Testy użytecznościz użytkownikamiSzkoleniaUsability.plTesty z użytkownikami są podstawową i najważniejszą technikąbadania ...
Spis treściWstęp ............................................................................................................
WstępTesty z użytkownikami są podstawową i najważniejszą techniką badania i ulepszania użytecznościproduktów. Celem testow...
2. Adekwatnośd systemu do świata rzeczywistego Sposób funkcjonowania strony oraz zawarte na niej elementy powinien byd n...
 Serwis zawsze powinien dostarczad niezbędne informacje.  Użytkownik powinien mied możliwośd dokonywad wyborów spo...
Metody badaniaPrzeprowadzając badania użyteczności można stosowad kilka metod. Pogłębiony wywiad indywidualny jestwskazany...
Liczba uczestników badaniaBadanie użyteczności jest przeprowadzane z udziałem od 3 do 12 osób z ustalonej grupy docelowej....
zakupowego.Częstszy udział może prowadzid do wyuczenia przez użytkownika elementów stron, na które powinienzwracad uwagę. ...
a) Należy przekazad informację, co dokładnie testujemy (strona www, makiety, prototyp itp.) b) Ważne jest, aby wyjaśnid u...
Załączniki 1. Profil użytkownika 2. Scenariusze badań z użytkownikami 3. Pre-Kwestionariusz 4. Post-kwestionar...
Chcesz pogłębid swoją wiedzę o użyteczności? www.szkoleniausability.pl 11
Profil użytkownikaSzkoleniaUsability.plDzięki przemyślanym profilom użytkowników otrzymujemydokładnie sprecyzowaną grupę d...
Opis narzędziaProfil użytkowników do badao użyteczności ustalamy pod kątem grupy docelowej oraz celów badania.Ustalamy dok...
Scenariusze badańSzkoleniaUsability.plBadając stronę z użytkownikami pod względem jej użytecznościbardzo ważnym etapem jes...
Opis narzędziaBadając stronę z użytkownikami pod względem jej użyteczności bardzo ważnym etapem jest przygotowaniescenariu...
3. Pytania pomocnicze, którymi możemy pomóc użytkownikowi wykonad zadanie. Chciałbyś informację o najnowszych w...
Notowanie obserwacji z testów użytecznościDo scenariusza warto sporządzid dodatkowy formularz, którego będziemy używad do ...
Pre - KwestionariuszSzkoleniaUsability.plNarzędzie, które pozwala zebrad szczegółowe informacje ouczestnikach badania – da...
Opis narzędziaPre-Kwestiornariusz jest to narzędzie stosowane przed badaniem, które pozwala zebrad więcej informacjina tem...
Pre – kwestionariusz 1. Wiek  20-24 lat  25-30 lat  31-40 lat  41-50 lat ...
8. Do czego zwykle używasz Internetu? (zaznacz na liście wszystkie elementy, z których korzystasz)  przeglądanie s...
Przykładowe pytania dodatkowe(zawsze powinny byd dopasowane do badanej strony – uwzględniad jej cele )Sklep internetowy z ...
Post - KwestionariuszSzkoleniaUsability.plNarzędzie, które daje użytkownikom możliwośd opisaniawłasnej opinii na temat tes...
Opis narzędziaPost-kwestionariusz to narzędzie, które jest używane po przeprowadzonych badaniach strony internetowej.Zawie...
Post-kwestionariusz 1. Co najbardziej podobało Ci się w testowanej stronie internetowej? Jakie są jej 3 największe Twoim ...
5. Czy strona była dla Ciebie czytelna? Zdecydowanie nie ...
Oświadczenie o poufnościSzkoleniaUsability.plNarzędzie, dzięki któremu uczestnik badania zostajezobowiązany do nieujawnian...
Opis narzędziaOświadczenie o poufności jest ważnym narzędziem, dzięki któremu uczestnik badania zostaje zobowiązanydo nieu...
miejscowośd, ....................... OŚWIADCZENIE O POUFNOŚCIOświadczam, że zobowiąz...
Lista kontrolna – o czym pamiętaćprzed badaniemSzkoleniaUsability.plLista z wyróżnionymi wszystkimi elementami koniecznymi...
Opis narzędziaLista z wyróżnionymi wszystkimi elementami koniecznymi do przygotowania testów z użytkownikami. Dziękiniej n...
Co zrobid Czy zrobionePrzygotowad oświadczenie o poufności (jeżeli...
Plan przeprowadzenia badaniaSzkoleniaUsability.plPlan badania to dokładnie rozpisana lista kwestii, o którychtrzeba powied...
Opis narzędziaPlan badania to dokładnie rozpisana lista kwestii, o których trzeba powiedzied użytkownikowi. Ułatwia onaprz...
Plan1. Powitanie2. Omówienie przebiegu badania  Omówienie tego, co będzie się działo (np. spotkaliśmy się w celu prze...
6. Rozpoczęcie badania  Wywiad indywidualny z zakresu tematyki badanej strony  Zadania wg scenariusza7. Post – k...
Wzór raportuSzkoleniaUsability.plNarzędzie, które ułatwi sporządzenie raportu zprzeprowadzonych testów użyteczności.Ideact...
Zawartość raportu 1. Wstęp 2. Uczestnicy badania 3. Schemat badania oraz jego cele 4. Wyniki oraz rekomendacje 5...
Wyniki wraz z rekomendacjamiTutaj powinien pojawid się opis wykonywania poszczególnych zadao przez użytkowników z zaznacze...
