∞ÖËq∞’ "≥Ú^Œ@ XHõ z„`åxfl xi‡OK«∞HÀ"åe. ã¨"≥∞‡Ö’ ÉèÏQÆOQÍ `«=∞ „QÍ=∞OÖ’QÍh, Ѩ@ì}OÖ’QÍh x~°fiÇ≤ÏOK« |_»∞`«∞#fl Jxfl „ѨÉèí∞`«fi, ¢ÃÑ·"Õ@∞ ã¨Oã¨÷Å#∞ =¸ã≤"Õ~ÚOKåe (J`«º=ã¨~° ã¨sfiã¨∞Å∞ q∞#Ǩ ). PÜ«∂ „QÍ=∂Ö’¡x Jxfl ~å[H©Ü«∞ѨH∆ÍÅ <åÜ«∞‰õΩÅ∞ ã¨"≥∞‡ KÕã¨∞Î#fl „Ѩ[ʼnõΩ =∞^ŒÌ`«∞xã¨∂Î W|ƒO^Œ∞Å#∞ ^Œ∂~°O KÕÜ«∂e. `≥ÅOQÍ} U~åÊ@∞‰õΩ J_»∞¤QÍ xÅ∞ã¨∞Î#fl H’™êÎO„^èŒ, ~åÜ«∞Åã‘=∞ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å Pã¨∞ÎʼnõΩ, "åºáê~åʼnõΩ #+¨ìO HõeyOK«_»"Õ∞ ÅHõ∆ ºOQÍ L^Œº=∞ ~°∂áêxfl xi‡OK«∞HÀ"åe. L^•Ç¨Ï~°}‰õΩ ÅQÆ_»áê˜ ~å[QÀáêÖò‰õΩ #_»∞ã¨∞Î#fl HÍÅO
  • 9. 9 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011 K≥Ok# 'ÖϺOHÀ Ѩ=~ü ¿ãì+¨<£—‰õΩ ÉÁQÆ∞æ =∞# ã≤OQƈ~}˜ #∞OKÕ JO^Œ∞`«∞#flk. ^•xfl xÅ∞ѨÙ^ŒÅ KÕ~ÚOKåe. JÖψQ `≥ÅOQÍ}Ö’ KåÖÏ=∞@∞ì‰õΩ ’ÖòˆQ@∞¡ PO„^èŒ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°¡"Õ. WHõ¯_» ~À_»¡ x~å‡}^•~°∞¡ ‰õÄ_® Z‰õΩ¯=QÍ "åàı§. Hõ#∞Hõ "åi "åºáê~åÅ∞ ™êQÆx=fi‰õΩO_® KÕÜ«∂e. HÍh `≥ÅOQÍ} „áêO`« ™ê÷x‰õΩňH W|ƒOk HõeˆQÖÏQÍ Ñ¨#∞Å xeÑ≤"Õ`« [~°QƉõΩO_® ‰õÄ_® *Ï„QÆ`«Î =Ç≤ÏOKåe. qÖÏ™êʼnõΩ zǨ flÖˇ·# ã≤x=∂Ǩ à◊√¡, Hõ¡|∞ƒÅ∞, ÃÑ^ŒÌ ÃÑ^ŒÌ Ǩϟ@à◊√§, ëêÑ≤OQ∑=∂Öòû#∞ x~°=kèHõOQÍ =¸ã≤"ÕÜ«∂e. `≥ÅOQÍ} „áêO`«OÖ’ „Ѩ[Å∞ =∞^•ºxH˜ ÉÏxã¨Öˇ· "å~°∞ `åˆQ „Ѩu K«∞Hõ¯ÃÑ· áÈQÆ=Ù`«∞#fl „Ѩu ~°∂áê~Ú HÀ™êÎO„^èŒ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å „ѨÜ≥∂[#O HÀã¨"Õ∞ "å_»|_»∞`«∞#flk. Hõ#∞Hõ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ÅO`å q[˝`«`À PÖ’zOz `«=∞‰õΩ `å"Õ∞ =∞^Œºx¿+^èŒO qkèOK«∞HÀ=Åã≤# J=ã¨~°=ÚOk. WHõ L^ÀºQÆ∞Å q+¨Ü«∂xH˜ =¿ãÎ ã¨"≥∞‡ q+¨Ü«∞OÖ’ WѨʘˆH J<ÕHõ ɡkiOѨÙʼnõΩ QÆ∞~°Ü«∂º~°∞. áêʼnõΩÅ∞ r"ÀÅ g∞^Œ r"ÀÅ∞ fã≤ ZÖÏÔQ·<å ã¨"≥∞‡Ö’ áêÖÁæ#‰õΩO_® KÕÜ«∂Å<Õ kâ◊QÍ K«~°ºÅ∞ fã¨∞‰õΩO@∞<åfl~°∞. Z™ê‡ ÃÑ_»`å~°<Õ "å~°ÎÅ∞ ‰õÄ_® =ã¨∞Î<åfl~Ú. J~Ú<å L^ÀºQÆ∞Å∞ ɡ^Œ~°HõáÈÜÕ∞ã¨iH˜ "åiH˜ JѨH©iÎx PáêkOKÕÖÏQÍ „ѨKå~åÅ∞ KÕã¨∞Î<åfl~°∞. Z=Ô~·<å 㨈~ "≥Ú^Œ@QÍ J`«<˘Hõ =∞x+≤, P `«~åfi`« áœ~°∞_»∞, P `«~åfi`Õ L^Àºy. =∞x+≤QÍ `«# ǨωõΩ¯Å#∞ HÀÖ’Ê~Ú#ѨC_»∞, `«# L^ÀºQÆO`À ã¨O|O^èŒO ÖˉõΩO_® XHõ áœ~°∞xQÍ L^Œºq∞OKÕ Ç¨Ï‰õΩ¯ „Ѩu áœ~°∞xH˜ LO@∞Ok. WHõ `«# L^ÀºQÆO q+¨Ü«∞OÖ’ ‰õÄ_® P áœ~°∞_»∞ #ëêìʼnõΩ, ǨωõΩ¯Å LÅ¡OѶ¨∞#ʼnõΩ QÆ∞Ô~·`Õ L^Œºq∞OKåeû# P=â◊ºHõ`« =∞iO`« Z‰õΩ¯=QÍ U~°Ê_»∞`«∞Ok. XHõ =∞x+≤QÍ rqOKÕ Ç¨Ï‰õΩ¯#∞, XHõ áœ~°∞xQÍ ~å[H©Ü«∞ ǨωõΩ¯Å#∞, „áê^äŒq∞Hõ ǨωõΩ¯Å#∞, XHõ L^ÀºyQÍ L^ÀºQÆ ã¨O|O^èŒ Ç¨Ï‰õΩ¯Å#∂ HÀÖ’Ê`«∞#flѨÙ_»∞ U L^Àºy J~Ú<å UO KÕÜ«∂eû LO@∞Ok? L^Œºq∞OK«_»O `«Ñ¨Ê =∞ˆ~O QÆ`«ºO`«~°O LO@∞Ok? ã¨sfiã¨∞ x|O^èŒ#Å#∞ LÅ¡OѶ≤∞Oz XHõ ~å[H©Ü«∞ Ѩ~°"≥∞ÿ# _ç=∂O_£ HÀã¨O L^Œºq∞ã¨∞Î<åfl~°O>Ë, P ã¨sfiã¨∞‰õΩ ã¨O|OkèOz# J<ÕHõ ã¨=∞㨺ŠѨiëê¯~åÅ#∞, P ~å[H©Ü«∞ _ç=∂O_£#∞ <≥~°"Õ~°∞ÛHÀ=_»OÖ’<Õ "≥`«∞‰õΩ¯O@∞<åfl~°#fl kâ◊QÍ PÖ’zOK«‰õΩO_® „Hõ=∞tHõ∆} K«~°ºÅ∞ fã¨∞‰õΩOÏ=∞x ÉÏǨ @OQÍ<Õ J@O JO>Ë Jk ã¨=∞㨺#∞ J~°÷O KÕã¨∞HÀ#>Ë¡. ˆH=ÅO q^èŒ∞ňH Ѩiq∞`«O HÍ"åÅx xÜ«∞O„uOK«@O „áê^äŒq∞Hõ ǨωõΩ¯ÅˆH q~°∞^ŒúO. ã¨=∂[OÖ’ XHõ áœ~°∞xQÍ ã¨=∂*Ïxfl "≥∞~°∞QÆ∞ѨiKÕ ÉÏ^茺`« L^ÀºyH˜ LO@∞Ok Hõ^•! JO^Œ∞ˆH `≥ÅOQÍ} „Ѩ`ÕºHõ ~å¢+¨ìOQÍ U~°Ê_»@O =Å¡ `≥ÅOQÍ} ã¨=∂[O "≥∞~°∞QÆ∞Ѩ_»∞`«∞O^Œ<Õ PâßÉèÏ=O`À<Õ ÅHõ∆Å =∞Ok L^ÀºQÆ∞Å∞ L^Œº=∞ÉÏ@ Ѩ_»∞`«∞<åfl~°∞. XHõ L^Àºy `«# âßY ÉÏQÀQÆ∞ HÀã¨"≥∂ ã¨=∂[O #∞Oz ¿ã=Å#∞ q~åàÏÅ ~°∂ѨOÖ’<À, q`«~°}Å ~°∂ѨOÖ’<À ¿ãHõiOK«∞‰õΩ#flѨC_»∞ "≥#∞fl`«˜ì Jaè#OkOz# „ѨÉèí∞`«fiO J^Õ L^Àºy ÖË^• Láê^蕺ܫÚ_»∞ `«# âßY ÖË^• Ñ≤Å¡Å Éèíq+¨º`«∞Î HÀã¨"Õ∞ J"Õ ¿ã=Å#∞ xÅ∞ѨÙ^ŒÅ KÕã¨∂Î, ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡Ö’ áêÖÁæO>Ë =∂„`«O "≥#∞fl g∞^Œ H˘>ËìÖÏ =º=ǨÏi¿ãÎ ^•xfl U `«~°Ç¨ <åºÜ«∞O J<åe? JO^Õ~°∂ Hõà◊§‰õΩ Hõ˜ì#@∞¡QÍ =Úb¯~°∂Öòû "≥Ú^ŒÅ∞ P~°∞ã¨∂„`åŠѨ^äŒHõOÖ’, *’#Öò q^è•#OÖ’, 610 r"ÀÖ’, Ö’HõÖò– <å<£Ö’HõÖò q"å^ŒOÖ’ ÉèÏQÆOQÍ, 80–20% J<åºÜ«∂ÅÖ’, y~üQÍ¡h Hõg∞+¨<£ |∞@ì ^•YÅ∞Ö’, 14 ZѶπÖ’ [iy# J<åºÜ«∂Å#∞ q=iã¨∂Î LO>Ë "å˜x HÍ~°∞}º ^Œ$HõÊ^äŒO`À K«∂_®eûOk áÈ~Ú r"À 177, r"À 130 =O˜ J„Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ L`«Î~°∞fiÅ#∞ `≥ã¨∞Î#fl „ѨÉèí∞`«fi "≥·Yix J~°÷O KÕã¨∞‰õΩO@∂ L^ÀºQÆ∞ÅO`å =ÚO^Œ∞‰õΩ #_»"åeû LOk. WѨʘˆH L^ÀºQÆ =~åæÅÖ’ peHõÅ∞ =zÛ#@∞¡ `≥Å∞ã¨∞Î#flk. JO^Œi L=∞‡_ç ÅHõ∆ ºO `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ<Õ Hõ#∞Hõ á⁄~°á⁄KåÛÅ∞, ÉèË+¨*ÏÅ∞ =ke SHõºOQÍ L^Œºq∞OKåeû# J=ã¨~°=ÚOk. L^ÀºQÆ∞ÅO`å `«=∞ `«=∞ „QÍ=∂ÅÖ’ „QÍ=∞K≥·`«#º Hõq∞©Å∞ U~°Ê~°K«∞‰õΩx „Ѩ[Å#∞ K≥·`«#º=O`«∞Å#∞ KÕÜ«∂e. ˆH∆„`«™ê÷~ÚÖ’ K≥·`«#ºO |ÅOQÍ LO>Ë `«Ñ¨Ê L^Œº=∂Å∞ q[Ü«∞O ™êkèOK«ÖË=x K«i„`« K≥ѨÙÎ#fl áê~îåÅ#∞ QÆ∞~°∞ÎKÕã¨∞‰õΩx q^•º~°∞÷Å#∞, „Ѩ[Å#∞ K≥·`«#ºÑ¨iKÕ HÍ~°º„Hõ=∂xfl L^Àºy=~°æO <≥uÎÔH`«∞ΉõΩx ã¨HõÅ [#∞Å ã¨"≥∞‡#∞ q[Ü«∞=O`«O KÕ¿ã kâ◊QÍ #_çÑ≤¿ãÎ `≥ÅOQÍ} ™ê^èŒ#"≥·Ñ¨Ù "ÕQÆOQÍ J_»∞QÆ∞Å∞ Ѩ_»`å~Ú. P J_»∞QÆ∞Å „Ѩܫ∂}O `«Ñ¨Êxã¨iQÍ `≥ÅOQÍ}#∞ `≥zÛf~°∞`«∞Ok. T
