
BÁO CÁO THỰC TẬP
GIẢI PHÁP NÂNG CAO KHẢ
NĂNG CẠNH TRANH TRONG
HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU
DÙNG CỦA VPBANK
Giáo viên hướng d...
Mục lục
Mục lục ......................................................................................................... ...
Sơ đồ 2.2. Quy trình cho vay tiêu dùng tại VPBank.................................... 50
2.2.4. Cơ cấu cho vay tiêu dùng t...
3.4.1. Kiến nghị đối với Chính phủ và cơ quan Nhà nước và Bộ ngành.. 95
Kiến nghị 1: Nhà nước cần ổn định môi trường kinh ...
Lời mở đầu
Hiện nay, sự cạnh tranh gay gắt trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng đã
tạo ra cơ hội cho các ngân hàng thương ...
được tiền từ ngân hàng, thì họ có thể thoả mãn nhu cầu của họ ngay trong
hiện tại điều đó làm tăng sự tiêu dùng hàng hoá, ...
Chương I
Tổng quan về cho vay tiêu dùng và khả năng cạnh tranh
trong cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại
1.1.Hoạt đ...
Cũng trong giai đoạn này, sự tiến bộ vượt bậc của khoa học kỹ thuật đã
tạo ra nhiều phương tiện máy móc hiện đại như: máy ...
Vậy thế nào là cho vay tiêu dùng?
Có người thì cho rằng: cho vay tiêu dùng là hình thức tài trợ cho nhu
cầu chi tiêu (mua ...
hội nó còn phải chịu tác động của những nhân tố chủ quan xuất phát từ bản
thân khách hàng.
Trong cuộc sống, chúng ta không...
1.1.3. Phân loại cho vay tiêu dùng
Có nhiều cách phân chia cho vay tiêu dùng thành các loại khác nhau,
tuỳ theo tiêu thức ...
hoặc với những khách hàng mà thu nhập định kỳ của họ không đủ để thanh
toán hết một lần số nợ vay. Đối với loại cho vay nà...
Phương pháp lãi gộp: đây là phương pháp thường được áp dụng trong
cho vay tiêu dùng trả góp. Theo phương pháp này, trước h...
1.1.3.3. Căn cứ vào phương thức cho vay giữa ngân hàng và khách hàng
vay vốn.
Theo đó cho vay tiêu dùng được phân thành:
...
(1). Ngân hàng và nhà cung cấp ký hợp đồng mua bán nợ.
(2). Nhà cung cấp và người tiêu dùng ký kết hợp đồng mua bán chịu
h...
Ưu điểm:
Theo hình thức này, ngân hàng sẽ có điều kiện tiếp xúc được với một
lượng khách hàng khá đông đảo, khắc phục được...
động cho vay này sẽ được san sẻ giữa ngân hàng với các công ti bán lẻ.Còn
trong cho vay tiêu dùng trực tiếp mọi rủi ro sẽ ...
Lúc đầu, các ngân hàng thương mại cũng không mấy quan tâm đến thị
trường cho vay tiêu dùng, bởi đây là thị trường mà các k...
sắm các hàng hoá thiết yếu có giá trị cao như nhà cửa, xe hơi… hay trong
trường hợp chi tiêu cấp bách như nhu cầu về y tế....
Bước 1: Nhận hồ sơ tín dụng: cán bộ tín dụng hướng dẫn khách hàng
lập hồ sơ vay đầy đủ và đúng quy định của bản hướng dẫn ...
- Xác định sự ổn định về việc làm và nơi cư trú: CBTD rất quan tâm tới
khoảng thời gian làm việc. Hầu hết các ngân hàng đề...
Bước 4: Hoàn tất các thủ tục pháp lý trước khi giải ngân. CBTD và các
bộ phận pháp lý trước khi giải ngân như: ký hợp đồng...
- Nhóm chỉ tiêu phản ánh hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng của
ngân hàng thương mại.
Tỷ trọng thu lãi từ
cho vay tiêu d...
Chất lượng cho vay tiêu dùng được chấm điểm qua bảng sau:
TT Chỉ tiêu Điểm số
I Hướng dẫn thủ tục cho khách hàng vay
1 CBT...
- Nhóm chỉ tiêu phản ánh tính đổi mới trong hoạt động cho vay tiêu
dùng.
Với tốc độ phát triển kinh tế cũng như thu nhập b...
kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh nói chung và cho vay tiêu dùng nói
riêng.
+ Môi trường kinh tế.
Các biến số kinh t...
Thẻ tín dụng quốc tế: VISACARD, MASTER CARD, JCB,
AMERICAN EXPRESS..
Thẻ nội địa: Thẻ thanh toán, thẻ tín dụng.
Có thể nói...
cho vay tiêu dùng của ngân hàng. Chính vì thế, trình độ văn hóa là một trong
những yếu tố được các nhà kinh doanh ngân hàn...
- Với hệ thống báo cáo nội bộ: ngân hàng sẽ tạo được khả năng tích luỹ
và tìm kiếm các thông tin cần thiết trong quá trình...
vụ Marketing, các trung gian tài chính tín dụng, các phương tiện thông tin đại
chúng, các cơ quan Nhà nước...
Với tình hìn...
+Đối thủ cạnh tranh.
Mức độ cạnh tranh cao vốn là đặc trưng trong hoạt động ngân hàng.
Ngày nay nó không chỉ là sự phát tr...
hàng sẽ tạo cho khách hàng sự thoái mái. Khi đã hài lòng rồi họ sẽ là nhà
marketing tốt nhất cho sản phẩm dịch vụ của ngân...
Nâng cao chất lượng công tác thu thập thông tin bên ngoài: về đối
thủ cạnh tranh, về khách hàng, về thị trường ...vì ngày ...
không mất nhiều thời gian, sức lực và tiền vốn. Cụ thể, có thể nhận được các
thông tin về đối thủ từ các nguồn sau:
 Các ...
chất kĩ thuật hiện đại, chuyên nghiệp...sẽ làm cho uy tín, hình ảnh, biểu tượng
của ngân hàng tăng cao.
Cạnh tranh thông q...
Chương II
Thực trạng cho vay tiêu dùng và khả năng cạnh tranh
trong hoạt động cho vay tiêu dùng tại VPBank
2.1.Khái quát v...
689/NHNN-HAN7 của NHNN chấp thuận cho VPBank được nâng vốn điều lệ
lên 198, 4 tỷ đồng. Tính đến 31/12/2005, sau 2 lần nâng...
Sơ đồ 2.1: Cơ cấu bộ máy tổ chức VPBank.
Đại hội cổ đông
đông
Ban kiểm soát
Hội đồng Tín dụng
Các ban tín dụng
P. KTKT nội...
2.1.2. Chức năng nhiệm vụ.
Từ 12/08/1993 VPBank đã có khoảng thời gian hơn 10 năm trưởng thành
và phát triển, đó không phả...
thiện đáng kể. Vốn điều lệ của các ngân hàng quốc doanh không ngừng được bổ
sung để đáp ứng tỷ lệ an toàn theo quy định củ...
tình. Đặc biệt trong dịp cuối năm 2004, VPBank còn đưa ra hình thức huy động
mới "tiết kiệm VND được bù trượt giá USD". Sả...
52% tổng dư nợ. Cơ cấu cho vay theo thời gian đã có sự thay đổi rõ nét trên cơ
sở định hướng phát triển tăng nhanh ở các k...
nhập là 1 tỷ đồng. Hoạt động này chủ yếu diễn ra giữa VND và USD nhằm phục
vụ nhu cầu thanh toán quốc tế của khách hàng là...
đến với khách hàng được tốt hơn. Nhờ vậy, các hoạt động như chuyển tiền
nhanh, kiều hối cũng có được mức tăng trưởng nhất ...
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank
of 102

Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank

Published on: Mar 3, 2016
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Nang cao kha_nang_canh_tranh_trong_hoat_dong_cho_vay_tieu_dung_cua_vpbank

  • 1.  BÁO CÁO THỰC TẬP GIẢI PHÁP NÂNG CAO KHẢ NĂNG CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG CỦA VPBANK Giáo viên hướng dẫn : Ts Đặng Ngọc Đức Sinh viên thực hiện :
  • 2. Mục lục Mục lục ......................................................................................................... 2 Lời mở đầu.................................................................................................... 5 Chương I....................................................................................................... 7 Tổng quan về cho vay tiêu dùng và khả năng cạnh tranh ......................... 7 1.1.1. Khái quát về cho vay tiêu dùng.......................................................... 7 Vậy thế nào là cho vay tiêu dùng?............................................................... 9 1.1.2. Đặc điểm của cho vay tiêu dùng......................................................... 9 Quy mô khoản vay nhỏ nhưng số lượng các khoản vay rất lớn................. 9 Chi phí mỗi khoản cho vay tiêu dùng là khá lớn. ..................................... 10 Lợi nhuận từ cho vay tiêu dùng cao. ......................................................... 10 1.1.3. Phân loại cho vay tiêu dùng ............................................................. 11 1.1.3.1. Căn cứ vào mục đích vay............................................................... 11 1.1.3.2. Căn cứ vào phương thức hoàn trả. ............................................... 11 1.1.3.3. Căn cứ vào phương thức cho vay giữa ngân hàng và khách hàng vay vốn. ....................................................................................................... 14 Ưu điểm: ..................................................................................................... 16 Nhược điểm: ............................................................................................... 16 1.1.4. Vai trò của cho vay tiêu dùng .......................................................... 17 1.2. Khả năng cạnh tranh trong hoạt động cho vay tiêu dùng của Ngân hàng Thương mại. ...................................................................................... 22 I ................................................................................................................... 24 Xếp hạng chất lượng .............................................................................. 24 1.3. Một số biện pháp nâng cao khả năng cạnh tranh trong hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại. ................................................ 31 1.3.1. Nhóm biện pháp trực tiếp. ............................................................... 31 Đa dạng hóa sản phẩm:.............................................................................. 31 Nâng cao trình độ năng lực của cán bộ nhân viên: .................................. 32 1.3.2. Nhóm biện pháp gián tiếp. ............................................................... 32 Chương II ................................................................................................... 36 Thực trạng cho vay tiêu dùng và khả năng cạnh tranh ........................... 36 2.1.1. Lịch sử ra đời và bộ máy tổ chức..................................................... 36 Sơ đồ 2.1: Cơ cấu bộ máy tổ chức VPBank. ............................................. 38 Bảng2.1: Tình hình huy động vốn của VPBank từ năm 2003-2005........... 40 Bảng 2.2. Tình hình sử dụng vốn của VPBank từ năm 2003-2005............. 41 Bảng 2.3. Tình hình kinh doanh ngoại tệ của VPBank từ năm 2003-2004 . 42 2.1.3.4. Hoạt động thanh toán quốc tế. ........................................................ 43 Hoạt động kinh doanh chứng từ có giá. ....................................................... 43 Hoạt động đầu tư.......................................................................................... 43 Chuyển tiền trong nước................................................................................ 43 2.2.1.1. Cho vay mua nhà - xây dựng nhà - sửa nhà................................ 44 2.2.1.2. Cho vay mua ô tô. .......................................................................... 45 Giải ngân một lần sau khi được phê duyệtG ............................................ 47 2.2.2 Lãi suất cho vay và phương thức tính lãi. ........................................ 48