40
of 40

Narzedziownik uzytecznosci - testy z uzytkownikami

Published on: Mar 3, 2016
Source: www.slideshare.net


Transcripts - Narzedziownik uzytecznosci - testy z uzytkownikami

  • 1. Testy użytecznościz użytkownikamiSzkoleniaUsability.plTesty z użytkownikami są podstawową i najważniejszą technikąbadania i ulepszania użyteczności produktów. Celemtestowania jest sprawdzenie, czy strona jest intuicyjnai zrozumiała dla użytkownika.Ten dokument jest pierwszym rozdziałem NarzędziownikaUżyteczności. Stworzonego jako uzupełnienieSzkoleniaUsability.pl.Ideacto (www.ideacto.pl)
  • 2. Spis treściWstęp ..................................................................................................................................................................3Cele badania .......................................................................................................................................................3Na co zwrócid uwagę w trakcie ustalania celów badania – czyli wyznaczniki użyteczności. ............................3Metody badania .................................................................................................................................................6Rola Moderatora ................................................................................................................................................6Profil użytkownika i rekrutacja ...........................................................................................................................7Scenariusze .........................................................................................................................................................8Materiały do badao ...........................................................................................................................................8O czym pamiętad ...............................................................................................................................................8Przebieg badania ................................................................................................................................................8Etap ostatni – tworzenie raportu ......................................................................................................................10Załączniki ..........................................................................................................................................................10 2
  • 3. WstępTesty z użytkownikami są podstawową i najważniejszą techniką badania i ulepszania użytecznościproduktów. Celem testowania jest sprawdzenie, czy strona jest intuicyjna i zrozumiała dla użytkownika.Obserwując jak prawdziwy użytkownik wykonuje zdefiniowane zadania na badanym systemie, możemyustalid, w jaki sposób porusza się po stronie oraz które elementy są dla niego problematyczne. Testowadmożna zarówno gotową stronę, jak i jej pierwsze projekty np. w formie makiet czy grafik. Im wcześniejprzeprowadzane są testy, tym szybciej zostaną wykryte obszary problematyczne dla użytkowników. Oznaczato także łatwiejsze i taosze wdrożenie zmian oraz poprawienia wykrytych błędów.Cele badaniaPlanowanie testów użyteczności należy rozpocząd od dokładnego przeanalizowanie głównych celów stronyoraz sposobu korzystania z niej przez użytkowników. Na tej podstawie możemy zdefiniowad cele badaniaoraz sprecyzowad grupę docelową, a także ustalid tematykę zadao do scenariusza.Na co zwrócić uwagę w trakcie ustalania celów badania – czyli wyznacznikiużyteczności w skrócie.W trakcie ustalania celów dobrze jest mied na uwadze główne wyznaczniki użyteczności. Zaliczamy do nich:  łatwośd i płynnośd nawigacji  czytelnośd układu strony  dobra kategoryzacja zawartości  zrozumiałośd zawartych treści dla użytkownika  sposób prezentacji informacji i odnośników  łatwośd i skutecznośd wyszukiwania  estetyka grafiki itp.Wyznaczając cele badania można posiłkowad się heurystykami stworzonymi przez Jakoba Nielsena i Molicha(zaprezentowanymi poniżej), którzy rozumieją je jako zbiór uniwersalnych zasad wykorzystywanych przyprojektowaniu użytecznego interfejsu. Głównym celem oceny heurystycznej jest wykrycie problemówużytecznościowych w testowanej stronie lub pomoc przy projektowaniu interfejsu. W trakcie przeglądaniastrony warto zaznaczyd, które jej elementy są niezgodne z wyznacznikami, jakich elementów brak, cowedług nas może sprawiad problem itp. Na tej bazie możemy sprecyzowad cele – np. czy nawigacja ponaszym serwisie jest intuicyjna dla użytkowników, czy rozumieją nazwy etykiet w menu, czy układ stronyjest czytelny, czy odnośniki są zauważalne, czy użytkownik w każdym momencie wie, gdzie się znajduje itd.10 Heurystyk Jacoba Nielsena: 1. Czytelnośd stanu systemu Strona powinna informowad użytkownika, w którym miejscu obecnie się znajduje. Serwis powinien więc zawierad elementy pomagające ustalid lokalizację:  odpowiednie nagłówki,  ścieżka nawigacyjna (tzw. Ścieżka okruszków, bradcramps), wskazujące hierarchię serwisu,  zaznaczenie elementów wybranych z menu głównego. 3
  • 4. 2. Adekwatnośd systemu do świata rzeczywistego Sposób funkcjonowania strony oraz zawarte na niej elementy powinien byd naturalny dla użytkownika. A więc:  Język używany w serwisie musi byd zrozumiały dla użytkowników, prosty, bez specjalistycznych określeo,  Graficzne elementy strony powinny odwoływad się do doświadczeo użytkowników.3. Kontrola i wolnośd wyboru dla użytkownika Użytkownik korzystający z serwisu powinien mied pełną kontrolę nad operacjami, które wykonuje. Serwis powinien więc dawad możliwośd m.in.:  cofnięcia się do poprzedniej wykonywanej czynności bez konieczności użycia opcji „Wstecz” (ale także nie wyłączanie tej opcji jak np. przy stronach flaszowych),  powtórzenia czynności lub przerwania jej,  modyfikacji wprowadzonych przez użytkownika danych,  rezygnacji z wykonywania dalszych kroków,  przyciski odpowiadające za wykonywanie czynności, których nie można cofnąd, powinny byd dobrze oznaczone i rzucające się w oczy,  informowad użytkownika o skutkach wykonywanych operacji,4. Spójnośd i standaryzacja Serwis powinien zapewniad jednolitośd konwencji oraz spójności wewnętrzną aplikacji:  Wszystkie strony serwisu powinny mied podobną strukturę;  Należy zawsze stosowad takie same sposoby oznaczania nagłówków, odnośników, formularzy;  Warto wykorzystywad w serwisie ogólnie znane i stosowane wzorce oraz konwencje.5. Zapobieganie powstawaniu błędów Serwis powinien minimalizowad ryzyko wystąpienia błędów. Przeciwdziaład im można poprzez m.in.:  Dezaktywowanie niedziałających funkcji, aby nie prowokowały wykonania błędnych czynności przez użytkownika.  Przedstawienie informacji koniecznych do prawidłowego wykonania czynności dokładnie w tym miejscu, w którym mógłby wystąpid problem.  Unikanie odsyłania użytkownika do listy najczęstszych pytao albo instrukcji. Informacje powinny znajdowad się w miejscu, w którym są potrzebne6. Rozpoznanie, a nie przypominanie Nie powinniśmy wymagad od użytkownika, aby zapamiętywał do czego służą poszczególne elementy serwisu, jakie opcja wybrał, co wpisał lub co powinien wpisad, dlatego m.in.: 4