  • 10. 10#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} #_»∞ã¨∞Î#fl HÍÅO qb#=∂?q"≥∂K«#=∂?q„^ÀǨÏ=∂? –Ö’ÔH ~å*òѨ=<£ ÃãÃÑìO|~ü 17#∞ ZÖÏ J~°÷O KÕã¨∞HÀ"åÅx QÆ`« H˘kÌ ã¨O=`«û~åÅ∞QÍ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞ <ÕѨ^䌺OÖ’ Jxfl ~å[H©Ü«∞ ѨH∆ÍÅ∞, ~å[H©ÜÕ∞`«~° ã¨Oã¨÷Å∞, „Ѩ[Å∞ `«~°˚# Éèí~°˚# Ѩ_»∞`«∂<Õ L<åfl~°∞. q"≥∂K«# k#=∞x, qb# k#=∞x, `≥ÅOQÍ}‰õΩ ™êfi`«„`«º k#=∞x ~°Hõ~°HÍÅ TǨ QÍ<åÅ`À K«i„`«#∞, Kåi„`«Hõ Ѷ¨∞@#Å#∞ `«=∞, `«=∞ "å^Œ#ʼnõΩ J#∞‰õÄÅOQÍ =∂~°∞ÛHÀ"åÅx `åѨ„`«Ü«∞Ѩ_»∞`«∂<Õ L<åfl~°∞. D <ÕѨ^䌺OÖ’ Jã¨Å∞ ÃãÃÑìO|~ü 17‰õΩ =ÚO^Œ∞, "≥#Hõ "åã¨Î=OQÍ UO [iyO^À `≥Å∞ã¨∞‰õΩO>Ë P ~ÀA Jã¨Å∞ ã¨fi~°∂ѨO |@ì|Ü«∞Å=Ù`«∞Ok. JѨC_»∞ Zxfl ‰õΩÑ≤ÊQÆO`«Å∞ Hõà◊¡=ÚO^Œ∞ ^Œ~°≈#q∞ã¨∞Î<åfl Jã¨Å∞ q+¨Ü«∞O =∂„`«O ã¨Ê+¨ìOQÍ J=QÆ`«=∞=Ù`«∞Ok. `≥ÅOQÍ} ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~åÏxH˜ ã¨O|OkèOz# Kåi„`«Hõ „Hõ=∞O JѨʘH˜ Ü«∂Éèˇ· Uà◊§ =ÚO^Œ∞ #∞OKÕ H˘#™êQÆ∞`«∂ =ã¨∞Î#fl#∂ 1940 EÖˇ· 19# |O^Œw =∞~°}O`À |e^•<åŠѶ¨∞ÏìÅ∞ "≥Ú^ŒÖˇ·<å~Ú. |O^Œw Éèí∂q∞ ѨOKå~ÚuÖ’ J`«x ™È^Œ~°∞_»∞ JÉσãπJbH˜ qã¨∞#∂~°∞ ^Õâò=ÚMò ~å=∞K«O„^•Ô~_ç¤ =∞^ŒÌ`«∞QÍ xÅ|_ç`Õ 14 Uà◊√§ <åºÜ«∞áÈ~å@O KÕã≤ #ÖÁæO_» HÀ~°∞¤Ö’ |O^Œw q[Ü«∞O ™êkèOKå_»∞. J~Ú`Õ P P#O^ŒO H˘kÌ¿ãÃÑ·<å xÅ=Hõ =ÚO^Õ ~å=∞K«O„^•Ô~_ç¤ QÆ∂O_®Å∞ |O^Œwx K«OÑ≤"Õâß~°∞. |O^Œw =∞~°}ÏxH˜ J|ƒãπJb ™êfi~°÷O, J`«x "≥#Hõ#∞#fl ^Õâò=ÚMò JkèHÍ~°O, ^Õâò=ÚMò‰õΩ ^Œ#∞flQÍ L#fl x*ÏO x~°O‰õΩâ◊`«fi"Õ∞ HÍ~°}ÏÅ∞. |O^Œwx K«OÑ≤Ok YzÛ`«OQÍ P<å˜ ~å[º"Õ∞. |O^Œw, KåHõe SÅ=∞‡ "≥Ú^ŒÅ∞H˘x Hõ_ç"≥O_çÖ’ 1946 EÖˇ· 4# ^˘_ç¤ H˘=Ú~°Ü«∞º =∞~°}O ^•HÍ WÖÏO˜ Ѷ¨∞@#Å∞ KåÖÏ<Õ [iQÍ~Ú. J~Ú`Õ ^˘_ç¤ H˘=Ú~°Ü«∞º =∞~°}Ïxfl QÆ∞iOz WHõ¯_» „Ѩ`ÕºHõOQÍ K≥ѨCHÀ"åe. x*ÏO Ãã·xHÍkèHÍi q∞ã≤¯<£ [iÑ≤# HÍÅ∞ÊÅ`À =º=™êÜ«∞ ‰õÄb áÈ~å@ Tˆ~yOѨÙÖ’ ^˘_ç¤ H˘=Ú~°Ü«∞º, =∞Å¡Ü«∞ºÅ∞ =∞~°}˜OKå~°∞. `≥ÅOQÍ} „Ѩ*ÏhHÍxH˜ P ~ÀA# „Ѩ^è•#OQÍ <åÜ«∞Hõ`«fiO =Ç≤Ïã¨∞Î#fl Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsì ^˘_ç¤H˘=Ú~°Ü«∞º =∞~°}O `«~åfi`« P`«‡~°Hõ∆} HÀã¨"≥∞ÿ<å `«Ñ¨Êxã¨iQÍ PÜ«Ú^èŒO ^èŒiOKåeû# P=â◊ºHõ`«#∞ `≥eÜ«∞*ˇÑ≤ÊOk. JѨʘ =~°‰õΩ ™êQÆ∞`«∞#fl „Ѩ[Å „ѨuѶ¨∞@# ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@ ~°∂ѨO fã¨∞‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ ^˘_ç¤ H˘=Ú~°Ü«∞º =∞~°}O XHõ Éèí∂q∞Hõ J~ÚOk. ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~åÏxH˜ ã¨O|OkèOz# ã≤^•úO`«, PK«~°}Ï`«‡Hõ „áêuѨkHõÅ∞ ã≤^Œú"≥∞ÿ<å~Ú. Hõ=¸ºxãπì áêsì JѨʘH˜ ã¨=∞HÍb# P^Œ~°≈"≥∞ÿ# K≥·<å ã¨∂ÊùiÎ`À 1946Ö’ 'K≥·<å =∂~°æ"Õ∞ =∞# =∂~°æO— Jx „ѨHõ˜OK«QÆeyOk. `«~åfi`« 1947 PQÆã¨∞ì 15# ÉèÏ~°`«^ÕâßxH˜ ™êfi`«O„`«ºO ~åQÍ, ã¨iQÍæ <≥Å ~ÀAÅ `«~åfi`« ÃãÃÑìO|~ü 11# Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsì <åÜ«∞‰õΩÅ∞ |^ŒÌO ZÖÏ¡Ô~_ç¤, ~åq <å~åÜ«∞}Ô~_ç¤, =∞Y∂úO "≥ÚÇ≤Ï#∞nÌ<£Å∞ JkèHÍiHõOQÍ ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~åÏxH˜ Ñ≤Å∞ѨÙxKåÛ~°∞. ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~å¢+¨ìOÖ’ KÕ*Ï~°∞`«∞#fl Ѩiã≤÷`«∞Å <ÕѨ^䌺OÖ’ _èçb¡Ö’x HÍO„ÔQãπ „ѨÉèí∞`«fiO 1947 #=O|~üÖ’ x*ÏO`À Ü«∞^ä•`«^äŒ X_»O|_çHõ KÕã¨∞‰õΩOk. ^•x HÍÅѨiq∞u XHõ ã¨O=`«û~°O. HÍh P ã¨O=`«û~° HÍÅO ‰õÄ_® =ÚyÜ«∞Hõ=ÚO^Õ JO>Ë 1948 ÃãÃÑìO|~ü 13 #∞Oz 17 =~°‰õΩ HÍO„ÔQãπ „ѨÉèí∞`«fiO Ѩ>ËÖò <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ áÈbãπ Ü«∂Hõ∆<£ ¿Ñ~°∞`À x*ÏO ~å[ºOÃÑ·H˜ Ãã·<åºxfl ѨOÑ≤Oz ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~å„ëêìxfl ÉèÏ~°`«^Õâ◊OÖ’ |Å=O`«OQÍ HõÅ∞ѨىõΩOk. áÈbãπ Ü«∂Hõ∆<£#∞ SHõº~å[ºã¨q∞u (S~åã¨) Éèí„^Œ`å =∞O_»eÖ’ ã¨"åÅ∞ KÕã≤# x*ÏO "å^Œ#Å∞ SHÍ㨠q<Õ֒ѨÙ<Õ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~å¢+¨ìO _èçb¡ =â◊"≥∞ÿ áÈ~ÚOk. ÉèÏ~°`«Ãã·#ºO P `«~°∞"å`« ~°*ÏHÍ~°¡#∞, Hõ=¸ºxã¨∞ìÅ#∞ ÅHõ∆ ºO KÕã¨∞H˘x ^•_»∞Å∞ KÕã≤#ѨC_»∞, QÆ`«OÖ’ Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsì „Ñ¨[ʼnõΩ JOkOz# Ѷ¨ÖÏʼnõΩ Ãã·#ºO qѶ¨∂`«O HõeÊã¨∞Î#flO^Œ∞‰õΩ QÍ#∞ 1951 JHÀì|~ü ^•HÍ Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsì Ãã·<åºxH˜ =ºuˆ~HõOQÍ ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~åÏxfl H˘#™êyOzOk. HÍh JHÀì|~ü 20# áÈ~åÏxfl q~°q∞OzOk. `«~åfi`« 1952 ZxflHõÅ∞ [~°QÆ_»O, 1953 JHÀì|~ü 1# PO„^èŒ ~å¢+¨ìO U~°Ê_»@O, 1956 #=O|~ü 1# PO„^茄Ѩ^Õâò U~°Ê_»@O K«HõK«HÍ [iyáÈÜ«∂~Ú. W^ŒO`å ѨÓ~°fi K«i„`«. WѨC_»∞ P ѨÓ~°fi K«i„`« #∞OKÕ [iy# áÈbãπ Ü«∂Hõ∆<£#∞ ã¨OѶ¨∞@<åѨ~°OQÍ ZÖÏ K«∂_®Å#flk „Ѩã¨∞Î`« ã¨=∞㨺. Jk qb#=∂? P„Hõ=∞}Ï? q"≥∂K«<å? q„^ÀǨÏ=∂? J<Õ „Ѩâ◊fl‰õΩ ã¨=∂^è•<åÅ∞ "≥`«∞HÀ¯"åe. "≥Ú^Œ@QÍ ÃãÃÑìO|~ü 17 áÈbãπ Ü«∂Hõ∆<£ ^•fi~å [iyOk. qb#O HÍ^Œx K≥ѨCHÀ"åe. qb#O JO>Ë Hõeã≤áÈ=_»O. Jk ‰õÄ_® W~°∞ѨH∆ÍÅ JOwHÍ~°O`À [iy`Õ<Õ. JO^Œ∞Ö’ U XHõ¯ ѨHõ∆O ã¨=∞‡u ÖˉõΩ#fl#∂ Jk qb#O J=^Œ∞. ÉèÏ~°`« Ü«¸xÜ«∞<£‰õΩ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£#∞ HõeÑ≤ "Õã¨∞HÀ=_»O JO>Ë<Õ