  • 3. Sơ đồ 2.2. Quy trình cho vay tiêu dùng tại VPBank.................................... 50 2.2.4. Cơ cấu cho vay tiêu dùng tại VPBank............................................. 50 2.2.4.1. Tỷ trọng cho vay tiêu dùng trong tổng dư nợ cho vay. ................... 50 Bảng 2.4.Tỷ trọng cho vay tiêu dùng trong tổng dư nợ cho vay.............. 51 Hình2.3. Biểu đồ dư nợ cho vay tiêu dùng /tổng dư nợ cho vay 2003-2005. ..................................................................................................................... 51 2.2.4.2. Cơ cấu dư nợ cho vay tiêu dùng theo mục đích vay vốn................. 52 Bảng 2.5: Cơ cấu dư nợ cho vay tiêu dùng theo mục đích. ...................... 52 2.2.4.3. Cơ cấu dư nợ cho vay tiêu dùng theo thời gian............................... 54 Bảng 2.6: Cơ cấu dư nợ cho vay tiêu dùng theo thời gian........................... 54 2.2.4.4. Tỷ trọng thu lãi và lợi nhuận cho vay tiêu dùng/tổng thu lãi và lợi nhuận từ hoạt động cho vay. ....................................................................... 54 Bảng 2.7: Thu lãi cho vay tiêu dùng trong tổng thu lãi tín dụng chung...... 54 2.2.4.5. Tỷ lệ nợ quá hạn/tổng dư nợ cho vay tiêu dùng.............................. 55 2.3. Đánh giá hoạt động cho vay tiêu dùng và khả năng cạnh tranh trong hoạt động cho vay tiêu dùng tại VPBank.................................................. 55 2.3.1. Đánh giá hoạt động cho vay tiêu dùng tại VPBank. ....................... 55 2.3.1.1. Kết quả đạt được............................................................................. 55 2.3.1.2. Hạn chế và nguyên nhân. ................................................................ 57 Nguyên nhân hạn chế việc mở rộng cho vay tiêu dùng tại VPBank. ...... 59 Bảng 2.8. Cơ cấu cho vay mua, xây, sửa nhà theo thời gian. ................... 60 Thời gian vay ........................................................................................... 60 2.3.2. Khả năng cạnh tranh trong hoạt động cho vay tiêu dùng tại VPBank....................................................................................................... 67 2.3.2.1. Mức độ cạnh tranh của thị trường trong hoạt động cho vay tiêu dùng............................................................................................................. 67 2.3.2.2. Khả năng cạnh tranh trong hoạt động cho vay tiêu dùng tại VPBank....................................................................................................... 69 Bảng 2.8.Tỷ lệ dư nợ/tổng huy động vốn................................................... 71 Năm ......................................................................................................... 72 Chương III.................................................................................................. 79 Giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh trong....................................... 79 3.1. Xu hướng phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng trong thời gian tới. ..................................................................................................................... 79 3.2.1. Định hướng phát triển chung của VPBank..................................... 80 3.3. Giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh trong hoạt động cho vay tiêu dùng của VPBank. .............................................................................. 82 3.3.1. Hoàn thiện chính sách tín dụng. ...................................................... 82 3.3.2. Đa dạng hóa các sản phẩm cho vay tiêu dùng................................. 83 3.3.4.1. Lựa chọn chiến lược phát triển thương hiệu cho VPBank: thương hiệu trong mối quan hệ với sản phẩm......................................................... 86 3.3.4.2. Xây dựng chính sách khách hàng hợp lí cùng với một chính sách hấp dẫn linh hoạt........................................................................................ 88 3.3.4.3. Phát triển chính sách giao tiếp khuyếch trương. ......................... 89 3.4. Kiến nghị.............................................................................................. 95
  • 4. 3.4.1. Kiến nghị đối với Chính phủ và cơ quan Nhà nước và Bộ ngành.. 95 Kiến nghị 1: Nhà nước cần ổn định môi trường kinh tế vĩ mô. ............... 95 Kiến nghị 3: Đẩy nhanh tốc độ cấp “Sổ đỏ” ............................................. 97 Kiến nghị 4: Thành lập quỹ bảo hiểm trong cho vay trả góp mua nhà: 97 3.4.2. Kiến nghị với ngân hàng Nhà nước ................................................. 98 Kết luận..................................................................................................... 101
  • 5. Lời mở đầu Hiện nay, sự cạnh tranh gay gắt trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng đã tạo ra cơ hội cho các ngân hàng thương mại Việt Nam phát triển và tự khẳng định mình, song nó cũng tạo ra những thách thức lớn mà các ngân hàng phải đối đầu. Trong điều kiện cạnh tranh quyết liệt như vậy, khi mà thị phần của các ngân hàng dần bị chiếm chỗ bởi các định chế tài chính khác, các ngân hàng thương mại Việt Nam phải làm gì để giữ vững vị thế của mình? Một hướng đi mới mà các ngân hàng thương mại Việt Nam đã tìm ra và đang trong những bước đầu của quá trình thực hiện: Đó chính là chiến lược ngân hàng bán lẻ. Ngân hàng bán lẻ là ngân hàng chủ yếu cung cấp các dịch vụ trực tiếp cho doanh nghiệp, hộ gia đình và các cá nhân, với quy mô các khoản giao dịch nhỏ, bao gồm tiền gửi tiết kiệm, tài khoản ATM, cho vay thế chấp, cho vay tiêu dùng cá nhân. Thị trường dành cho ngân hàng bán lẻ ở Việt Nam hiện nay là thị trường hiện hữu và sinh lời chứ không còn ở dạng tiềm năng nữa. Chiến lược ngân hàng bán lẻ hướng ngân hàng tới một hoạt động kinh doanh sinh lợi nhiều hơn. Vậy liệu các ngân hàng thương mại Việt Nam có nên thực hiện ồ ạt, đồng loạt ngay các sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng bán lẻ hay không? Câu trả lời là không nên và cũng không phù hợp với điều kiện thực tế của các ngân hàng Việt Nam hiện nay. Với nguồn vốn sẵn có, nguồn nhân lực dồi dào, nhưng trong điều kiện công nghệ và cơ sở vật chất còn yếu, các Ngân hàng thương mại Việt Nam trước tiên nên thực hiện hoạt động cho vay tiêu dùng, và coi đó là bước đi ban đầu an toàn và hiệu quả trong chiến lược ngân hàng bán lẻ. Thêm vào đó cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, các sản phẩm, dịch vụ tiêu dùng đang ngày càng trở nên phong phú, đa dạng, phù hợp với nhu cầu của người mua. Tuy nhiên, với mức thu nhập như hiện nay, phần lớn người tiêu dùng không thể chi trả cho tất cả các nhu cầu mua sắm cùng lúc, đặc biệt là với những vật dụng đắt tiền. Nếu người tiêu dùng có thể vay
  • 6. được tiền từ ngân hàng, thì họ có thể thoả mãn nhu cầu của họ ngay trong hiện tại điều đó làm tăng sự tiêu dùng hàng hoá, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh của các hãng tăng nhanh về số lượng và chủng loại sản phẩm, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế chung của toàn xã hội một cách nhanh chóng, tạo nhiều công ăn việc làm cho người lao động trong xã hội. Do đó thực hiện hoạt động cho vay tiêu dùng, một mặt các ngân hàng thương mại có thể tạo nên sự hoà hợp giữa cung và cầu tiêu dùng, mặt khác lại có thể giải quyết tốt được nhiệm vụ kích cầu tiêu dùng của nền kinh tế. Nhận thức được tầm quan trọng của các vấn đề trên, Ban lãnh đạo VPBank đã đặt mục tiêu "xây dựng VPBank thành một Ngân hàng bán lẻ hàng đầu khu vực phía bắc và trong cả nước".Vậy thực tế hoạt động ngân hàng bán lẻ mà cụ thể là hoạt động cho vay tiêu dùng ở VPBank đang diễn ra như thế nào? Xuất phát từ thực tiễn đó, cùng với những kiến thức thực tiễn thu được trong quá trình thực tập tại Ngân hàng TMCP các doanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt Nam (VPBANK) đã gợi mở cho em thực hiện đề tài: "Giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh trong hoạt động cho vay tiêu dùng của VPBank", làm chuyên đề thực tập tốt nghiệp cho mình. Ngoài phần mở bài kết luận, chuyên đề được chia làm 3 chương: Chương I: Tổng quan về cho vay tiêu dùng và khả năng cạnh tranh trong hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại. Chương II: Thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng và khả năng cạnh tranh trong hoạt động cho vay tiêu dùng tại VPBank. Chương III: Một số giải pháp nâng cao khả năng cạnh tranh trong hoạt động cho vay tiêu dùng tại VPBank. Trong thời gian thực tập vừa qua tại VPBank chi nhánh Hai Bà Trưng, đề tài đã được hoàn thành với sự giúp đỡ của cán bộ và nhân viên Phòng tín dụng và đặc biệt là sự hướng dẫn tận tình của Tiến sĩ Đặng Ngọc Đức.
  • 7. Chương I Tổng quan về cho vay tiêu dùng và khả năng cạnh tranh trong cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại 1.1.Hoạt động cho vay tiêu dùng của NHTM. 1.1.1. Khái quát về cho vay tiêu dùng. Hoạt động cho vay tiêu dùng đã có một lịch sử phát triển lâu dài, nó xuất hiện từ thời phong kiến, tại nhiều quốc gia khác nhau. Tuy nhiên, nó chỉ thực sự có những bước tiến đáng kể và mạnh mẽ trong khoảng thời gian gần đây. Vào những năm 80 của thế kỷ 20, hệ thống ngân hàng thương mại của Mỹ phải tiến hành cải cách trước sự cạnh tranh gay gắt ảnh hưởng đến việc thực hiện các nghiệp vụ của các NHTM. Trong thực tế, sự cạnh tranh mạnh mẽ đã tạo ra những thay đổi to lớn trong lĩnh vực công nghệ, luật pháp..., và chính sự thay đổi đó đã tạo ra sự thay đổi về các dịch vụ mà ngân hàng cung ứng, đồng thời vai trò của NHTM trong hệ thống tài chính cũng không còn duy trì được như trước, từ đó đã dẫn đến sự thay đổi cơ cấu trong các NHTM. Môi trường cạnh tranh thay đổi một cách nhanh chóng và mạnh mẽ khiến các ngân hàng thương mại nếu không tiến hành đổi mới thì không thể tham gia cạnh tranh trong hệ thống tài chính được. Các NHTM không chỉ phải cạnh tranh với chính các ngân hàng trong cùng hệ thống, mà bên cạnh đó nó còn phải đối đầu với các tổ chức tài chính như: Công ty tài chính, Công ty bảo hiểm, Công ty thuê mua v.v... đã ra đời và đang cùng tham gia chia sẻ thị phần thị trường với nó. Cuộc cạnh tranh giữa các tổ chức tài chính càng diễn ra mạnh mẽ khi vào những năm 1970, các nhà môi giới đã tạo lập lên “thị trường tiền tệ bán lẻ”. Do đó, đến đầu những năm 1980, trước đòi hỏi của các ngân hàng về một “lĩnh vực tham gia ở mức độ cao hơn”, Quốc hội Mỹ đã cho phép các ngân hàng cung ứng “tài khoản thị trường tiền tệ” và dịch vụ môi giới.
  • 8. Cũng trong giai đoạn này, sự tiến bộ vượt bậc của khoa học kỹ thuật đã tạo ra nhiều phương tiện máy móc hiện đại như: máy tính nối mạng, máy rút tiền tự động v.v..., đã góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh không chỉ giữa các ngân hàng mà còn với các tổ chức tài chính khác. Cùng với các tiến bộ đó, hoạt động tín dụng của hệ thống NHTM đã có sự thay đổi. Nếu như trước đây, các ngân hàng chỉ giới hạn trong phạm vi hoạt động cho vay thương mại, thì đến giai đoạn này họ đã mở rộng lĩnh vực hoạt động bằng việc triển khai hoạt động cho vay tiêu dùng, đặc biệt là sau cuộc khủng hoảng vào những năm 1980. Một yếu tố khách quan thúc đẩy hoạt động tín dụng tiêu dùng phát triển mạnh đó là xuất phát từ mối quan hệ giữa ngân hàng và khách hàng. Thông qua mối quan hệ này, ngân hàng thấy được nhu cầu tín dụng theo hình thức này từ cả phía người sản xuất lẫn người tiêu dùng. Các nhà sản xuất cần có sự hỗ trợ để gia tăng tiêu thụ hàng hoá, còn người tiêu dùng cần tìm nguồn tài trợ cho các nhu cầu mà hiện tại sự tích luỹ của họ chưa đáp ứng được. Ngày nay, lĩnh vực cho vay tiêu dùng đang phát triển mạnh mẽ. Nhiều công ty chuyên môn hoá đã tìm kiếm nhiều dạng dịch vụ khác nhau và hiện đang mở rộng dần ra, phù hợp với việc cung cấp đa dạng các loại hình dịch vụ. Lĩnh vực này cũng không còn chỉ do các ngân hàng và công ty tài chính thực hiện nữa mà các công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán, ngân hàng tiết kiệm bưu điện...vv cùng tham gia cung cấp dịch vụ này. Tại Việt Nam, hoạt động cho vay tiêu dùng của NHTM đã phát triển vào những năm 1993 – 1994, trong thời gian đầu này tập trung nhiều vào cho vay trả góp, các sản phẩm cung ứng còn rất đơn điệu. Tuy nhiên, do chưa có hành lang pháp lý rõ ràng nên hoạt động được một thời gian các ngân hàng tỏ ra rất lúng túng trong việc cấp tín dụng theo hình thức này. Hiện nay, khi mà một số văn bản pháp luật hướng dẫn đã ra đời thì lĩnh vực cho vay tiêu dùng ở nước ta lại đang trong xu thế rộ lên, nó đang được xem là thị trường tiềm năng lớn và có nhiều điều kiện phát triển mạnh cho các NHTM tại Việt Nam.