  • 5.  Serwis zawsze powinien dostarczad niezbędne informacje.  Użytkownik powinien mied możliwośd dokonywad wyborów spośród jasno opisanych opcji.7. Elastycznośd i efektywnośd użycia Serwis powinien przyspieszad i ułatwiad użytkownikom wykonywanie operacji. Można tego dokonad poprzez m.in.:  Najważniejsze funkcjonalności powinny byd widoczne i łatwo dostępne, np. udostępnienie formularza logowania na wszystkich stronach bez potrzeby przechodzenia w głąb serwisu  Zastosowanie skrótów czy personalizowanych stron typu „Moje konto”, „moja strona startowa”;  Elastyczny interfejs nie ukazuje początkującym użytkownikom wszystkich elementów. Najpopularniejszy przykład to wyszukiwarka na stronie WWW, której zaawansowane opcje są dostępne jedynie po kliknięciu w link.8. Estetyka i oszczędnośd  Należy zawsze dbad o maksymalną prostotę serwisu.  Pojawienie się każdej nowej funkcjonalności musi mied solidne uzasadnienie.  Dodatkowe "bajery" nie sprawią, że strona automatycznie stanie się lepsza. Często wręcz utrudniają korzystanie ze strony.9. Pomóż użytkownikom rozpoznad, zdiagnozowad i naprawid problem  Obsługa błędów powinna byd czytelna i zrozumiała dla zwykłego użytkownika.  Komunikaty o błędach powinny byd przekazane prostym językiem, bez zamieszczania kodów systemowych.  Problem powinien byd pokazany precyzyjnie, wraz z sugerowanym rozwiązaniem.10. Pomoc i dokumentacja Serwis powinien udostępniad system pomocy oraz dbad o właściwe dokumentowanie zawartych w nim elementów. Strona „Pomocy” m.in.:  powinna byd łatwo dostępna;  jej przeglądanie oraz przeszukiwanie powinno byd łatwe;  konieczne jest zastosowanie sensownego spisu treści oraz indeksów ułatwiających dotarcie do konkretnego elementu. 5
  • 6. Metody badaniaPrzeprowadzając badania użyteczności można stosowad kilka metod. Pogłębiony wywiad indywidualny jestwskazany na początku badania, jako forma wstępu, ale także przez cały okres trwania testu. Wartodopytywad użytkowników o ich oczekiwania, o czym myślą wykonując zadania, co sprawia im trudnośd.Testy użyteczności z użytkownikami w dużej mierze opierają się na obserwacji zachowao użytkownika– w jaki sposób porusza się po stronie, co sprawia mu problem itp.Zadania, jakie stawiamy przed użytkownikami w trakcie testu mogą mied różny charakter w zależności odcelu badania: 1. Nastawienie na wykonanie czynności – użytkownik pracuje ze stroną wykonując zadania zamknięte lub otwarte według przygotowanego wcześniej scenariusza. Moderator obserwuje zachowanie: gdzie klika użytkownik, jaką ścieżką podąża, gdzie szuka określonych informacji itp. 2. Nastawienie na zrozumienie witryny – użytkownik ogląda daną stronę internetową i swobodnie się po niej porusza. Jako moderator sprawdzamy, czy sposób zorganizowania informacji był zrozumiały dla użytkownika, czy nawigacja była intuicyjna, czy dobrze została zrozumiana koncepcja witryny i jej cele (do czego służy, co można zrobid za jej pomocą).ModerowanieModerator przeprowadzając badanie ma za zadanie obserwowad i zachęcad użytkownika do mówienia,spontanicznego reagowania na stronę. Moderator powinien zachowywad się tak, aby osoba testującastronę czuła się swobodnie. Powinien więc zadbad o miłą, przyjazną atmosferę, zachowując jednocześniepewien dystans do użytkownika.Komentarze moderatora mają bardzo duży wpływ na reakcje użytkownika. Trzeba zwrócid uwagę, byzadawad pytania, które nie sugerują odpowiedzi lub reakcji. Na pytania użytkownika można odpowiadadpytaniem (np. „co się stanie jak kliknę ten przycisk?”, „a jak Pan myśli?” lub „a czego Pan by oczekiwał?”).Moderator może także dopytywad użytkownika w celu zdobycia większej ilości informacji o jego wyborach ioczekiwaniach (np. na co teraz patrzysz?, co się wydarzyło na stronie? co chcesz teraz zrobid? itp.).Warto również zaznaczyd, że moderator nie jest autorem strony, aby użytkownicy nie starali się spełniadoczekiwao moderatora – czyli żeby nie starali się dopasowad swoich reakcji do tego, co wydaje im się, żeoczekuje osoba przeprowadzająca test.W trakcie badao zachowania niewerbalne moderatora mogą mied duży wpływ na wyniki testu – jegoreakcje, gesty, mimika. Wszystkie te elementy mają duży wpływ na sposób wykonywania zadao przezużytkowników. Dobrze jest więc tak umiejscowid krzesło moderatora, by użytkownik nie musiałobserwowad jego reakcji. Dodatkowo kamerę, którą nagrywamy sesję należy umieścid tak, by nieprzykuwała uwagi użytkownika – najlepiej poza strefą jego wzroku.Osoba przeprowadzająca badania również jest narażona na szereg błędów – m.in. na selektywnespostrzeganie i odpamiętywanie zaobserwowanych informacji związanych z własnymi oczekiwaniami. Możeto znacznie zaburzad wyniki testów. Aby temu zapobiec można poprosid o udział w testach obserwatora –osobę, która zajmuje się jedynie obserwacją i notowaniem uwag, spostrzeżeo. Jeżeli nie mamy takiejmożliwości, warto sesję testową nagrywad, aby bez problemu móc ją ponownie przeanalizowad. 6
  • 7. Liczba uczestników badaniaBadanie użyteczności jest przeprowadzane z udziałem od 3 do 12 osób z ustalonej grupy docelowej. Takaliczba użytkowników zapewni zgromadzenie wystarczającej ilości spostrzeżeo dotyczących użyteczności iodbioru witryny. Ze względu na jakościowy charakter badania z udziałem użytkowników nie jest konieczneuczestnictwo dużej grupy osób. Do badao użyteczności wystarczy już pięciu użytkowników, jak wynika zbadao Jakoba Nielsena. Taka liczba osób badanych pozwala na wykrycie ok. 85% błędów użytecznościowychbadanej strony.Profil użytkownika i rekrutacjaPrzed rekrutacją należy ustalid grupę docelową oraz cele serwisu. Na tej podstawie sporządzamy profilużytkownika do testów, na bazie którego przeprowadzamy rekrutację uczestników badania lubprzekazujemy do firmy zewnętrznej, która taką rekrutację przeprowadzi. Dzięki dokładnie sporządzonymprofilom otrzymujemy sprecyzowaną grupę użytkowników do testów użyteczności – umożliwi tosprawniejszą rekrutację oraz dopasowanie uczestników (więcej: Załącznik nr 1. - Profil użytkownika)Jeżeli sami przeprowadzamy rekrutację, szukad możemy osób wśród znajomych. Jednak należy pamiętad, żemuszą one spełniad podane kryteria i nie mogą byd związani z projektem. Można także przeprowadzidrekrutację z wykorzystaniem portali społecznościowych, zamieszczając informacje np. na portalachGoldenline, Facebook czy Blip lub na forach internetowych o tematyce powiązanej z celami testowanejstrony.Warto w trakcie rekrutacji uwzględnid, że uczestnik badania nie powinien byd związany zawodowo z branżąinternetową lub informatyką. Trzeba mied również na uwadze okres karencji – jedna osoba nie powinnabrad udziału w testach użyteczności częściej niż co trzy miesiące do pół roku. Krótszy odstęp czasu możemied miejsce w sytuacjach, gdy testowane serwisy są zupełnie niepowiązanie tematycznie i funkcjonalnie(np. testowanie sklepu internetowego sprzedającego sprzęt sportowy i testowanie serwisuspołecznościowego związanego z gotowaniem). Dłuższy okres karencji jest wskazany, gdy testowane sąpodobne tematycznie lub funkcjonalnie strony np. 1.tematycznie: np. sklep z bielizną i odzieżą damską oraz serwis społecznościowy o modzie – wyuczona tematyka, kategoryzacja itp., 2. Funkcjonalnie – sklep internetowy z biżuterią i sklep internetowy z obuwiem – wyuczenie procesu 7