  • 11. 11 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011 Pã¨H˜Î. x*ÏxH˜ x*ÏO <≥„Ǩ˙‰õΩ QÍh, P<å˜ HÍO„ÔQãπ‰õΩ QÍh q^èÕÜ«Ú_≥·# |O@∞(„a©+π ~å}˜ J~Ú`Õ U_»= x*ÏO#∞ UHõOQÍ 'qâßfi㨠áê„`«∞_≥·# q∞„`«∞_»∞— J#flk). JO^Œ∞ˆH ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ã¨O™ê÷#O x*ÏO KÕuÖ’ L#fl#∂, `«# KÕuÖ’ L#fl#∂ XHõ>Ë Jx HÍO„ÔQãπ „ѨÉèí∞`«fiO ÉèÏqOzOk. J~Ú##∂ Hõ=¸ºxã¨∞ìÅ ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@O, x*ÏO =∂@ q#‰õΩO_® `«Ü«∂Ô~·# ~°*ÏHÍ~°¡ ÉèíÜ«∞O =Å¡ Ü«∞^ä•`«^äŒ X_»O|_çHõ HÍÅѨiq∞u ѨÓiÎHÍHõ=ÚO^Õ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£#∞ HõeÑ≤ "Õã¨∞HÀ=_®xˆH "≥ÚQÆ∞æ K«∂Ñ≤Ok. Hõ#∞Hõ „ѨÉèí∞`«fiO "≥·Ñ¨Ù #∞Oz K«∂¿ãÎ HõeÑ≤"Õã¨∞HÀ=_»O JO>Ë<Õ „ѨÉèí∞`åfixH˜ W+¨ìO. HÍh qb#O J<Õk Ô~O_»∞ "≥·Ñ¨ÙʼnõΩ ã¨O|OkèOz# q+¨Ü«∞O P ~ÀA# ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ã¨O™ê÷<åxfl `«#Ö’ HõeÑ≤ "Õã¨∞HÀ=_®xH˜ HÍO„ÔQãπ‰õΩ ZO`« ǨωõΩ¯ LO^À, ^•xÃÑ· x~°‚Ü«∞O fã¨∞ HÀ=_®xH˜ ã¨O™ê÷# „Ѩ[ʼnõΩ ‰õÄ_® JO`Õ Ç¨Ï‰õΩ¯ LOk. „Ѩ[ʼnõΩ `å=Ú ÉèÏ~°`« ~å[ºOÖ’ HõÅ"åÖÏ? =^•Ì? J<Õ x~°‚Ü«∂kèHÍ~°O YzÛ`«OQÍ LO@∞Ok. P JkèHÍ~åxfl QÆ∞iÎOz „Ѩ[Å ã¨=∞‡u á⁄Ok#ѨÙ_Õ Jk qb#O J=Ù`«∞Ok. HÍh JѨʘ „ѨÉèí∞`«fiO Hõhã¨OQÍ<≥·<å „Ñ¨[Å Jaè„áêÜ«∂Å#∞ ѨiQÆ}#Ö’H˜ fã¨∞HÀÖË^Œ∞. XHõ x~°O‰õΩâ◊ ~å[ºO =º=ǨÏiOz# f~°∞QÍ<Õ ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£#∞ HõeÑ≤ "Õã¨∞‰õΩOk. JÖÏO@ѨÙ_»∞ XHõ ѨHõ∆O =∂„`«"Õ∞ [iÑ≤# K«~°º qb#O ZÖÏ J=Ù`«∞Ok? Ô~O_»= ѨHõ∆O PÖ’K«#Å#∞ U =∂„`«O QÆ∞iÎOK«x K«~°º#∞ qb#OQÍ ZÖÏ QÆ∞iΙêÎ~°∞? Hõ#∞Hõ 'qb#O— J<Õk ѨzÛ J|^ŒúO. WHõ q"≥∂K«#O q+¨Ü«∂xH˜ =¿ãÎ [iyOk q"≥∂K«#"Õ∞ Jx ÉèÏqOKÕ "åà◊§Ö’ Ô~O_»∞ =~åæÅ∞<åfl~Ú. "≥Ú^Œ˜ =~°æO "åi „ѨHÍ~°O q"≥∂K«#O JO>Ë x*ÏO ^Œ∞~å‡~°æ áêÅ# #∞Oz q"≥∂K«#"≥∞ÿ „Ѩ*Ï™êfi=∞º áêÅ#Ö’ Hõeã≤áÈ=_»O. Ô~O_»= =~°æO „ѨHÍ~°O =Úã≤¡O ~å*ˇ·# x*ÏO áêÅ# #∞Oz Ç≤ÏO^Œ∂ „Ѩ[Å∞, Ç≤ÏO^Œ∂ „áêO`«O q"≥∂K«#O K≥O^Œ_»O. D Ô~O_»∞ =~åæÅ PÖ’K«#Å#∞ XHõ™êi QÆ=∞x^•ÌO. "≥Ú^Œ˜=~°æO J#∞‰õΩO@∞#fl@∞¡QÍ<Õ x*ÏO ^Œ∞~å‡~°æ áêÅ# ÃãÃÑìO|~ü 17`À JO`«"≥∞ÿOk. P `«~åfi`« ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£Ö’x „Ѩã¨∞Î`« `≥ÅOQÍ} „áêO`«O ã≤qÖò J_ç‡x¢¿ãì@~°¡ áêÅ#Ö’ LO_ç 1956Ö’ PO„^茄Ѩ^ÕâòÖ’ ÉèÏQÆ"≥∞ÿáÈ~ÚOk. J~Ú`Õ x*ÏO x~°O‰õΩâ◊ áêÅ# JO`«=∞=_»O =~°‰õΩ ã¨O`À+¨Hõ~°"Õ∞ J~Ú##∂ x*ÏO áêÅ# `«~åfi`« <Õ˜ =~°‰õÄ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ JO`Õ ã¨O`À+¨OQÍ LO_»QÆeQÍ~å? J#flk =ÚYº"≥∞ÿ# „Ѩâ◊fl. U áêÅ#<≥·`Õ =ÚHõÎ HõO~î°O`À „Ѩ[ÅO`å =ºuˆ~H˜OKå~À, P áêÅ# `åÅ∂‰õΩ ™ê~°∂Ѩº`«Å∞ ÖËx q^èŒOQÍ P `«~åfi`« „ѨÉèí∞`åfiÅ∞ =º=ǨÏiOKåÜ«∂? nxH˜ ã¨=∂^è•#O YzÛ`«OQÍ 'ÖË^Œ∞— J<Õ. JO>Ë x*ÏO áêÅ# áÈ~Ú ~°∂ѨOÖ’ H˘OK≥O =∂~°∞ÊQÍ =∞~À „ѨÉèí∞`«fiO „Ѩ*Ï™êfi=∞º =Úã¨∞QÆ∞Ö’ „Ѩ[Å#∞ áêeã¨∂Î =zÛOk. P<å˜ Ç≤ÏOã¨Å∞, „‰õÄ~°`åfiÅ∞, ^Ò~°˚<åºÅ∞ WѨʘH© x~åѶ¨∂@OQÍ „Ѩ[ÅÃÑ· [~°∞QÆ∞`«∂<Õ L<åfl~Ú. JO>Ë áêʼnõΩÅ =∂~°∞ÊÅ J<Õk ÉèÏ~°`« ™êfi`«O„`«ºO =Öˇ<Õ Ñ¨i=∂}Ï`«‡Hõ =∂ˆ~Ê QÍh QÆ∞}Ï`«‡Hõ =∂~°∞Ê HÍ^Œ∞. ÃÑ#O g∞^Œ #∞Oz á⁄~ÚºÖ’ Ѩ_»¤ Ѩiã≤÷`Õ „Ѩ[ʼnõΩ L#flѨC_»∞ "≥Ú^Œ˜ =~°æO "åi „ѨHÍ~°"≥∞ÿ<å Jk q"≥∂K«#O ZÖÏ J=Ù`«∞Ok? q"≥∂K«#O JO>Ë QÆ`« ÉÏ^èŒÅ `åÅ∂‰õΩ HõëêìÅhfl `˘ÅyáÈ~Ú „Ѩ[Å∞ ã¨∞Yã¨O`ÀëêÅ`À rqOK«QÆÅQÍe. JѨC_Õ Jk QÆ`« ^Œ∞~å‡~°æ áêÅ# #∞Oz q"≥∂K«#O K≥O^Œ_»=∞=Ù`«∞Ok. HÍh QÆ`åxH˜, WѨʘH© HõëêìÅ∞, ÉÏ^èŒÅ∞ JÖψQ LO_ç ÃÑ·QÍ Jq =∞iO`« Z‰õΩ¯"≥·#ѨÙ_»∞ Jk q"≥∂K«#O HÍ^Œ∞. Hõ#∞Hõ x*ÏO áêÅ# #∞Oz „Ѩ*Ï™êfi=∞º áêÅ#Ö’H˜ ~å=_»"Õ∞ q"≥∂K«#O JxÑ≤OK«∞HÀÖË^Œ∞. WHõ Ô~O_»==~°æO "åi „ѨHÍ~°O x*ÏO =Úã≤¡O =∞`åxH˜ K≥Ok#"å_»∞ Hõ#∞Hõ J`«x áêÅ# JO`«=∞=_»O JO>Ë =Úã≤¡O áêÅ# JO`«"≥∞ÿ Ç≤ÏO^Œ∞=ÙÅ∞ q"≥∂K«# K≥O^Œ_»"Õ∞. D ÉèÏ=##∞ „Ѩ^è•#OQÍ 1975 #∞Oz ~å¢+‘ìÜ«∞ ã¨fiÜ«∞O¿ã=H± ã¨OѶπ∞, qâ◊fiÇ≤ÏO^Œ∂ Ѩi+¨`ü, [#ã¨OѶπ∞Å∞, 1998 #∞Oz(Zh¤U áêÅ# #∞O_ç) ÉèÏ~°fÜ«∞ [#`å áêsì „Ñ¨Kå~°O KÕã¨∂Î, ÃãÃÑìO|~ü 17#∞ PQÆã¨∞ì 15, [#=i 26`À ã¨=∂#OQÍ [~°∞ѨىõΩO@∂ =ã¨∞Î<åfl~Ú. g˜ ^Œ$+≤ìÖ’ ã¨=∂*Ïxfl, ã¨O™ê÷<åxfl ˆH=ÅO =∞`«Ñ¨~°OQÍ<Õ qÉèílOz [iy#^•xfl =∞`« ã¨O‰õΩz`« J~°÷OÖ’<Õ K«∂ã¨∞Î<åfl~Ú. x*ÏO‰õΩ `«# =∞`«O, Ѩ~°=∞`«O J<ÕÉèÏ=# ÖË^Œ∞. `«# x~°O‰õΩâ◊`åfixfl Jxfl =∞`åÅÃÑ· K≥ÖÏ~Úã¨∂Î =KåÛ_»∞. x*ÏO =Úã‘¡OÅ#∞ =∂„`«O „¿Ñ=∞QÍ K«∂âß_®? |O^Œw =Úã‘¡"Õ∞ Hõ^•! J~Ú<å J`«xfl K«OÑ≤Oz# ~å=∞K«O„^•Ô~_ç¤H˜ =∞^ŒÌufiÖË^•? Hõ#∞Hõ x*ÏO HÍÅOÖ’ =∞`åÅHõf`«OQÍ ¿Ñ^Œ"åi ã¨OYº ÃÑiyO^Œx, „â◊=∞^ÀÑ≤_ç [iyO^Œx, „Ѩ[Å∞ Ç≤ÏOã¨Å‰õΩ QÆ∞~°Ü«∂º~°x Kåi„`«Hõ Ѷ¨∞@#Å∞ K≥ѨÙÎ#fl#∂, Hõhã¨O JO^Œ∞ÔH·##∂ ^•xfl q"≥∂K«#O JO@∞<åfl=∞x K≥ѨCHÀ‰õΩO_®(JÖÏ K≥ѨC‰õΩ#fl#∂ Jk q"≥∂K«#O HÍÉ’^Œ∞ QÍh...) xã≤ûQÆ∞æQÍ x*ÏO =Úã≤¡O =ºH˜Î, „Ѩ[Å∞ Ç≤ÏO^Œ∞=ÙÅ∞ J<Õ qÉèí[# ˆ~Y`À<Õ q"≥∂K«<åxfl „Ѩuáêkã¨∞Î<åfl~°∞. Jã¨Å∞ q"≥∂K«<åxfl =∞`« „áêuѨkHõ# x~°fizOѨ K«∂_»@"Õ∞ XHõ „Ѩ=∂^ŒHõ~°"≥∞ÿ# ^èÀ~°}˜. q"≥∂K«# J<Õ J~å÷xfl =∞`«HÀ}OÖ’ a*ˇÑ≤, `«k`«~° Ç≤ÏO^Œ∂ ã¨Oã¨÷Å∞(Ô~O_»= =~°æO) =ÚO^Œ∞‰õΩ `≥¿ãÎ ã≤Ñ≤S `«k`«~°