  • 9. Vậy thế nào là cho vay tiêu dùng? Có người thì cho rằng: cho vay tiêu dùng là hình thức tài trợ cho nhu cầu chi tiêu (mua sắm phương tiện, đồ dùng, sửa chữa nhà cửa, chi cho học hành, y tế, du lịch...) của cá nhân hay hộ gia đình. Tuy nhiên, một khái niệm mang tính đầy đủ về cho vay tiêu dùng tại NHTM là: “cho vay tiêu dùng là một hình thức qua đó ngân hàng chuyển cho khách hàng (cá nhân hay hộ gia đình) quyền sử dụng một lượng giá trị (tiền) trong một khoảng thời gian nhất định, với những thoả thuận mà hai bên đã ký kết (về số tiền cấp, thời gian cấp, lãi suất phải trả...) nhằm giúp cho khách hàng có thể sử dụng những hàng hoá và dịch vụ trước khi họ có khả năng chi trả, tạo điều kiện cho họ có thể hưởng một cuộc sống cao hơn.” 1.1.2. Đặc điểm của cho vay tiêu dùng Quy mô khoản vay nhỏ nhưng số lượng các khoản vay rất lớn. Do mục đích vay tiêu dùng nên quy mô các khoản vay không lớn. Vì nhu cầu của dân cư với các loại hàng hoá xa xỉ là không cao hoặc đã có tích luỹ trước đối với các loại tài sản có giá trị lớn. Song, nhu cầu vay tiêu dùng là khá phổ biến do đối tượng của loại hình cho vay này là mọi cá nhân trong xã hội từ những người có thu nhập cao đến những người có thu nhập trung bình và thấp với nhiều nhu cầu phong phú và đa dạng. Nguồn trả nợ: khách hàng trích nguồn thu nhập từ lương, thu nhập từ hoạt động kinh doanh của mình (không phải là từ kết quả sử dụng những khoản vay đó). Mục đích vay: Nhằm phục vụ nhu cầu tiêu dùng của cá nhân, hộ gia đình không phải xuất phát từ mục đích kinh doanh. Nhu cầu đó có thể xuất phát từ việc: mua nhà, sửa chữa nhà, xây dựng, mua sắm phương tiện, đồ dùng, hay các nhu cầu du lịch, học hành hoặc giải trí... Về rủi ro: Các khoản cho vay tiêu dùng có độ rủi ro cao vì bên cạnh sự ảnh hưởng của các yếu tố khách quan như môi trường kinh tế, văn hóa, xã
  • 10. hội nó còn phải chịu tác động của những nhân tố chủ quan xuất phát từ bản thân khách hàng. Trong cuộc sống, chúng ta không thể lường trước được hết hậu quả do những rủi ro khách quan như suy thoái kinh tế, mất mùa, thiên tai… Đặc biệt, hoạt động cho vay tiêu dùng phụ thuộc vào chu kỳ kinh tế, nhất là khi nền kinh tế rơi vào tình trạng suy thoái. Khi đó, người tiêu dùng sẽ không thấy tin tưởng vào tương lai và cùng với những lo lắng về nguy cơ thất nghiệp, họ sẽ hạn chế việc vay mượn từ ngân hàng. Ngoài ra, cho vay tiêu dùng còn chịu một số rủi ro chủ quan như tình trạng sức khoẻ, khả năng trả nợ của cá nhân và hộ gia đình…Điều đó tạo nên rủi ro lớn cho ngân hàng, hơn nữa thông tin tài chính của đối tượng này rất khó đầy đủ và chính xác hoàn toàn. Mặt khác yếu tố đạo đức của cá nhân người tiêu dùng cũng là nhân tố tác động trực tiếp vào việc trả nợ cho ngân hàng, hay số lượng các khoản vay tiêu dùng là rất lớn trong khi đó số lượng CBTD ngân hàng lại có hạn cũng sẽ tạo nên rủi ro cho ngân hàng. Chi phí mỗi khoản cho vay tiêu dùng là khá lớn. Do thông tin về nhân thânD, lai lịch và tình hình tài chính của khách hàng thường không đầy đủ và khó thu thập, ngân hàng phải bỏ nhiều chi phí cho công tác thẩm định và xét duyệt cho vay. Hơn nữa phần lớn các khoản vay với số lượng lớn và giá trị nhỏ nên ngân hàng phải chịu một khoản chi phí đáng kể để quản lý hồ sơ khách hàng. Chính vì thế, cho vay tiêu dùng trở thành khoản mục có chi phí lớn nhất trong các khoản mục tín dụng ngân hàng. Lợi nhuận từ cho vay tiêu dùng cao. Do rủi ro cao và chi phí tính trên một đơn vị tiền tệ của cho vay tiêu dùng lớn nên ngân hàng thường đặt lãi suất rất cao đối với các khoản cho vay tiêu dùng. Bên cạnh đó, số lượng các khoản cho vay tiêu dùng là khá nhiều, khiến cho tổng quy mô cho vay tiêu dùng là rất lớn, cùng với tiền lãi thu được từ mỗi khoản vay làm cho tổng lợi nhuận thu được từ hoạt động cho vay tiêu dùng là đáng kể.
  • 11. 1.1.3. Phân loại cho vay tiêu dùng Có nhiều cách phân chia cho vay tiêu dùng thành các loại khác nhau, tuỳ theo tiêu thức chúng ta lựa chọn mà cho vay tiêu dùng được phân chia thành: 1.1.3.1. Căn cứ vào mục đích vay.  Cho vay tiêu dùng bất động sản. Là khoản tín dụng được cấp nhằm tài trợ cho nhu cầu mua, xây dựng, cải tạo nhà cho khách hàng (cá nhân hay hộ gia đình). Đặc điểm của những món vay này là quy mô thường lớn, thời gian dài. Việc đánh giá giá trị tài sản tài trợ có vai trò vô cùng quan trọng đối với ngân hàng. Nếu như trong cho vay tiêu dùng thông thường thì thu nhập tương lai của người vay là yếu tố quan trọng để ngân hàng quyết định có cho vay hay không thì trong cho vay nhà ở, giá trị và tình hình biến động giá của tài sản được tài trợ là yếu tố mà ngân hàng rất quan tâm. Bởi vì khoản tín dụng tài trợ cho loại tài sản này có giá trị lớn, nên sự biến động theo hướng không có lợi của nó sẽ dẫn tới những thiệt hại rất lớn cho ngân hàng.  Cho vay tiêu dùng thông thường. Đây là những khoản cho vay phục vụ nhu cầu cải thiện đời sống như mua sắm phương tiện§, đồ dùng, du lịch, học hành, y tế hoặc giải trí ... Đặc điểm của những khoản tín dụng này thường có quy mô nhỏ, thời gian tài trợ ngắn. Do đó mà mức độ rủi ro đối với ngân hàng là thấp hơn những khoản cho vay tiêu dùng bất động sản. Đối với loại cho vay này, yếu tố quyết định cho vay hay không là khả năng trả nợ của người vay, sau đó mới xem xét đến giá trị tài sản đảm bảo. 1.1.3.2. Căn cứ vào phương thức hoàn trả. Theo tiêu thức này thì cho vay tiêu dùng được phân thành:  Cho vay tiêu dùng trả góp: Theo hình thức tài trợ này, thì người đi vay trả nợ cho ngân hàng (gồm cả gốc và lãi) theo nhiều lần, theo những kỳ hạn nhất định do ngân hàng quy định (tháng, quý...). Hình thức này áp dụng cho các khoản vay có giá trị lớn
  • 12. hoặc với những khách hàng mà thu nhập định kỳ của họ không đủ để thanh toán hết một lần số nợ vay. Đối với loại cho vay này ngân hàng cần chú ý đến những vấn đề cơ bản sau: - Loại tài sản được tài trợ: thiện chí trả nợ của người vay sẽ tốt hơn khi tài sản hình thành từ tiền vay thỏa mãn nhu cầu lâu bền của họ trong tương lai. Với mỗi ngân hàng, họ rất quan tâm đến việc lựa chọn tài sản để tài trợ và thường họ chỉ muốn tài trợ cho những tài sản có thời gian sử dụng dài, có giá trị lớn; với những tài sản này, người vay có thể hưởng tiện ích của nó trong một khoảng thời gian dài. - Số tiền phải trả trước: với hình thức này, ngân hàng sẽ yêu cầu người đi vay phải có vốn tự có trên tổng phương án xin vay, phần còn lại ngân hàng sẽ cho vay, thường chỉ cho vay từ 45% - 65% tổng giá trị tài sản tùy theo các yếu tố như: loại tài sản, thị trường tiêu thụ tài sản sau khi đã sử dụng, thực lực tài chính, trình độ và nhân thân, lai lịch của người vay. Quy định này của ngân hàng nhằm tránh trường hợp khách hàng dùng tài sản hình thành từ vốn vay làm tài sản thế chấp, khi phải phát mại tài sản không gây nhiều rủi ro cho ngân hàng. - Điều khoản thanh toán. + Số tiền thanh toán mỗi kì hạn phải phù hợp với khả năng về thu nhập sau khi đã trừ đi các khoản chi tiêu khác. + Giá trị tài sản không được thấp hơn số tiền cho vay chưa được thu hồi. + Thời hạn cho vay không nên quá dài nhằm tránh cho việc tài sản tài trợ bị giảm giá trị theo thời gian đi kèm với rủi ro tín dụng tăng lên. + Số tiền mà khách hàng phải thanh toán mỗi kì hạn trả nợ có thể được tính bằng các phương pháp như sau: Phương pháp lãi đơn: theo đó, vốn gốc người đi vay phải trả từng kì hạn trả nợ được tính đều nhau, bằng cách lấy vốn gốc ban đầu chia cho số kì hạn thanh toán hoặc có thể được thực hiện theo quý hay theo năm tài chính.
  • 13. Phương pháp lãi gộp: đây là phương pháp thường được áp dụng trong cho vay tiêu dùng trả góp. Theo phương pháp này, trước hết lãi được tính bằng cách lấy vốn gốc nhân với lãi suất và thời hạn vay, sau đó cộng gộp với vốn gốc rồi chia cho số kì hạn phải thanh toán để tìm số tiền phải thanh toán ở mỗi kì hạn trả nợ. Vấn đề phân bổ lãi vay theo thời gian. Khi sử dụng phương pháp lãi gộp để tính lãi, các ngân hàng thường tiến hành phân bổ phần lãi cho vay đã được tính. Việc phân bổ có thể được thực hiện theo định kì gắn liền với các kì hạn thanh toán hoặc có thể được thực hiện theo quý hoặc theo năm tài chính. Vấn đề trả nợ trước hạn: Khi người đi vay trả nợ trước hạn xảy ra trường hợp: nếu tiền trả góp theo phương pháp lãi đơn thì vấn đề rất đơn giản, người đi vay chỉ phải thanh toán toàn bộ gốc còn thiếu và lãi vay của kì hạn hiện tại cho ngân hàng. Tuy nhiên nếu tiền lãi được tính bằng phương pháp lãi gộp thì vấn đề sẽ phức tạp hơn vì theo phương pháp này, lãi được giả định rằng tiền vay sẽ được khách hàng sử dụng cho đến lúc kết thúc hợp đồng, nếu khách hàng trả nợ trước hạn thì thời hạn nợ thực tế sẽ khác với thời hạn nợ ban đầu và như vậy số tiền lãi phải trả cũng có sự thay đổi. Khi đó, người ta sẽ sử dụng phương pháp phân bổ lãi cho vay theo thời gian để tính số lãi thực tế phải thu, dựa trên thời hạn nợ thực tế.  Cho vay tiêu dùng trả một lần. Đây là hình thức tài trợ mà theo đó số tiền vay của khách hàng sẽ được thanh toán một lần khi hợp đồng tín dụng đến hạn. Đặc điểm của các khoản tín dụng này thường có quy mô nhỏ, thời hạn cho vay ngắn. Ngân hàng áp dụng hình thức này bởi đây là biện pháp sẽ giúp ngân hàng không mất nhiều thời gian như khi phải tiến hành thu nợ làm nhiều kỳ. Trong thực tế, khoản cho vay tiêu dùng cấp theo hình thức này là rất ít.
  • 14. 1.1.3.3. Căn cứ vào phương thức cho vay giữa ngân hàng và khách hàng vay vốn. Theo đó cho vay tiêu dùng được phân thành:  Cho vay tiêu dùng trực tiếp: Đây là hình thức trong đó ngân hàng trực tiếp tiếp xúc với khách hàng của mình, việc thu nợ cũng được tiến hành trực tiếp bởi chính ngân hàng. Có thể hình dung qua các bước sau: (1). Ngân hàng và người tiêu dùng ký hợp đồng tín dụng với nhau. (2). Người tiêu dùng trả trước nhà cung cấp một phần số tiền mua hàng hoá của mình. (3). Ngân hàng thanh toán số tiền còn thiếu cho nhà cung cấp. (4). Nhà cung cấp giao hàng hoá cho người tiêu dùng. (5). Người tiêu dùng thanh toán khoản nợ cho ngân hàng. Ưu điểm của hình thức tài trợ này là: rất linh hoạt vì có sự đàm phán trực tiếp giữa ngân hàng và khách hàng, quyết định cho vay hay không hoàn toàn do ngân hàng quyết định, ngoài ra ngân hàng có thể sử dụng triệt để trình độ kiến thức kinh nghiệm của CBTD. Hơn nữa, khi khách hàng quan hệ trực tiếp với ngân hàng, có nhiều khả năng họ sẽ sử dụng các dịch vụ khác của ngân hàng như mở tài khoản tiền gửi tiết kiệm, dịch vụ chuyển tiền....và như vậy quyền lợi của cả hai phía ngân hàng và khách hàng đều được thỏa mãn trên cơ sở thỏa thuận trực tiếp của cả hai bên.  Cho vay tiêu dùng gián tiếp: Đây là hình thức ngân hàng không trực tiếp ký hợp đồng với người tiêu dùng, mà theo hình thức này ngân hàng sẽ ký kết hợp đồng với chính nhà cung cấp, thực ra là mua những khoản nợ, để trên cơ sở đó nhà cung cấp sẽ bán chịu hàng hoá cho người tiêu dùng. Hợp đồng ký kết giữa ngân hàng và nhà cung cấp quy định rõ điều kiện bán chịu như: đối tượng khách hàng được bán chịu, loại hàng được bán chịu, số tiền được bán chịu...v.v. Thông qua những điều kiện đó mà nhà cung cấp sẽ thoả thuận với khách hàng của mình về việc bán chịu hàng hoá.Có thể hình dung qua các bước sau:
  • 15. (1). Ngân hàng và nhà cung cấp ký hợp đồng mua bán nợ. (2). Nhà cung cấp và người tiêu dùng ký kết hợp đồng mua bán chịu hàng hoá. (3). Nhà cung cấp giao hàng hoá cho người tiêu dùng. (4). Nhà cung cấp bán bộ chứng từ bán chịu hàng hóa cho ngân hàng để được thanh toán. (5). Ngân hàng thanh toán cho nhà cung cấp. (6). Người tiêu dùng thanh toán khoản nợ cho ngân hàng. Cho vay tiêu dùng gián tiếp thường được thực hiện thông qua các phương thức sau: Tài trợ truy đòi toàn bộ: theo phương thức này, khi bán hàng cho ngân hàng các khoản nợ mà người tiêu dùng đã mua chịu, công ty bán lẻ cam kết thanh toán cho ngân hàng toàn bộ các khoản nợ nếu khi đến hạn, người tiêu dùng không thanh toán cho ngân hàng. Tài trợ truy đòi hạn chế: theo phương thức này, chịu trách nhiệm của Công ty bán lẻ đối với các khoản nợ người tiêu dùng mua chịu, không thanh toán chỉ giới hạn trong một chừng mực nhất định, phụ thuộc vào các điều khoản đã được thỏa thuận giữa ngân hàng với công ty bán lẻ. Tài trợ miễn truy đòi: theo phương thức này, sau khi bán các khoản nợ cho ngân hàng, công ty bán lẻ không còn trách nhiệm trong việc chúng có được hoàn trả hay không. Phương thức này chứa đựng rủi ro cao cho ngân hàng nên chi phí của khoản vay thường được ngân hàng tính cao hơn so với các phương thức nói trên và các khoản nợ được mua cũng được kén chọn rất kỹ. Ngoài ra, chỉ những công ty bán lẻ rất được ngân hàng tin cậy mới được áp dụng phương thức này. Tài trợ có mua lại: khi thực hiện cho vay tiêu dùng theo phương thức miễn truy đòi hoặc truy đòi hạn chế, nếu rủi ro xảy ra, người tiêu dùng không trả được nợ thì ngân hàng sẽ thanh lý tài sản để thu hồi nợ. Trong trường hợp này, nếu có thỏa thuận trước thì ngân hàng có thể bán trở lại cho công ty bán lẻ phần nợ mình chưa được thanh toán.