  • 8. zakupowego.Częstszy udział może prowadzid do wyuczenia przez użytkownika elementów stron, na które powinienzwracad uwagę. Może też przyczyniad się do schematycznego podejścia do badao, poprzez zastosowaniewiedzy zdobytej w trakcie poprzednich testów.ScenariuszeBadając stronę z użytkownikami pod względem jej użyteczności bardzo ważnym etapem jest przygotowaniescenariuszy takiego badania. Scenariusz składa się z zestawu zadao, które najczęściej będą wykonywaneprzez użytkowników danej strony internetowej lub mogą byd dla nich szczególnie problematyczne. Zadaniate są opracowywane według potrzeb użytkowników i celów, w jakich mogą wykorzystywad dany system. Wtym momencie konieczne jest przeanalizowanie badanego systemu i opracowanie ścieżek, któryminajczęściej poruszają się użytkownicy. Na ich bazie opracowujemy zadania testowe do scenariusza, wktórych uwzględniamy realne cele potencjalnych użytkowników systemu.Zadania w scenariuszach powinny byd tworzone z myślą o użytkowniku, język powinien byd dostosowany dogrupy docelowej. Dlatego tworząc scenariusz warto wcielid się w rolę użytkownika, przyjrzed się stronie jegooczami. Zadania powinny także oddawad rzeczywiste cele, stawiad użytkownika w hipotetycznychsytuacjach, z którymi mógłby spotkad się w rzeczywistości, ale bez sugerowania im możliwych rozwiązao. Wczasie jednego badania użytkownik zrealizuje od 4 do 12 zadao. Zadania najlepiej dopasowad tak, aby całebadanie nie trwało dłużej niż 90 minut. Więcej na temat scenariuszy w Załączniku 2.Materiały do badańPrzed przeprowadzeniem badao dobrze jest przygotowad dodatkowe materiały: kwestionariusz przed i pobadaniu. Pre-Kwestionariusz to narzędzie stosowane przed badaniem systemu. Pozwala ono zebrad więcejinformacji na temat konkretnego użytkownika – dane demograficzne, zaawansowanie w obsłudzekomputera i Internetu, a także dodatkowe informacje związane z celami badania (więcej: załącznik 3 – Pre-kwestionariusz). Natomiast drugi kwestionariusz stosowany jest po zakooczeniu testów użyteczności. Zajego pomocą dajemy użytkownikom możliwośd opisania własnej opinii na temat testowanej strony orazzaznaczenie poziomu jej intuicyjności i przejrzystości według własnych odczud. (Więcej w załączniku 4 –Post-Kwestioanriusz)Inne materiały o których także należy pamiętad to: Oświadczenie o poufności (załącznik nr 5) i umowę zużytkownikiem, zezwolenie na ewentualne nagranie badao(rejestracja audio – wideo), wydruk zadaotestowych oraz kwestionariuszy wywiadu, formatki do prowadzenie notatek podczas badania.O czym pamiętaćPrzed samym badaniem należy upewnid się, że wszystko zostało przygotowane. Warto w tym celu miedprzed sobą listę zadao, na której odhaczamy elementy zrealizowane. Ułatwi nam to przygotowanie się dobadania z użytkownikiem oraz zapewni komfort psychiczny – nie musimy zastanawiad się, czy o czymś niezapomnieliśmy (lista dostępna w załączniku nr 6).Przebieg badaniaRozpoczynając badania z użytkownikiem należy omówid, jak będzie ono wyglądało – ile potrwa., co będziesię działo. Trzeba także poinformowad nagrywaniu testu, a także celu nagrao. Warto też poprosidużytkownika o podpisanie zgody na rejestrowanie badania. Prosimy również o podpisanie umowy orazklauzuli poufności (jeśli uważamy je za konieczne). Ważne jest, aby dokładnie wyjaśnid uczestnikowi cel izasady testów, w których weźmie udział: 8
  • 9. a) Należy przekazad informację, co dokładnie testujemy (strona www, makiety, prototyp itp.) b) Ważne jest, aby wyjaśnid użytkownikowi specyfikę badanego materiału – jeżeli testowane są makiety, trzeba wyjaśnid czym one są, a także omówid oznaczenia i symbole na nich zawarte (chceckbox, lista rozwijana, link, radiobutton, przycisk itp.). c) Konieczne jest zaznaczenie, że:  „testujemy projekt, nie osoby” – użytkownik nie może mied poczucia, że jest oceniany, gdyż może to powodowad lęk przed oceną, wykonywanie zadao w celu zadowolenia badacza, a także obniżenie poczucia własnej wartości w momencie, gdy testowany system okaże się trudny w obsłudze.  Dlatego konieczne jest wypowiedzenie, że w trakcie testów nie ma złych i dobrych odpowiedzi, każda uwaga jest bardzo cenna, nie ma niewłaściwych uwag;  Warto poprosid użytkownika o spontaniczne reagowanie oraz głośne myślenie w trakcie wykonywania zadao. Ważne jest, co użytkownik myśli, jakie ma wrażenia, co by zrobił, co mu się podoba, a co nie. d) Dajemy użytkownikom chwilę na wypełnienie kwestionariusza przed badaniem, podpisanie koniecznych dokumentów. e) Badanie można podzielid na dwa etapy – pierwszy to wstępny wywiad z użytkownikiem, w trakcie którego zdobywamy więcej informacji o danej osobie, a także jej zwyczajach związanych z celami testowanej strony. Pozwoli to nawiązad lepszy kontakt z użytkownikiem, a jego samego rozluźnid. Drugi etap to praca ze scenariuszami – przekazujemy użytkownikom treśd ustalonych zadao i obserwujemy, w jaki sposób są one wykonywane. Należy pamiętad o utrzymywaniu sympatycznej atmosfery – użytkownik nie może mied poczucia, że coś robi źle. Pytania powinny byd zadawane w sposób prosty i klarowny. f) W trakcie badania dobrze robid notatki. Warto zadbad także, aby mied 30 minut przerwy między kolejnymi uczestnikami. Czas ten warto poświęcid na zanotowanie wszystkich ważnych obserwacji. W tym celu można także poprosid osobę trzecią, aby uczestniczyła w testach jako obserwator. Pozwoli to na łatwiejsze prowadzenie testu przez moderatora bez stresu, że coś ważnego przeoczy. g) Po zakooczeniu badao prosimy użytkownika o wypełnienie kwestionariusza po badaniu, po czym dziękujemy za udział i wypłacamy wynagrodzenie (jeżeli jest przewidywane). h) Cały test od momentu powitania użytkownika do podziękowania i wypłacenia wynagrodzenia powinien trwad maksymalnie 1,5 do 2 godzin i) Szczegółowo rozpisany plan znajduje się w załączniku nr 7.Etap ostatni – tworzenie raportuNa bazie przeprowadzonych testów opcjonalnie możemy sporządzid raport. Możemy zawrzed w nim:dokładnie opis przeprowadzanego badania, grupę uczestników, sprzęt oraz materiał, na którym testy byływykonywane oraz główne cele badao. Najważniejszym elementem raportu jest dokładny opis miejscproblematycznych w systemie, które utrudniały korzystanie, były nieintuicyjne dla użytkowników lubniezrozumiałe, pozostawały niezauważalne itp. Wzór raportu znajduje się w załączniku nr 8. 9