  • 12. 12#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsìÅ∞, ã¨Oã¨÷Å∞("≥Ú^Œ˜ =~°æO) ‰õÄ_® ÃãÃÑìO|~ü 17#∞ =∞~À J~°÷OÖ’<≥·<å q"≥∂K«# k#OQÍ ÉèÏqã¨∂Î =ã¨∞Î<åfl~Ú. JO^Œ∞ˆH q"≥∂K«# J<Õk ‰õÄ_® ѨzÛ J|^ŒúO. "≥Ú^Œ˜ =~°æO "åi „ѨHÍ~°"≥∞ÿ<å, Ô~O_»= =~°æO "åi „ѨHÍ~°"≥∞ÿ<å q"≥∂K«# J<Õk U HÀâß# ã¨=∞i÷OK«∞HÀÖËx q+¨Ü«∞O. WHõ P„Hõ=∞} q+¨Ü«∂xH˜ =¿ãÎ 'PѨˆ~+¨<£ áÈÖ’— ¿Ñ~°∞`À 1948 ÃãÃÑìO|~ü 17# [iy# áÈbãπ Ü«∂Hõ∆<£ =Ú=∂‡˜H© P„Hõ=∞}Ë. ÃÑ·QÍ ^Œ∞~å„Hõ=∞}. WOHÍ Ö’`«∞Ö’¡H˜ "≥o§ K≥¿ÑÎ Jk XHõ Ü«Ú^ŒúO. ÉèÏ~°`«^Õâ◊O `«# „Ѩ[ÅÃÑ· `å<Õ KÕã≤# Ü«Ú^ŒúO. ™êfi`«O„`«º áÈ~å@ ã¨=∞Ü«∞OÖ’ "ÕkHõÅ g∞^Œ „Ѩ*Ï™êfi=∞º, ™ê=∞º"å^Œ, <≥·uHõ „Ѩ=K«<åÅ∞ ѨeH˜# <≥„Ǩ˙ Hõ#∞ã¨#flÅÖ’ Ѩ>ËÖò 'L‰õΩ¯—áê^ŒO "≥∂Ñ≤# Ü«Ú^ŒúO. #HõûÖˇ·@¡ ™ê‰õΩ K«∂Ñ≤ ^Õâ◊OÖ’x J=∂Ü«∞Hõ yi[#∞Å g∞^Œ „Ѩã¨∞Î`«O ~å[ºO KÕã¨∞Î#fl>Ë¡, Hõ=¸ºxã¨∞ìÅ ~°*ÏHÍ~°¡ |∂z K«∂Ñ≤ P<å˜ ~å[ºO „Ѩ[ÅÃÑ· KÕã≤# Ü«Ú^ŒúO. ™ê^è•~°}OQÍ Ü«Ú^ŒúO KÕã≤Ok. „Ѩ[ŠѨH∆Í# xez# H˘kÌ=∞Ok Hõ=¸ºxã¨∞ìÅ#∂ Ñ≤@ìÅÖÏQÍ HÍeÛ"Õã≤Ok. <≥„Ǩ˙ ã¨fiÜ«∞OQÍ xÜ«∞q∞Oz# ã¨∞O^Œ~üÖÏÖò Hõq∞˜ K≥Ñ≤Ê#@∞¡ Ô~O_»∞ ÅHõ∆Å =∞OkH˜ ÃÑ·QÍ =Úã≤¡OÅ∞ TK«HÀ`«‰õΩ QÆ∞Ô~·<å~°∞. Hõ#∞Hõ P„Hõ=∞}, ^Œ∞~å„Hõ=∞} J<Õq KåÖÏ z#fl Ѩ^•Å∞. P ~ÀA# áÈbãπÜ«∂Hõ∆<£ ¿Ñ~°∞`À „Ѩ[ÅÃÑ· ÉèÏ~°`« „ѨÉèí∞`«fiO Ü«Ú^ŒúO KÕã≤O^Œ#_»O ã¨=∞O[ã¨OQÍ LO@∞Ok. qb#O, q"≥∂K«#O HÍ#ѨC_»∞ =∞i ÃãÃÑìO|~ü 17#∞ ZÖÏ K«∂_®e? ‰õΩ¡Ñ¨ÎOQÍ K≥ѨC‰õΩO>Ë ÃãÃÑìO|~ü 17 XHõ q„^ÀÇ¨Ï k#O. P ~ÀA#∞ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ ^ŒQÍѨ_»¤ ~ÀAQÍ QÆ∞iÎOz "≥Ú^Œ@ ã¨O|~åÅ∞ [~°∞ѨÙHÀ=_»O =∂x"ÕÜ«∂e. „^ÀǨÏK«i„`«#∞ „Ѩ[ʼnõΩ q∞yeÛ# ~ÀAQÍ =∂„`«"Õ∞ ÃãÃÑìO|~ü 17#∞ K«∂_®e. JO^Œ∞‰õΩQÍ#∞ Jk ZO^Œ∞‰õΩ q„^ÀÇ¨Ï k#"≥∂ "≥Ú^Œ@ K«iÛOK«∞HÀ"åe. D q„^ÀǨ xfl Ô~O_»∞ "≥·Ñ¨ÙÅ #∞Oz [iy# q„^ÀǨÏOQÍ QÆ=∞x¿ãÎ<Õ ^•xfl ã¨OѨÓ~°‚OQÍ J~°÷O KÕã¨∞‰õΩ#fl@¡=Ù`«∞Ok. 1. ÉèÏ~°`« „ѨÉèí∞`«fiO "≥·Ñ¨Ù #∞Oz [iy# q„^ÀǨÏO 2. Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsì "≥·Ñ¨Ù #∞Oz [iy# q„^ÀǨÏO "≥Ú^Œ˜k– „ѨÉèí∞`«fiO KÕã≤# „^ÀǨÏO. ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^£ ~å„ëêìxfl áêeOz# z=i #"å|∞ ¿Ñ~°∞ g∞~ü L™ê‡<£ JbMÏ<£. J`«x „Ѩ^è•#=∞O„u ÖÏÜ«∞H±Jb, Ju „‰õÄ~°∞_»∞QÍ ¿Ñ~˘Ok# g∞~ü L™ê‡<£ ™êfi`«O„`åºxH˜ =ÚO^Œ∞#∞OKÕ „a©+π"åiH˜, ™êfi`«O„`Àº^Œº=∞ <åÜ«∞‰õΩʼnõΩ ™êfi`«O„`åº#O`«~°O „ѨÉèí∞`åfixfl U~åÊ@∞ KÕã≤# HÍO„ÔQãπ ÃÑ^ŒÌ=∞#∞+¨µÅ‰õΩ KåÖÏ 'ã¨xflÇ≤Ï`«∞_»∞—. XHõ ^Œ∞~å‡~°∞æ_≥·# áêʼnõΩx`À ™êxflÇ≤Ï`«ºO <≥~°Ñ¨@O ÉèÏ~°`« „ѨÉèí∞`«fiO `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ʼnõΩ KÕã≤# "≥Ú^Œ˜ „^ÀǨÏO. 1947 PQÆã¨∞ì 15# ™êfi`«O„`«ºO =KåÛHõ ^Õâ◊OÖ’x 554 ã¨fi`«O„`« ~å*ϺÅ∞ XHõÁHõ˜QÍ ÉèÏ~°`« Ü«¸xÜ«∞<£Ö’ Hõeã≤ áÈ`«∞O>Ë J@∞ áêH˜™êÎ<£Ö’ HõÅ=_»=∂ W@∞ ÉèÏ~°`« ^Õâ◊OÖ’ HõÅ=_»=∂, ÖËHõ `«@ã¨÷OQÍ LO_»@=∂ J<Õ g∞=∂Oã¨Ö’ H˘@∞ìq∞Ïì_»∞`«∞#fl x*ÏO x~°‚Ü«∂xfl `≥Å∞ã¨∞HÀ‰õΩO_®<Õ 1947 #=O|~ü 29# x*ÏO`À Ü«∞^ä•`«^äŒ X_»O|_çHõ KÕã¨∞HÀ=_»O Ô~O_»= „^ÀǨÏO. P X_»O|_çHõ HÍÅѨiq∞u ѨÓiÎHÍHõ=ÚO^Õ (ã¨O=`«û~° HÍÅO) 1948 ÃãÃÑìO|~ü 13# áÈbãπ Ü«∂Hõ∆<£ [~°Ñ¨_»O, ÃÑ·QÍ Ü«Ú^ŒúO, Ãã·xHõ^•_ç ÖÏO˜ ¿Ñ~°∞¡ ÃÑ_ç`Õ JO`«~å˚fÜ«∞ ã¨=∂[O #∞Oz K≥_»¤¿Ñ~°∞ =ã¨∞ÎO^Œ<Õ ÉèíÜ«∞O`À ^•xH˜ áÈbãπ K«~°º J<Õ ¿Ñ~°∞ Ãјì "≥∂ã¨O KÕÜ«∞@O =¸_»= „^ÀǨÏO. áÈbãπ Ü«∂Hõ∆<£#∞ ã¨"åÅ∞KÕã¨∂Î x*ÏO Éèí„^Œ`å =∞O_»eÖ’ iáÈ~°∞ì KÕ¿ãÎ SHõº~å[ºã¨q∞ux ‰õÄ_® ÉËMÏ`«~°∞ KÕã¨∂Î áÈbãπ K«~°º#∞ H˘#™êyOK«@O <åÅ∞QÆ= „^ÀǨÏO. ÖÁOyáÈ~Ú# x*ÏO „‰õÄ~°K«i„`« `≥eã≤ ‰õÄ_® J`«xfl 1969 =~°‰õΩ ~å[Éèí~°}ÏÅ∞ á⁄O^ÕÖÏ J#∞=∞uOK«@O, KåÖÏHÍÅO =~°‰õΩ ^Õâò=ÚMòÅ∞, =∞ˆHÎ^•~°¡‰õΩ #+¨ìѨiǨ ~åe=fi_»O, 1950 U„Ñ≤Öò 1# x*ÏO`À [iy# XѨÊO^ŒO „ѨHÍ~°O x*ÏO‰õΩ UÏ ZÖÏO˜ Ѩ#∞flÅ∞ ÖˉõΩO_® Ü«∂Éèˇ· ÅHõ∆Å ~°∂áêÜ«∞Å Éèí~°}O Z^Œ∞~°∞ K≥e¡OK«@O, 1950 [#=i 26 =~°‰õΩ x*ÏO#∞ „ѨÉèí∞`åfikè<Õ`«QÍ, 1956 JHÀì|~ü 31 =~°‰õΩ '~å[„Ѩ=ÚMò—QÍ LOK«@O S^Œ= „^ÀǨÏO. ÃãÃÑìO|~ü 17# x*ÏO ÖÁOyáÈÜ«∂Hõ ‰õÄ_® áÈbãπ K«~°º#∞ H˘#™êyOK«@O P~°= „^ÀǨÏO. H˘kÌ=∞Ok ~°*ÏHÍ~°¡#∞ Ѩ@∞ìHÀ=_®xH˜ ÅHõ∆ÖÏk =∞Ok J=∂Ü«∞Hõ „Ѩ[Å#∞, =Úã≤¡OÅ#∞ á⁄@ì# ÃÑ@∞ìHÀ=_»O U_»= „^ÀǨÏO. tH˜∆OKåeû# J~°›`«Å∞#fl „Ѩ^è•# ÖÏÜ«∞H±Jbx QÆ$Ç¨Ï x~°ƒO^èŒOÖ’, ~°*ÏHÍ~°¡ <åÜ«∞‰õΩ_»∞ HÍjO~°rfix =~°OQÆÖò *ˇ·Å∞Ö’ ã¨HõÅ ™œHõ~åºÅ`À #[~ü |O^£KÕã≤, tH∆Í~°›Å∞ HÍx "ÕÖÏk =∞Ok J=∂Ü«∞Hõ áœ~°∞Å#∞ JÅ¡~°¡ ¿Ñi@ Hõiî#*ˇ·Å∞ tHõ∆ʼnõΩ QÆ∞iKÕÜ«∞_»O Zxq∞^Œ= „^ÀǨÏO. ѨÅ∞‰õΩ|_çx LѨÜ≥∂yOz Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsìx peHõÅ∞ Kտ㠄Ѩܫ∞`«flO KÕã≤, áÈ~å@ q~°=∞}ÃÑ· áêsìÖ’ =~åæÅ#∞ `«Ü«∂~°∞ KÕ~ÚOK«@O `˘q∞‡^Œ= „^ÀǨÏO. ^˘~°Å∞, ^Õâò=ÚMòÅ∞, *Ïw~åú~°∞Å #∞O_ç fã¨∞‰õΩx =¸_»∞ "ÕÅ „QÍ=∂Å „Ѩ[ʼnõΩ ѨOK«|_»¤ Ѩk ÅHõ∆Å ZHõ~åÅ Éèí∂q∞x =∞~°Å „ѨÉèí∞`åfixH˜ JѨÊyOK«=∞#@O, „ѨÉèí∞`åfixH˜ =∂„`«"Õ∞ ѨOKÕ JkèHÍ~°O LO^Œ<Õ ~å[ºx~°O‰õΩâ◊`åfixfl „ѨHõ˜OK«_»O, ÉÏǨ @OQÍ ÃÇÏeHÍѨì~üÅÖ’ ÅHõ∆ÖÏk Hõ~°Ñ¨„`åÅ∞ ѨOK«@O Ѩ^Œ= „^ÀǨÏO. 'K≥·<å =∂~°æ"Õ∞ =∞# =∂~°æO— Jx