  • 16. Ưu điểm: Theo hình thức này, ngân hàng sẽ có điều kiện tiếp xúc được với một lượng khách hàng khá đông đảo, khắc phục được tâm lý e ngại của họ khi tìm đến với ngân hàng. Điều đó, giúp ngân hàng tiết kiệm được chi phí trong việc cấp tín dụng vì ngân hàng chỉ phải ký hợp đồng với chính nhà cung cấp mà thôi. Việc cấp tín dụng kiểu này cũng giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro. Bởi, khi mà ngân hàng có quan hệ tốt với nhà cung cấp hoặc hợp đồng ký với nhà cung cấp có những điều kiện ràng buộc (được truy đòi), thì khi người tiêu dùng không thanh toán cho ngân hàng, ngân hàng có quyền truy đòi nhà cung cấp về khoản nợ trên (có được nguồn thu nợ thứ hai cho ngân hàng). Mặt khác, khi đã có hợp đồng ràng buộc thì nhà cung cấp cũng phải cân nhắc trước quyết định có bán chịu hàng hoá cho người tiêu dùng hay không (gián tiếp giúp ngân hàng thẩm định khách hàng). Nhược điểm: Bên cạnh những ưu điểm trên thì hình thức này cũng bộc lộ những nhược điểm sau: Đó là, ngân hàng không trực tiếp tiếp xúc với khách hàng đã được nhà cung cấp bán chịu hàng hoá, do đó mà không thể nắm được tình hình thực tế của khách hàng mà ngân hàng tài trợ, ngân hàng cũng phải đối mặt với tình trạng nhà cung cấp chỉ vì muốn bán được hàng mà đã không xem xét kỹ lưỡng về khách hàng khi thẩm định. Mặt khác, ngân hàng còn phải chịu rủi ro khi người tiêu dùng không thanh toán khoản vay cho ngân hàng, trong khi hợp đồng giữa ngân hàng và nhà cung cấp lại không có điều khoản được truy đòi mặc dù đây chỉ là hãn hữu. Bởi, chỉ những nhà cung cấp thật sự tin cậy thì ngân hàng mới ký hợp đồng kiểu này, và những khoản nợ được mua theo điều kiện này cũng được lựa chọn rất kỹ càng. Sự khác nhau giữa cho vay tiêu dùng trực tiếp và cho vay tiêu dùng gián tiếp: -Nếu ngân hàng quan hệ tốt với các công ti bán lẻ thì cho vay tiêu dùng gián tiếp sẽ mang lại độ an toàn cao hơn cho ngân hàng. Rủi ro trong hoạt
  • 17. động cho vay này sẽ được san sẻ giữa ngân hàng với các công ti bán lẻ.Còn trong cho vay tiêu dùng trực tiếp mọi rủi ro sẽ do ngân hàng tự gánh chịu. -Tuy nhiên trong hoạt động cho vay tiêu dùng trực tiếp, các quyết định của ngân hàng trong việc có cho vay hay không đạt độ chuẩn mực cao hơn nhiều lần so với những quyết định của Nhà cung cấp; bởi, những nhân viên tín dụng họ được đào tạo vững về chuyên môn nghiệp vụ, trong khi đối với Nhà cung cấp thì những nhân viên của họ lại mạnh về khía cạnh bán hàng mà không mạnh về khía cạnh thẩm định tín dụng. Mặt khác, trong một số tình huống nhân viên bán lẻ thường chỉ chú trọng vào việc bán cho được nhiều hàng hóa nên đôi khi những quyết định của họ là vội vàng dẫn đến nhiều khoản tín dụng được cấp không chính đáng. Bên cạnh đó, việc tiếp xúc trực tiếp với khách hàng cũng tạo điều kiện cho ngân hàng có thể xử lý linh hoạt được ngay những tình huống phức tạp như: một vài điều kiện của khách hàng không đúng theo mẫu quy định trước, khách hàng bổ sung yêu cầu (về hạn mức vayv, thời hạn vay...), khách hàng yêu cầu về phương thức hoàn trả... Trong khi, với phương thức gián tiếp thì Nhà cung cấp không thể đáp ứng được điều này, tức là với họ mọi quy định trong hợp đồng phải nhất nhất tuân theo. 1.1.4. Vai trò của cho vay tiêu dùng  Đối với Ngân hàng thương mại. Hoạt động chủ yếu của các ngân hàng thương mại là nhận tiền gửi (huy động vốn) và sử dụng khoản tiền (sử dụng vốn) đó trong kinh doanh nhằm thu lợi nhuận, ngân hàng nhận tiền gửi từ nhiều nguồn khác nhau (cá nhân, tổ chức...vv), theo nhiều hình thức khác nhau. Việc sử dụng cũng theo nhiều hình thức khác nhau: tín dụng, kinh doanh ngoại tệ, thanh toán, mua trái phiếu...vv. Tuy vậy, trên tổng thể thì hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại là hoạt động chiếm thị phần cao nhất, mang lại cho ngân hàng nhiều lợi nhuận nhất. Cùng với quá trình phát triển kinh tế thì lĩnh vực tài trợ của ngân hàng thương mại cũng có nhiều thay đổi, nhằm giúp cho các ngân hàng có thể thích ứng được trước những biến động của thực tế.
  • 18. Lúc đầu, các ngân hàng thương mại cũng không mấy quan tâm đến thị trường cho vay tiêu dùng, bởi đây là thị trường mà các khoản tài trợ có quy mô nhỏ, chi phí tài trợ là lớn, rủi ro cũng cao. Tuy nhiên, khi mà cuộc cạnh tranh để giành thị phần thị trường trở lên khốc liệt, các ngân hàng thương mại không chỉ phải cạnh tranh với chính các ngân hàng trong hệ thống, mà còn phải cạnh tranh với các tổ chức tài chính phi ngân hàng đã khiến thị phần trên một số thị trường của các ngân hàng bị thu hẹp, trong khi thị trường cho vay tiêu dùng đang có xu thế lên cao. Do vậy, các ngân hàng đã phải hướng mục tiêu của mình vào lĩnh vực này, và cho vay tiêu dùng đã dần trở thành một loại hình sản phẩm phổ biến trong các ngân hàng thương mại, một loại sản phẩm mang lại thu nhập tương đối cao trong tổng doanh thu của các ngân hàng. Mặc dù các khoản tài trợ theo hình thức cho vay tiêu dùng là nhỏ, nhưng với số lượng các khoản này lại rất lớn (đối tượng có nhu cầu vay tiêu dùng bao gồm tất cả các thành phần trong xã hội), vì thế tổng quy mô tài trợ là rất lớn. Bên cạnh đó, lãi suất của các khoản tài trợ theo hình thức này là rất cao (bởi người nhận tài trợ họ chỉ quan tâm đến thoả mãn nhu cầu trước mắt mà họ được hưởng, họ không mấy quan tâm đến lãi suất phải trả) nên đã mang lại cho ngân hàng một tỷ suất lợi nhuận tương đối lớn trong tổng lợi nhuận của ngân hàng. Đặc biệt, với ngân hàng có quy mô nhỏ, uy tín chưa cao...vv, khó có thể cạnh tranh được với các ngân hàng có quy mô lớn, uy tín cao trong việc giành những khách hàng lớn (thường là các tổ chức mà nhu cầu vay vốn đáp ứng cho hoạt động sản xuất kinh doanh), hoặc có những khi nhờ những mối quan hệ tốt có thể giành được khách hàng, nhưng ngân hàng lại không thể đáp ứng được quy mô khoản vay của họ thì thị trường cho vay tiêu dùng là vô cùng quan trọng đối với các ngân hàng này.  Đối với người tiêu dùng. Cho vay tiêu dùng có tác dụng đặc biệt với những người có thu nhập thấp và trung bình. Thông qua nghiệp vụ cho vay tiêu dùng, họ sẽ được hưởng các dịch vụ, tiện ích trước khi có đủ khả năng về tài chính như mua
  • 19. sắm các hàng hoá thiết yếu có giá trị cao như nhà cửa, xe hơi… hay trong trường hợp chi tiêu cấp bách như nhu cầu về y tế. Có thể nói rằng bất cứ một người nào đều mong muốn được thoả mãn những nhu cầu của riêng mình bắt đầu từ những hàng hoá tất yếu rồi đến những hàng hoá xa xỉ hơn. Tuy nhiên thực tế là một người trẻ lại chưa có đủ khả năng chi trả cho những nhu cầu của mình do đó họ cần thời gian tích luỹ tiền, người tiêu dùng sẽ khéo léo phối hợp giữa thoả mãn ở hiện tại với khẳ năng thanh toán ở hiện tại và tương lai. Có thể nói người tiêu dùng là người được hưởng trực tiếp và nhiều nhất lợi ích mà hình thức cho vay này mang lại trong điều kiện họ không lạm dụng chi tiêu vào những việc không chính đáng vì khi đó sẽ làm giảm khả năng tiết kiệm và chi tiêu trong tương lai.  Đối với nền kinh tế -xã hội. Sự sung túc của một nền kinh tế được thể hiện rõ qua mức cầu về hàng hoá tiêu dùng của dân cư. Mức cầu đó chính là số lượng và mức độ của các nhu cầu có khả năng thanh toán. Việc phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng của các NHTM sẽ làm tăng đáng kể những nhu cầu có khả năng thanh toán đó hay nói cách khác đây chính là một giải pháp hữu hiệu để kích cầu và qua đó làm cho nền kinh tế trở nên năng động hơn. Khi sức mua của người tiêu dùng tăng lên thị trường hàng hoá tiêu dùng cũng theo đó mà trở nên sôi động hơn, góp phần quan trọng trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hoá trong nước, thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Bên cạnh đó, Nhà nước cũng sẽ đạt được các mục tiêu kinh tế – xã hội khác như giải quyết công ăn việc làm cho người lao động, tăng thu nhập, giảm bớt các tệ nạn xã hội, cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Quá trình cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại gồm các bước sau đây: nhận hồ sơ tín dụng, thẩm định tín dụng, xét duyệt và quyết định cho vay, hoàn tất các thủ tục pháp lý trước khi giải ngân, kiểm tra sau khi giải ngân và phát hiện nhu cầu mới của khách hàng.
  • 20. Bước 1: Nhận hồ sơ tín dụng: cán bộ tín dụng hướng dẫn khách hàng lập hồ sơ vay đầy đủ và đúng quy định của bản hướng dẫn thực hiện quy chế cho vay tiêu dùng. Bước 2: Thẩm định cho vay tiêu dùng: đây là khâu quan trọng nhất trong quy trình cho vay tiêu dùng, quyết định chất lượng cho vay, nó bao gồm các nội dung sau: + Thẩm định nhân thân người cho vay vốn và người bảo lãnh (nếu có): cán bộ tín dụng phải đảm bảo khách hàng vay vốn có đầy đủ năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự, đủ tư cách pháp lý vay vốn ngân hàng đồng thời đảm bảo khách hàng vay vốn có ý thức rõ ràng về trách nhiệm phải hoàn trả đầy đủ và đúng hạn các khoản nợ. + Thẩm định mục đích vay tiền: thông thường những đặc điểm cơ bản của những người đi vay được bộc lộ qua mục đích của việc vay tiền. Cán bộ tín dụng sẽ hỏi xem khách hàng sử dụng tiền vay vào mục đích gì? Liệu mục đích đó có phù hợp với chính sách cho vay của ngân hàng hay không? Có bằng chứng nào cho thấy khách hàng đang thực hiện hoạt động đảo nợ hay không, việc đảo nợ theo kiểu vay tiền từ người nay để trả cho người kia bị hầu hết các ngân hàng phản đối. + Thẩm định về tình hình tài chính và khả năng thanh toán. - Xác định mức thu nhập: với các cán bộ tín dụng (CBTD) mức thu nhập và sự ổn định trong thu nhập của khách hàng là những thông tin quan trọng. Những khách hàng có mức lương cơ bản và mức lương còn lai sau khi nộp thuế cao sẽ được đánh giá cao. CBTD cũng đồng thời tiến hành kiểm tra người chủ cơ quan nơi các khách hàng làm việc để đánh giá chính xác về mức thu nhập. - Xác định số dư các tài khoản tiền gửi: một tiêu thức gián tiếp về tổng thu nhập và sự ổn định thu nhập của khách hàng là số dư tiền gửi trung bình hàng ngày mà khách hàng duy trì. CBTD phải kiểm tra con số này thông qua các ngân hàng có liên quan.