  • 10. Załączniki 1. Profil użytkownika 2. Scenariusze badań z użytkownikami 3. Pre-Kwestionariusz 4. Post-kwestionariusz 5. Oświadczenie o poufności 6. Lista kontrolna przed badaniem 7. Plan badania 8. Wzór raportu 10
  • 11. Chcesz pogłębid swoją wiedzę o użyteczności? www.szkoleniausability.pl 11
  • 12. Profil użytkownikaSzkoleniaUsability.plDzięki przemyślanym profilom użytkowników otrzymujemydokładnie sprecyzowaną grupę do testów użyteczności.Ideacto 12
  • 13. Opis narzędziaProfil użytkowników do badao użyteczności ustalamy pod kątem grupy docelowej oraz celów badania.Ustalamy dokładny rysopis każdej z testowanych osób – jej płed, wiek, wykształcenie, a także cechyprofilowe, zależne od rodzaju strony.Jak stosowaćPrzed rekrutacją ustalamy grupę docelową oraz cele serwisu. Na tej podstawie sporządzamy profilużytkownika do testów, na bazie którego przeprowadzamy rekrutację uczestników badania lubprzekazujemy do firmy zewnętrznej, która taką rekrutację przeprowadzi. Jeżeli sami przeprowadzamy rekrutację, warto szukad osób wśród znajomych spełniających podane kryterialub z wykorzystaniem portali społecznościowych, zamieszczając informacje np. na portalach Goldenline,Facebook czy Blip, lub na forach internetowych o tematyce powiązanej z celami testowanej strony.Warto w trakcie rekrutacji uwzględnid, że uczestnik badania nie powinien byd związany zawodowo z branżąinternetową lub informatyką.Trzeba mied również na uwadze okres karencji – jedna osoba nie powinna brad udziału w testachużyteczności częściej niż co pół roku.EfektyDzięki dokładnie sporządzonym profilom otrzymujemy sprecyzowaną grupę użytkowników do testówużyteczności – umożliwi to sprawniejszą rekrutację oraz dopasowanie uczestników.Przykładowo testując sklep internetowy, którego asortymentem są różnego rodzaju zabawne prezenty,gadżety, możemy wykorzystad poniższy profil użytkownika:Użytkownik Płed Wiek Wykształcenie Cecha profilowa 1 Cecha profilowa 2 Cecha profilowa 31 K 20-30 Student/ Regularnie Szuka pomysłów średniozaawansowany w obsłudze Wyższe/ dokonuje na prezenty w komputera i Internetu zakupów w Internecie Internecie2 M 20-30 Student/ Regularnie Szuka pomysłów zaawansowany w obsłudze komputera Wyższe/ dokonuje na prezenty w i Internetu zakupów w Internecie Internecie,3 M 31-40 Bez znaczenia Dokonuje Szuka pomysłów średniozaawansowany w obsłudze zakupów w na prezenty w komputera i Internetu Internecie Internecie4 K 40-50 Bez znaczenia Dokonuje Szuka pomysłów średniozaawansowany w obsłudze zakupów w na prezenty w komputera i Internetu Internecie Internecie 13
  • 14. Scenariusze badańSzkoleniaUsability.plBadając stronę z użytkownikami pod względem jej użytecznościbardzo ważnym etapem jest przygotowanie scenariuszybadania. Jest to zestaw zadao opracowanych po analizietestowanego systemu oraz standardowych ścieżek poruszaniasię po nim przez użytkowników.Ideacto 14
  • 15. Opis narzędziaBadając stronę z użytkownikami pod względem jej użyteczności bardzo ważnym etapem jest przygotowaniescenariuszy takiego badania. Scenariusz składa się z zestawu zadao, które najczęściej będą wykonywaneprzez użytkowników danej strony internetowej lub mogą byd dla nich szczególnie problematyczne.Scenariusze zawierają więc dwa rodzaje zadao – hipotetyczne sytuacje oraz szczegółowe omówienieelementów, które mogą sprawiad problem.Pierwsze są ustalane na bazie potrzeb i celów użytkowników – w jakim celu wchodzą na stronę, co mogą zajej pomocą zrobid, z jakich funkcji skorzystad. Każde z zadao powinno składad się z trzech części: 1. Przedstawienie sytuacji użytkownikowi. 2. Dokładny opis możliwych sposobów wykonania zadania – jakie kolejne kroki musi wykonad użytkownik, aby zrealizowad zamierzone zadanie. 3. Pytania pomocnicze, którymi możemy pomóc użytkownikowi wykonad zadanie.Zadania w scenariuszach powinny byd tworzone z myślą o użytkowniku, język powinien byd dostosowany dogrupy docelowej. Dlatego tworząc scenariusz warto wcielid się w rolę użytkownika, przyjrzed się stronie jegooczami.Zadania powinny oddawad rzeczywiste cele, stawiad użytkownika w hipotetycznych sytuacjach, bezsugerowania im możliwych rozwiązao.Przykładowo badając sklep internetowy zajmujący się sprzedażą obuwia sportowego stawiamy go przednastępującym zadaniem:Przedstawienie sytuacji użytkownikowi: 1. „Wyobraź sobie, że chcesz rozpocząd uprawianie jakiegoś sportu, np. bieganie. Niestety nie masz odpowiedniego obuwia. Trafiasz na stronę internetową „x” z zamiarem zakupu butów(tu pokazujemy stronę), które będą wygodne do biegania. Od czego zaczniesz?” 2. Dokładny opis możliwych sposobów wykonania zadania – jakie kolejne kroki musi wykonad użytkownik, aby zrealizowad zamierzone zadanie. Celem zadania jest sprawdzenie wybieranej ścieżki dotarcia do pożądanego produktu: czy korzysta z menu? Czy rozumie zawartośd menu? Na co zwraca uwagę? itp. 3. Pytania pomocnicze, którymi możemy pomóc użytkownikowi wykonad zadanie. Który element strony przyciąga Twoją uwagę? W jaki sposób zacząłbyś poszukiwanie butów, które Cię interesują? Itp.Testując na przykład stronę biura podróży: 1. Przedstawienie sytuacji użytkownikowi: „Szukasz wycieczki na wakacje, jednak nie znalazłeś nic odpowiedniego dla siebie. Chciałbyś jednak otrzymywad informacje o nowych wycieczkach oferowanych przez firmę. Co byś zrobił?” 2. Dokładny opis możliwych sposobów wykonania zadania – jakie kolejne kroki musi wykonad użytkownik, aby zrealizowad zamierzone zadanie. Czy użytkownik widzi Newsletter? Czy wie do czego służy? Czy wie jak się zapisad? Czy wie, z czym wiąże się zamówienie newslettera? 15