  • 13. 13 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011 „ѨHõ˜OK«∞‰õΩ#fl ‰õ=¸ºxã¨∞ì áêsìx =∂"À ã¨∂ÊùiÎ JO>Ë L„QÆ"å^Œ ã¨∂Êùˆ~Î Jx, P =∂~åæxfl J#∞ã¨iOKÕ "å~°O`å L„QÆ"å^Œ∞ÖË Jx, JÖÏO˜ L„QÆ"å^Œ∞Å∞ HÍeÛ"Õ`«‰õΩ J~°∞›ÖË J<Õ Z<£H“O@~°¡ K«@ì|^Œú`«‰õΩ JO‰õΩ~å~°Ê} KÕã≤, =ÚO^Œ∞ `«~åʼnõΩ HÍeÛ"Õ`«Å =∂~°æO K«∂¿Ñ `˘e J_»∞QÆ∞Å∞ "ÕÜ«∞_»O Ѩ^ŒH˘O_»= „^ÀǨÏO. 1951 JHÀì|~ü 20# Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsì ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@O q~°q∞OKåHõ =∞~°Å „QÍ=∂ÅÖ’x Éèí∂=ÚÅ#∞ P„Hõq∞OK«∞HÀ=_®xH˜, ÃÑ`«Î#O <≥~°Ñ¨_®xH˜ =zÛ# ^˘~°Å∞, [g∞O^•~°¡‰õΩ HÍO„ÔQãπ HõO_»∞"åÅ∞ "Õã≤, QÍOnè ’Ñ‘Å∞ Ãјì HÍO„ÔQãπ f~°÷=∞zÛ "åi ^Ò~°˚<åºÅ‰õΩ =∞^ŒÌ`«∞#∞, Éèí„^Œ`«#∞ JOkOK«@O, "åi<Õ 1952 ZxflHõÅ`À `«=∞ áêsì JÉèíº~°∞÷Å∞QÍ ÔQeÑ≤OK«HÀ=_»O Ѩ<≥flO_»= „^ÀǨÏO. ѨOKÕ JkèHÍ~°O „ѨÉèí∞`åfixˆH LO@∞O^Œx |Å=O`«OQÍ „Ѩ[Å Éèí∂=ÚÅ#∞ ÖÏH˘¯x "å˜x ѨO_»‰õΩO_® "≥∂ã¨O KÕÜ«∞@O, ÃÑ·QÍ P Éèí∂=ÚÅ#∞ =∞~°Å ^˘~°ÅˆH JѨÊyOK«@O Ѩ^Œ=¸_»= „^ÀǨÏO. 1952Ö’ `≥ÅOQÍ} „áêO`«OÖ’ <åºÜ«∞|^ŒúOQÍ ™êy# <å<£=Úb¯ L^Œº=∞HÍ~°∞ÅÃÑ· HÍÅ∞ÊÅ∞ [iÑ≤ 12 =∞Okx |efã¨∞HÀ=_»O Ѩ^•flÅ∞QÆ= „^ÀǨÏO. 'K«ÖÏH© JÉσ~Ú–J=∂Ü«∞Hõ J=∂‡~Ú— Jx ÃÑ·H˜ =e¡Oz #OQÆ<åzQÍ 1956Ö’ `≥ÅOQÍ}#∞ PO„^茄Ѩ^ÕâòÖ’ ÉèÏQÆOQÍ KÕÜ«∞@O Ѩk¿ÇÏ#= „^ÀǨÏO. W=hfl 1940 #∞Oz 1956 =~°‰õΩ „Ѩ^è•#"≥∞ÿ# ã¨OѶ¨∞@#Å<Õ fã¨∞H˘x `ÕeÛ# q„^ÀǨ Å *Ïa`å. HÍh _≥ÉˇÂƒù Uà◊§ "≥#Hõ‰õΩ "≥o§ ~ÀA"ås Ѷ¨∞@#Å#∞ Ѩije¿ãÎ P<å˜ „ѨÉèí∞`«fiO KÕã≤# q„^ÀǨ Å ã¨OYº "ÕÅÖ’¡ LO_»=K«∞Û. Hõ#∞Hõ ÉèÏ~°`« „ѨÉèí∞`«fiO `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å#∞ f„=OQÍ q„^ÀÇ¨Ï Ñ¨izOk. WHõ Ô~O_»=k. Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsì KÕã≤# „^ÀǨÏO. x*ÏxH˜ `≥ÅOQÍ} ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@OÖ’ Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsìk J^Œ∞ƒù`«"≥∞ÿ# áê„`«. „ѨѨOK« L^Œº=∂Åhfl ã¨∂ÊùiÎ á⁄O^Œ=Åã≤#O`« =∞ǨÏ`«Î~° áÈ~åÏxH˜ Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsì <åÜ«∞Hõ`«fiO =Ç≤ÏOzOk. KÕѨ˜ì# "≥Ú^Œ˜ L^Œº=∞OÖ’<Õ K≥·`«#º=O`«"≥∞ÿ# J_»∞QÆ∞Å∞ "Õã¨∂Î ^Õâ◊"åºÑ¨Î Hõ=¸ºxã¨∞ì L^Œº=∂Å#∞ „ѨÉèÏq`«O KÕã≤Ok. J~Ú`Õ 1940 #∞Oz 1956 =∞^茺HÍÅOÖ’ P áêsìÖ’#∂ H˘xfl `«Ñ¨Ê@_»∞QÆ∞Å∞ Ѩ_®¤~Ú. "å˜H˜ q„^ÀǨïÅ∞ J<Õ ÃÑ^ŒÌ ¿Ñ~°∞ "å_»@O HõO>Ë, "å˜x Ö’áêÅ∞QÍ ÉèÏqOz K«iÛOK«∞HÀ=@O J=ã¨~°O. "å˜Ö’ =ÚYº"≥∞ÿ#q– Hõ=¸ºxã¨∂ì áêsìÖ’x „Ѩ^è•# Ѩ^Œ=ÙÅÖ’ L#fl H˘kÌ=∞Ok <åÜ«∞‰õΩʼnõΩ =∂„`«"Õ∞ Hõ=¸ºxã¨∞ì *Ï˝#O LO_»@O, kQÆ∞=™ê÷~Ú HÍ~°ºHõ~°ÎʼnõΩ =∂~ü¯û, Öˇx<£Å ¿Ñˆ~¡ `≥eÜ«∞HõáÈ=_»O, Hõhã¨O ã¨=∞HÍb# =∂"À, Ǩϟzq∞<£Å #∞O_ç ‰õÄ_® Ug∞ <Õ~°∞ÛHÀÖËHõáÈ=@O "≥Ú^Œ˜k. „Ѩ[Å∞ ^˘~°ÅÃÑ·#, [g∞O^•~°¡ÃÑ·# áÈ~å_»@"Õ∞ ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@O HÍ^Œ∞. P áÈ~åÏxH˜ =∂i¯ûã¨∞ì Öˇxxã¨∞ì *Ï˝#O ÖËHõáÈ`Õ Jk `å`å¯eHõ u~°∞QÆ∞ÉÏ@∞ J=Ù`«∞Ok QÍh ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@O HÍ^Œ∞. D z#fl q+¨Ü«∂xfl ‰õÄ_® Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsì QÆ∞iÎOK«HõáÈ=@O Ô~O_»=k. ÉèÏ~°`« ™êfi`«O„`åºxfl áêsìÖ’x H˘O^ŒÔ~·<å QÆ∞iÎOK«@O, P ™êfi`«O„`«ºO U"À =∞Ç≤Ï=∞Å∞ KÕã¨∞ÎO^Œ<Õ 'WO_çÃÑO_≥<£û „_ô"£∞û—Ö’ qǨÏiOK«_»O, JO^Œ∞Ö’ ÉèÏQÆOQÍ<Õ XHõ =~°æO ^˘_ç¤ H˘=Ú~°Ü«∞º =∞~°}O`À J#kèHÍiHõOQÍ „áê~°OÉèí"≥∞ÿ# ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~åÏxfl H˜+¨<£ _®‰õΩº"≥∞Oò ¿Ñ~°∞`À ™êfi`«O„`«ºO =zÛO^Œ<Õ HÍ~°}O`À q~°q∞OѨ KÕÜ«∞ „Ѩܫ∞uflOK«_»O =¸_»=k. 1947 #∞Oz 1951 =~°‰õΩ áêsìÖ’ =¸_»∞ "Õˆ~fi~°∞ =~åæÅ∞ qaè#fl ÉèÏ=*ÏÖÏÅ`À H˘#™êQÆ∞`«∞#fl#∂ áêsì <åÜ«∞Hõ`«fiO P =~åæÅ#∞ XˆH `å˜ÃÑ·H˜ `ÕÖËHõáÈ=@O <åÅ∞QÆ=k. Wg Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsì KÕã≤# `«Ñ≤Ê^•Å∞. J~Ú`Õ K≥·<å =∂~°æ"Õ∞ `«=∞ =∂~°æ=∞x „ѨHõ˜OK«∞H˘x n~°…HÍeHõ ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@ ã¨∂ÊùiÎx K≥·<å #∞Oz á⁄O^Œ‰õΩO_® „Ѩ[Å∞ ™êfinè#O KÕã¨∞‰õΩ#fl Éèí∂q∞x „Ѩ[ňH uiy WÑ≤ÊOKåÅ<Õ Hõh㨠_ç=∂O_£ J~Ú<å „Ñ¨Éèí∞`«fiO =ÚO^Œ∞ ÃÑ@ì‰õΩO_® UHõѨHõ∆OQÍ ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@ q~°=∞} KÕÜ«∞Ïxfl =∂„`«O q„^ÀǨÏOQÍ<Õ Ñ¨iQÆ}˜OKåe. JO`ÕH͉õΩO_® *Ï`«∞Å q=ÚH˜Î ÅHõ∆ ºOQÍ ÉèÏ~°`« „Ѩ*Ï™êfi=∂ºxfl QÆ∞iÎOK«É’=∞x „ѨHõ@#Å∞ QÆ∞Ñ≤ÊOz# <åÜ«∞‰õΩÅ∞, HÍ~°ºHõ~°ÎÅ∞ 1952 ZxflHõÅÖ’ Ñ≤._ç.ZѶπ ¿Ñ~°∞`À ZxflHõÅÖ’ áÈ©H˜ kQÆ_»O ‰õÄ_® =∞~˘Hõ q„^ÀǨÏO. WÖÏ ÃãÃÑìO|~ü 17#∞ q„^ÀǨÏk#OQÍ Ñ¨iQÆ}˜OK«_®xH˜ „ѨÉèí∞`«fiO, Hõ=¸ºxã¨∞ì áêsì Ô~O_»∂ „Ѩ[ʼnõΩ KÕã≤# „^ÀǨ Å∞ ã¨r= ™êH∆ͺÅ∞QÍ xÅ∞ã¨∂Î<Õ L<åfl~Ú. Hõ#∞Hõ ÃãÃÑìO|~ü 17 qb#k#O HÍ^Œ∞, q"≥∂K«# k#O HÍ^Œ∞. Jk ^Œ∞~å„Hõ=∞} k#O... q„^ÀǨÏk#O. 1956Ö’ ã¨"≥∞ÿHõºáêÅ# ¿Ñ~°∞`À HÀ™êÎO„^èŒ PkèѨ`åºxfl `≥ÅOQÍ}ÃÑ· „Ѩu+≤ìOK«_®xH˜, 1990Å ^•HÍ Z‰õΩ¯=QÍ, D<å˜H© H˘OK≥O `«‰õΩ¯= ™ê÷~ÚÖ’ J~Ú##∂ ^Œ∞~å‡~°æ"≥∞ÿ# [g∞O^•s, Éèí∂™êfi=∞º, Ѷ¨Óº_»Öò =º=ã¨÷Å∞ "Õà◊¥¡#∞‰õΩáÈ=_®xH˜, P =º=ã¨÷Å „ѨuaOÉÏÅ∞QÍ ‰õΩÅq=Hõ∆, Pi÷Hõ Jã¨=∂#`«Å∞, ™ê„=∂[º"å^Œ ^èÀ~°}∞Å∞ ÃÑiyáÈ=_®xH˜ T`«q∞zÛ# ~ÀAQÍ ÃãÃÑìO|~ü 17#∞ J~°÷O KÕã¨∞HÀ"åe. q=ÚH˜Î HÀã¨O <Õ˜H© „Ѩܫ∞uflã¨∂Î 700 =∞Ok P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ KÕã¨∞HÀ=_®xH˜ Ѩ~ÀHõ∆ PÅO|#QÍ xez# ~ÀAQÍ QÆ∞iÎOKåe. JO^Œ∞ˆH qb#O, q"≥∂K«#O, q=ÚH˜Î Jhfl J|^•úÖË. q„^ÀǨÏO =∂„`«"Õ∞ ѨzÛx[O. T