  • 21. - Xác định sự ổn định về việc làm và nơi cư trú: CBTD rất quan tâm tới khoảng thời gian làm việc. Hầu hết các ngân hàng đều không muốn cho vay đối với những người mới chỉ làm việc tại những nơi làm việc hiện tại một vài tháng, nhất là cho vay các khoản tiền lớn; thời gian sống tại nơi cư trú hiện tại cũng rất được quan tâm vì nếu khoảng thời gian một người sống ở một nơi càng lâu thì có thể tin rằng cuộc sống của người đó rất ổn định còn với một người thường xuyên thay đổi chỗ ở sẽ là một yếu tố bất lợi đối với ngân hàng khi quyết định cho vay. - Xác định năng lực hoàn trả: đó là việc đánh giá khả năng trong tương lai người vay có các nguồn tài chính để trả hay không. Năng lực này được đánh giá qua nhiều tiêu thức khác nhau (có thể dùng phương pháp cho điểm với từng tiêu thức) đó là: tuổi đời nghề nghiệp, sức khoẻ, thu nhập và sự ổn định của thu nhập cũng như khả năng tháo vát của người vay. + Thẩm định tài sản đảm bảo: đối với tài sản đảm bảo là bất động sản, cần chú ý đến tính pháp lý và giá trị của bất động sản. Giá trị bất động sản phụ thuộc vào các yếu tố như: quy mô và chất lượng bất động sản, mức cung cầu của bất động sản ở địa phương trong trường hợp phải phát mại tài sản của người đi vay cũng là một yếu tố được xem xét khi đánh giá tài sản thế chấp không được duy trì tốt ngân hàng có thể không lấy được toàn bộ số tiền đã cho vay bằng cách thanh lý tài sản Sau toàn bộ bước trên, cán bộ tín dụng lập tờ trình trong đó ghi tổng quát về tình hình của khách hàng: nhận thức, mục đích vay, số tiền vay, khả năng trả nợ và tài sản đảm bảo. Cán bộ tín dụng đưa ra những đánh giá về khách hàng và ý kiến có cho vay hay không đối với khách hàng. Nếu cho vay thì ghi kèm số tiền, thời hạn, lãi suất và điều kiện kèm theo. Bước 3: Xét duyệt và quyết định cho vay: khi nhận được tờ trình kèm theo hồ sơ vay vốn liên quan, trưởng phòng tín dụng xem xét và yêu cầu CBTD giải thích bổ sung và chỉnh sửa. Khâu quyết định cho vay do ban tín dụng thực hiện và chịu trách nhiệm về quyết định cho vay hay không cho vay.
  • 22. Bước 4: Hoàn tất các thủ tục pháp lý trước khi giải ngân. CBTD và các bộ phận pháp lý trước khi giải ngân như: ký hợp đồng đảm bảo tiền vay, ký hợp đồng tín dụng và hoàn thành các điều kiện khác theo quy định của Hội đồng tín dụng sau đó tiến hành giải ngân cho khách hàng. Bước 5: Kiểm tra sau khi giải ngân: quá trình này được tiến hành bằng cách định kỳ 3 tháng hoặc 6 tháng hay đột xuất tuỳ vào biểu hiện từ phía khách vay. Việc theo dõi này đem lại cho ngân hàng các thông số cần thiết nhằm xử lý kịp thời với từng tình huống khi không quá muộn. CBTD cần theo dõi các mặt: + Sự ổn định về tài chính của người vay. + Mục đích cho vay có được chấp nhận không. + Kiểm tra tài sản đảm bảo. + Kiểm tra tiến độ trả nợ. + Phát hiện nhu cầu mới của khách hàng để phục vụ. 1.2. Khả năng cạnh tranh trong hoạt động cho vay tiêu dùng của Ngân hàng Thương mại. 1.2.1.Khái niệm: Khả năng cạnh tranh của một doanh nghiệp là khả năng doanh nghiệp đó đáp ứng và chống lại các đối thủ trong việc cung cấp các sản phẩm cùng loại một cách lâu dài và có lợi nhuận. Trong lĩnh vực ngân hàng cũng vậy, khả năng cạnh tranh của Ngân hàng Thương mại được hiểu là một chỉ tiêu tổng hợp phản ánh khả năng tự duy trì một cách có ý chí trên thị trường, trên cơ sở thiết lập mối quan hệ bền vững với khách hàng để đạt được một số lượng lợi nhuận nhất định. 1.2.2.Nhóm chỉ tiêu phản ánh khả năng cạnh tranh của ngân hàng thương mại. Có nhiều chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh doanh của một ngân hàng, trong đánh giá cho vay tiêu dùng người ta chỉ sử dụng các chỉ tiêu sau:
  • 23. - Nhóm chỉ tiêu phản ánh hiệu quả hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại. Tỷ trọng thu lãi từ cho vay tiêu dùng = Thu lãi từ hoạt động cho vay tiêu dùng Tổng thu lãi từ hoạt động cho vay : cho biết hoạt động cho vay tiêu dùng đóng góp bao nhiêu vào tổng lãi từ hoạt động cho vay. Tỷ trọng này còn giúp việc xây dựng định hướng phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng. Mức độ sử dụng vốn để cho vay = Tỷ lệ tổng dư nợ cho vay Tổng huy động vốn : để đảm bảo hoạt động cho vay tiêu dùng được thuận lợi ngân hàng phải tính đến khả năng huy động vốn trên thị trường. Chỉ tiêu này giúp ngân hàng xác định được khả năng cho vay nói chung và khả năng cho vay tiêu dùng nói riêng trong tương lai của ngân hàng từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trong hoạt động này. - Nhóm chỉ tiêu phản ánh chất lượng hoạt động cho vay tiêu dùng. Trong xu thế cạnh tranh mạnh mẽ hiện nay, chất lượng hoạt động luôn là vấn đề quan tâm của mọi ngân hàng. Nhưng đây là một khái niệm trừu tượng chúng ta không thể cân, đong, đo, đếm được mà phải đánh giá nó qua quan điểm chủ quan của khách hàng, những tín hiệu mà CBTD nhận biết được qua quá trình giao dịch: sự tin cậy, cảm tình, thông cảm của khách hàng trong hoạt động này. Có thể đánh giá qua các chỉ tiêu: . Độ an toàn, chính xác trong quá trình thực hiện nghiệp vụ cho vay tiêu dùng. . Thủ tục giao dịch khi khách hàng đến vay nhằm mục đích tiêu dùng. . Tốc độ xử lý các giao dịch là nhanh hay chậm: thủ tục thẩm định tài chính, mục đích sử dụng vốn, thủ tục thẩm định tài sản đảm bảo.
  • 24. Chất lượng cho vay tiêu dùng được chấm điểm qua bảng sau: TT Chỉ tiêu Điểm số I Hướng dẫn thủ tục cho khách hàng vay 1 CBTD hướng dẫn tận nơi cho khách hàng có nhu cầu vay 10 2 Gửi email cho khách hàng (về thủ tục điều kiện vay) 8 3 Khách hàng chỉ được hướng dẫn khi đến tận trụ sở ngân hàng 6 II Điền thông tin trong tờ khai về nhân thân lai lịch khách hàng, về mục đích sử dụng tiền vay 1 CBTD đặt câu hỏi cho khách hàng rồi tự tay điền vào tờ đơn 10 2 Để khách hàng tự điền vào đơn 4 III Thời gian thẩm định khách hàng, thẩm định TSĐB và ra quyết định tín dụng. 1 Từ 4 – 5 ngày 10 2 Từ 6 – 8 ngày 6 Kết quả xếp hạng chất lượng hoạt động cho vay tiêu dùng như sau: Điểm số Xếp hạng chất lượng 30 – 28 Tốt 27 – 22 Khá 21 – 16 Trung bình
  • 25. - Nhóm chỉ tiêu phản ánh tính đổi mới trong hoạt động cho vay tiêu dùng. Với tốc độ phát triển kinh tế cũng như thu nhập bình quân đầu người tăng lên thì nhu cầu về các sản phẩm cho vay tiêu dùng không ngừng phát triển. Một ngân hàng khó có thể cạnh tranh với các ngân hàng khác nếu không biết đổi mới, phát triển, đa dạng các sản phẩm cho vay tiêu dùng của mình. Sự đổi mới có thể đo lường qua các con số sau: . Số lượng các sản phẩm cho vay tiêu dùng cung cấp mới. . Số lượng các phòng giao dịch, chi nhánh mới. . Các điều kiện mở rộng về: đối tượng cho vay; tỷ trọng số tiền vay trên giá trị tài sản đảm bảo, các phương thức cho vay mới. 1.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng canh tranh trong hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại. 1.2.3.1.Môi trường vĩ mô. + Môi trường dân số. Những xu thế thay đổi về nhân khẩu học được nghiên cứu bao gồm tổng dân sốN, tỷ lệ tăng dân số, những thay đổi về cấu trúc dân số, xu thế di chuyển dân cư... là nguồn số liệu quan trọng. Từ những số liệu đó, ngân hàng xác định được thị trường tiềm năng của hoạt động cho vay tiêu dùng và năng lực của ngân hàng mình so với các đối thủ cạnh tranh để chiếm lĩnh từng phân đoạn thị trường. + Môi trường địa lý. Các vùng địa lý khác nhau có những đặc điểm khác nhau về phong tục tập quán, cách thức giao tiếp, nhu cầu về hàng hoá dịch vụ nói chung và sản phẩm dịch vụ tài chính ngân hàng nói riêng. Chính các điều kiện đó đã hình thành các tụ điểm dân cư, trung tâm thương mại, du lịch, trung tâm sản xuất và ảnh hưởng đến việc đặt phòng giao dịch hay chi nhánh ngân hàng. Việc ngân hàng mở rộng mạng lưới ở những vùng dân cư có thu nhập tốt là điều
  • 26. kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh nói chung và cho vay tiêu dùng nói riêng. + Môi trường kinh tế. Các biến số kinh tế như: tốc độ tăng trưởng và phát triển kinh tế, sự ổn định về kinh tế, chính sách đầu tư, tiết kiệm của Chính phủ, thu nhập bình quân đầu người, tỷ lệ xuất nhập khẩu, tỷ giá hối đoái, tỷ lệ lạm phát, lãi suất...cũng có tác động mạnh mẽ đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Trước hết, môi trường kinh tế có tác động lớn đến nhu cầu và cách thức sử dụng dịch vụ ngân hàng của khách hàng. Do đó, nó chi phối đến hoạt động của ngân hàng. Nền kinh tế trong giai đoạn suy thoái, thu nhập giảm, thất nghiệp tăng, cá nhân có xu hướng giảm chi phí tiêu dùng, gia tăng tiết kiệm để phòng bị khi mà sự bất chắc về kinh tế xảy ra, nhu cầu vay tiêu dùng trong giai đoạn này hạn chế. Ngược lại khi nền kinh tế tăng trưởng sẽ thúc đẩy người dân tiêu dùng hạn chế tiết kiệm vì họ kỳ vọng thu nhập tương lai có thể đáp ứng nhu cầu chi tiêu hiện tại của họ, do đó gia tăng các hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng. Lãi suất sẽ quyết định mức cầu trong hoạt động cho vay. Các NHTM thường đưa ra mức lãi suất hấp dẫn để thu hút khách vay tiêu dùng. Tất nhiên phải trên cơ sở mức lãi suất cơ bản của NHNN nhằm kiểm soát thị trường.L Lạm phát cao gây khó khăn cho hoạt động ngân hàng vì khó kiểm soát mức giá cả và lượng tiền. Doanh nghiệp và cá nhân sẽ dè dặt gửi tiền vào ngân hàng, lãi suất huy động sẽ tăng. Các doanh nghiệp hạn chế đầu tư vào các dự án sản xuất kinh doanh do bởi độ rủi ro trong thời điểm này là khá cao. Vì thế, để khuyến khích việc vay tiền, ngân hàng phải hạ lãi suất cho vay. + Môi trường công nghệ. Theo xu hướng phát triển của thời đại thông tin số, các ngân hàng ngày càng chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin vào đổi mới quy trình nghiệp vụ và cách thức phân phối. Đặc biệt là phát triển các sản phẩm dịch vụ mới, có thể kể đến các sản phẩm cho vay tiêu dùng ứng dụng nhiều kỹ thuật sẽ là xu hướng phát triển trong thời gian tới như:
  • 27. Thẻ tín dụng quốc tế: VISACARD, MASTER CARD, JCB, AMERICAN EXPRESS.. Thẻ nội địa: Thẻ thanh toán, thẻ tín dụng. Có thể nói môi trường công nghệ tác động lớn đến hoạt động kinh doanh nói chung và cho vay tiêu dùng nói riêng của ngân hàng thương mại. + Môi trường chính trị - pháp luật. Kinh doanh ngân hàng là một trong những ngành chịu sự giám sát chặt chẽ của pháp luật, các quy định của NHNN. Trước hết, có thể kể đến các chính sách của Nhà nước có ảnh hưởng mạnh mẽ đến lĩnh vực cho vay tiêu dùng, đặc biệt là các chính sách và các chương trình liên quan đến kinh tế. Chẳng hạn, khi Nhà nước tăng mức đầu tư cho nền kinh tế cũng như tăng thu hút đầu tư nước ngoài bằng các chính sách khuyến khích đầu tư (sự đơn giản về thủ tục giấy tờ, ưu đãi thuế…) tất cả những điều này sẽ tạo điều kiện cho sự phát triển chung của toàn bộ nền kinh tế, xã hội, GDP sẽ tăng, tỷ lệ thất nghiệp giảm, mức thu nhập cho người lao động tăng, qua đó làm tăng nhu cầu tiêu dùng. Hay có thể kể đến tác động của các quy định của NHNN, chẳng hạn các quy định về lãi suất chiết khấu. Đó là mức lãi suất NHNN cho vay với các NHTM. Việc giảm mức lãi suất này sẽ tạo điều kiện tăng cho vay của các NHTM. Ngược lại việc nâng mức lãi suất chiết khấu sẽ diễn ra theo một quá trình ngược lại: giảm khối lượng cho vay của các NHTM. Hoặc quy định về mức dự trữ bắt buộc, chẳng hạn việc thay đổi mức dự trữ bắt buộc sẽ làm thay đổi tài sản có của các NHTM và làm tăng hoặc giảm doanh số cho vay tiêu dùng. Hay như chính sách của NHNN trong việc cấp tín dụng cho vay đối với các NHTM dưới 15% vốn tự có sẽ làm hạn chế khả năng cho vay của ngân hàng song mặt khác tạo sự an toàn cho ngân hàng cũng như khách hàng trước những khó khăn về thanh khoản trong tương lai. +Môi trường văn hóa - xã hội. Hành vi của khách hàng và cả đối thủ cạnh tranh của ngân hàng bị chi phối khá nhiều bởi các yếu tố văn hóa. Hành vi tiêu dùng cũng bị chi phối bởi các yếu tố văn hóa, do đó nó cũng ảnh hưởng đến nhu cầu về các sản phẩm