  • 16. 3. Pytania pomocnicze, którymi możemy pomóc użytkownikowi wykonad zadanie. Chciałbyś informację o najnowszych wycieczkach otrzymywad na swoją pocztę elektroniczną, co byś zrobił? Sprawdzamy w ten sposób widocznośd newslettera, jego zrozumienie, czytelnośd przekazu, sposób zapisywania się do grona subskrybentów itp. Tym samym w samym zadaniu nie używamy słownictwa, które mogłoby nakierowad użytkownika automatycznie do newslettera, lecz stawiamy go w hipotetycznej sytuacji oraz prezentujemy jego sposób myślenia: „Chcę otrzymad informację o najnowszych wycieczkach”. Jak stosować Listę opisanych zadao najwygodniej stworzyd w pliku Excel, dzieląc go na kolejne elementy – zadania dla użytkownika, pytania pomocnicze, możliwe sposoby wykonania zadania, miejsce na komentarz, notatki. Z takim plikiem przeprowadzamy badania z użytkownikami, zapisując w oddzielnych arkuszach notatki dla kolejnych osoby. Dla każdego użytkownika najlepiej stosowad ten sam zestaw zadao, aby móc wyciągnąd z nich wnioski. Przykładowo:LP Podstrona / Zadanie/ sytuacja dla użytkownika Cele Komentarz / notatka elementBiuro podróży1 Newsletter Szukasz wycieczki na wakacje, jednak Czy użytkownik widzi nie znalazłeś nic odpowiedniego dla Newsletter? siebie. Chciałbyś jednak otrzymywad Czy wie do czego służy? informacje o nowych wycieczkach Czy wie, jak się zapisad? oferowanych przez firmę. Co byś Czy wie, z czym wiąże się zrobił?” zamówienie newslettera? Pyt. Pomocnicze: Chciałbyś taką informację otrzymywad na swoją pocztę elektroniczną, co byś zrobił? 16
  • 17. Notowanie obserwacji z testów użytecznościDo scenariusza warto sporządzid dodatkowy formularz, którego będziemy używad do notowania uwag iobserwacji. Ułatwia on szybkie zaznaczenie, czy dane zadanie sprawiało problemy czy jego realizacja byłaintuicyjna dla użytkownika. Notowanie samego sukces/porażka pozwoli szybko zorientowad się, którezadania są trudne/problematyczne, a które nie. Przykład poniżej:* ważna uwaga/komentarz użytkownika – sprawdź nagranieSukces – zadanie zakooczone pozytywnie (samodzielnie)Porażka – zadanie nie dokooczonePomoc moderatora – czy moderator podał wskazówkę, by pomóc w zakooczeniu zadaniaB - błądU – problem z użytecznościąP – pozytywny komentarzzadanie czas* kod komentarze sukces porażka pomoc moderatora P Fajny layout 1 v 02:30 UN Formularz jest za długi 2 Proste v 3N – negatywny komentarzEfektyDzięki dobrze opracowanym scenariuszom możemy znacznie łatwiej w trakcie badao z użytkownikamiokreślid problemy, jakie napotykają w poruszaniu się po stronie, wskazad które elementy są niezrozumiałelub niezauważalne, gdzie użytkownicy sobie nie radzą lub czego nie rozumieją, jakie mają oczekiwaniaodnośnie poszczególnych funkcji czy elementów strony. Takie informacje ułatwią modyfikację strony tak, bybyła ona jak najbardziej intuicyjna i czytelna dla użytkowników. 17
  • 18. Pre - KwestionariuszSzkoleniaUsability.plNarzędzie, które pozwala zebrad szczegółowe informacje ouczestnikach badania – dane demograficzne, zaawansowanie wobsłudze komputera i Internetu, a także dodatkowe informacjezwiązane z celami badania.Ideacto 18
  • 19. Opis narzędziaPre-Kwestiornariusz jest to narzędzie stosowane przed badaniem, które pozwala zebrad więcej informacjina temat konkretnego użytkownika. Znajduje się tu metryczka zawierająca podstawowe pytania, jak wiekczy wykształcenie oraz pytania sprawdzające stopieo zaawansowania użytkownika w korzystaniu z Internetu.Dodatkowo do tego kwestionariusza warto dodad bardziej sprecyzowane pytania dotyczące badanegoserwisu (np. inne pytania dodatkowe dla sklepu internetowego z branży budowlanej, a inne dla serwisuspołecznościowego).Dzięki pytaniom dodatkowym zyskujemy wiedzę o sposobie działania użytkowników w preferowanej przeznas strefie np. jak często dokonują zakupów? Jak często się logują do swojego profilu w serwisiespołecznościowym? Tworząc takie pytania trzeba mied na uwadze cele strony, do kogo jest skierowana, najakie potrzeby użytkowników odpowiada. Pytania dodatkowe powinny uwzględniad te elementy – jeżelicelem strony jest sprzedaż odzieży, to pytania dodatkowe mogłoby brzmied: czy dokonujesz zakupówodzieży przez Internet? Jak często dokonujesz zakupów odzieży przez Internet? Jakie produkty kupujesznajczęściej przez Internet? Z jakich sklepów internetowych najczęściej korzystasz? Z jakim największymproblemem spotkałeś się w trakcie dokonywania zakupu odzieży przez Internet? Itp.Jak stosowaćPrzed przystąpieniem do testowania strony internetowej prosimy użytkownika o wypełnieniekwestionariusza. Warto również podkreślid, aby w razie wątpliwości użytkownik zadawał badaczowi pytania.EfektyDzięki kwestionariuszowi zyskujemy informacje na temat użytkownika – jego rys demograficzny, sposobykorzystania z Internetu, a także szczegółowe informacje związane bezpośrednio z cechami grupy docelowej– sprawdzane za pomocą pytao dodatkowych, uzależnionych od badanej strony. 19
  • 20. Pre – kwestionariusz 1. Wiek  20-24 lat  25-30 lat  31-40 lat  41-50 lat  51 i więcej lat 2. Wykształcenie  średnie  wyższe  inne ___________________________________________________________________ 3. Wykonywany zawód ____________________________________________ 4. Doświadczenie zawodowe (lata) ____________________________________________ 5. Jak długo już korzystasz z Internetu? ____________________________________________ 6. Ile godzin przeciętnie korzystasz z Internetu w ciągu dnia? ____________________________________________ 7. Gdzie korzystasz z Internetu? (zaznacz na liście wszystkie określające Ciebie)  W domu.  W pracy.  W szkole.  Inne:___________________________________ 20
  • 21. 8. Do czego zwykle używasz Internetu? (zaznacz na liście wszystkie elementy, z których korzystasz)  przeglądanie stron  poczta elektroniczna / e-mail  słowniki  czaty  fora internetowe  listy dyskusyjne  szukanie pracy  serwisy randkowe  komunikatory (np.: Gadu-Gadu, Tlen)  rezerwowanie biletów  aukcje (np. Allegro)  zakupy on-line  gry on-line  blogi  serwisy społecznościowe (np. Nasza-klasa, Facebook, Goldenline itp.)  Inne:____________________________________9. Jak oceniasz swoje umiejętności w posługiwaniu się komputerem?Bardzo słabo Słabo Średnio Dobrze Bardzo dobrze 21
  • 22. Przykładowe pytania dodatkowe(zawsze powinny byd dopasowane do badanej strony – uwzględniad jej cele )Sklep internetowy z odzieżą sportową 1. Jak często dokonujesz zakupów przez Internet? ____________________________________________ 2. Co najczęściej kupujesz przez Internet? ____________________________________________ 3. Na jakich stronach najczęściej dokonujesz zakupów? ____________________________________________ Przykładowe inne pytania z tej tematyki. Warto jednak w kwestionariuszu zamieścid prostsze pytania, a bardziej rozbudowane jak np. poniższe, zastosowad w wywiadzie z użytkownikiem na początku badania. 4. Co Cię zniechęca do dokonania zakupu na stronach internetowych? 5. Jakie cechy strony www powodują ze opuszczasz ją bez próby zapoznania się z całością? 6. Z jakich powodów kupujesz w internecie np. obuwie sportowe? 7. Jakie treści skłoniły by Cię do zapłacenia za dostęp Premium do danej strony?Serwis z elementami społecznościowymi 1. Czy korzystasz z serwisów społecznościowych (np Nasza-klasa, Facebook, Goldenline itp.)  Tak Z jakich? ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ Dlaczego? ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ Nie Dlaczego? ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 2. Jak często logujesz się do swojego profilu w serwisie społecznościowym? ____________________________________________ 22