  • 14. 14#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} #_»∞ã¨∞Î#fl HÍÅO q"≥∂K«#?q„^ÀǨÏO?qb#O? –<åQÆ=~°ú<£ ~åÜ«∞Å ''Jyfl H©ÅÅO^Œ∞ ZQÆã≤ JǨÏó~°Ç¨Ï=¸ áÈ~å_ç# =∞$`«g~°∞Å H˘<≥fl`«∞Î@ `«_çã≤# [Ü«∞ˆH`«#=Ú#∞ ѨQÆ`À Ѩ~°Ñ¨~° H˘iˆH ѨOkH˘‰õΩ¯ =∞O^ŒÅ∞—— JO@∂ qâ◊fiqMϺ`« ™êÊx+π Hõq áêÉ’¡ <≥~°∂_» HõÅO #∞Oz *ÏÅ∞"åi# P"Õ^Œ<åÉèíi`«"≥∞ÿ# Hõq`« Wk. <å_»∞ zbÖ’ „Ѩ*Ï™êfi=∂ºxfl ѨiǨÏã≤ã¨∂Î `«# ã¨Ç¨ÏK«~°∞efl JO`«"≥ÚOkOz# ™ê„=∂[º"å^Œ J"≥∞iHÍ U*ˇO@¡#∞, Ãã·xHõ xÜ«∞O`«Å#∞ ^Œ∞#∞=∂_»∞`«∂ ~åã≤# D Hõq`«† 1948 ÃãÃÑìO|~ü 17 Ãã·xHõ K«~°º q"≥∂K«#, qb#O ¿Ñ~°∞`À `≥ÅOQÍ}Ï „Ѩ[Å K«i„`«‰õΩ =„HõÉèÏëêºÅ∞ K≥|∞`«∞#fl "åiH˜ JHõ∆~åÖÏ ã¨iáÈ`«∞Ok. =~°æã¨=∂[OÖ’ XHõ q+¨Ü«∞O Ѩ@¡ UHÍaè„áêÜ«∞O LO_»^Œ∞. `«=∞ =~°æ „ѨÜ≥∂[<åefl „áêuѨkHõQÍ fã¨∞H˘x q+¨Ü«∂efl qâı¡+≤OK«_»"Õ∞ Ѩiáê˜. XHõ q+¨Ü«∂xfl aè#fl=~åæÅ∞ aè#flHÀ}ÏÖ’¡ Ѩijeã¨∂Î, qaè#flOQÍ qâı¡+≤ã¨∂Î, aè#fl"≥∞ÿ# ÉèÏëêºÅ∞ K≥ѨÊ_»O K«i„`«Ö’ HÀH˘Å¡Å∞. XHÀ¯ ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ `«=∞ „ѨÜ≥∂[<åÅ HÀã¨O z#fl z#fl ã¨OѶ¨∞@#efl `«=∞‰õΩ J#∞‰õÄÅOQÍ =∞ÅK«∞‰õΩ<ÕO^Œ∞‰õΩ "å˜x ÃÑ^ŒÌk KÕã≤ K«∂Ѩ_»O, Juâ◊Ü≥∂‰õΩÎÅ∞ „Ѩ^Œi≈OK«_»O =∞#"≥∞iy#^Õ. "åã¨Î"åefl =∞~°∞QÆ∞Ѩ~°z, J"åã¨Î"åefl K«i„`«QÍ =∞ez# „Ѩ|∞^Œ∞úÅ∂ K«i„`«Ö’ ÖËHõáÈÖË^Œ∞. q„QÆǨ Å∞ „Ѩu+≤ìOK«_»O, qq^èŒ ã¨Oã¨÷ʼnõΩ <å=∞Hõ~°}Ö’ D =~°æ „ѨÜ≥∂[<åxfl Hõàϧ~å WѨC_»∞ K«∂ã¨∞Î<åflO. ~å¢+¨ìOÖ’ q=∂<å„â◊Ü«∂xH˜ ZhìP~ü ¿Ñ~°∞ K≥iyáÈ=_»O, Z<Àfl ã¨Oã¨÷ʼnõΩ ~år"£ ¿Ñ~°∞ ÃÑ@ì_»O, `≥ÅOQÍ} g~° Ü≥∂^èŒ∞Å ¿Ñ~°∞¡ ÃÑ@ìHõáÈ=_»O. W~åH±Ö’ J"≥∞iHÍ ã¨OH©~°‚ ^ŒàÏÅ „Ѩ"Õâß#O`«~°O ã¨^•ÌO Ǩï¿ãû<£ q„QÆǨ Å∞ ‰õÄÅÛ_»O gxflO˜h W^Õ HÀ}OÖ’ J~°÷O KÕã¨∞HÀ=K«∞Û. `«=∞ „ѨÜ≥∂[<åÅ HÀã¨O áê@∞Ѩ_»¤"åix H©iÎOK«_»O, `«=∞ „ѨÜ≥∂[<åefl ^≥|ƒfã≤# "åix ^Õfi+≤OK«_»O K«i„`«Ö’ K«∂âßO... K«∂ã¨∞Î<åflO. Z=Ô~xfl ÉèÏëêºÅ∞ K≥Ñ≤Ê<å ™êfi~°÷ „¿Ñi`«"≥∞ÿ# "å^•Åhfl ^Œ∂kÑ≤O*ÖÏ¡ ZyiáÈ`å~Ú. "åã¨Î"åxfl Pq+¨¯iOKÕ "å^Œ"Õ∞ xez "≥Å∞QÆ∞`«∞Ok. Wk Kåi„`«Hõ ã¨`«ºO. ÃÇ·Ï^Œ~åÉÏ^Œ∞ ã¨O™ê÷#OÖ’H˜ Ü«¸xÜ«∞<£ Ãã·<åºÅ∞ „Ѩ"ÕtOK«_»O, `«^Œ#O`«~° Ѩi}Ï=∂Å#∞ XH˘¯Hõ¯~°∞ XHÀ¯ q^èŒOQÍ qâı¡+≤ã¨∂Î q=∞~°≈Å∞, „Ѩuq=∞~°≈ʼnõΩ kQÆ∞`«∞<åfl~°∞. D q=∞~°≈Å∞ =∞ǨÏ`«Î~°"≥∞ÿ# `≥ÅOQÍ} ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@ K«i„`« Ѩ@¡ J=QÍǨÏ# ÖËx"åà◊§#∞, q∞_çq∞_ç *Ï˝#O L#fl"åà◊¡#∞ QÆO^Œ~°QÀà◊ Ѩ~°∞ã¨∞Î<åfl~Ú. g˜=Å¡ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞HÍ~°∞Å =∞^茺 J<≥·Yº`« ÃÑ~°∞QÆ∞`ÀOk. =∞#Ö’ =∞#O qÉèËkOK«∞‰õΩO@∂ Ѷ¨∞~°¬}Ѩ_ç`Õ, [~°QÆ~åx #+¨ì"Õ∞^À [iy =∞#O^Œi L=∞‡_ç â◊„`«∞=Ù „ѨÜ≥∂[#O <≥~°"Õˆ~ „Ѩ=∂^Œ=¸ ÖËHõ áÈÖË^Œ∞. 1948 ÃãÃÑìO|~ü 17 <å˜H˜ ѨÓ~°fiO `≥ÅOQÍ}Ö’ „Ѩ[Å r=# ã≤÷uQÆ`«∞Å∞, ™ê=∂lHõ, ~å[H©Ü«∂OâßÅ∞, Ü«¸xÜ«∞<£ Ãã·#ºO „Ѩ"Õâ◊O, `«^Œ#O`«~° Ѩi}Ï=∂Å#∞ Ѩije¿ãÎ<Õ ÃãÃÑìO|~ü 17 `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ʼnõΩ q"≥∂K«<À? q„^ÀǨÏ"≥∂? qb#"≥∂? `≥e¿ãk. Z=~°∞ F_®~À? Z=~°∞ ÔQeKå~À? `≥e¿ãk. Ѩ>ËÖò, ѨÏfis, [g∞O^•~ü, ^Õâò=ÚMò, x*ÏOÅ ^Œ∞~åQÆ`åʼnõΩ, ^Ò~°˚<åºÅ‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ [iy# `≥ÅOQÍ} ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@OÖ’ ¿Ñ^ŒÅ∞ ÅHõ∆ÖÏk ZHõ~åÅ Éèí∂=Úefl P„Hõq∞OK«∞‰õΩ<åfl~°∞. tã¨∞ÎÅ ¿Ñ~°∞`À ^ÀK«∞‰õΩ<Õ ~åHõ∆㨠áêÅ#‰õΩ K«~°=∞w`«O áê_®~°∞. =¸_»∞"ÕÅ „QÍ=∂Ö’¡ „QÍ=∞~å*Ϻefl xi‡OK«∞‰õΩ<åfl~°∞. QÆ_çÜ«∞efl, HÀ@efl ‰õÄÅ∞Û`«∞#fl P „Ѩ*Ïâ◊H˜Î ^•˜H˜ `«@∞ìHÀÖËHõ ^˘~°Å∞, Ѩ>Ëà◊√§, ѨÏfisÅ∞, ^Õâò=ÚMòÅ∞, [g∞O^•~°∞¡ Tà◊√§ q_çz áêiáÈÜ«∂~°∞. Éèí∂q∞, Éèí∞H˜Î HÀã¨O „áê~°OÉèí"≥∞ÿ# J}QÍi# „Ѩ[Å L^Œº=∞O z=~°‰õΩ ~å*ϺkèHÍ~°O ™ê^èŒ# kâ◊QÍ Ñ¨Ü«∞x™ÈÎOk. D Ѩi}Ï=∂b#fl XHõ¯ ~ÀAÖ’ ã¨OÉèíqOz#q HÍ=Ù. ZO^Œ~À g~°∞Å `åºQÍÅ`À, |e^•<åÅ`À ã¨O=`«û~åÅ áê@∞ áÈ~å_ç# Ñ‘_ç`« „Ѩ[Å q[Ü«∞O Jk. <≥·*ÏO Ãã·<åºÅ∞, áÈbã¨∞Å∞, ~°*ÏHÍ~°¡#∞ ZkiOz xez# =∞Ǩϟ^Œº=∂xH˜ <≥·*ÏO #"å|∞ ɡOÉËÖˇuÎ „a©+π "åi Hõ#∞ã¨#flÖ’¡ ÉèÏ~°`« „ѨÉèí∞`«fiO`À Ü«∞^ä•`«^äŒ XѨÊO^ŒO ‰õΩ^Œ∞~°∞Û‰õΩ<åfl~°∞. J#O`«~°O `≥ÅOQÍ}Ö’ Ü«¸xÜ«∞<£ Ãã·#ºO „Ѩ"ÕtOK«_»O, „QÍ=∂Ö’¡ Hõ=¸ºxã¨∞ìÅÃÑ· x~°ƒO^èŒO, J}z"Õ`«, ǨÏ`«ºÅ∞, J`åºKå~åÅ∞ Ü«∞^äÕK«ÛQÍ ™êQÍ~Ú. „QÍ=∂Ö’¡H˜ ^˘~°Å „Ѩ"Õâ◊O, ã¨"≥∞ÿHõº~å¢+¨ìO U~åÊ@∞... W=hfl =~°∞ã¨QÍ [iy# Ѩi}Ï=∂Å∞.