  • 28. cho vay tiêu dùng của ngân hàng. Chính vì thế, trình độ văn hóa là một trong những yếu tố được các nhà kinh doanh ngân hàng nghiên cứu kĩ lưỡng trong chiến lược kinh doanh và áp dụng các biệ pháp marketing hiện nay. Môi trường văn hóa - xã hội được hình thành từ những tổ chức và những nguồn lực khác nhau, có ảnh hưởng cơ bản đến giá trị của xã hội như cách nhận thức, trình độ dân trí, trình độ văn hóa, lối sống, thói quen sử dụng và cất trữ tiền tệ, sự hiểu biết của dân chúng về các sản phẩm dịch vụ ngân hàng.Nếu một ngân hàng có áp dụng dịch vụ cho vay tiêu dùng trong khu vực có trình độ dân trí thấp thói quen và nhu cầu mua sắm đồ dùng, kiến thức về ngân hàng hầu như không có thì chỉ là sự phí phạm vô ích.Ta biết rằng, người dân Việt nam có thói quen mua hàng tại các chợ nhỏ, gần đường do vậy nhu cầu về các dịch vụ cho vay tiêu dùng qua thẻ rất chậm phát triển. Với các nước phát triển, người dân có thói quen mua hàng từ các trung tâm mua sắm, các siêu thị nên nhu cầu về thanh toán thẻ tín dụng tiêu dùng phát triển mạnh hơn. 1.2.3.2. Môi trường vi mô. + Các yếu tố nội lực của ngân hàng. - Đó là quy mô vốn và khả năng phát triển của ngân hàng: đối tượng kinh doanh của ngân hàng là tiền tệ nên quy mô vốn và tình hình tài chính của một ngân hàng đóng vai trò quan trọng. Quy mô vốn càng lớn, các chỉ tiêu tài chính trên các báo cáo càng lành mạnh thì càng tạo tâm lý yên tâm cho khách hàng. Hơn nữa, việc phát triển các sản phẩm dịch vụ cho vay tiêu dùng mới, ứng dụng công nghệ vào hoạt động cho vay tiêu dùng… luôn gắn liền với việc đầu tư mua sắm thiết bị mới, phần mềm mới…Giá trị các khoản đầu tư này thường khá lớn nên với các ngân hàng có quy mô nhỏ thì không thể thực hiện nổi. Vậy, với quy mô vốn lớn ngân hàng không những tạo cho mình thế chủ động trước mọi hoạt động mà còn tạo cho mình khả năng đứng vững trước các đối thủ cạnh tranh. - Hệ thống thông tin, mạng lưới phân phối: hệ thống thông tin gồm hệ thống báo cáo nội bộ, hệ thống thu thập thông tin bên ngoài, hệ thống phân tích thông tin.
  • 29. - Với hệ thống báo cáo nội bộ: ngân hàng sẽ tạo được khả năng tích luỹ và tìm kiếm các thông tin cần thiết trong quá trình hoạt động của mình nh ư: chất lượng phục vụ khách hàng, chiến lược của ban giám đốc, mong muốn của các cổ đông… -Hệ thống thu thập thông tin bên ngoài: đòi hỏi tích luỹ các số liệu khác nhau về tình hình tất cả các thị trường, đặc biệt là thị trường mà ngân hàng đang hoạt động, về tất cả các lực lượng tham gia thị trường, về đối thủ cạnh tranh, về cơ chế điều hành quản lý của Nhà nước, về biểu lãi suất của NHNN, chính sách hối đoái, về nhu cầu thị hiếu của người dân. Hệ thống thông tin cung cấp tốt sẽ là cơ sở để ngân hàng lựa chọn thị trường mục tiêu trong hoạt động cho vay tiêu dùng. - Bộ phận marketing ngân hàng: với các thông tin thu thập được, bộ phận này sẽ tổng hợp, phân tích, đưa ra kết luận về vấn đề nghiên cứu, các hướng giải quyết nhằm đạt được mục tiêu: thu hút ngày càng nhiều khách hàng, chiếm lĩnh được thị phần cao trên thị trường, đạt được lợi nhuận cao, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường, hoàn thành tốt kế hoạch của ban giám đốc, mục tiêu hội đồng cổ đông đề ra… - Trình độ đội ngũ cán bộ: trước hết, với cán bộ quản lý thì đòi hỏi phải là người có chuyên môn giỏi, có khả năng phân tích, phán đoán, là người chịu trách nhiệm đầu tiên về khả năng cạnh tranh của ngân hàng. Bên cạnh đó, do đặc thù riêng của việc mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng lại phụ thuộc lớn vào trình độ của cán bộ tín dụng. Cán bộ tín dụng trực tiếp tiếp xúc với khách hàng qua quá trình giao dịch, đề xuất các ý tưởng cải tiến sản phẩm hoặc cung cấp dịch vụ. Chính vì thế, ban lãnh đạo cần có chính sách khơi dậy năng lực lao động, sáng tạo cho đội ngũ cán bộ tín dụng, đặc biệt phát huy hiệu quả của chính sách khen thưởng, động viên thỏa đáng đối với nhân viên có thái độ phục vụ tốt và thu hút được nhiều khách hàng cho ngân hàng. + Các đơn vị hỗ trợ cho hoạt động của ngân hàng: Các đơn vị hỗ trợ cho hoạt động của ngân hàng là các đơn vị có quan hệ với ngân hàng trong hoạt động kinh doanh như: các tổ chức cung ứng dịch
  • 30. vụ Marketing, các trung gian tài chính tín dụng, các phương tiện thông tin đại chúng, các cơ quan Nhà nước... Với tình hình hiện nay, nhiều ngân hàng còn ít kinh nghiệm trong hoạt động Marketing, do đó cần sử dụng dịch vụ này ở các tổ chức chuyên nghiệp. Với các trung gian tài chính tín dụng thường thì ngân hàng quan hệ với các tổ chức này qua ba dịch vụ: bảo hiểm, cung ứng nguồn vốn tín dụng và các nghiệp vụ giấy tờ có giá. Chẳng hạn quan hệ với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bảo hiểm cho tài sản đảm bảo là xe ô tô hình thành từ vốn vay; hay việc cung ứng lẫn nhau giữa các tổ chức tài chính - tín dụng, các nguồn vốn tín dụng được thực hiện tương đối rộng rãi. Ngân hàng cần tìm kiếm các khả năng này vì mua các nguồn vốn tín dụng ở các NHTM thường rẻ hơn ở NHTW. Ngoài các đơn vị trên thì hoạt động của ngân hàng còn được hỗ trợ bởi các đơn vị như: đơn vị cung cấp phương tiện kỹ thuật hay các đối tác giúp ngân hàng trong việc đào tạo cán bộ, nhân viên…Có được các quan hệ tốt với các đơn vị này sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng. +Khách hàng của ngân hàng: Công tác khách hàng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh ngân hàng. Bởi khách hàng vừa tham gia trực tiếp vào quá trình cung ứng sản phẩm dịch vụ ngân hàng, vừa trực tiếp sử dụng, hưởng thụ sản phẩm. Vì vậy, nhu cầu, mong muốn và cách thức sử dụng sản phẩm dịch vụ của khách hàng sẽ là yếu tố quyết định cả về số lượng, kết cấu, chất lượng sản phẩm dịch vụ và kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Nhiệm vụ quan trọng của marketing ngân hàng là phải nghiên cứu phân tích tìm hiểu nhu cầu mong muốn của khách hàng để xác định rõ từng đối tượng họ đang tìm kiếm những gì từ phía ngân hàng. Chú ý tới những khách hàng tiềm năng đánh giá những ưu việt về dịch vụ của ngân hàng mình so với ngân hàng cạnh tranh.
  • 31. +Đối thủ cạnh tranh. Mức độ cạnh tranh cao vốn là đặc trưng trong hoạt động ngân hàng. Ngày nay nó không chỉ là sự phát triển nhanh của bản thân các ngân hàng mà còn là sự phát triển mạnh mẽ của các dịch vụ phi ngân hàng. Cho nên, để hoạt động thắng lợi thì ngân hàng không chỉ phân tích thận trọng thị trường và khách hàng mà cần phải nghiên cứu các đối thủ cạnh tranh chủ yếu của mình. Hoạt động này là để xác định xem cần tấn công đối thủ nào, hoặc cần bảo vệ mình khỏi đối thủ nào (ở đâu? bao giờ? tiến hành như thế nào?), các chiến thuật quan trọng trong chiến lược cạnh tranh. Việc phân tích đối thủ cạnh tranh nhằm: xây dựng được chiến lược trung lập hóa tới mức tối đa có thể các mặt mạnh của đối thủ cạnh tranh, tập trung sức lực vào các dịch vụ mà ngân hàng có vị trí tương đối vững chắc. Hơn hết là hiểu được tại sao khách hàng chọn ngân hàng mình mà không chọn ngân hàng cạnh tranh. Đặc biệt§, với hoạt động trong lĩnh vực cho vay tiêu dùng, ngoài việc luôn chú ý tới những “đòn” tấn công của đối thủ cạnh tranh, ngân hàng còn phải quan tâm tới những khách hàng có mức thu nhập cao ở khu vực mà mình hoạt động nhằm đưa ra các dịch phù hợp và ưu việt hơn các đối thủ cạnh tranh. 1.3. Một số biện pháp nâng cao khả năng cạnh tranh trong hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng thương mại. 1.3.1. Nhóm biện pháp trực tiếp. Đa dạng hóa sản phẩm: Cạnh tranh bằng sản phẩm là nội dung quan trọng trong phát triển các chiến lược kinh doanh ngân hàng. Một ngân hàng phải luôn có định hướng phát triển sản phẩm của mình nhằm thỏa mãn tốt nhất nhu cầu khách hàng, nâng cao vị thế hình ảnh của ngân hàng, tạo sự khác biệt về sản phẩm dịch vụ của ngân hàng trên thị trường. Từ đó tăng số lượng các sản phẩm cho vay tiêu dùng và mở rộng thị phần. Hoạt động cho vay tiêu dùng đa dạng cả về danh mục cho vay và phương thức thanh toán. Vì thế, khi thỏa mãn được mọi yêu cầu của khách
  • 32. hàng sẽ tạo cho khách hàng sự thoái mái. Khi đã hài lòng rồi họ sẽ là nhà marketing tốt nhất cho sản phẩm dịch vụ của ngân hàng. Nâng cao trình độ năng lực của cán bộ nhân viên: Đặc biệt là những CBTD tiếp xúc trực tiếp với khách hàng. Bộ phận này khi làm việc cần có thái độ phục vụ lịch sự, tận tình, hiểu biết và thông cảm, tạo sự tin cậy lẫn nhau, hòa đồng lợi ích của cả hai bên ngân hàng và khách hàng. Hơn nữa, ngành kinh doanh cho vay tiêu dùng phục vụ đối tượng là cá nhân và hộ gia đình với nguồn thu nhập từ đa dạng hóa các ngành nghề sản xuất kinh doanh, đòi hỏi CBTD phải có hiểu biết sâu rộng về các ngành nghề trong xã hội, về thị trường sản phẩm hàng hóa tạo thuận lợi việc thẩm định về tài chính và nhân thân khách hàng một cách nhanh chóng và chính xác nhất. Đơn giản hóa chính sách cho vay tiêu dùng: các rào cản về thời gian cấp vốn, thủ tục vay vốn, đối tượng cấp vốn hạn hẹp sẽ hạn chế mở rộng quy mô cho vay với khách hàng, đặc biệt là với khách hàng cá nhân. Như vậy, sẽ làm giảm khả năng cạnh tranh của ngân hàng với các đối thủ trên thị trường. Phải chú ý rằng, tốc độ dịch vụ nhanh chóng luôn là điều quan tâm của khách hàng bởi đây là yếu tố đảm bảo kịp thời nhu cầu về vốn của họ. Chính vì vậy, việc đơn giản hóa chính sách cho vay là biện pháp để nâng cao khả năng cạnh tranh. Cạnh tranh truyền thống bằng lãi suất: để cạnh tranh ngân hàng có thể tăng lãi suất huy động và hạ lãi suất cho vay so với các ngân hàng khác. Trong hoạt động cho vay tiêu dùng cũng thế, việc đưa ra mức lãi suất cho vay tiêu dùng của ngân hàng này so với ngân hàng khác trên thị trường sẽ ảnh hưởng lớn đến quyết định lựa chọn ngân hàng của khách hàng. Tuy nhiên do đặc thù của ngành ngân hàng - luôn phải đối mặt với mâu thuẫn giữa lợi nhuận và mở rộng cơ sở khách hàng - nên sử dụng công cụ này trong cạnh tranh phải hết sức linh hoạt và thường dựa trên lãi suất cơ bản của NHNN. 1.3.2. Nhóm biện pháp gián tiếp.