  • 23. Post - KwestionariuszSzkoleniaUsability.plNarzędzie, które daje użytkownikom możliwośd opisaniawłasnej opinii na temat testowanej strony oraz zaznaczeniepoziomu jej intuicyjności i przejrzystości według własnychodczud.Ideacto 23
  • 24. Opis narzędziaPost-kwestionariusz to narzędzie, które jest używane po przeprowadzonych badaniach strony internetowej.Zawiera ono dwa pytania otwarte oraz serię pytao zamkniętych, do których użytkownicy muszą sięustosunkowad. Pytania otwarte służą do poznania opinii użytkownika na temat oglądanego serwisu,natomiast pytania zamknięte mają na celu poznanie szczegółowych odczud składających się na postrzeganieużyteczności serwisu.Jak stosowaćPo zakooczeniu badao prosimy użytkownika aby szczerze, zgodnie z własną opinią ocenił oglądaną stronęinternetową, dając jednocześnie możliwośd przejrzenia jej w trakcie wypełniania kwestionariusza.EfektyDzięki kwestionariuszowi dajemy użytkownikom możliwośd opisania własnej opinii na temat testowanejstrony. Forma pisemna pozwala im zastanowid się i sprecyzowad myśli. Natomiast pytania zamkniętepozwalają na przetestowanie odczud odnośnie strony w aspektach użytecznościowych. Zbierając wynikiwszystkich użytkowników biorących udział w badaniach użyteczności mamy możliwośd wglądu w ich opinie iporównanie ich z naszymi obserwacjami z testów.Często wiele problemów występujących w trakcie korzystania ze strony jest nieuświadomionych. Warto więcporównywad wyniki zaobserwowane przez badacza w trakcie testów i deklarowane przez użytkowników.Często mogą one się nie pokrywad, jednak wzajemnie się uzupełniad tworząc pogląd na badaną stronę podkątem deklaracji użytkownika oraz jego zachowao. 24
  • 25. Post-kwestionariusz 1. Co najbardziej podobało Ci się w testowanej stronie internetowej? Jakie są jej 3 największe Twoim zdaniem plusy? Dlaczego? ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ Dlaczego? ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ Dlaczego? ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 2. Co najbardziej Ci się nie podobało? Jakie są 3 największe minusy prezentowanego serwisu? Dlaczego? ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ Dlaczego? ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ Dlaczego? ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ 3. Czy poruszanie się po stronie było intuicyjne? Zdecydowanie nie Zdecydowanie tak 1 2 3 4 5 4. Czy strona była dla Ciebie zrozumiała? Zdecydowanie nie Zdecydowanie tak 1 2 3 4 5 Dlaczego? _________________________________________________________________________________ _________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________ 25
  • 26. 5. Czy strona była dla Ciebie czytelna? Zdecydowanie nie Zdecydowanie tak 1 2 3 4 5Dlaczego? .......................................................................................................................................................Zaznacz odpowiedzi na poniższe stwierdzenia tak, aby jak najdokładniej odzwierciedlały Twoje odczuciaco do oglądanego serwisu internetowego na skali: 1-zdecydowanie się nie zgadzam, 2 – raczej się niezgadzam, 3 – umiarkowanie się zgadzam, 4 – raczej się zgadzam, 5-zdecydowanie się zgadzam 1 Zdecydowanie 5 - Zdecydowanie się nie się zgadzam zgadzam 1. Wydaje mi się, że chętnie używałbym serwisu 1 2 3 4 5 na co dzieo. 2. Uważam, że serwis jest zbyt skomplikowany 1 2 3 4 5 3. Myślę, że serwis jest prosty w obsłudze 1 2 3 4 5 4. Uważam, że funkcje w serwisie są dobrze ze 1 2 3 4 5 sobą zintegrowane 5. Uważam, że w serwisie jest za dużo 1 2 3 4 5 niekonsekwentnych rozwiązao 6. Wydaje mi się, że osoby korzystające z serwisu 1 2 3 4 5 nie będą musiały uczyd się jego obsługi 7. Czułem się bardzo pewnie poruszając się po 1 2 3 4 5 serwisie 8. Musiałbym spędzid więcej czasu na nauczenie 1 2 3 4 5 się, w jaki sposób poruszad się po serwisie 26
  • 27. Oświadczenie o poufnościSzkoleniaUsability.plNarzędzie, dzięki któremu uczestnik badania zostajezobowiązany do nieujawniania i nieprzekazywania wiedzy czyinformacji uzyskanych w trakcie badania osobom trzecimIdeacto 27
  • 28. Opis narzędziaOświadczenie o poufności jest ważnym narzędziem, dzięki któremu uczestnik badania zostaje zobowiązanydo nieujawniania i nieprzekazywania wiedzy czy informacji uzyskanych w trakcie badania osobom trzecim.Szczególnie jest to ważny aspekt w momencie badania stron jeszcze nieopublikowanych , czyli w postacimakiet lub prototypu funkcjonalnego.Jak stosowaćPrzekazujemy do podpisania uczestnikowi na samym początku badania.EfektyZabezpieczamy swój projekt przed ewentualnym przekazaniem informacji na jego temat osobom trzecim(np. konkurencji). 28
  • 29. miejscowośd, ....................... OŚWIADCZENIE O POUFNOŚCIOświadczam, że zobowiązuję się do traktowania jako poufnych wszelkich materiałów pisemnychlub sporządzonych na wszelkich innych nośnikach informacji, jak również wszelkich informacji ustnych, orazinformacji, wiadomości, spostrzeżeo, do których mam dostęp w związku z przeprowadzanym badaniemużyteczności wskazanej witryny internetowej. W związku z tym, nie będę przekazywad poufnych informacjistronom trzecim, nie związanym z tym badaniem, chyba że za uzyskaną zgodą przedstawiciela firmy………………….. . podpis Oświadczającego: ........................................ 29
  • 30. Lista kontrolna – o czym pamiętaćprzed badaniemSzkoleniaUsability.plLista z wyróżnionymi wszystkimi elementami koniecznymi doprzygotowania testów z użytkownikamiIdeacto 30
  • 31. Opis narzędziaLista z wyróżnionymi wszystkimi elementami koniecznymi do przygotowania testów z użytkownikami. Dziękiniej nie zapomnimy o żadnym drobiazgu, który jest jednak ważny w procesie testowania strony zużytkownikami.Jak stosowaćPrzed przystąpieniem do badao z użytkownikami sprawdźmy, czy o niczym nie zapomnieliśmy – każdydrobiazg jest ważny. Zaznaczając na liście to, co jest już gotowe mamy pewnośd, że jesteśmy przygotowani inic nas nie zaskoczy.EfektyŁatwiejsze przygotowanie się do badania z użytkownikiem oraz komfort psychiczny – nie musimyzastanawiad się, czy o czymś nie zapomnieliśmy. 31
  • 32. Co zrobid Czy zrobionePrzygotowad oświadczenie o poufności (jeżeli potrzebne)Przygotowad umowę dla uczestnika badania (jeżeli potrzebne)Przygotowad wynagrodzenie dla użytkownikaPrzygotowad Pre-testPrzygotowad Post-testPrzygotowad materiał do badao (w zależności od tego, co chcemybadad np. makiety w formie drukowanej, elektronicznej, makietyklikane, grafiki klikane, strona internetowa )Podłączyd i ustawid kamerę oraz mikrofonSprawdzid stan baterii kamery oraz wolne miejsceSprawdzid czy się nagrywaPrzygotowad oprogramowanie zgrywające widok z ekranu (ruchymyszki) np. Windows Media Encoder, Morae; sprawdzid czy sięnagrywaPrzygotowad napój, ciastka i szklankę dla użytkownika i badaczaPrzygotowad długopisy (także dla usera)Komputer + arkusz do notowania (Excel)Wydrukowad treśd zadao oraz formatkę do notatek, jeżeli wolimynotowad ręcznieSprawdzid dostęp do Internetu 32