  • 15. 15 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011 ÃãÃÑìO|~ü 17 D Ѩi}Ï=∂ÅxflO˜H© <åOk ѨeH˜# ~ÀA. P ~ÀA#∞ x~°ã¨#QÍ áê˜OKåÅx H˘O^Œ~°∞, "Õ_»∞HõÅ∞ [~°∞ѨÙHÀ"åÅx =∞iH˘O^Œ~°∞ „Ѩ[ʼnõΩ Ñ≤Å∞ѨÙxã¨∞Î<åfl~°∞. ÃãÃÑìO|~ü 17 'qb#=∂? q"≥∂K«<å? q„^ÀǨÏ=∂?— J<Õ ã¨O^ÕǨÏO HÀÏ¡k "≥∞^Œà◊¡#∞ `˘Å∞ã¨∞Î#fl „Ѩâ◊fl. ÃãÃÑìO|~ü 17 q[Ü«∞O Z=i^Œ<Õ K«~°Û `«~°∞"å`«... P Ü«Ú^ŒúOÖ’ F_çO^≥=fi~À `ÕÅÛO_ç. XHõix ÔQeÑ≤OK«_»O, =∞~˘Hõifl F_çOK«_»O Ü«Ú^ŒúO ã¨Ç¨Ï[ ÅHõ∆}O. Ü«Ú^ŒúOÖ’ XHõ~°∞ ÔQÅ"åÅO>Ë Z=~À XHõ~°∞ F_®e. XHÀ¯™êi Ü«Ú^ŒúO W~°∞=Ùih F_çã¨∞ÎOk. ÃãÃÑìO|~ü 17 q[Ü«∞O "≥#∞Hõ F_çO^≥=fi~°∞? `≥ÅOQÍ} áÈ~å@OÖ’ F_çO^≥=fi~°∞? U q+¨Ü«∂#fl~Ú<å =~°æ „ѨÜ≥∂[#O`À<Õ K«∂_®e. `≥ÅOQÍ} áÈ~åÏxfl ‰õÄ_® J^Õ HÀ}OÖ’ ѨijeOKåe. Ü«Ú^•ú#O`«~°O PtOz# „ѨÜ≥∂[<åÅ∞ Z=~°∞ á⁄O^Œ∞`å~À "åˆ~ ÔQez#@∞¡. Z=Ô~·`Õ ÉèíOQÆѨ_»`å~À "å~°∞ F_ç#@∞¡. W^Õ Hõ^• =∞#O K«i„`« áê~îåÖ’¡ K«kq# ã¨`«ºO. Ü«¸xÜ«∞<£ Ãã·<åºÅ „Ѩ"Õâß#O`«~°O ~å|O^Œ∞ÖÏ¡O˜ ^˘~°Å∞, Ѩ>Ëà◊√¡, ѨÏfisÅ∞, [g∞O^•~°∞Å∞ =∞m§ „QÍ=∂Ö’¡H˜ „Ѩ"ÕtOKå~°∞. ‰õÄeáÈ~Ú# HÀ@efl uiy xeáê~°∞. Hõ`«∞ÎÅ =O`≥#ÃÑ· Hõ"å`«∞ KÕã≤, <≥·*ÏO Ãã·<åºÅ#∞ `«iq∞# g~°Ü≥∂^èŒ∞efl "≥uH˜ "≥uH˜ K«Oáê~°∞. Tà◊§‰õΩ Tà◊¡<Õ `«QÆ∞Åɡ˜ì, `≥ÅOQÍ}#∞ ~å=}HÍ+¨ìOÖÏ ~°yÖÏÛ~°∞. áÈ~å_ç ™êkèOK«∞‰õΩ#fl Éèí∂=ÚÅhfl =∞m¡ ^˘~°Å KÕlH˜¯Ok. Ü«¸xÜ«∞<£ Ãã·<åºÅ∞, [g∞O^•~°∞Å∞, ^˘~°Å∞, Ѩ>Ëà◊√¡, "ÕÖÏk =∞Ok L^Œº=∞HÍ~°∞efl, „Ѩ[efl ǨÏ`«ºKÕâß~°∞. J`åºKå~åʼnõΩ ѨÓ#∞‰õΩ<åfl~°∞. Wk x#fl˜ K«i„`«. Z=~°∞ ÔQeKå~°∞. Z=~°∞ F_®~°∞. Z=~°∞ q=ÚH˜Î ™êkèOKå~°∞. D „Ѩâ◊flʼnõΩ ã¨=∂^è•<åÅ∞ HÍ"åe. Éèí∂q∞ HÀÖ’Ê~Ú# „Ѩ[ÖÏ? ¿Ñ^ŒÅ Éèí∂q∞x ÖωõΩ¯#fl ^˘~°ÖÏ? _èçb¡ Ѩ>ËÅ∞ Z=ix F_çOz ÔQeKå~°∞? <≥·*Ï=Ú#∞ F_çOKå~å? Ѩ>Ëà◊¡#∞, [g∞O^•~°¡#∞ F_çOz ÔQeKå~å? J}QÍi# „Ѩ[efl F_çOz ÔQeKå~å? `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ ÔQeKå~å? Z=iÃÑ· ÔQeKå~°∞? ^˘~°ÅÃÑ·<å? [g∞O^•~°¡ÃÑ·<å? <≥·*ÏOÃÑ·<å? ZÖÏ ÔQeKå~°∞? Éèí∂=ÚÅ∞ ^ŒH˜¯OK«∞‰õΩ#fl "åà◊√¡ ÔQeKå~å? Éèí∂q∞x á⁄Q˘@∞ì‰õΩ#fl "åà◊√¡ ÔQeKå~å? _èçb¡ ÃÑ^ŒÌÅ`À qO^Œ∞Ö’¡ áêÖÁæx Y∞+‘QÍ Ü«∞^ä•`«^äŒ XѨÊO^ŒO KÕã¨∞H˘x U_®kH˜ ÅHõ∆Å ~°∂áêÜ«∞Å ~å[Éèí~°}O, ѨiǨ ~°O á⁄Ok [ÖÏû KÕã≤# <≥·*ÏO ÔQeKå_»∞. áÈ`«∂ áÈ`«∂ HÀÏ¡k ~°∂áêÜ«∞Å „Ѩ*Ï^èŒ<åxfl =¸@QÆ@∞ìH˘x áÈÜ«∂_»∞. x[OQÍ <≥·*ÏO ÔQeKå_»∞. Hõ=¸ºxã¨∞ì L^Œº=∞HÍ~°∞Å =Ú@ì_ç #∞Oz <≥·*ÏO q=Ú‰õΩÎ_»Ü«∂º_»∞. <≥·*ÏO #"å|∞‰õΩ x[OQÍ Jk q=ÚH˜Î k#"Õ∞. Tà◊√§ =ke áêiáÈ~Ú# <≥·*ÏO J#∞Ü«∂Ü«ÚÅ =∞m¡ Tà◊¡‰õΩ =zÛ ¿Ñ^ŒÅ Éèí∂=Úefl ÖωõΩ¯x „Ѩ[ÅÃÑ· Hõã≤f~å PHõ$`åºÅ‰õΩ áêÅÊ_®¤~°∞. ^Œ∞<Õfl"å_ç^Õ Éèí∂=∞O@∂ ¿Ñ^ŒÅO^Œsfl ‰õÄ_»QÆ@∞ìH˘zÛ# L^Œº=∞O J_»∞¤`«yeOk. ^˘~°Å‰õΩ, [g∞O^•~°∞ʼnõΩ, Ѩ>Ëà◊¡‰õΩ Jk x[OQÍ q=ÚH˜Îk#"Õ∞. "åà◊¡ „ѨÜ≥∂[<åÅ∞ <≥~°"ÕiÛ# ÃãÃÑìO|~ü 17 "åiH˜ q=ÚH˜Î k#O HÍHõ =∞ˆ~=∞=Ù`«∞Ok. ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@ L^Œº=∞ „ѨÜ≥∂[<åÅ#∞ HÀÖ’Ê~Ú# "åiH˜ Jk x[OQÍ F@"Õ∞. `åºQÍÅ`À ™êkèOK«∞‰õΩ#fl ~å*Ϻxfl KÕ*Ï~°∞Û‰õΩ#fl ~À[k. KÕuH˘zÛ# Éèí∂q∞x KÕ*Ï~°∞Û‰õΩ#fl `≥ÅOQÍ} a_»¤ÅHõk x~°ã¨# k#"Õ∞. Jk ^˘~°Å g∞^Œ u~°QÆ|_»¤ `≥ÅOQÍ} Ñ‘_ç`« „Ѩ[ÅO^Œi F@q∞. ^˘~°Å ^Ò~°˚<åºÅ‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ Kå˜O¿Ñã≤# =∂kQÆ _»Ñ¨C F_çáÈ~ÚOk. KåHõe J~ÚÅ=∞‡ F_çáÈ~ÚOk. J~ÚÅ=∞‡ ÖÏO˜ g~°=∂`«Å∞, "åà◊§ a_»¤Å∞ F_çáÈÜ«∂~°∞. |O^Œw F_çáÈÜ«∂_»∞. ^˘_ç¤H˘=Ú~°#fl F_çáÈÜ«∂_»∞. ‰õΩà◊¡ÉÁ_çz<å ™ê÷=~°O *Ï_»K≥ѨÊx Ѩã≤"å_»∞ F_çáÈÜ«∂_»∞. |O_ç Ü«∂^Œyi áê@<≥`«∞ÎH˘x, |O^Œ∂‰õΩ Ѩ@∞ìH˘x |Ü«∞Å∞^Õi# =∞˜ì =∞#∞+¨µÅ∞ F_çáÈÜ«∂~°∞. a_»¤efl =ke J*Ï˝`«O "≥o¡# `«Å∞¡Å∞, `«e¡ ~˘=Ú‡‰õΩ ^Œ∂~°"≥∞ÿ# Ñ≤Å¡Å∞ F_çáÈÜ«∂~°∞. Ô~_ç¤ Ç¨ ã¨ìÖò q^•ºi÷ ~åOÔ~_ç¤ F_çáÈÜ«∂_»∞. ëÈÜ«∞|∞ÖÏ¡ MÏ<£ F_çáÈÜ«∂_»∞. F_çáÈ~Ú# "åà◊¡‰õΩ, "åà◊¡ "å~°ã¨`åfixfl JOkѨÙK«∞Û‰õΩ#fl "åà◊¡‰õΩ ÃãÃÑìO|~ü 17 x~°ã¨#k#"Õ∞. „^ÀǨÏO [iy# ~ÀA q„^ÀÇ¨Ï k#O HÍHõ=∞ˆ~q∞˜? x#fl˜^•HÍ ^˘~°Å∞, Ѩ>Ëà◊√¡, ѨÏfisÅ∞, [g∞O^•~°∞Å ^ÀÑ≤_ôH˜ QÆ∞Ô~·# „Ѩ[Å∞ WѨC_»∞ ã¨"≥∞ÿHõº ~å¢+¨ìOÖ’ á⁄OkO^Õq∞˜? ã‘=∂O„^èŒ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞Å ^ÀÑ≤_ô `≥ÅOQÍ}‰õÄ qã¨ÎiOzOk. ã¨iǨÏ^Œ∞ÌÅ∞ K≥iÑ≤ "åi "åºáê~° ™ê„=∂[ºOÖ’ `≥ÅOQÍ}<Õ Hõe¿Ñã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. D <ÕÅ#∞ `«=∞ ~å[H©Ü«∞ PkèѨ`«ºOÖ’H˜ fã¨∞‰õΩ#fl "åà◊¡Hõk qb# k#O HÍHõ =∞ˆ~q∞˜. ã‘=∂O„^èŒ ÃÑ@∞ì|_ç^•~°∞ʼnõΩ HÍ^Œ∞... *ÏfÜ«∞ |∂~°∞˚"åʼnõΩ q^Õj ™ê„=∂[º"å^Œ∞ʼnõΩ ˆQ@∞¡ ÉÏ~å¡ `≥iKåHõ, "åi "åºáê~° ™ê„=∂[ºOÖ’ `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å∞ Hõeã≤áÈÜ«∂Hõ Jk qb#k#O HÍHõ =∞ˆ~q∞˜? ÃãÃÑì|O~ü 17 H˘O^ŒiH˜ „ѨÜ≥∂[<åefl WzÛOk. P H˘O^Œi „ѨÜ≥∂[#O HÀã¨O ZO^Œi<À |efã¨∞‰õΩOk. (`«~°∞"å~Ú 19= ¿ÑrÖ’)