  • 33. Nâng cao chất lượng công tác thu thập thông tin bên ngoài: về đối thủ cạnh tranh, về khách hàng, về thị trường ...vì ngày càng gia tăng sự tham gia vào lĩnh vực cho vay tiêu dùng của các tổ chức ngân hàng và phi ngân hàng nên chất lượng thông tin bên ngoài đóng vai trò quyết định đến nâng cao khả năng cạnh tranh trong cho vay tiêu dùng của một ngân hàng thương mại. Cụ thể cần thu thập:  Thông tin thị trường: đó là thông tin về các loại hàng hóa, sản phẩm ngân hàng dự định tài trợ. Thông tin này có thể thu thập qua các số liệu thống kê, tạp chí chuyên ngành, sách báo của các công ty về sản phẩm sản xuất hoặc tiếp xúc với các Hiệp hội ngân hàng, tham gia các hội thảo, tìm hiểu các chương trình đào tạo CBTD về lĩnh vực cho vay tiêu dùng có thể áp dụng đối với đơn vị mình.  Thông tin khách hàng: để có được nguồn thông tin này ngân hàng có thể sử dụng các cách như: tiếp xúc trực tiếp với khách hàng, mua các thông tin cần thiết ở các tổ chức chuyên môn... Tăng cường chính sách ưu đãi đối với các khách hàng có quan hệ tốt, lâu dài và thường xuyên với ngân hàng bằng cách tăng lãi suất tiền gửi, giảm lãi suất cho vay tiêu dùng, các tiện ích về dịch vụ khác.  Thông tin về đối thủ cạnh tranh: để tồn tại và đứng vững trong môi trường cạnh tranh các chủ ngân hàng phải có chiến lược kinh doanh để chiến thắng các đối thủ cạnh tranh. Chất lượng thông tin về đối thủ cạnh tranh có vai trò quan trọng trong thu thập thông tin marketing bên ngoài. Thông tin này góp phần vạch ra chiến lược của ngân hàng với các đối thủ cạnh tranh. Các ngân hàng nên thu thập thông tin từ các ngân hàng có những điểm tương tự về quy mô vốn, về chiến lược hoạt động kinh doanh. Các thông tin đó có thể là: về cương lĩnh nhiệm vụ, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực cho vay tiêu dùng của ngân hàng, mạng lưới các chi nhánh của họ. Với việc theo dõi thường xuyên các đối thủ cạnh tranh và thu thập có hệ thống các thông tin về họ ngân hàng sẽ nhận được các thông tin cần thiết về đối thủ cạnh tranh mà
  • 34. không mất nhiều thời gian, sức lực và tiền vốn. Cụ thể, có thể nhận được các thông tin về đối thủ từ các nguồn sau:  Các báo cáo năm và các nguồn thông tin chứa đựng các số liệu về mức lợi nhuận của hoạt động cho vay tiêu dùng của đối thủ cạnh tranh.  Các báo cáo và bài phát biểu của lãnh đạo các tổ chức cạnh tranh. Chúng cho phép có được những hiểu biết chi tiết về các quá trình bên trong đang diễn ra ở các đơn vị đối thủ, về tổ chức, về quan điểm của người lãnh đạo, và cả những dự định chiến lược về cho vay tiêu dùng của ban lãnh đạo.  Các ấn phẩm về các sản phẩm cho vay tiêu dùng của các đối thủ. Từ đó có thể nhận được các thông tin có ích cho việc thực hiện phân tích so sánh các sản phẩm của mình so với các sản phẩm cạnh tranh. Cần phải có thái độ hết sức khách quan trong việc phát hiện các mặt mạnh, mặt yếu của các sản phẩm, dịch vụ này...Xem xét các khả năng sao chép, cải tiến, nâng cao, phát hiện những tư tưởng thú vị nhất để hoàn thiện các sản phẩm cho vay tiêu dùng đó tại ngân hàng mình.  Đánh giá trình độ chuyên môn của đội ngũ nhân viên của đối thủ cạnh tranh là điều không kém phần quan trọng đối với việc phân tích chiến lược của đối thủ cạnh tranh. Việc nghiên cứu các quan hệ giữa họ với nhau và với lãnh đạo qua việc xem xét chế độ thưởng phạt cũng là điều cần thiết.  Theo dõi các chương trình quảng cáo của các đối thủ cạnh tranh: nó thể hiện các phương hướng, phương tiện, mức chi phí và thời gian tiến hành các chiến lược riêng biệt của đối thủ cạnh tranh.  Báo chí tài chính: đa số ngân hàng sử dụng báo chí tài chính để công bố các tuyên bố của mình. Vì thế, ở đây bao giờ cũng nhận được các số liệu chi tiết về những thay đổi về một vài sản phẩm cho vay tiêu dùng, sắp xếp lại các cán bộ nghiệp vụ, về các đơn vị mới và về các dự án đầu tư mới. Nó còn chứa đựng các thông báo đặc biệt của các ngân hàng với báo chí. Đổi mới công nghệ thông tin ngân hàng: việc này không những giúp quá trình hoạt động của ngân hàng được thuận tiện, nhanh chóng mà còn tạo tâm lý yên tâm cho khách hàng khi giao dịch với một ngân hàng có cơ sở vật
  • 35. chất kĩ thuật hiện đại, chuyên nghiệp...sẽ làm cho uy tín, hình ảnh, biểu tượng của ngân hàng tăng cao. Cạnh tranh thông qua khuyến mại và mở rộng mạng lưới: bên cạnh biện pháp cạnh tranh trực tiếp bằng lãi suất, biện pháp khuyến mại cũng rất cần thiết. Các biện pháp khuyến mại khác nhau với tổng chi phí lớn sẽ đem lại sự hấp dẫn cho người gửi tiền hoặc lựa chọn sản phẩm dịch vụ của ngân hàng và cả người đến vay tiền. Có thể nói, khuyến mại không trực tiếp tác động ngay tới cầu về cho vay tiêu dùng nhưng nó có tác dụng rất nhanh tới tâm lí lựa chọn dịch vụ ngân hàng trong tương lai của khách hàng. Việc mở rộng mạng lưới hoạt động của ngân hàng thể hiện ngân hàng hoạt động có hiệu quả và như vậy: thứ nhất, sẽ tăng được lòng tin của khách hàng với ngân hàng; thứ hai, với mạng lưới hoạt động như thế sẽ tạo cho khách hàng sự thuận tiện khi đến giao dịch; thứ ba, thu hút và khai thác thêm được những khách hàng mới.
  • 36. Chương II Thực trạng cho vay tiêu dùng và khả năng cạnh tranh trong hoạt động cho vay tiêu dùng tại VPBank 2.1.Khái quát về ngân hàng thương mại cổ phần các doanh nghiệp ngoài quốc doanh việt nam. 2.1.1. Lịch sử ra đời và bộ máy tổ chức Ngân hàng thương mại cổ phần các doanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt nam (tên viết tắt là VP bank) được thành lập theo Giấy phép hoạt động số 0042/NH-GP của thống đốc ngân hàng nhà nước Việt nam cấp ngày 12 tháng 8 năm 1993 với thời gian hoạt động 99 năm. Ngân hàng bắt đầu mở cửa giao dịch là ngày 10/9/1993 và VPBank chính thức khai trương vào ngày 09/10/1993. Theo quyết định thành lập và hoạt động số 0042/NH-CP ngày 12/08/1993 do NHNN cấp và quyết định sửa đổi điều lệ số 1099/QD-NHNN của thống đốc NHNN ngày 18/09/2003 thì VPBank có: + Tên đầy đủ bằng tiếng Việt: Ngân hàng thương mại cổ phần các doanh nghiệp ngoài quốc doanh Việt nam. + Tên viết tắt bằng tiếng Việt: Ngân hàng ngoài quốc doanh + Tên đầy đủ bằng tiếng Anh: Vietnam Join Stock Commercial Bank for Private enterprises. + Tên viết tắt bằng tiếng Anh: VPBank. Vốn điều lệ khi bắt đầu mới thành lập là 20 tỉ VND do 16 cổ đông đóng góp. Qua quá trình hình thành và phát triển, đáp ứng nhu cầu mở rộng mạng lưới hoạt động, được sự chấp thuận của NHNN, VPBank đã bổ sung tăng thêm vốn điều lệ. Tháng 8/1994 VPBank nâng vốn điều lệ lên thành 70, 01 tỷ VND (Tăng 249,87% so với năm 1993 khi mới thành lập) theo quyết định 193/QD-NH5 ngày 12/9/1994 của thống đốc NHNN. Đến ngày 18/3/1996 vốn điều lệ của VPBank tăng lên thành 174, 9 tỷ VND (Tăng 149,82% so với năm 1994) do 97 cổ đông đóng góp theo quyết định 53QD-NH5 của thống đốc NHNN. Trải qua một số lần chuyển nhượng. Năm 2004, VPBank nhận được quyết định số
  • 37. 689/NHNN-HAN7 của NHNN chấp thuận cho VPBank được nâng vốn điều lệ lên 198, 4 tỷ đồng. Tính đến 31/12/2005, sau 2 lần nâng vốn điều lệ đã tổng vốn điều lệ của VPBank đạt 309, 4 tỷ đồng nâng cao tự chủ về tài chính, về uy tín của VPBank trong hệ thống ngân hàng Việt nam. Trong suốt quá trình hình thành và phát triển VPBank luôn chú ý tới việc mở rộng quy mô, tăng cường mạng lưới hoạt động tại các thành phố lớn Tính đến tháng 7 năm 2005, hệ thống VPBank có tổng cộng 30 điểm giao dịch gồm có: hội sở chính tại Hà nội, 10 Chi nhánh cấp I tại các tỉnh, thành phố của đất nước là Hà nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc và Bắc Giang, 15 chi nhánh cấp 2 và 4 phòng giao dịch.Trong năm 2005 và 2006, ngân hàng dự kiến sẽ mở thêm khoảng 20 điểm giao dịch mới tại các Tỉnh, Thành là trọng điểm kinh tế của cả nước. Gắn kiền với quá trình mở rộng mạng lưới hoạt động và gia tăng vốn điều lệ thì VPBank luôn chú trọng tới nguồn nhân lực cả về lượng và chất (Trình độ cán bộ nhân viên ngân hàng). Khi mới thành lập năm 1993 có 18 người, đến ngày 31/12/1998 lên tới 231 người trong đó có 6 nhân viên có trình độ sau đại học và 139 nhân viên có trình độ đại học . Vào ngày 31/12/2000 số lượng nhân viên đã là 254 người, và tăng lên 358 người tính đến 1/2004 trong đó trình độ đại học và trên đại học là 240 người (chiếm 67%).Còn tính đến thời điểm hiện tại, số lượng cán bộ công nhân viên là gần 700 người, trong đó phần lớn là các cán bộ công nhân viên có trình độ đại học và trên đại học (chiếm 87%).Với đội ngũ cán bộ năng động nhiệt tình và có trình độ nghiệp vụ cao, nguồn nhân lực của VPBank luôn được đánh giá cao và sẽ là một trong những tiền đề cho sự phát triển của ngân hàng trong tương lai khi ngân hàng Việt nam bước vào hội nhập.