  • 33. Plan przeprowadzenia badaniaSzkoleniaUsability.plPlan badania to dokładnie rozpisana lista kwestii, o którychtrzeba powiedzied użytkownikowi.Ideacto 33
  • 34. Opis narzędziaPlan badania to dokładnie rozpisana lista kwestii, o których trzeba powiedzied użytkownikowi. Ułatwia onaprzejście przez pierwszy etap badania – przywitanie się z użytkownikiem, opowiedzenie mu o przebiegubadania oraz o zasadach. Pozwala również przystosowad się użytkownikowi do otaczających warunków.Bardzo ważną kwestią jest poinformowanie uczestnika, że w trakcie testowania strony każda sugestia, uwagajest ważna – nie ma tu złych czy dobrych odpowiedzi, wszystkie uwagi są bardzo wartościowe i cenne dlabadacza. Dzięki zapoznaniu go z tymi podstawowymi zasadami, użytkownik nie będzie odczuwał lęku przedoceną.Jak stosowaćWarto zapoznad się z planem jeszcze przed badaniem, przedwiczyd go, dostosowad do własnego styluwypowiedzi. Plan zawiera podstawowe dane, które każdy może dodatkowo rozszerzyd, używając własnegojęzyka.EfektyOd początku badacz wie, co powinien zrobid, jak się zachowad, jakie informacje przekazad uczestnikowi, abyten poczuł się pewnie w zastanej sytuacji. 34
  • 35. Plan1. Powitanie2. Omówienie przebiegu badania  Omówienie tego, co będzie się działo (np. spotkaliśmy się w celu przetestowania strony www, makiety, prototypu)  Prośba o podpisanie oświadczenia o poufności (jeżeli wymagane) oraz w jakim celu  Prośba o wypełnienie pre - kwestionariusza  Przekazanie informacji o rejestracji przebiegu badania – jeżeli jest nagrywane (audio, wideo, zrzut ekranu) oraz jaki jest cel nagrao (np. chęd późniejszego dokładniejszego przeanalizowania).  Przekazanie informacji, ile będzie trwał test (np. ok. 2 godzin)  Przekazanie użytkownikowi informacji, że jeżeli będzie potrzebna przerwa, proszę mówid.3. Podpisanie oświadczenia o poufności, umowy, zgody na nagrywanie itp. przez użytkownika4. wypełnienie pre-kwestionariusza5. Szczegółowe omówienie celu i zasad spotkania  Informacja, co testujemy (strona www, makiety, prototyp itp.)  Wyjaśnienie specyfiki badanego materiału – jeżeli testowane są makiety, trzeba wyjaśnid czym one są, a także omówid oznaczenia i symbole na makiecie (chceckbox, lista rozwijana, link, radiobutton, przycisk itp.)  Konieczne jest wypowiedzenie, że:  „testujemy projekt, nie osoby”  Nie ma tu złych i dobrych odpowiedzi, każda uwaga jest bardzo cenna, nie ma niewłaściwych uwag  Prośba o głośne myślenie.  Spontanicznośd  Ważne jest, co użytkownik myśli, jakie ma wrażenia, co by zrobił  Określenie roli użytkownika Np.:„Wykonując zadania chciałbym, żebyś głośno myślała. To znaczy chciałbym usłyszed co myślisz, robisz, na co zwracasz uwagę korzystając ze strony: np. co próbujesz zrobid, jakie decyzje podejmujesz„  Określenie roli moderatora Np. „Moją rolą jest obserwowad, jak radzisz sobie z zadaniami, w którym miejscu strona nie jest jasna lub trudna w użytkowaniu. W tym celu będę robił notatki. Czasami będę zadawad pytania pomocnicze, np. dlaczego kliknąłeś w ten link a nie inny.” 35
  • 36. 6. Rozpoczęcie badania  Wywiad indywidualny z zakresu tematyki badanej strony  Zadania wg scenariusza7. Post – kwestionariusz8. Podziękowanie i wypłacenie pieniędzy (lub innej formy gratyfikacji w postaci np. gadżetów firmowych) 36
  • 37. Wzór raportuSzkoleniaUsability.plNarzędzie, które ułatwi sporządzenie raportu zprzeprowadzonych testów użyteczności.Ideacto 37
  • 38. Zawartość raportu 1. Wstęp 2. Uczestnicy badania 3. Schemat badania oraz jego cele 4. Wyniki oraz rekomendacje 5. Podsumowanie 6. ZałącznikiWstępWe wstępie powinny znaleźd się wszystkie podstawowe informacje na temat przeprowadzonego badaniaużyteczności. Powinno byd opisane gdzie i kiedy miało miejsce badanie użyteczności, kto je przeprowadzałoraz na jakim materiale (strona internetowa, makiety, prototyp itp.). Warto zamieścid tu także w jakim celutworzony jest dokument, jakie poszczególne elementy będzie zawierał oraz co wnosi.Powinny znaleźd się tu także informacje o celach badania, wynikające z konkretnych zadao zawartych wscenariuszu. Liczba użytkowników oraz ich profil, schemat badania – z jakich elementów się składało orazdługośd trwania jednej sesji, sprzęt oraz przeglądarka, na których były prowadzone badania.Uczestnicy badaniaDane demograficzne (wiek, płed, wykształcenie, zamieszkanie – wszystkie informacje, które miały znaczenieprzy rekrutacji użytkowników)Zaawansowanie w obsłudze komputera i Internetu.Posiadanie cech związanych z badaną stroną (np. przy badaniu sklepu internetowego – jak często dokonujązakupów, co i gdzie najczęściej kupują, a także ważne informacje uzyskane w trakcie badania i wywiaduindywidualnego itp. )Schemat i cele badaniaOpis, jak wyglądało badanie oraz z jakich elementów się składało (np. wywiad indywidualny oraz zadaniawedług scenariuszy). Jeżeli był przeprowadzony wywiad, to warto opisad tu wszystkie uzyskane informacje.Korzystając ze scenariuszy w tym miejscu warto opisad cele, według których były formułowane zadania, zeszczegółowym wyróżnieniem aspektów badanych (widocznośd poszczególnych elementów strony,intuicyjnośd nawigacji, efekt uczenia się wykonywania podobnych zadao, ścieżki poruszania się po stronie,pojawiające się problemy). 38
  • 39. Wyniki wraz z rekomendacjamiTutaj powinien pojawid się opis wykonywania poszczególnych zadao przez użytkowników z zaznaczeniemścieżki nawigacji, miejsc problematycznych czy niejasnych, a także oczekiwao użytkowników, ich reakcji naposzczególne elementy oraz wyrażane opinie. Warto także dodad zrzut ekranu z zaznaczonymi miejscamiproblematycznymi, ułatwi to dokładniejszy wgląd w analizowany system.Np. LP Miejsce problematyczne Opis zachowania użytkowników Rekomendacje 1. Np. Nieczytelne Menu górne Użytkownicy nie rozumieli kategorii w Należy zmienid nazwy menu górnym, było ono dla nich poszczególnych zakładek niezrozumiałe, nie wiedzieli czego się w menu górnym wg spodziewad na kolejnych podstronach oczekiwao użytkowników.PodsumowanieW podsumowaniu warto ująd ogólne wrażenia, uwagi, sugestie oraz oczekiwania użytkowników odnośnietestowanej strony. Tutaj także można opisad wyniki post-kwestionariusza – uwagi i komentarze opisaneprzez użytkowników biorących udział w testach.ZałącznikiWarto do raportu dodad załączniki, m.in. profil uczestników badania, dokładne scenariusze badao, wzórużywanych kwestionariuszy oraz surowe ich wyniki. 39
  • 40. 40

Related Documents