  • 16. 16#_»∞ã¨∞Î#fl `≥ÅOQÍ} #_»∞ã¨∞Î#flHÍÅO P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞=^Œ∞Ì–áÈ~å_ç`≥ÅOQÍ}fã¨∞H˘^•ÌO! – |O^Œw „Ѩ`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ q^•º~°∞÷Å∞, Ü«Ú=`«~°O ÃÑ^ŒÌZ`«∞Î# Hõ^Œ∞Å∞`«∞<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å PHÍOHõ∆Å∞ <≥~°"Õ~°ÛÏxH˜ L^Œº=∞ ÔH~°ÏÖˇ· Zyã≤Ѩ_»∞`«∂ =ÚO^Œ∞‰õΩ ™êQÆ∞`«∞<åfl~°∞. Láê^蕺ܫ∞, HÍi‡Hõ, ÖÏÜ«∞~üû, =∞Ç≤Ïà◊Å∞, Ãј|∂~°∞˚"å =~åæÅ∞ L^Œº=∞OÖ’ „H˜Ü«∂jÅOQÍ áêÖÁæO@∂, q^•ºi÷, Ü«Ú=`«~°O`À áê@∞QÍ =ÚO^Œ∞ Ñ‘~îå# xÅ∞ÛO@∞<åfl~°∞. =∞iO`« J„ѨuǨÏ`«OQÍ, q∞e>ˇOòQÍ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∂xfl ѨÙ~ÀQÆq∞OѨKÕã≤, ÉèÏ~°`« ^ŒàÏs áêʼnõΩÅ "≥∞_»Å∞ =Oz „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ `≥ÅOQÍ}#∞ ™êkèOKåeû# Kåi„`«Hõ Hõ~°Î=ºO q^•ºi÷, Ü«Ú=`«~°OÃÑ· LOk. „Ѩ`ÕºHõ `≥ÅOQÍ} x<å^Œ"Õ∞ „áê}Ѩ^Œ"≥∞ÿ# <Õ˜ ã¨O^Œ~°ƒùOÖ’ P`«‡|e^•<åÅ∞ H˘#™êQÆ_»O ѨÅ∞=Ùix qëê^ŒÑ¨~°∞™ÈÎOk. D P`«‡ |e^•<åÅ =Å¡ `≥ÅOQÍ} `«e¡ `«# a_»¤efl HÀÖ’Ê`«∞#flk. P`«‡|e^•<åÅ∞ KÕã¨∞HÀ=_»O =Å¡ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ L#fl`«OQÍ áÈ~å_Õ XHõ L^Œº=∞ HÍ~°ºHõ~°ÎÅ#∞ HÀÖ’Ê=Åã≤ =ã¨∞ÎOk. â◊„`«∞=Ù‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ q∞e>ˇOòQÍ Ü«Ú^ŒúÉèí∂q∞Ö’ áÈ~å_»∞`«∂ „áê}ÏÅ∞ =^ŒÖÏe. qÅ∞"≥·# „áê}Ïefl fã¨∞HÀ=_»O (P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ KÕã¨∞HÀ=_»O) =Å¡ â◊„`«∞=Ù‰õΩ J=HÍâ◊q∞zÛ #@ì=Ù`«∞Ok. D L^Œº=∞OÖ’ P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ ™êQÆÏxH˜ "≥#∞Hõ#∞#fl HÍ~°}Ïefl ‰õÄ_® P~å fÜ«∂e. ^Œ∞~å‡~°æ"≥∞ÿ# <Õ˜ ^ŒàÏs ~å[H©Ü«∞ <åÜ«∞‰õΩÅ "≥·Yi "≥Ú^Œ˜ HÍ~°}O. =O^ŒÅ HÀ@¡ ~°∂áêÜ«∞Å∞ =Ú@ìK≥Ñ≤Ê `≥ÅOQÍ}Ï#∞ J_»∞¤‰õΩO@∞#fl PO„^èŒ ^ŒàÏs, Éèí∂™êfi=∞º =~åæÅ∞, ÃÑ`«ÎO^•~°∞¡ ‰õΩ˜Å Z`«∞ÎQÆ_»∞Å∞ "Õã¨∞Î<åfl~°∞. JÖψQ WO`« ÃÑ^ŒÌ L^Œº=∞O #_»∞ã¨∞Î<åfl, P`«‡|e^•<åÅ∞ J=Ù`«∞<åfl x=∞‡‰õΩ hÔ~uÎ#@∞¡QÍ, =∂@Å QÍ~°_ç`À ‰õΩ˜Å ~å[H©Ü«∂Å#∞ #_çÑ≤ã¨∞Î<åfl~°∞. áÈ~åÏÅ ^•fi~å `≥ÅOQÍ} ™êkèOK«∞HÀ=K«∞Û J<Õ |Å"≥∞ÿ# qâßfi™êxfl „Ѩ[ʼnõΩ HõeÊOK«_»O ÖË^Œ∞. ÃÑ·QÍ JO^Œ∞‰õΩ q~°∞^ŒÌOQÍ Ñ¨xKÕã¨∞Î<åfl~°∞. D ã≤÷uÖ’ q^•º~°∞÷Å, Ü«Ú=[#∞Å P`å‡aè=∂#O ^≥|ƒu#_»O =Å¡ D =º=ã¨÷ `«=∞‰õΩ Ug∞ KÕÜ«∞ÖË^Œ∞ J<Õ =∂#ã≤Hõ ã≤÷uH˜ Ö’<≥· P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ "≥·Ñ¨Ù "≥ÚQÆ∞æ`«∞<åfl~°∞. `≥ÅOQÍ} ~å=_»O WHõ¯_ç Éèíq+¨º`«∞ΉõΩ ÉÏ@ "ÕÜ«∞_»"Õ∞#x q^•ºi÷, Ü«Ú=[#∞Å∞, „Ѩ[Å∞ #=Ú‡`«∞<åfl~°∞. J~Ú`Õ Éèíq+¨º`«∞Î WHõ¯_» JO^èŒHÍ~°OQÍ =∂iOk. `≥ÅOQÍ} ~å¢+¨ì HÍOHõ∆(Ѩiq∞`«"≥∞ÿ# PHÍOHõ∆) D Kå=Ù`À<≥·<å ~å"åÅx, ˆHO„^Œ „ѨÉèí∞`«fiO QÆ∞iÎOKåÅx q^•ºi÷, Ü«Ú=[#∞Å∞ `«=∞ „áê}Ïxfl ÖˇHõ¯KÕÜ«∞Hõ P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ KÕã¨∞‰õΩO@∞<åfl~°∞. HÍ|˜ì D P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ „ѨÉèí∞`«fiO ǨÏ`«ºÖË. =∞~À"≥·Ñ¨Ù HÍO„ÔQã¨∞, `≥Å∞QÆ∞^Õâ◊O, ˜P~üZãπ áêsìÅÖ’x `≥ÅOQÍ} <åÜ«∞‰õΩÅ∞ `≥ÅOQÍ} `≥™êÎ=∞<Õ qâßfi™êxfl „Ѩ[ʼnõΩ HõeæOK« ÖËHõáÈÜ«∂~°∞. D „Hõ=∞OÖ’ P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ∞ x~°ã¨#Ö’ ÉèÏQÆO HÍ=K«∞Û. HÍh P`«‡Ç¨Ï`«ºÅ ^•fi~å `≥ÅOQÍ} =ã¨∞ÎO^Œx =∞#O J#∞‰õΩO>Ë Jk ÃÑ^ŒÌ á⁄~°áê@∞ J=Ù`«∞Ok. `≥ÅOQÍ} „Ѩ[ʼnõΩ „^ÀǨÏO KÕÜ«∞x |∂~°∞˚"å ~å[H©Ü«∞ áêsì JO@∂ ÖË^Œ∞. =∞# âßã¨#ã¨Éèí, áê~°¡"≥∞O@∞Å∞ „a©+π HÍÅO <å˜ ÃãO„@Öò JÃãOc¡ "å~°ã¨`«fi"Õ∞. JO^Œ∞ˆH „^ÀǨ Å, q„^ÀǨ Å #_»∞=∞, ‰õΩ„@Å∞, ‰õΩ`«O„`åÅ∞, ‰õΩ˜Å Z`«∞ÎQÆ_»Å #_»∞=∞ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞O ѨÙ~°∞_»∞ áÈã¨∞‰õΩOk. áÈ~å@ "å~°ã¨`åfixfl ѨÙxH˜ ѨÙK«∞Û‰õΩ<ÕÖÏ áÈ~°∞ a_»¤Å#∞ HõO@∂<Õ LOk. `≥ÅOQÍ} „Ѩ*Ï L^Œº=∞ K«i„`«Ö’ áÈ~å_ç g~° =∞~°}O á⁄O^Œ_»O `«Ñ¨Ê P`«‡|e^•<åÅ∞ KÕã¨∞‰õΩ<Õ K«i„`«ÖË^Œ∞. `≥ÅOQÍ} „Ѩ[Å áÈ~å@O D<å˜k HÍ^Œ∞. Éèí∂q∞, Éèí∞H˜Î, q=ÚH˜Î HÀã¨O x~°O`«~°O áÈ~å@O KÕã¨∞Î#fl Ѷ¨∞#`« D „Ѩ[Åk. K«i„`«Ö’ g~Àz`« áÈ~å@ QÍ^äŒÅ∞ HÀH˘Å¡Å∞ =∞#‰õΩ HõxÑ≤™êÎ~Ú. `≥ÅOQÍ} QÆ_»¤ÃÑ· rqOKåÅO>Ë áÈ~å_®e. áÈ~å@<Õfl âßfiã¨QÍ =∞ÅK«∞‰õΩ#fl K«i„`« =∞#k.
  • 17. 17 PQÆãπì–ÃãÃÑìO|~ü 2011 <å˜ x*ÏO x~°O‰õΩâ◊ áêÅ#‰õΩ =ºuˆ~HõOQÍ ™êy# ™êÜ«Ú^èŒ áÈ~å@OÖ’ 6 "ÕʼnõΩ ÃÑ·QÍ <ÕÅH˘iy<å~°∞. 1969Ö’ 400‰õΩ ÃÑ·QÍ ~°HõÎO zOkOKå~°∞. =∞m¡ 1997Ö’ "≥Ú^ŒÖˇ·# „Ѩ*Ï™êfiq∞Hõ `≥ÅOQÍ} L^Œº=∞OÖ’ ǨÏ`«ºÅ‰õΩ, Z<£H“O@~°¡‰õΩ |Öˇ·<å~°∞. 2009 _çÃãO|~°∞ #∞O_ç <Õ˜ =~°‰õΩ 400 =∞OkH˜ ÃÑ·QÍ „áê}`åºQÍÅ∞ KÕã¨∞‰õΩ<åfl~°∞. WÖÏ `≥ÅOQÍ} <å˜ #∞O_ç <Õ˜ =~°‰õΩ XHõ J=∞~°∞x <≥`«∞Θ `«_ç P~°Hõ=ÚO^Õ D <ÕÅ#∞ ѨÙh`«OKÕã¨∂Î, Hõà◊¡Ö’¡ Hõã≤x xOѨÙH˘x =∞# `≥ÅOQÍ} #_»∞ã¨∂Î<Õ LOk. „Ѩ[Å∞ K«i„`«#∞ xi‡OKÕ „Hõ=∞OÖ’ J<ÕHõ Q˘Ñ¨Ê`åºQÍÅ∞ KÕ™êÎ~°∞. rq`«O XHõ áÈ~åÏÅ K«i„`«, áÈ~å@O `åºQÍÅ K«i„`«. JO^Œ∞ˆH ''„Ѩ[Å HÀã¨O =∞~°}˜OK«_»O J<Õk Ç≤Ï=∂ÅÜ«∂Å Hõ<åfl L#fl`«"≥∞ÿ#k. „Ѩ*Ïâ◊„`«∞=Ù H˘~°‰õΩ Kå=_»O HÀ_ç DHõ Hõ<åfl `ÕeÔH·#k——. P*Ï^£, H˘=Ú~°OcèO, KåHõe J~ÚÅ=∞‡, ɡe¡Åe`«, Hõ#HÍKåi, ã¨∞^Œ~°≈<£Å∞ HÍÖÏxH˜ Hõ`«∞ÎÅ =O`≥# "Õã≤# x~å‡`«Å∞. JO^Œ∞ˆH „Ѩ[Å∞ gix „¿Ñq∞™êÎ~°∞. „Ѩ[Å∞ `åºQÍÅ <åÜ«∞Hõ`«fiOÖ’ qâßfiã¨O LOK«∞`å~°∞. K≥~°™êÅÅ∀

Related Documents