  • 38. Sơ đồ 2.1: Cơ cấu bộ máy tổ chức VPBank. Đại hội cổ đông đông Ban kiểm soát Hội đồng Tín dụng Các ban tín dụng P. KTKT nội bộ P. kế toán P. ngân quỹ P.Tổng hợp và quản lí chi nhánh P. thanh toán quốc tế và kiều hối P.thu hồi nợ Văn phòng VPBank Trung tâm tin học Trung tâm kiều hối phát chuyển tiền nhanh Western UnionT Trung tâm đào tạo Hội đồng quản trị Ban điều hành Hội sở Chi nhánh HCM. Chi nhánh Hải Phòng Chi nhánh Đà Nẵng Các chi nhánh cấp 2 Chi nhánh Hà Nội Các chi nhánh Huế, Cần Th ơ, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc, Bắc Giang
  • 39. 2.1.2. Chức năng nhiệm vụ. Từ 12/08/1993 VPBank đã có khoảng thời gian hơn 10 năm trưởng thành và phát triển, đó không phải là thời gian dài so với các ngân hàng quốc doanh Việt Nam. Tuy nhiên trong thời gian hoạt động của mình VPBank đã đạt được những thành tựu to lớn góp phần vào sự phát triển đất nước, đặc biệt là khu vực kinh tế ngoài quốc doanh. VPBank đã hoàn thành tốt chức năng của mình là chức năng kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng. Chức năng đó thể hiện chủ yếu qua các hoạt động sau: _Huy động vốn _ Cho vay vốn _Thực hiện biện pháp nghiệp vụ bảo quản và môi giới trên thị trường tiền tệ, mua bán chứng khoán trên thị trường chứng khoán khi được sự cho phép của NHNN. _Thực hiện các nghiệp vụ kinh doanh trên thị trường liên ngân hàng. _Kinh doanh ngoại tệ, vàng bạc, kim khí quý, đá quý và các dịch vụ về thanh toán quốc tế, ngoại hối và kiều hối. _Thực hiện nghiệp vụ ngân quỹ và dịch vụ thanh toán đối với khách hàng, thực hiện các dịch vụ quản lí tài sản, tư vấn về lập các dự án đầu tư và uỷ thác đầu tư khi được NHNN cho phép. 2.1.3.Tình hình hoạt động kinh doanh của VPBank trong những năm gần đây. Trong năm 2005, mặc dù phải đương đầu với những khó khăn và thách thức lớn như giá cả năng lượng biến động mạnh, thiên tai, dịch bệnh, tình trạng khủng bố nghiêm trọng xảy ra ở nhiều nơi trên thế giới. Trong tình hình đó, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn thử thách, Việt nam vẫn được đánh giá là nước có tình hình kinh tế, xã hội ổn định, mức tăng trưởng GDP trên dưới 8% là mức cao nhất trong 7 năm vừa qua. Đóng góp không nhỏ trong thành quả đó phải kể đến vai trò quan trọng của hệ thống ngân hàng. Trong những năm qua ngành ngân hàng tài chính của ta không ngừng phát triển, tỷ lệ nợ xấu, nợ quá hạn trong các ngân hàng quốc doanh được cải
  • 40. thiện đáng kể. Vốn điều lệ của các ngân hàng quốc doanh không ngừng được bổ sung để đáp ứng tỷ lệ an toàn theo quy định của quốc tế. Bên cạnh đó Nhà nước và các cơ quan chức năng nói chung, cũng như ngân hàng Nhà nước nói riêng cũng đã đưa ra nhiều chính sách nhằm ổn định môi trường kinh tế vĩ mô, tạo điều kiện phát triển toàn diện hệ thống ngân hàng. Cùng với xu hướng đó, VPBank không ngừng mở rộng để đáp ứng đòi hỏi thực tế, ngân hàng đã mở thêm nhiều chi nhánh cấp I mới, nâng cấp các phòng giao dịch thành chi nhánh, đẩy mạnh hoạt động dịch vụ, nghiên cứu đưa ra các sản phẩm mới đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng. Với khẩu hiệu "tận tình chu đáo phục vụ khách hàng" và phương châm: "tín nhiệm là trên hết ", toàn thể cán bộ nhân viên và ban lãnh đạo quyết tâm phát triển VPBank trở thành ngân hàng bán lẻ hàng đầu Việt nam. Nhìn chung trong những năm vừa qua VPBank đã đạt được tốc độ tăng trưởng khá cao trong tất cả các lĩnh vực. 2.1.3.1.Hoạt động huy động vốn. Trong khoảng thời gian từ 2003-2005 nguồm vốn huy động của VPBank liên tục tăng trưởng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng cho vay của VPBank. Bảng2.1: Tình hình huy động vốn của VPBank từ năm 2003-2005 Đơn vị tính: triệu đồng Chỉ tiêu 2005 2004 2003 Tổng nguồn vốn huy động 5.607.800 3.872.813 2.212.964 Huy động từ thị trường 1 3.209.800 1.824.539 1.242.884 Huy động từ thị trường 2 2.398.200 2.048.274 970.080 (Nguồn báo cáo thường niên VPBank 2003-2005.) Tổng nguồn vốn huy động năm 2004 là 3.872.813 triệu đồng bằng 175% so với năm 2003, và tới năm 2005 tổng nguồn vốn huy động đã lên tới 5.607.800 triệu đồng và bằng 145.6% so với năm 2004. Đạt được kết quả như trên bởi từ lâu VPBank rất chú trọng tới hoạt động huy động vốn . Ví dụ các biện pháp khuyến khích tiền gửi: trong khu dân cư ngân hàng đã thực hiện liên tiếp 3 đợt huy động vốn có bốc thăm trúng thưởng, được người gửi tiền hưởng ứng nhiệt
  • 41. tình. Đặc biệt trong dịp cuối năm 2004, VPBank còn đưa ra hình thức huy động mới "tiết kiệm VND được bù trượt giá USD". Sản phẩm này đáp ứng được tâm lí của khách hàng e ngại sự mất giá của VND so với USD nhưng lại muốn hưởng lãi suất cao của VND. Nhờ vậy kết quả huy động vốn tăng khá cao. Đặc biệt, trong năm 2005 lượng vốn huy động đã tăng đáng kể ở thị trường 1 (TG của các TCKT và cá nhân) đạt 3.209.8 tỷ đồng, tăng 76% so với năm 2004, tổng nguồn vốn huy động từ thị trường 2 (TG của các TCTD và TG khácT) lên đến 2.398, 2 tỷ đồng, tăng 19% so với năm 2004. 2.1.3.2. Hoạt động sử dụng vốn . Trong các hoạt động ngân hàngT, cho vay là hoạt động mang lại nguồn thu chủ yếu. Chính vì thế, chiến lược phát triển tín dụng lành mạnh, an toàn và hiệu quả được VPBank đặc biệt quan tâm. Trong những năm qua, VPBank đã thực hiện đúng những quy định của NHNN, quy chế tín dụng chung của ngân hàng, từng bước lành mạnh hóa tình hình tín dụng của mình. VPBank đã xây dựng quy chế riêng của mình về cho vay doanh nghiệp, cho vay cá nhân rất chặt chẽ, rõ ràng . Và đạt được kết quả như sau: Bảng 2.2. Tình hình sử dụng vốn của VPBank từ năm 2003-2005. Đơn vị tính: triệu đồng. (Nguồn: báo cáo tổng hợp tín dụng VPBank 2003-2005) Tính đến 31/12/2005 tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 3.014, 2 tỷ đồng tăng 62% so với thực hiện năm 2004. Và tăng gấp 3 lần mức tăng năm 2004 so với năm 2003 ( 22%). Trong đó: cho vay ngắn hạn là 1.567.400 chiếm Chỉ tiêu Năm 2005 Năm 2004 Năm 2003 Dư nợ theo thời hạn -cho vay ngắn hạn -cho vay trung và dài hạn 1.567.400 1.446.800 1.011.385 861.015 610.085 915.127 Dư nợ theo đối tượng D _Cho vay TCKT và cá nhân 2.992.000 1.872.400 1.525.212 _Cho vay các TCTD 19.700 Tổng 3.014.200 1.872.400 1.525.212
  • 42. 52% tổng dư nợ. Cơ cấu cho vay theo thời gian đã có sự thay đổi rõ nét trên cơ sở định hướng phát triển tăng nhanh ở các khoản vay ngắn hạn (ít rủi ro):  Doanh số cho vay toàn hệ thống năm 2004 đạt 2.155 tỷ đồng, tăng 23% so với thực hiện năm 2003.  Dư nợ cho vay đạt 1.865, 4 tỷ đồng, tăng 22% so với thực hiện năm 2003.  Thu nhập thuần từ tiền lãi đạt 94, 8 tỷ đồng, tăng 37% so với năm 2003. Năm 2004 là năm VPBank đạt được thành công ngoài dự kiến trong công tác thu hồi và xử lí nợ quá hạn. Nợ quá hạn của VPBank đã giảm từ 13,2% năm 2003 xuống còn 0,5% vào cuối năm 2004. Trong năm 2005, dư nợ cho vay tăng trưởng nhanh nhưng chất lượng tín dụng vẫn là một trong những mục tiêu chiến lược trong quá trình phát triển của VPBank. Đến ngày 21/12/2005, tỷ lệ nợ quá hạn duy trì ở mức 1.37%, tỷ lệ nợ xấu của VPBank được phân loại theo quy định mới nhất của NHNN là 0.75% (NHNN quy định tối đa là 5%). 2.1.3.3.Hoạt động kinh doanh ngoại tệ. Bảng 2.3. Tình hình kinh doanh ngoại tệ của VPBank từ năm 2003-2004 Đ ơn vị tính: triệu đồng Chỉ tiêu Năm 2004 Năm 2003 So sánh ± % 1.Tổng doanh số mua 4.240.000 2.032.000 (+)2.208.000 (+)1.936.000 208.7% 2.Tổng doanh số bán 4.432.000 2.496.000 177.6% (Nguồn báo cáo kết quả kinh doanh VPBank 2003-2005) Trong năm 2004, tổng doanh số mua ngoại tệ là 4.240.000 triệu đồng (tăng 2.208.000 triệu đồng so với năm trước), doanh số bán là 4.432.000 triệu đồng (tăng 1.936.000 triệu đồng so với năm trước). Thu nhập từ kinh doanh ngoại tệ đạt 1, 16 tỷ đồng, tăng 0, 16 tỷ đồng so với năm 2003 (Năm 2003 thu
  • 43. nhập là 1 tỷ đồng. Hoạt động này chủ yếu diễn ra giữa VND và USD nhằm phục vụ nhu cầu thanh toán quốc tế của khách hàng là chính . 2.1.3.4. Hoạt động thanh toán quốc tế. Các hoạt động thanh toán quốc tế trong năm 2004 đã có xu hướng tăng: - Mở L /C nhập khẩu đạt gần 27 triệu USD, tăng 3, 8 triệu USD so với năm trước. - Doanh số thông báo LC xuất: toàn hệ thống thực hiện được 6 triệu USD. Số bộ chứng từ chiết khấu qua VPBank là 119 bộ, trị giá 3, 1 triệu USD. - Chuyển tiền thanh toán quốc tế (TTR) đạt 29 triệu USD, tăng 7 triệu USD Tổng số phí dịch vụ thanh toán quốc tế toàn hệ thống thu được là 3, 9 tỷ đồng, tăng 500 triệu đồng so với năm trước. 2.1.3.5.Các hoạt động khác. Hoạt động kinh doanh chứng từ có giá. Trong năm 2004, VPBank đã mua 683, 8 tỷ đồng trái phiếu; số dư chứng từ có giá đến cuối năm còn 660 tỷ đồng. Thu lãi giấy tờ có giá đạt 62, 4 tỷ đồng, tăng gấp hai lần năm 2003. Hoạt động đầu tư. Tổng số tiền góp vốn mua cổ phần tính đến ngày 31T/12/2004 là 11.979 triệu đồng. VPBank đã mua cổ phần của công ti TOGI, công ti cổ phần Đồng Xuân, Quỹ tín dụng nhân dân Trung Ương , ngân hàng ACB và một số đơn vị khác. Thu nhập từ tiền cổ tức năm 2004 là 459 triệu đồng. Chuyển tiền trong nước Khách hàng chuyển tiền trong nước hiện nay chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ và hộ cá thể nên mặc dù số lượng món tiền nhiều nhưng doanh số chuyển tiền thấpK, vì vậy kết quả chuyển tiền trong năm có tăng so với năm trước nhưng không nhiều. Doanh số chuyển tiền trong toàn hệ thống đạt 3.315 tỷ đồng, phí chuyển tiền trong toàn hệ thống thu được gần một tỷ đồng. Trong năm 2005 VPBank đã gia tăng đáng kể mạng lưới các chi nhánh nhằm tạo điều kiện để phát triển dịch vụ ngân hàng, đưa các sản phẩm dịch vụ
  • 44. đến với khách hàng được tốt hơn. Nhờ vậy, các hoạt động như chuyển tiền nhanh, kiều hối cũng có được mức tăng trưởng nhất định. Nhưng nhìn chung hoạt động dịch vụ của VPBank trong năm qua chưa có nhiều tiến triển. 2.2.Thực trạng cho vay tiêu dùng tại VPBank. 2.2.1.Các hình thức cho vay tiêu dùng áp dụng tại VPBank. Tỷ lệ cho vay / giá trị tài sản đảm bảo áp dụng chung cho các sản phẩm vay tiêu dùng. - Trường hợp đảm bảo bằng nhà cửa, căn hộ: Tiền vay tối đa bằng 70% giá trị tài sản đảm bảo và tối đa bằng 70% giá trị phương án vay. - Trường hợp đảm bảo bằng nền nhà theo Ā

Related Documents